Sollte hier eine Anzeige erscheinen, deren Anliegen dem unseren entgegensteht, benachrichtigen Sie uns bitte unter Angabe der URL dieser Anzeige, damit diese Werbung nicht mehr erscheint.
Lesen Sie vorher bitte unsere Erläuterungen auf der Seite Warum Werbung und wie sie funktioniert.


 


Ökumenisches Heiligenlexikon

Acta Sanctorum der Bollandisten
Band März I

Anhang März I


[Appendix]

AD SEQVENTIA GRÆCA PRÆFATIO.

Qvemadmodum tomi secūdi initio genuinum Bedæ Martyrologium daturi, quod hactenus requisitum a plurimis, possessum a paucis, cognitum a nemine inter veterum membranarum fragmenta & additamenta variorum ægre agnoscendum delituerat; sumpsimus occasionem ob oculos ponendi originem progressumq; martyrologiorum, in Ecclesijs Latinis iam inde a D. Hieronymi temporibus vsurpari cœptorum: sic in huius tomi calce, Actis Sanctorum Græcis, quæ iam Latina dedimus, præmissuri Martium ex Menologio; de libris Græcorum ecclesiasticis, ac potissimum Menæis & Menologiis, potuissemus non inutiliter præfari aliquid, nisi totam eam rem accuratissime exposuisset, talium expertissimus & nunc Bibliothecæ Vaticanæ Illustrißimus Custos, Leo Allatius. Itaque ijs contenti, quæ ad primum Ianuarij tomum in Prolegomenis cap. IV § XI disseruimus, sufficiet breuiter indicare; Græcorum Menologia prorsus esse similia ei Martyrologio, quale exorsum Bedā esse videbimus, & Rabanum Maurum atque Adonem Viennensem pertexuisse ipsa quæ in manibus sunt possunt probare opuscula. Etenim diebus singulis vnius duorumue aut trium Sanctorum, quorum tunc præcipua agitur veneratio, res gestas sub epitome comprehensas exponunt Menologia, easq; aliorum pauculorum adiecta commemoratione non raro terminant. Hæc ipsa porro eorumdem vel similia aliorum Sanctorum elogia etiam magnis Menæis leguntur inserta, sub Officium diuinum recitanda; quemadmodum propriæ de Sanctis Lectiones Latinorum inseruntur Breuiarijs: sed vt hæc ea in parte, quæ proprium Sanctorum dicitur, præter Lectiones habent etiam hymnos, antiphonas, versiculos & quæcumque alia vnicuique Sancto ita singulariter aptantur, vt de ceteris eiusdem Ordinis communiter non vsurpentur; sic Menæa præter iam dicta elogia, continent Odas & cetera omnia vnicuique festo propria, idque per dies singulos. Neque enim cuiuis Martyri, Confessori aut Virgini communem aliquam decantandi Officij formam, quod Latina fecit Ecclesia, Græca composuit: proindeque est in hac parte prolixior multo. Vidimus nos varijs in locis varios Menæorum MSS. menses; corpus integrum necdum adhuc vspiam: quod tamen optabamus summopere, Venetæ eorumdem editioni, imperfectæ admodum, lucis & remedij aliquid exinde sperantes: sed Menologia, etiam integra, reperimus plura, ex ijsque studiose descripsimus elogia cōmemorationesq; Sanctorum, quotquot iudicare potuimus esse a vulgatis diuersa, quæ hoc & secuturis tomis frequenter legentur Latine reddita. Integre autem habere curauimus præclariora duo; quorum vnum ex Collegio Societatis nostræ Claromontano Parisijs accepimus mutuo; alterum partim ex MS. monasterij Cryptæ-ferratæ in Latio, partim ex Bibliothecæ Vaticanæ codice transcribi iussimus. Atque hoc postremum illud est, cuius primam partem elegantissime descriptam, a Paulo S. Cæciliæ Cardinali Sfondrato, Paulo V Pontifici Maximo dono datam, & a Petro Arcudio Latine redditam, Italiæ sacræ tomo 6 subtexuit Ferdinandus Vghellus; questus alteram latere incertum quibusnam in caueis, aut communi forte librorum sorte, igne aut ferro, vel impiorum aut otiosorum hominum, vel elementorum iniuria esse desijsse. Verum non latitantem in caueis: sed ad diuini Officij vsum tot quot ipsa complectitur mensibus a Martio ad Septembris initium seruientem, reperimus in prænominato monachorum Basilianorum monasterio: non quidem pari characterum elegantia & picturarum ad singulas paginas delicijs exornatam (qualem in Vaticano esse, sicut audiuimus legimusq; sic & vidimus) sed antiquitate & fide nihilo inferiorem, eumdemque Basilij Imperatoris titulum præferentem: vt hanc Vaticanæ illius partis si non germanam alteram, ab eadem manu velut vtero prognatam; certe genuinam, ex patre atque auctore eodem, tum ceteris indicijs tum styli perfectißima similitudine nihil hæsitantes crederemus. Ex hac igitur mensem primum, id est, Martium hic damus in specimen menologiorum ceterorum omnium. Est enim ceteris quæ vidimus omnibus illustrior hæc collectio auctoritatisq; maioris; eo quod non priuato alicuius arbitrio compilata, sed in publico Ecclesiarum Constantinopolitanarum vsu fuisse videatur: cum iussu Basilij Imperatoris Porphyrogeniti ante annum salutis DCCCCLXXXIV esse exarata cognoscatur. An prima in hoc genere? non audemus diuinando asserere: nedum definire quanto sit Menologiorum vsus in ecclesia Græca seculo iam nominato anterior. Primum enim, vt in Ecclesijs Latinis descripta pluribus magnisque voluminibus habebantur integra Sanctorum Acta per anni totius circulum digesta (ex quibus quia certis diebus legenda designabantur a chori moderatore ipsa vocata sunt Legendaria siue a Martyrum Paßionibus Passionalia) quibus postea ad tenuiorum Ecclesiarum & Sacerdotum commoditatem maiorem atque ecclesiastici Ordinis vniformem decorem Breuiarij succeßere Lectiones: sic & apud Græcos in vsu erant ingentes Codices de Actis Sanctorum (Synaxaria dicebant ipsi, eo quod ad populum in Sanctorum Synaxibus seu festis conuenientem legerentur) qualia stylo elegantiori polire & ordinare aggressus Simeon Metaphrastes, occasionem imperitis dedit, quosuis eiusmodi libros sibi attribuendi. Horum autem cum esset & moles maior, quam vt haberi in omnibus ecclesijs possent, & contextus prolixior quam vt vnica lectione valeret inter diuina absolui; placuit ea quæ diximus Menologia concinnare, sub cōpendio exhibitura Sanctorum, quorum esset celebrior cultus, Vitas aut Passiones, quæ propterea seruato antiquo nomine a multis etiam consueuerunt Synaxaria appellari. Quibus diceremus rursum id accidisse, quod iam dictis Bedæ atque Adonis Martyrologijs, vt scilicet ipsa elogia, quantumuis contracta, longiora tamen fuerint visa aliquibus; vnde per nouam contractionem nata sit altera illa Menologiorum forma, cuius specimen habes in eo, quod ex Cardinalis Sirleti interpretatione inter antiquas Lectiones Latinum edidit Henricus Canisius, Vsuardi Martyrologio comparandum: diceremus inquam, si ipsummet vel simile aliquod vspiam Græce reperissemus. Hoc tamen eo requisiuimus studiosius, quo plures grauioresque errores ex mutilatione, transpositione peruersaque dierum discretione dolebamus in præfatam Canisij editionem, vel ipsum vnde accepta est autographum properantius descriptum, irrepsisse. Verum nullum eiusmodi inuenientes, cogimur suspicari, ipsum Interpretem, Græci Menologij aliquod aliunde exemplar nactum, primum succinctius, postea prolixius ac rursum in alijs mensibus contractius, pro suo vel otio vel arbitratu, descripsisse memorias Sanctorum inibi inuentorum, suo priuatim vsui, non publico seruiturum. Inuentum est enim inter demortui schedas manuscriptum, absque alio titulo: quo fit vt neque vnde acceptum sit constet, nec qua ratione id Sirletus e Græco transtulerit. Suspicio tamen nostra quam protulimus eo nobis apparet verosimilior, quod interpretationem suam non a Septembri mense exordiatur Sirletus, licet ille primus in Græcorum anno sit, & in Græco codice haud dubie primus repertus fuerit: sed a Ianuario more Latinorum. Jdeo autem libentius hoc annotauimus vt si quis contrarium docere possit Græco originali prolato, illud vel publici iuris facere, vel nostro priuatim vsui commodare velit. Menologio porro Basiliano iam satis laudato, seu potius Martio inde accepto, Hexametra præmittimus ex Menæis eiusdem mensis collecta; quæ per modum Ephemeridum vulgo nota vsurpataque, visa sunt vel ideo excerpenda, quod indicium præbeant manifestum cultus cuiusdam præcipui eorum, qui soli singulis in versibus nominantur; saltem in ea ecclesia ex cuius vsu primum accepta & composita sunt: quemadmodum & de ijs statuimus quorum nomina sola indicantur in Typico Hierosolymitano, siue ordine Officij diuini recitandi, in Vrbis-sanctæ ecclesijs monasterijsque circumiectis & nunc inter omnes Græcos recepto. Tale quid apud Latinos composuit ante octingentos annos VVandelbertus, is de quo in prolegomenis ad Ianuarium cap. IV § VIII, extatque tum ante Molani Vsuardum per singulos partitum dies, tum in Spicilegiorum Lucæ Dacherij tomo 5. Nos Græca Hexametra totidem Latinis reddidimus, Menologij textum Latine reddere consequenter non putauimus esse necessarium: quando id plerumque fecimus facturiq; sumus ad proprios cuiusque Sancti in hoc opere dies, ideoque etiam abstinuimus annotationibus quibus illud potuisset illustrari. Tum ipsa Sanctorum Acta Græca, quæ hactenus inedita primi ex MSS. vetustis proferimus, suis quæque tomis ordimur subnectere: eo modo, quo, curioso hoc seculo omnia ex ipsis fontibus discere cupienti, solent Historiarum vernaculis in linguis scriptores originalia ipsa antiquorum instrumentorum monumenta, ijsdem quibus concepta sunt verbis, subiungere, ad liberandam fidem suam, atque de ijs quæ scripsere iudicandi potestatem liberam lectori relinquendam; ex ipsis sæpe educturo multa quæ diligentem quamuis collectorem possunt inobseruata fugisse. Id vt faceremus, præter rationem hactenus a nobis in Januario ac Februario retentam, virorum maximorum fecere iudicia, Romam euntibus indeque reuertentibus, in omnibus qua transitus erat prouincijs sæpe numero exposita: cum dicerent vnicum illud esse post operis perficiendi celeritatem maiorem (quam scirent optari a se conuenientius quam præstari a nobis) in quo hactenus videremur deficere, vt tam laboriosa molitio esset suis numeris omnibus absoluta. Neque eo contenti quidam, suis etiam litteris prosecuti sunt idem monere, ac propemodum expostulando queri, quod tardiores videremur in exaudiendis ipsorum & omnium eruditorum votis. Prolixum foret proferre singulos, quando vnus pro omnibus loqui visus est is, qui proprio quodam iure suo id videbatur posse exigere, ob redditam a se Latine ad I Martij S. Eudociæ Vitam Petrus Possinus, nostræ Societatis Historiographus VII Augusti anno MDCLXVI ita scribens: Non paruo me affecit gaudio quod indicatis, vestri expectatissimi Martij primum fere iam volumen excusum. Scio huius generis mensibus recte annos impendi; & castigo impatientiam voti, quo illam editionem videre perfectam dudum cupio. Sed si me sinitis effundere apud amicos intimum animi, nollem in Martio desiderari, quod in Ianuario & Februario vestris ab eruditis plerisque requiritur. Fateor me cum Xenophontis XXVI Ianuarij, cū Lucæ Iunioris Thaumaturgi VII Februarij, cum alibi alia dari a vobis Acta e Græcis Latina video, etsi nec fidei nec peritiæ doctissimorum Interpretum diffido, inquietari tamen quod copia non fiat Græcorum Archetyporum; si minus ijs per columnas cum interpretatione comparatis, saltem reiectis ad calcem, vt ea illic consulere qui volent possint. Nec dubito quin idem vsu venturum multis sit Acta vetera S. Eudociæ, Kalendis Martij a me vestro iussu Latine reddita, legentibus. Quare oro vos vt vitam illam Græcam Eudociæ, e Vaticano vetustissimo promptam codice, tum si quam aliam ibi Latinam e Græco datis, adiungere sub finem primigenio charactere ne grauemini. Nec vestri opinor Typographi repugnabunt: quippe quibus magnum ostenditur emolumentum moræ breuis, quod per eam Appendicem commendabitur tanto magis opus ipsum, fietque vendibilius. Noui non paucos viros doctos qui ægre adducuntur ad emendas versiones Latinas meras operum Græcorum. Itaque puto verisimile, aliquos comparaturos librum istum, vbi cognouerint origines ipsas Græcas illi additas, qui alias non curarent emere. Non is sum qui nimis velim haberi rationem iudicij mei, nisi commune mihi cum sapientioribus sit. In hoc porro sensu conspirare mecum credo quantum vspiam est hominum humanioris litteraturæ peritorum. Quare non meam auctoritatem, quæ nulla est, sed tot præstantium virorum in Belgio vestro, Germania, Batauia, Anglia, Gallia, dimidiatas editiones scriptorum veterum lingua primigenia suppressa improbantium iudicia, pondus, peto, apud vos quantum conuenit habere? Etiam in ipsa Italia, vbi hodie minus videntur linguarum eruditarum studia florere, noui ego sat multos, qui ferunt impatienter, & quasi Χάλκεα Χρυσείοις substitui, quæruntur, cum omissis Græcis archetypis, ectypa dumtaxat Latina vulgantur: quibusque gratum valde futurum sit, si vestrum opus tam eleganti mantissa videant auctum. In ea esse sententia Eminentissimos Cardinales Franciscum Barberinum Sacri Collegij Decanum, & Brancacium, D. Ioan. Franc. Suarezium Episcopum Vasionensem, DD. Leonem Allatium, Abb. Octauium Falconerium, Abb. Gradium & alios, ex quodam cum illis vsu satis comperisse videor.

His Possinus abunde complexus est omnia, quibus moueri potueramus. Nunc, quo facilior horum sit vsus, admonemus Lectorem, curatum a nobis esse, vt eadem capitum ac paragraphorum diuisio, quæ seruata in Latinis est, etiam adnotaretur in Græcis, & summaria totius narrationis synopsis in margine collocata, hic etiam Latine repeteretur: sic enim fiet, vt locum aliquem requirere volens eumdem citra molestiam reperiat, nec Latinam ex aduerso interpretationem magnopere sit requisiturus ille, qui Græcæ linguæ non prorsus ignarus textum volet originarium legere.

MENSIS MARTII EPHEMERIS
Ex magnis Græcorum Menæis collecta.

Μαρτίου ἀμφὶ πρώτῃ Ἐυδοκία ξίφος ἔτλη.
Δευτερῃ ἔβη ουρανίους Θεόδοτος εἰς ὅρμους.
Ἐν ξίλῳ Ἐυτρόπιος σταυρῷ τρίτῃ προςεπήχθη.
Τῇ δὲ τετάρτῃ Γεράσιμος βιότοιο ἀπέπτη.
Ὀξυτάτοις Κώνων ἥλοισι πάρης πόδε πέμπτῃ.
Τεσσαράκοντα κάρηνα δυοῖν ἅμα ἕκτῃ ἐτμήθη.
Ἐφραὶμ ἑβδομάτῃ ξίφος ἔκτανεν Ἀρχιερῆα.
Ἤλυθεν ὀγδοάτῃ Θεοφύλακτος Θεοῦ ἄγξι.
Ἀμφ᾽ ἐνάτῃ ἐάγῃ σκέλη ἀνδρῶν τεσσαράκοντα.
Ἀμφὶ τῇ δεκάτῃ Κοδράτον ξίφος ἐγκατέπεφνε.
Ἐνδεκάτῃ σώφρων ἔδυ Σωφρόνιος παρὰ τύμβον.
Δωδεκὰτῃ φθινύθοντος ἀπῆρε βίου Θεοφάνῃς.
Ξοῦς τριρκαιδεκάτῃ Νικηφόρου ἄστυ ἔσήχθη.
Κόψαν Ἀλεξάνδροιο κάραν δεκάτῃ γε τετάρτῃ.
Πέμπτῃ καὶ δεκάτῃ τμήθη Ἀγάπιος ἑταῖροι.
Δένδρου ἐπὶκλονίοισι δέθης δεκάτῃ Πάπα ἕκτῃ.
Ἑβδομάτῃ δεκάτη Ἀλέξιε πότμον ἀνέτλης.
Ὀγδοάδῃ δεκάτῃ θάνατος μέλας εἶλε Κύριλλον.
Χῶσαν συζυγίην δεκάτῃ ἐνάτῃ ὁμόλεκτρον.
Ἔνδοθι πυρκαΐας εἰκοστῃ βάλον ἕπτα γυναῖκας.
Εἰκάδι πρώτῃ δράμε Κύριλλος χερσὶ Θεοῖο.
Εἰκάδι δευτερίῃ σούβλαις Βασιλεῖος ἐτρώθη.
Εἰκάδι ἐν τρίτῃ Νίκων ξίφει κράτα δῶκεν.
Κρίψαν ὑπὸ χθόνα εἰκάδ᾽ Ἰάκωβόνγε τετάρτῃ.
Γῆθεν τῇ Μαρίῃ ἔφατ᾽ Ἄγγελος εἰκάδι πέμπτῃ.
Ἐικάδι ἀμφ᾽ ὕμνους Γαβριὴλ κτίσιν ἕκτῃ ἔγείρει.
Εἰκάδι ἑβδομάτῃ ἔθανε Ματρώνα ἐν εἴρκτῃ.
Ὀγδοάτῃ Ἱλαρίωνα κιχήσατο εἰκάδι πότμος.
Ἐπάφλαδεν ἐνάτῃ Βαραχήσιον ἐικάδι πίσσης.
Ξαῖρεν Ἰωάννης τριακοστῇ ἐξαναλύων.
Πρώτῃ Ἀκακίου βιότου πέρας ἐν τριακοστῇ.

Evdociæ, primo Martis, caput abscidit ensis.
Postera Theodotum lux cæli vexit ad oras.
In ligno Eutropium confixum tertia vidit.
Gerasimus quarto vita migrauit ab ista.
Cononem clauis confixit quintus acutis.
Quadraginta duum ceruices sexta rescidit.
Ensem post sextam suscepit Episcopus Ephrem.
Octaua ad Dominum peruenit Theophylactus.
Crura quater denum contriuit nona virorum.
Quadratum gladius decima sub luce peremit.
Sophronium tumulo dedit vndecimus sapientem.
Theophanem exemit miseræ duodecima vitæ.
Tertius a decimo Nicephoron intulit vrbi.
Quartus Alexandro & decimus caput abstulit ense.
Est decimo quinto Agapius dissectus, amici.
Sexta sequens decimam te vinxit in arbore, Pappa.
Septimus a decimo tumulum tibi pandit Alexi.
Octauo-decimo mors abstulit atra Cyrillum.
Coniugium concors decimo nono subhumatur.
Matronas septem iniecit vigesima flammis.
Ad Dominum transfert vigesima prima Cyrillum.
Bis vndena acubus Basilium pungit acutis.
Niconem gladio vigesima tertia plectit.
Iacobum tumulo vigesima quarta recondit.
Nuntia verba tulit vigesima quinta Mariæ.
Vicena sexta Gabrielis personat hymnus.
Matronam in vinclis vigesima septima mactat.
Bis decima quarta mors Hilariona prehendit.
Barchesum pice lux vigesima nona perurit.
Gaudet Ioannes decima ter luce resolui.
Morte sed Acacij trigesima prima sacratur.

SYNAXARIVM
Ex Menologio iussu Basilij Imperatoris collecto, cuius sex postremi menses extant manuscripti in monasterio Cryptæ-ferratæ in Latio.

EX MS. CRYPTÆ FERRATÆ & alij.

Α᾽

Ἄθλησις τῇς Ὁσιομάρτυρος Ἐυδοκίας τῇς ἀπὸ Σαμαρείας.

I DIE

S. Eudocia Samarit. M.

Ὁσιομάρτυς τοῦ Χριστ οῦ Ἐυδοκία ὑπῆρχε μὲν ἀπὸ Σαμαρείας τῇς πόλεως, ἦν δὲ ἐπὶ τῇς βασιλείας Τραιανοῦ, ἐν ἀκωλασίᾳ τὸ πρῶτον βιοῦσα, καὶ πόλλους ἐραστὰς τῇ ἐυυορφίᾳ τοῦ προςόπου ἔχουσα, ἐξ ὧν καὶ πλοῦτον συνήθροισεν ἄπειρον. Αλλ᾽ ὕστερον ὑπὸ Γερμανοῦ τινος μοναχοῦ τὸν περὶ μετανοίας λόγον διδαχθεῖσα, κατενύγει εἶτα καὶ ὀπτασίαν ἐιδοῦσα, προπῆλθε Θεοδότῳ τῷ Ἐπισκόπῳ, καὶ ἐβαπτίσθη δὲ ὀπτασία ἦν τοιαύτη. Ἐθεώρει Ἄγγελον Θεοῦ χειραγωγοῦντα ἀυτὴν πρὸς τὸν οὖρανὸν, καὶ ἑτέρους Ἀγγέλους συγχαιροῦντας μέλανα δέ τινα ἐυρύχοντα καὶ λέγοντα, ἀδικεῖσθαι μεγάλα, ὅτι γέγονεν Ἐυδοκία Χριστιανή. διὰ τοῦτο διένειμεν τον πλοῦτον αυτῆς τοῖς πτωχοῖς, καὶ ἐγγένετο μοναχή. Καὶ διαβλησθεῖσα παρὰ τῶν ἀυτῆς ἐραστῶν παρέστη Ἀυρηλιανῷ τῶ Βασιλεῖ, καὶ ἐτιμωρήθη. Ἀλλὰ τὸν υἱὸν αὐτοῦ τεθνήκοντα διὰ προςευχῆς ἀναςήσασα, ἔπεισθεν ἀυτὸν πιστεῦσαι τῶ Χριστῶ. Καὶ τότε μὲν ἀπελύθη· ὕστερον δὲ κρατηθεῖσα παρὰ τοῦ τῆς χώρας Ἅρχοντος, ἀπεκεφαλισθη.

Καὶ ἄθλησις τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Νέστορος καὶ Τριβιμαίου.

SS. Nestor & Tribimæus MM.

Ἐπὶ τῆς βασιλείας Δεκίου τοῦ δυσσεβοῦς ἦσαν ὁι Ἅγιοι Μάρτυρες Νέστωρ καὶ Τριβίμαιος, ἐκ τῆς πόλεως Πέργης, χωρᾶς τῶν Κιβοιρραιωτῶν, ἐπὲι δὲ Χριστιανοὶ ὄντες τὸν Χριστὸν ἐκήρυττον παῤῥησίᾳ, κατεμηνύθησαν τῷ τῆς χώρας Ἄρχοντι. Ὅδε ἐυθὺς ἀποστείλας πλῆθος στρατιωτῶν, ἤγαγεν ἀυτοὺς δεδεμένους, καὶ παρέστησε τῷ πρητωρίῳ ἑαυτοῦ, προθεὶς ἐνώπιον ἀυτῶν πάντα τὰ τῶν βασανιστηρίων ὄργανα. Ἀλλὰ θεωρῶν καταφρονοῦντας μὲν τῶν ἀπειλῶν, ὁμολογοῦντας δὲ μεγάλῃ φονῇ τὸν Χριστὸν, γυμνώσας ἔτυψεν ἀφειδῶς βουνεύροις ξηροῖς· εἶτα κρεμάσας ἔξεσεν ἔως ἐφᾴνησαν τὰ ἐντέρα ἀυτῶν. Ἐιδὼν δὲ ἀυτοὺς τὴν γνώμην ἀμετάθετον ἔχοντας εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, καταβιβάσας ἀπὸ τοῦ ξύλου, προσεταξε τοῖς δημίοις μαχαίραις τὰς τιμίας ἀυτῶν κεφαλὰς ἀποτεμεῖν· καὶ οὕτως ἐυχαρίστως τελειωθέντας π ροσελάβετε Κύριος.

Β᾽.

Ἄθλησις τῆς Ἁγίας Μάρτυρος Ἀντονίνης.

II

S. Antonina M.

Ἀντωνίνα, τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς, ἦν ἐκ τῆς πόλεως Νικαίας, ἐπὶ τῆς βασιλείας Μαξιμιανοῦ· Χριστιανὴ δὲ οὖσα, φανε ρὰ ἐγένετο τῷ Μαξιμιανῷ ἀπελθοντι εἰς Νίκαιαν, καὶ παραστᾶσα ἀυτῷ ὠμολόγησε παῤῥησίᾳ τὸν Χριστὸν. διὰ τούτου ἐβασανίσθη καὶ κατηναγκάσθη ἀρνήσασθαι μὲν τὸν Χριστὸν, θῦσαι δὲ τοῖς εἰδώλοις. Ὡς δὲ οὐκ ἐπείσθη, τῇ φυλακῇ παρεπέμφθη· εἶτα τῆς φυλακῆς ἐκβληθεῖσα καὶ καταναγκησθεῖσα τὸν Χριστὸν ἀρνήσασθαι, καὶ μὴ καταδεξαυμένη, ἐκρεμάσθη καὶ ἐξέσθη τὰς πλεύρας. Ὁρῶν δὲ αυτὴν Μαξιμιανὸς στηλιτευουσαν μὲν τὴν πλάνην, κηρύττουσαν δὲ τὴν ἀλήθειαν, προστέταξε τοῖς δημίοις ἐκδύσαι ἀυτὴν, καὶ τύψαι γυμνήν. Μελλόντων δὲ τῶν δημίων ἅπτεσθαι αὐτῆς, ἦλθον Ἄγγελοι, φυλάττοντες μὲν ἀυτὴν, κολάζοντες δὲ ἐκείνους. Ἐιτα ἐτέθη ἐπὶ ἐσχάρας πυρακτωθείσης, καὶ διέμεινεν ἀβλαβής. Ἐιτα ἐμβλησθεῖσα εἰς σάκκον ἐῤρίφη ἐν τῇ λίμνῃ τῆς Νικαίας, καὶ οὕτως ἐτελειώθη.

Κοίμισις Παρμενᾶ τοῦ Ἀποστόλου.

S. Parmenas Apost.

Ὀύτος Ἅγιος Ἀπόστολος Παρμενᾶς, μαθητὴς ὢν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, τοις ἑβδομήκοντα συνηρίθμητο· έξελέγη δὲ σὺν τοῖς ἄλλοις ἕξ Διακόνοις καὶ προεχειρίσθη εἰς τὸ διακονεῖν ταῖς τραπέζαις τῶν προσερχομένων τῷ Χριστῷ καὶ βαπτιζομένων, καθὼς ἐν ταῖς πράξεσι τῶν Ἀποστόλων Ἅγιος γράφει Λουκᾶς, λέγων. Καὶ ἐξελέξαντο (δῆλον ὅτι ὁι Ἅγιοι Ἀπόστολοι) Στέφανον άνδρα πληρην πίστεως καὶ πνεύματος ἁγίου, καὶ Φίλιππον, καὶ Πρόχορον, καὶ Νικάνορα, καὶ Τίμωνα, καὶ Νικόλαον προσήλυτον Ἀντιοχέα, καὶ Παρμενᾶν. Διακονῶν οὖν οὗτως Παρμενᾶς, καὶ ταῖς χρείαις καθυπηρετουμενος τῶν Ἁγίων πιστῶςτε καὶ θεοφιλῶς, καὶ ἀρέσκων καὶ τῷ Θεῷ καὶ τοῖς ἀυτοῦ μαθηταῖς καὶ Ἀποστόλοις· εἶτα νοσήσας, καὶ ἐπόψεσι τῶν Ἀποστόλων τελευτήσας, πρός Χριστὸν ὃν ἐπόθησε ἐξεδήμησεν ἀπολαβὼν στέφανον ἄφθαρτον καὶ βασιλείαν ἀθάνατον.

& aliij.

Καὶ ἄθλησις τοῦ Ἁγίου Κοἳντου τοῦ Θαυματουργοῦ. Καὶ κοίμησις τῶν Ἁγίων Ἀνδρονίκου καὶ Ἀθανασίας. Καὶ μνήμη τοῦ Ἁγίου Τρωαδίου καὶ τοῦ Ἁγ. Ἱερομαρτυρος Πορφυριου Γαζης καὶ Θεοδωρήτου Πρεσβυτέρου Ἀντιοχείας. Καὶ ἄθλησις τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Θεοδότου Ἐπισκόπου Κυρινίας.

Γ᾽

Τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Ἐυτροπίου Κλεονίκου καὶ Βασιλίσκου.

III

SS. Eutropius Cleonicus & Basiliscus MM.

Οὗτοι ὑπῆρχον ἐπὶ τῶν χρόνων Μαξιμιανοῦ στρατιῶται δὲ τυγχάνοντες, συγγενεῖς τοῦ Ἁγ. Θεοδώρου, προςάγονται ὡς Χριστιανοὶ τῷ Ἡγεμόνι, καὶ τύπτονται ἰσχυρῶς· ὅθεν ὁι μὲν τύπτοντες ἐξελύσθησαν διὰ τὸ σύντονον, τῆς βασάνου· ὁι δε Μάρτυρες, ἐπιφανέντων ἀυτοῖς τοῦ Κυρίου καὶ τοῦ Ἁγ. Μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου, γεγόνασιν ὑγιεῖς. δὲ Ἡγεμὼν μετανελόμενος ἐκολάκευεν τὸν Ἅγ. Κλεόνικον μεταθέσθαι ἀπὸ τῆς τοῦ Χριστοῦ πίστεως δῶρα καὶ τιμὰς ὑπισχνουμενος. Ὅδε γελάσας κατεχλευασε τὴν τῶν εἰδώλων ἀσθένειαν· θυσίας δὲ ἐπιτελουμένης διὰ προςευχῆς τὸ ξόανον κατέβαλε τῆς Ἀρτέμιδος. Ἐκκαεῖσαν οῦν πίσσαν καὶ ἄσφαλτον εἰς τρεῖς λήβητας ἐπέχεον ἐπὶ τοὺς Ἁγίους· καὶ ἀυτοὶ μὲν ζωοὶ διεφυλαχθησαν, ὁι δὲ δήμιοι κατεκάησαν. Ἐιτα σταυροῦνται Κλεόνικος καὶ Ἐυτρόπιος, καὶ ἐτελειώθησαν. δὲ Βασιλίσκος ἐν τῇ φυλακῇ βληθεὶς, μετὰ χρόνον τινὰ καὶ ἀυτὸς ἐτελεέτησεν.

Δ᾽

Μνήμη τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Γερασίμου.

IV

S. Gerasimus,

Γερασιμος Θαυματουργὸς, τὸν κόσμον καταλιπὼν γέγονε μόναχος, καὶ ἀπελθὼν εἰς τὴν ἐνδοτέραν ἔρημον τῆς χώρας Θηβαΐδος ἡσύχαζεν, ἐκτελῶν τὰ τοῦ Θεοῦ προστάγματα. Τοσοῦτον δὲ, τὴν προς Θεὸν ὀικείωσιν ἐκτήσατο, ὡς φυλάξας τὸ κατ' εἰκόνα καὶκαθομοίωσιν τῶν Ἁγίων· ὅτι καὶ θηρίων κατῆρχε καὶ θαύματα πόλλα ἐποίει. Ἐκτήσατο δὲ καὶ ὑπουργὸν καὶ ὄνον εἰς τὸ ὑδροφορεῖν, διὰ το μακρὰν ἀυτοῦ τὸ ὕδωρ ἀπέχειν. Ἀλλὰ καὶ λέοντι ἐκ τοῦ ὄρους κατελθόντι καὶ προσελθοντι αὐτῷ ἐπὶ τὸ θεραπευθῆναι, προςέταξεν τὸν ὄνον ἐπὶ νομὰς ἄγειν καὶ βόσκειν. Ἐιλκεν ὀῦν ἀυτὸν ἐκ τοῦ σχοινίου καὶ ἔβοσκε. Καὶ ποτε, κοιμωμένου τοῦ λέοντος, διερχόμενος ἕμπορος ἀνέλαβεν τὸν ὄνον· καὶ ὑποπτευθεὶς λέων φαγεῖν αὐτὸν, κατεδικάσθη ἀντ᾽ ἐκείνου ὑδροφορεῖν· καὶ ἐποίει οὕτως μέχρι τῆς τελευτῆς τοῦ γέροντος· τελευθήσαντος δὲ αὐτοῦ ἐπαπέθανε καὶ ἀυτὸς τῷ τάφῳ αὐτοῦ.

Καὶ μνήμη τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Μάρκου.

S. Marcus,

Μάρκος Ὅσιος, φιλόπονος ἐν πὰσιν γενόμενος, τῇ μελέτῃ τῶν θείων Γραφῶν ἐπέδωκεν ἑαυτὸν, καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον προῆλθεν τῆς αρετῆς· σημεῖα δὲ φανερὰ, ὅιτε παρ ἀυτῆς συγγραφέντες ὠφελείας λόγοι, καὶ τῶν θαυμάτων ἐνεργεια. Ἠσυχάζοντι γάρ ποτε προσῆλθεν αὐτῷ ὕαινα τὸ ἑαυτῆς τέκνον ἔχουσα τύφλον, καὶ σχήματι ταπεινῷ ὠσανεὶ ἐδέετο ἐλεῆσαι τὴν τύφλωσιν τοῦ τέκνου ἀυτῆς. Οδε γνοῦς ἔπτυσεν εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ ἐποίησεν ἀυτοὺς ὑγιεῖς. Μετὰ ἡμέρας δὲ πάλιν ἐλθοῦσα ὕαινα προςηγαγε δέρμα κριοῦ μεγάλου τῶ Ἁγίῳ τῆς ἰατρείας ἀντιμισθίαν· ὁδὲ οὐ προτερον λαβεῖν κατεδέξατο, ἕως τὸ θήριον ὑπέσχετο μηκέτι πρόβατα πενητῶν βλάπτειν. Ὅδε περὶ τὰ ἄλογα τοιοῦτος, ποταπὸς άν ἦν προς ἀνθρόπους; οὕτω γὰρ ἦν καθαρὸς, ὡς τὸν Πρεσβύτερον τῆς μονῆς λέγειν, μηδέποτε ἀυτὸν μεταδοῦναι κοινωνίας τῷ Μαρκῷ, ἀλλὰ χεῖρα Ἀγγελου παρέχειν αὐτῷ ταύτην. Ἕκατον χρόνων γεγονῶς ἐτελειώθη.

& alij.

Καὶ ἄθλησις τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Πάυλου καὶ Ιουλιανῆς τῆς αδελφῆς αὐτοῦ, καὶ Στρατονίκου ἐν Πτολεμαΐδι.

Ε᾽

Ἄθλησις τοῦ Ἁγ. Μάρτυρος Ἐυλογίου.

V

S. Eulogius M.

Ἐυλόγιος τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς, ἦν μὲν ἐκ τῆς χώρας Παλαιστίνης, υἱὸς πλουσίων γονέων, εἰδωλολατρῶν δὲ. Ἀυτὸς δὲ πιστεύσας τῷ Χριστῷ καὶ βαπτισθεὶς, μετὰ θάνατον τῶν γονέων αὐτοῦ διασκορπίσας τὸν πλοῦτον αυτοῦ, πολὺν, ὄντα είς τους πένητας, καὶ ἑκὼν διὰ Κύριον πτωχεύσας, περιήρχετο κατὰ πάσαν πόλιν καὶ χώραν, διδάσκων τοὺς ἀπίστους τὸν λόγον τοῦ Χριστοῦ, καὶ πολλοὺς ἐξ ἀυτῶν περιστρέφων καὶ βαπτίζων εἰς τὸ ὅνομα τοῦ Πατέρος καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὅυτω δὲ ποιῶν κατεμηνύθη παρὰ τῶν εἰδωλολατρῶν τῷ τῆς χώρας Ἄρχοντι, καὶ κρατηθεὶς παρέστη αὐτῷ, καὶ ἐρωτηθεὶς ὡμολόγησε τὸν Χριστὸν παῤῥησίᾳ, καὶ ἐκδυθεὶς ἐτύφθη ἀφειδῶς βουνεύροις ξηροῖς, καὶ κατηναγκάσθη ἀρνήσασθαι μὲν τὸν Χριστὸν θύσαι δὲ τρῖς εἰδώλοις. Ὥς δὲ ὀυκ ἐπείσθη προστάξει τοῦ Ἄρχοντος τὴν ἱερὰν αὐτοῦ κεφαλὴν ἀπετμήθη, ταφεὶς ἐν ἀυτῷ τῷ τόπῳ.

Καὶ μνήμη τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Γρηγοριοῦ Ἐπισκόπου Κονσταντίας τῆς Κύπου, καὶ μνήμη Ἡσυχίου Ἀσκητοῦ.

ς᾽

Ἄθλησις τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Κόνωνος τοῦ ἐν Ἰσαυρίας.

VI

S. Conō Isaurus M.

Επὶ τῶν Χρόνων τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων ἦν οὗτος Ἅγιος Κόνων ἐκ τῆς χώρας Ἰσαυρίας· Χριστιανὸς δὲ ὢν συνεσεύχθη γυναικί. Ἀλλὰ πρὶν συνελθεῖν ἀυτῇ, πείσας παρθενεύειν, συνῆν ἀυτῇ ὡς ἀδελφῇ. Ὠδηγεῖτο δὲ ὑπὸ τοῦ ἀρχιστρατήγου Μιχαὴλ, τοῦ καὶ βαπτίσαντος ἀυτὸν καὶ τὸ τῆς ἁγίας Τριάδος ὄνομα διδάξαντος, καὶ τῶν θείων μυστηρίων ἀυτῷ μεταδοῦντος, καὶ μέχρι τέλους συνόντος, καὶ τῶν παραδόξων θαυμάτων τὴν ἐνέργειαν χορηγοῦντος· Ἐβάπτισε δὲ καὶ τοὺς γονεὶς αὐτοῦ, ἐξ ὧν καὶ πατὴρ αὐτοῦ Νέστωρ ὑπὲρ Χριστοῦ ἐμαρτύρισεν. Ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀνθισταμένους αὐτοῦ ἕλληνας καὶ λέγοντας μὴ εἶναι ἕτερον Θεὸν πλὴν τῶν εἰδώλων, ἔπεισε καὶ παρεσκεύασε ὁμολογῆσαι μεγάλῃ φωνῇ τὸν Χριστὸν καὶ εἰπεῖν· Ἐις Θεὸς Κονωνος. Ὑπέταξε δὲ καὶ τοὺς δαίμονας· καὶ ὁι μὲν ἐφύλαττον τοὺς ἀγροὺς, ὁι δὲ ἐνεκλείσθησαν είς πίθους. Ἐιτα κρατηθεὶς παρὰ τοῦ Ἄρχοντι ἐτιμωρεῖτο, καὶ δραμῶν λαὸς ἐλυτρώσατο αὐτὸν, καὶ ζήσας ἔτη δύο ἐτελειώθη.

Καὶ ἄθλησις τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Κόνωνος τοῦ Κηποροῦ.

S. Conō hortulanus M.

Οὖτος ἦν ἐπὶ τῆς βασιλείας Δεκίου ἐκ Νακαρὲθ τῆς Γαλιλαίας· ἐλθὼν δὲ εἶς τὴν χώραν τῆς Παμφιλίας, καὶ τόπον μικρὸν ἐκλαβόμενος, μετεσκεύασεν εἰς κῆπον καὶ φυτεύων λάχανα ἐξ ἀυτῶν ἐπορίζετο καὶ ἐαυτῷ καὶ τοῖς ξένοις καὶ πένησι τροφήν. Ἤν δὲ τὸν τρόπον ἄπλους, ὡς καὶ τοὺς μέλλοντας αυτὸν κρατῆσαι καὶ ἀγαγεῖν εἰς τὸν Ἄρχοντα ἐπὶ τὸ τιμωρηθῆναι, διὰ τὸ εἶναι Χριστιανὸν, ὡς ἐμπαιγνῷ ἀσπάζεσθαι, καὶ εἰπόντας ὅτι καλεί σε Ἡγεμὼν, ἀποκρινασθαι· Ποίαν γὰρ ἐκεῖνος ἐμοῦ χρείαν ἔχει, μάλιστα ὑπάρχοντος Χριστιανοῦ; Δεθεὶς δὲ καὶ ἀχθεὶς παρεστη τῷ Ἡγεμόνι, καὶ προτραπεὶς θῦσαι τοῖς εἰδώλοις, βαθὺ στενίξας εἶπε πρὸς τὸν Ἡγεμόνα. Ἔιθε, Ἡγεμὼν, καὶ σὺ εἶχες ἀρνήσασθαι τὰ εἶδωλα καὶ προσελθεῖν τῷ Χριστῷ. Τότε τρυπηθεὶς τοὺς ἀστραγάλους καὶ σιδήροις ἥλοις καθηλωθεὶς, καὶ τρέχειν ἕμπροσθεν ἅρματος ἵππων ἀναγκασθεὶς, ἐτελεύτησεν.

Καὶ ἄθλησις τῶν Ἁγίων Μαρτύρων τῶν ἐν τῷ Ἀμορίῳ κρατηθέντων, ἐν Συρίᾳ δὲ ἀναιρεθέντων.

Martyres Amorij capti.

Επὶ τῆς βασιλείας Θεοφίλου τοῦ εἰκονομάχου, τοῦ πατρὸς Μιχαὴλ ὑιοῦ Θεοδώρας τῆς ποιησάσης τὴν ὀρθοδοξίαν, ἦσαν οὗτοι οἱ Ἅγιοι στρατηγοὶ καὶ ταξιάρχαι, ὄντες πλούσιοι καὶ ἐυγενεῖς. Κατ᾽ ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ἐξελθῶν τῆς Συρίας Ἀμυρᾶς μετὰ λαοῦ ἀναριθμήτου κατὰ τῶν Ἀνατολικῶν μερῶν τῆς Ρωμαίων ἐπικρατείας· ἀπεστάλησαν δὲ οὗτοι παρὰ τοῦ Βασιλέως φυλάξαι τὴν πόλιν Ἀμορίου, καὶ ἰδόντες τὸ πλῆθος τῶν Σαρακηνῶν ἄπειρον εἰσῆλθον ἐσω τῷ κάστρῳ, ἀγωνιζόμενοι καρτερῶς. Ἀλλὰ συγχωρήσει Θεοῦ, τοῦ παιδεύοντος τοὺς πταίοντας, τοῦ κάστρου· πολιορκηθέντος, τὸ μὲν ἄλλο πλῆθος ἀπεσφάγη, ἀυτοὶ δὲ δεχθέντες ἀπήχθησαν εἰς Συρίαν, καὶ ἀπεκλείσθησαν εἰς φυλακὴν, καὶ μετὰ τὰ πολλὰ ταλαιπωρηθῆναι, ἐκβληθέντες τῆς φυλακῆς ἠναγκάσθησαν μαγαρίσαι, καὶ μὴ πεισθέντες ἔλαβον ἀπόφασιν τοῦ ἀποκεφαλισθῆναι, καὶ προθυμοποιήσας ἀυτοὺς Κωνσταντῖνος σὺν ἀυτοῖς ἀπεκεφαλίσθη.

Ζ᾽.

Τοῦ Ἁγ. Παύλου τοῦ Ὁμολογητοῦ, τῆς Προυσίας.

VII

S. Paulus Ep. Cōf.

Οῦτος Ἐπίσκοπος ὢν τῆς ἐν Προυσιάδι ἁγίας ἐκκλησίας, κατὰ τοὺς χρόνους τῶν δυσσεβῶν εἰκονομάχων, καὶ ἰδὼν τοὺς ἄφρονας κατὰ τῆς τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίας μαινομένους, καὶ πᾶσαν ἀνατρέποντες θεσμῶν ἀκριβειαν, καὶ τὰς μορφὰς καὶ τὰ ἐκτυπώματα τῶν σεπτῶν εἰκόνων ἀφανίζοντας· καὶ ἀπολείφοντας μὲν ἀυτὰς ἐκ τῶν ἁγίων ναῶν, ζωγραφῶντας δὲ ἀντ᾽ ἀυτῶν εἴδη θηρίων καὶ ὀρνέων καὶ ἐρπετῶν, καὶ θείων Πατέρων παραδόσεις ἀνατρέποντας· θείοις ῥήμασιν ὡς βέλεσιν κατηκόντησεν, ὡς Θεοῦ μαχητὴς διογμοὺς καὶ ἐξορίας καὶ σκληραγωγίας αἰρετησάμενος ὑπὲρ τῶν ἁγίων εἰκόνων, αὐτοῦ τε τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν καὶ τῆς παναγίας ἀχράντου ἀυτοῦ μητέρος τῆς ἐνδόξου δεσποίνης ἡμῶν θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, τῶν θεοειδῶν Ἀγγέλων καὶ πάντων τῶν Ἁγίων. Ὅθεν πολλοὺς πειρσμοὺς ἐν πολλοῖς ὑποδείνας χρόνοις, καὶ μέχρι τέλος καλῶς ἀνδρισάμενος, πρὸς Κύριον ἐξεδήμησεν.

& alij.

Καὶ μνήμη τῶν ἐν Ἁγίοις Ἀρκαδίου καὶ Νέστορος Ἐπισκόπων Τριμηθοῦντος τῆς Κύπρου. Καὶ ἄθλησις τῶν Ἁγίων Ἐυβούλου καὶ Ἰουλιανοῦ ἱατροῦ, καὶ τοῦ Ὁσίου Δομετίου. Καὶ τῶν Αγίων Μαρτύρων, ἕπτα τῶν ἐν Χερσωνήσῃ.

Η᾽

Μνήμη τοῦ Ὁσίου καὶ Ὁμολογητοῦ Θεοφυλάκτου Ἐπισκόπου Νικομηδίας.

VIII

S. Theophylactus Ep. Nicom. Conf.

Θεοφύλακτος, θεῖος Ἱεράρχης ὑπῆρχε μὲν ἐκ τῶν Ἀνατολικῶν μερῶν, εἰς Κονσταντινούπολιν δὲ ἕλθὼν, ἐδούλευε Ταρσίῳ τῷ Ἁγιωτάτῳ, τότε Πρωτοσηκρῆτις υπάρχοντι. Ἐπεὶ δὲ Πατριάρχης προεχειρίσθη, ἐποίησεν ἀυτὸν μόναχον, μετὰ Μιχαὴλ τοῦ ὕστερον γεγονότος Ἐπισκόπου Συνάδων, καὶ τοῖς ἐν τῷ πατριαρχίῳ ἐυκτηρίοις ἐνέτάξεν· εἶτα δὲ καὶ Ἑπίσκοπον Νικομηδίας ἐχειροτόνησεν. Τελευτήσαντος δὲ Ταρασίου, γέγονε Πατριάρχης Ἅγιος Νικηφόρος. Κρατήσαντος δὲ τῆς βασιλείας Λέοντος τοῦ Ἁρμενίου, καὶ κατὰ τῶν ἁγίων εἰκώνων χωρήσαντος, παραλαβὼν Ἅγιος Νικηφόρος τὸν Ὅσιον Θεοφύλακτον καὶ τοὺς λοιποὺς Ἐπισκόπους, ἀνῆλθεν ἐν τῷ παλατίῳ, καὶ ἤλεγξε κακῶς ποιοῦντα καὶ τὰς ἁγίας εἰκόνας αρνούμενον. Τότε μὲν Πατριάρχης ἐξορίσθη εἰς Θάσον τὴν νῆσον, ὁι δὲ λοιποὶ ἀλλὸς ἀλλαχοῦ. Θεοφύλακτος δὲ εἰς Στρόβιλον, ἐν ᾗ καὶ ἐτελεύτησεν.

Καὶ μνήμη τοῦ Οσίου Ἀρκαδίου τοῦ Κυπρίου Καὶ ἄθλ. Ἐυβούλου καὶ Ἰουλιανοῦ.

S. Arcadius Cyprius. SS. Eubulus & Iulianus MM.

Ὅσιος Ἄρκαδιος ὑπῆρχεν ἐκ τῆς νήσου τῆς Κύπρου, μόναχος ἐκ βρέφους γενόμενος, καὶ τῷ Θεῷ διὰ πολιτείας ἐυαρεστήσας, ἀγωνιζόμενος ἐπὶ τῆς βασιλείας Κονσταντίνου τοῦ μεγάλου, καὶ πολλοὺς ὠφελῶν, ὀυ μόνον διὰ βίου καὶ ἀρετῆς, ἀλλὰ καὶ διδασκαλίας καὶ παραινέσεως· ἐξ ὧν ἧσαν καὶ Ἔυβουλος καὶ Ἰουλιανὸς, ὅιτινες συχνότερον προς ἀυτὸν ἀπερχόμενοι καὶ στηριζόμενοι τοῖς λόγοις ἀυτοῦ ἐπεμέλουν τῆς ἀρετῆς. Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ δυσσεβοῦς καὶ παρβάτου Ἰουλιανοῦ κρατηθέντες ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν, παῤῥησίαν λαβόντων ἀπὸ τῆς τοῦ βασιλέως ἐξουσίας κατὰ τῶν Χριστιανῶν, καὶ βασανισθέντες ἰσχυρῶς, ἀπεκεφαλίσθησαν. Καὶ μαθὼν ταῦτα Ὅσιος Ἄρκάδιος, καὶ λυπηθεὶς μὲν, ἐυχαριστήσας δὲ τῷ Θεῷ, τῷ οὕτως ὀικονομήσαντι, προσευχόμενος ἐν τῷ τόπῳ, ἐν ᾧ προσεκαθέζετο, καὶ δάκρυσι πολλοῖς περιχεόμενος, ἐτελειώθη.

Καὶ ἄθλησις τῶν ἐν Χερσῶνι Ἐπισκόπων Βασιλέως, Ευγενίου, Ἀγαθοδώρου, καὶ λοιπῶν.

Episcopi Chersonis MM.

Ἐπὶ τῆς βασιλείας Διοκλητιανοῦ Ἔρμων Ἱεροσολύμων Ἑπίσκοπος ἀπέστειλεν Ἐπισκόπους· εἰς μὲν Τουρκίαν Ἐφραὶμ, εἰς δὲ Χερσῶνα Βασιλέα, ἐνθα τὸν Χριστὸν κηρύττων, τυφθεὶς ἀπηλάθη. Ἐγείρας δὲ τὸν υἱὸν τοῦ Ἄρχοντος ἐκ τῶν νεκρῶν πάλιν προσεκλήθη, βαπτίσας καὶ τὸν Ἄρχοντα καὶ ἑτέρους πολλοὺς. Ὁι δὲ ἄπιστοι μανέντες ἔσυραν ἀυτὸν σχοινίοις ἀπὸ τῶν ποδῶν, καὶ συρόμενος ἐτελεύτησεν. Μετὰ δὲ τὴν ἀυτοῦ τελευτὴν ἐλθόντες Ἐυγένιος, Ἀγαθόδωρος, Καπήτων καὶ Ἐλπίδιος ἐκήρυττον τὸν Χριστὸν, καὶ συστάντες ὁι ἕλληνες ἀπέκτειναν ἀυτοὺς. Μετὰ δὲ ταῦτα ἀπεστάλη ἐξ Ἱεροσολύμων Ἀιθέριος· καὶ ἰδὼν τοῦ λαοῦ τὸ ἄγριον, προσῆλθεν τῷ μεγάλῳ Κονσταντίνῳ, ἐν τῷ Βυζαντίῳ τότε βασιλεύοντι, καὶ ᾐτήσατο ἀυτον, καὶ ἐδιωχθησαν ἐκ τῆς Χερσῶνως οἱ εἰδωλολάτραι. Κτήσας δὲ ἐκκλησίας πάλιν προσῆλθεν τῷ Βασιλεῖ ἐυχαριιστῶν, καὶ ἱερὰ λαβὼν παρ· ἀυτοῦ ἐπανήρχετο πρὸς Χερσῶνα· καὶ ἐν τῷ ἐπανέρχεσθαι ἀπερρίφη εἰς τὸν Δανάπριν ποταμὸν, καὶ ἐκεὶ τελευτᾷ.

Θ᾽

Ἄθλησις τῶν Ἁγίων Μαρτύρων, τῶν ἐν Σεβαστείᾳ.

IX

Martyres XL Sebasteni

Οἱτοῦ Χριστοῦ τεσσαράκοντα Μάρτυρες, ἐκ διαφόρων τοπων ὑπάρχοντες, ἐν ἐπιτάγματι ἐστρατέυοντο, ἐπὶ τῆς βασιλείας Λικιννίου. Διὰ δὲ τὸ εἶναι Χριστιανοὶ, κρατηθέντες ὑπὸ Ἀγρικολάου Ἡγεμόνος, παρόντος καὶ τοῦ Δουκὸς, ἠναγκάζοντο θῦσαι τοῖς εἰδώλοις· καὶ μὴ πειθόμενοι λίθοις τὰ στόματα συνετρίβησαν. Εἶτα ἐν ὥρᾳ χειμερινῇ γυμνοὶ ἐπὶ τῆς λίμνης τῷ κρύει παγωθείσης καὶ κρυσταλλωσθείσης κατεδικάσθησαν ἵστασθαι δι' ὅλης τῆς νυκτὸς· ἐνθα ἐνὸς λιποψυχήσαντος καὶ πρὸς τὸ πλησίον λουτρὸν δραμόντος καὶ τῇ θερμῇ διαλυθέντος, φυλάττων ἀυτοὺς καπικλάριος, ἰδὼν ἐξ οὐρανοῦ στεφάνους κατερχομένους ἐπὶ τοὺς τριάκοντα ἐννεα μαρτυρας καὶ ἕνα στέφανον περιττεύοντα, ὃς ἦν τοῦ διαλυθὲντος, ἐκδυσάμενος προσέδραμε τοῖς Ἁγίοις καὶ ἐπίστευσε τῷ Χριστῷ. Τῷ δὲ πρωῒ, ὡς ἐφάνησεν ὁι μὲν θανέντες, ὁι δὲ ἔτι ἐμπνέοντες, ἐπὶ τὸν ἀιγιαλὸν ἀχθέντες, καὶ τὰ σκέλη θλασθέντες, ἐπὶ ἀμαξῶν ἐτέθησαν, καὶ ἐρρίφησαν ἐν τῷ ποταμῷ, καὶ οὕτως ἐτλειώθησαν.

Ι᾽

Ἄθλησις τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κοδράτου, Κυπριάνοῦ, καὶ τῶν σὺν ἀυτοῖς.

X

S. Codratus & Socij Mart.

Ἐπὶ τῆς βασιλείας Δεκίου, διογμοῦ κινηθέντος, πάντες ὁι Χριστιανοὶ ὁι μὲν κρατούμενοι ἀπεσφάζοντο, ὅι δὲ φεύγοντες ἐν τοῖς ὄρεσι ἀπεκρύπτοντο ἔως καιροῦ, Φυγοῦσα δὲ καὶ μήτηρ Κοδρατου, ἐκ τῆς πόλεως ὑπάρχουσα Κορινθίων, ἀπῆλθεν εἰς τὸ ὄρος καὶ ἀπεκρύπτετο. Ἐπεὶ δὲ ἦν ἔγκυος, ἐγέννησεν υἱὸν, ὀνομάσασα αὐτὸν Κοδράτον. Εἶτα ὀλίγον ἐπιβιώσασα, ἐτελεύτησε, κατααλιποῦσα τὸν υἱὸν βρέφος· ὅςτις ἐτρέφετο ὑπὸ τῶν νεφῶν, σαυισταμένων ἐπ᾽ αὐτὸν καὶ ὕδωρ καταφερόντων καὶ πολιζόντων αὐτόν. Πρἳόντος δὲ τοῦ χρόνου, ἐγνώρισαν αὐτόν τινες ἤδη νεανίσκον γενόμενον, καὶ ἀπήρχοντο πρὸς αὐτὸν· ὧν ἦσαν Κυπριανὸς, Διονύσιος, Ἄνεκτος, Παῦλος καὶ Κρίσκης· ἤρχε δὲ πάντων Ἅγιος Κοδράτος, καὶ ἐδίδασκεν αὐτοὺς τὴν ἀλήθειαν. Μετὰ δέ τινα χρόνον ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν διαβληθέντες τῷ Ἄρχοντι, καὶ κρατηθέντες, ἤχθησαν εἰς Κόρινθον· καὶ βασανισθέντες, καὶ μέχρι τέλους τὸν Χριστὸν ἀνακηρύττοντες, τὰς κεφαλὰς ἀπετμήθησαν.

Καὶ ἄθλησις τοῦ ἁγίου Μάρτυρος Διονυσίου.

S. Dionysius M.

Διονύσιος, τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς, ὑπῆρχεν μὲν εἷς τῶν γνωρισάντων τὸν Ἅγ. Κοδράτον, καὶ πρὸς ἀυτὸν ἐπερχομένων· κατεμηνύθη δὲ τῷ Ἄρχοντι τῆς πόλεως Κορινθου, διαβληθεὶς ὅτι τὸ μὲν προσταγμα τον Βασιλέων οὐ πειθαρχεῖ καὶ τῶν μεγίστων θεῶν καταφρονεῖ, ἕτερον δέ τινα κηρύττει Θεὸν ἐσταυρωμένον, λέγων ὅτι ἀυτος ἐστι ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν ἀυτοῖς, καὶ μέλλων ἐλθεῖν ἐξ οὐρανοῦ μετὰ δόξης κριναι ζῶντας καὶ νεκροὺς, καὶ ἀποδοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. Ὅθεν κρατηθεὶς καὶ δεσθεὶς ἀλύσεσι παρέστη τῷ Ἄρχοντι καὶ κατηναγκάζετο, ποτὲ μὲν κολακίαις ποτὲ δὲ άπείλαις, ἀρνήσασθαι τὸν Χριστὸν καὶ θῦσαι τοῖς εἰδώλοις. Καὶ τῆς προτέρας ἐνστάσεως ἐχόμενος καὶ Χριστὸν ὁμολογῶν μεγάλῃ φονῇ, ἀπεσφάγη μαχαίρᾳ καὶ οὑτως ἐτελειώθη.

Ια᾽.

Ἄθλησις τοῦ Ἁγίου Ἰερομάρτυρος Πιονίου.

XI

S. Pionius M.

Καὶ οὗτος Ἅγιος ἐπὶ τῆς βασιλείας ἦν Δεκίου, Πρεσβύτερος τῆς ἐν Σμύρνῃ ἁγίας ἐκκλησίας. Ἐλέγχων δὲ Ἰουδαίους καὶ Ἕλληνας, καὶ πείθων αὐτοὺς ἀπὸ τῶν γραφῶν, ὅτι εἷς μόνος ἐστὶ Θεὸς ἀληθινὸς, τὰ πάντα ποιήσας, καὶ μονογενὴς αὐτοῦ υἱὸς Ἰησοῦς Χριστὸς, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· καὶ προστιθεὶς ὅτι πάντες οἱ ἁμαρτωλοὶ καὶ ἄπιστοι παρ' αὐτοῦ τιμωρηθήσονται καὶ πυρὶ αἰωνίῳ παραδοθήσονται, καὶ τοῦτο δηλῶν ἐκ τοῦ Σοδομητικοῦ πυρὸς καὶ τοῦ ἐν τῇ Σικελίᾳ ἀνερχομένου, ἐκρατήθη ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν μετὰ καὶ ἑτέρων Χριστιανῶν. Καὶ πρῶτον μὲν παρεδόθη δεδεμένος ἀλύσεσι Πολέμωνι, τῷ τῶν εἰδώλων Ἱερεῖ καὶ τῷ τῆς πὸλεως Σμύρνης Ἄρχοντι· ἔπειτα παρ᾽ ἐκείνων προσήχθη τῷ τῆς χώρας Ἡγεμόνι. δὲ Ἡγεμὼν ἔτυψεν ἀυτὸν σφοδρῶς, καὶ ἐπὶ ξύλου κρεμάσας, λαμπάσι πυρὸς τὰς πλευρὰς αὐτοῦ κατέφλεξεν· εἶτα ἀπὸ τοῦ ξύλου καταβιβάσας, καὶ κάμινον ἀνάψας μεγάλην, ἐνέβαλεν ἀυτὸν εἰς ἀυτήν. δὲ Ἅγιος ἐν ἀυτῇ προσευχόμενος ἐτελειώθη.

Καὶ μνήμη τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Σωφρονίου Ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων.

S. Sophronius Ep. Hierosol.

Σωφρόνιος, ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῆν, γέγονε μὲν ἀπὸ τῆς χώρας Φοινίκης, πόλεως δὲ Δαμασκοῦ, ἐυσεβῶν καὶ σωφρόνων γονέων υἱός. Ἐυφυὴς δὲ ὢν, ἔμαθεν πᾶσαν ἑλληνικὴν καὶ Χριστιανικὴν γραφήν. Εἰτα τὴν μάνδραν τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου κατέλαβεν, ἐν ᾗ πᾶσαν διῆλθεν γραφήν. Ἔπειτα ἐπὶ τὴν Ἀλεξάνδρειαν ἀπῆλθε πλείονος γνώσεως ἐφιέμενος· διὰ δὲ τὴν γνῶσιν καὶ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ ἀρετὴν Ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων γίνεται. Τῆς δὲ ἁγίας πόλεως πολιορκισθείσης, πάλιν εἰς Ἀλεξάνδρειαν πρὸς τὸν Ἅγιον Ἰωαννὴν τὸν Ἐλεήμονα ἀπέρχεται, καὶ μετὰ τελευτὴν ἐκείνου πάλιν εἰς Ἱεροσόλυμα ὑποστρέφει. Πολλὰς δὲ βίβλους συγγραψάμενος, καὶ διαφόους Ἁγίους ἐγκωμιάσας, καὶ συνθεὶς τὸ ὑπὲρ ἄνθρωπον διήγημα τοῦ βίου τῆς Ὁσίας Μαρίας, καὶ καλῶς τὸ ποίμνιον τῆς τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίας χειραγωγήσας καὶ ἰθύνας, ἐν εἰρήνῃ πρὸς Κύριον, ὅν ἐπόθησεν, ἐξεδήμησεν.

Ιβ᾽.

Μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Θεοφάνους, τοῦ Ὁμολογητοῦ, τοῦ ἐν τῷ μεγάλῳ ἀγρῷ.

XII

S. Theophanes Conf.

Θεοφάνης ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν, ὑπῆρχεν υἱὸς γονέων ἐυγενῶν καὶ πλουσίων. Τελευτήσαντος δὲ τοῦ πατρὸς, ἦν ἀνατρεφόμενος παρὰ τῆς μητρός. Γενόμενος δὲ δωδεκαετὴς, συνεζεύχθη γυναικὶ, καὶ πείσας αὐτὴν διὰ τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ παρθενεύειν, ἀπέκηρεν αὐτὴν ἐν τῇ τῆς Πριγκίπου μονῇ· αὐτὸς δὲ διανείμας τὸν πλοῦτον τοῖς πένησιν, ἀπελθὼν ἐγένετο μοναχὸς ἐν τῷ τῆς Σιγριανῆς ὄρει διακειμένῳ μοναστηρίῳ. Κρατήσας δὲ τῆς βασιλείας Λέων Ἀρμένιος, εἰκονομάχος ὢν, ἤκουσε περὶ τῆς ἀρετῆς τοῦ Ἁγίου Θεοφάνους, καὶ προστείλας ἤγαγεν αὐτὸν ἐν τῇ βασιλευούσῃ, καταναγκάζων συνελθεῖν τῇ αἰρέσει αὐτοῦ Μὴ πείσας δὲ, πρῶτον μὲν ἀπέκλεισεν εἰς φυλακὴν, ἔπειτα τῆς φυλακῆς ἐκβαλὼν, καὶ πάλιν καταναγκάσας ἀρνήσασθαι τὴν τῶν σεπτῶν εἰκόνων προσκύνησιν, ἐπεὶ ἑώρα μὴ δὲ ὅλως ἀνεχόμενον τοῦτο ἀκοῦσαι, ἐξώρισεν εἰς Σαμοθράκην· ἔνθα καὶ ἀπελθόντα τὸν Ἅγιον, καὶ ὀλίγον ἐπιβιώσαντα, προσελάβετο Κύριος.

Καὶ μνήμν τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου Πάπα Ῥώμης.

S. Gregorius Papa.

Επὶ τῆς Ἰουστινιανοῦ βασιλείας ὑπῆρχεν οὗτος Ἅγιος Γρηγόριος μοναχὸς ἐν μοναστηρίῳ πλησίον Ῥώμης. Ἦν δὲ πάνυ ἐνάρετος, κατεξαίρετον δὲ ἐλεήμων. Δοκιμάζων δὲ αὐτὸν Θεὸς, ἀπέστειλεν Ἄγγελον πρὸς αὐτὸν ἐν σχήματι ναυαγήσαντος, καὶ εὗρεν αὐτὸν πρόθυμον πρὸς τὸ δοῦναι· πεντήκοντα γὰρ νομίσματα δέδωκε τῷ αἰτήσαντι, εἶτα ἕξ, καὶ τρίτον ἕτερα, ἕως ἐκένωσε τὸ ἐν τῇ μονῇ σιτάρκιον τοῦ χρυσίου. Καὶ γενόμενος Ἀρχιερὲυς Ῥώμης, συνεκάλει καθ' ἡμέραν δώδεκα πτωχοὺς· καὶ ἐφαίνετο αὐτῷ μόνῳ καὶ τρισκαιδέκατος, καὶ ἐρωτήσαντος ἀυτὸν ἐιπεῖν τὸ αὐτοῦ ὄνομα, ἤκούσεν ὅτι θαυμαστὸν· καὶ οὕτως ἐσιώπησεν, συννοήσας ὅτι Ἄγγελος Θεοῦ ἐστιν. Γενόμενος δὲ πάσης παιδείας καὶ γραφῆς ἔμπορος, πολλὰ συγγράμματα καταλέλοιπεν, ὐπαγορευθέντα μὲν Ῥωμαἳστὶ, ἑρμηνευθέντα δὲ Ἑλληνιστί. Ζήσας δὲ οὕτως, καὶ θαύματα διάφορα ἐργασάμενος ἐν εἰρήνῃ πρὸς Κύριον ἐξεδήμησεν.

Ιγ᾽.

Ἄθλησις τοῦ ἁγίου Μάρτυρος Ἀλεξάνδρου.

XIII

S. Alelexander Mart.

Αλέξανδρος, ἅγιος καὶ ἕνδοξος Μάρτυς τοῦ Χριστοῦ, ἐν τοῖς καιροῖς τοῦ διωγμοῦ καὶ ἐν τῷ σκότει τῆς πλάνης τῶν εἰδωλολατρῶν ὥσπερ πολύφωτος ἀστὴρ ἐν εύσεβείᾳ διέλαμπεν, ἐν Πύδνῃ τῇ πόλει τὴν μανίαν τῶν δυσεβῶν διελέγχων, καὶ τὸν Χριστὸν φανερῶς κηρύττων, καὶ πολλοὺς τῶν ἑλλήνων ἐπιστρέφων πρὸς αὐτὸν καὶ βαπτίζων. Ὅυτω δὲ ποιῶν, εἰς ὀργὴν ἐκίνησε καθ' ἑαυτοῦ τοὺς εἰδωλολάτρας, τὴν παῤῥησίαν αὐτοῦ καὶ τὸ ἰσχυρὸν τοῦ λόγου μὴ ὑπομείναντας. Ὅθεν ἐπισυναχθέντες κατ' αὐτοῦ καὶ κρατήσαντες αὐτὸν, ἐτιμωρήσαντο ἰσχυρῶς καὶ ἕτυψαν αὐτὸν ἀφειδῶς, καταναγκάσαντες θῦσαι τοῖς ἀνοήτοις θεοῖς. Ὡς δὲ οὐκ ἔπεισαν, κατεδίκασαν ἀυτὸν ἀποκεφαλισθῆναι. Καὶ οὕτως ἐυχαριστῶν τῷ Θεῷ, τὴν κεφαλὴν ἐκτμηθεὶς, παρέδωκε τὴν μακαρίαν αὐτοῦ ψυχὴν τῷ Κυρίῳ· τὸ δὲ τίμιον ἀυτοῦ λείψανον ἑλόμενοί τινες τῶν ἐυλαβῶν Χριστιανῶν καὶ περιστείλαντες, ἔθαψαν.

Καὶ ἄθλησις τοῦ ἁγίου Μάρτυρος Σαβίνου.

S. Sabinus Mart.

Σαβῖνος, τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς, ὑπῆρχεν ἐκ τῆς χώρας Ἀιγύπτου· διὰ δὲ τὴν ἐπικειμένην ἀνάγκην τοῦ διωγμοῦ καταλιπὼν τὸν κόσμον ἀνεχώρησεν, καὶ ἐξελθὼν ἔξω τῆς πόλεως κατεκρύπτετο ἐν οἰκήματι μικρῷ. Πολλῶν δὲ κρατουμένων Χριστιανῶν ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν, ἐζητεῖτο καὶ Σαβῖνος, καὶ μὴ ἑυρισκόμενος ἐλύπει τοὺς ἀπίστους. Τότε προςελθὼν εἷς πτωχὸς, πρὸς ἀυτὸν ἀπερχόμενος καὶ λαμβάνων τροφὴν, εἶπε τοῖς εἰδωλολάτραις, Τί μοι δίδοτε, κἀγὼ ὑποδείξω ὑμῖν ὃν ξητειτε Σαβῖνον. Οἱ δὲ ἔδωκαν ἀυτῷ νοιοίσματα δύο· καὶ ἀκολουθήσαντες αὐτῷ, καὶ ἐπιστάντες τῷ ὀικήματι, ἐκράτησαν τὸν Σαβῖνον, καὶ δήσαντες ἤγαγον πρὸς τὸν Ἅρχοντα· καὶ εἶπεν πρὸς ἀυτὸν ἄρχων Διατί καταφρονῶν τοῦ προστάγματος τῶν Βασιλέων καὶ τῶν μεγίστων Θεῶν, ἕτερον Θεὸν κηρύττεις ἀγνώριστον; δὲ εἰπὼν, Ὅτι μᾶλλον ὅν ἐγὼ κηρύττω Θεὸν ὀφείλεις καὶ συγγνωρίσαι καὶ πιστεῦσαι ἀυτῷ, τιμωρηθεὶς, ἐῤῥίφη ἐν τῷ ποταμῷ, καὶ ἐτελειώθη.

Ιδ᾽.

Μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ὑμῶν Ἐυσχημονος Ἐπισκόπου Λαμψάκου.

XIV

S. Euschemon Ep. Lāpsaci.

Εὐσχήμων, ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν καὶ Ὁμολογητὴς τοῦ Χριστοῦ, ἐκ βρέφους καλῶς καὶ ἐναρέτως ἀυξηθεὶς, φίλος γέγονε Θεοῦ, καὶ εἰς ἄνδρα τέλειον φθάσας, ναὸς ὑπῆρξε τοῦ παναγίου Πνεύματος, τὸν ἀγγελικὸν βίον ἑλόμενος καὶ τὴν ὀρθόδοξον πίστιν ἐρατισάμενος· Ἁλλὰ καὶ εἰς τὸ τῆς Ἀρχιερωσύνης ὕψος ἀνελθὼν, χάριτος ἐπληρώθη πνευματικῆς, καὶ ζήλῳ θεἳκῷ πυρωθεὶς τὴν τῶν εἰκονομάχων κατέλυσεν ἄιρεσιν. Ἐποίησε δὲ καὶ θαύματα πολλὰ, καὶ παράδοξα· τεθνηκὸς γὰρ βρέφος, βασταζομενον ὑπὸ τῆς μητρὸς καὶ κλαιούσης, εὐξάμενος τῷ θεῷ πρὸς ζωὴν ἐπανήγαγε. Καὶ θηρίοις ἀγρίοις φοβερὸς γέγονε προστάξει γὰρ μόνῃ ἀυτὰ ἀπεδίωκε, τοὺς ἀγροὺς καταβλάπτοντα. Τῇ φυλακῇ δὲ παραδοθεὶς παρὰ τοῦ κρατοῦντος ἁιρετικοῦ Βασιλὲως, ὡς προσκυνητὴς τῶν ἁγίων εἰκόνων, προσκυνητὰς τῆς ὀρθοδόξου πίστεως τοὺς ἀυτὸν φυλάττοντας τῇ παπ' ἀυτοῦ διδασκαλίᾳ πεποίηκεν· εἰς ἐξορ,ίαν δὲ ἀποσταλεὶς ἐτελειωθη.

& alij.

Καὶ ἄθλησις τῶν ἁγίων Μαρτύρων, Σατύρου, Σατορνίλου, Ῥευκάτυ, Περπετούας, καὶ Φιλητάτης ἐν τῇ Ῥώμῃ μαρτυρισάντων. Καὶ Ἀλεξάνδρου, τοῦ ἐν Πύδνῃ.

Ιέ᾽.

Ἄθλησις τῶν ἁγίων Μαρτύρων Τιμολάου, Αγαπίου καὶ τῶν σὺν ἀυτοῖς.

XV

SS. Timolaus Agapius Socij & Mart.

Οὖτοι οἱ ἅγιοι καὶ πολύαθλοι τοῦ Χριστοῦ Μάρτυρες ὑπῆρχον ἐπὶ Διοκλητιανοῦ τοῦ Βασιλέως· μὲν Ἀγάπιος ἀπὸ Γάζης τῆς πόλεως, δὲ Τιμόλαος ἐκ τοῦ Ἐυξίνου πόντου, Διονύσιος δὲ καὶ ἕτερος Διονύσιος ἐκ Τριπόλεως τῆς Φοινίκης, Ῥωμυλος δὲ ἦν Ὑποδιάκονος τῆς Διοσπολιτῶν Ἐκκλησίας, πλησίον δὲ καὶ οἱ δύο Ἀλέξανδροι ἀπὸ Ἀιγύπτου. Ὄι τινες, διωγμοῦ ὅντος, διὰ τὸν πρὸς Χριστὸν ποθον δήσαντες τὰς ἑαυτῶν χεῖρας, αὐτόματοι προσῆλθον τῷ τότε βασανίζοντι τοὺς Χριστιανοὺς, Ἠγεμόνι τῆς Καισαρέων πόλεως· καὶ σταθέντες ἔμπροσθεν αὐτοῦ, Χριστιανοὺς ἑαυτοὺς ὡμολόγησαν. δὲ Ἡγεμὼν πλεῖστα τυύτους παρακαλέσας καὶ ἀναγκάσας θῦσαι, καὶ δῶρα καὶ τιμὰς ἀυτοῖς δοῦναι ὑποσχόμενος ὑπακούσασι, καὶ προς τὸ ἑαυτοῦ θέλημα ἐλθεῖν πεῖσαι μὴ δυνηθεὶς, ἐτιμωρήσατο ἰσχυρῶς· καὶ μετὰ τὰς τιμωρίας, ξίφει τούτων ἀποτέμνει τὰς κεφαλὰς, καὶ οὕτω παρέδωκαν τὰς ἁγίας ψυχὰς αὐτῶν τῷ Κυρίῳ.

Καὶ ἄθλησις τοῦ ἁγίου Μάρτυρος Νικάνδρου.

S. Nicāder M.

Νίκανδρος τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς, ἦν μὲν καὶ ἀυτὸς ἐπὶ πῆς βασιλείας Διοκλητιανοῦ, εἶχε δὲ ἔργον διὰ παντὸς τὸ ἐπισκέπτεσθαι τούς ἐν φυλακαῖς Ἁγίους καὶ θεραπεύειν, καὶ ἐπιχωρηγεῖν ἀυτοῖς τὴν ἀναγκάιαν τροφὴν, ἔτι δὲ καὶ θάπτειν τὰ λείψανα ἀυτῶν. Ἰδὼν οὖν καὶ τούτων των Ἁγίων τὰ λείψανα ἐῤῥιμμένα οὕτω καὶ ἀνεπιμέλητα, ἐπεὶ ἐν ἡμέρᾳ οὐκ ἐτολμα προσεγγίσαι ἀυτοῖς, ἱνα μὴ καὶ ἀυτὸς κρατηθῇ, ἐν νυκτὶ ἀπελθὼν, ἀνεῖλεν ἀυτὰ ἕν καθ' ἕν, καὶ κατέθετο ἐν ἑνὶ τόπῳ. Θεαθεὶς οὐν ὑπό τινος των εἰδωλολατρῶν διεβλήθη τῷ Ἅρχοντι, καὶ κρατηθεὶς εὐθὺς ἐτιμορεῖτο, καὶ Χριστὸν ἀρνεῖσθαι ἠναγκάζατο. Ὁδὲ πρὸς τὸ μὴ αῤνῄσασθαι ἀυτὸν, καὶ Θεὸν μᾶλλον ἐκήρυττεν ἀληθινὸν καὶ δημιουργὸν τοῦ παντός. Ὅθεν εἰς ὀργὴν κινήσας τὸν Ἄρχοντα, τὴν διὰ ξίφους δέχεται τελευτὴν, καὶ οὑτω τελειωθεὶς ἀπέλαβε στέφανον αἰώνιον καὶ ζωὴν μακαρίαν καὶ ἀτελεύτητον.

& alij.

Καὶ ἄθλησις τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου Νικάνδρου. Καὶ μνήμη τοὺ Ὁσίου Ἰωάννου, τοῦ ἐν Ῥουφινιαναῖς.

Ις᾽.

Ἄθλησις τοῦ Ἁγίου Ἰουλιανοῦ, τοῦ ἐν Κιλικίᾳ.

XVI

S. Iulianus M.

Ιουλιανὸς, τοῦ Κριστοῦ Μάρτυς ὑπῆρχεν ἐκ τῆς Ἀναζάρβου πόλεως, υἱὸς βουλευτοῦ τινος Ἕλληνος, μητέρα ἔχων Χριστιανὴν, ἥτις καὶ ἐδίδαξεν ἀυτὸν τὰ ἱερὰ γράμματα. καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι δέκα καὶ ὀκτὼ ἐτῶν, προσήχθη ἐν Ἀιγαῖς τῇ πόλει Μαρκιανῷ τῷ Ἡγεμόνι παρὰ των εἰδωλολατρῶν· καὶ ἀναγκασθεὶς θῦσαι τοῖς εἰδώλοις, οὐκ ἐπείσθη. Διὸ ἀνοίξαντες οἱ δήμιοι μετὰ βίας τὸ στόμα ἀυτοῦ, ἐγχέουσιν οἶνον καὶ κρέας τοῦ εἰδωλοθύτων· εἶτα ἐμβάλλεται εἰς φυλακὴν, καὶ ἄγεται μήτηρ αὐτοῦ, καὶ ἐρωτηθεῖσα περὶ αὐτοῦ, ᾐτήσατο τὸν υἱὸν ἀυτῆς δοθῆναι ἀυτῇ ἐπὶ τρεῖς ἡμερας, πρὸς τὸ βουλεύσασθαι μετ᾽ αὐτοῦ. Καὶ τούτου γενομένου, πάλιν ἄγονται εἵς ἐξέτασιν, καὶ εἶπον μὴ ἀρνήσασθαι τὸν Χριστὸν. Ὅθεν τὴν μὲν μητέρα αὐτοῦ ἀπέλυσαν διατεμῶντες τὰς πτέρνας αὐτῆς· τὸν δὲ Ἅγιον Ἰουλιανὸν ἐμβάλλοντες εἰς σάκκον, γέμοντα ἑρπετῶν ἰοβόλων καὶ ψάμμου, ἕῤῥιψαν ἐν τῇ θαλάσσῃ. Ἔξεῤῥίφη δὲ τὸ λείψανον αὐτοῦ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, καὶ ἐτάφη παρὰ γυναικὸς χήρας τινὸς ἐυλαβοῦς.

Καὶ μνήμη τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου Ἀριστοβούλου, ἑνὸς τῶν ό.

S. Aristobulus Apost.

Ἀριστόβουλος, θεῖος Ἀπόστολος τοῦ Χριστοῦ, ὑπῆρχε μὲν ἐκ των ἑβδομήκοντα μαθητῶν, μετὰ δὲ τὴν ἔνδοξον καὶ σωτήριον Ἀνάληψιν τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἠκολούθη τῷ ἁγίῳ Ἀποστόλῳ Παύλῳ, τῷ μεγάλῳ διδασκάλῳ τῆς οἰκουμένης, εἰς πᾶσαν πόλιν καὶ χώραν διακονούμενος καὶ δουλεύων αὐτῷ, ὡς γνήσιος καὶ πιστὸς μαθητής. Ἐπεὶ δὲ εἰς πᾶσαν χώραν χειροτονῶν ἀπέστελλεν Ἐπισκόπους, ἐπὶ τὸ διδάσκειν τὴν ἀληθινὴν πίστιν καὶ κηρύττειν τὸν Χριστὸν, χειροτονήσας καὶ αὐτὸν, ἔπεμψεν εἰς τὴν χώραν των Βρεττανῶν, ἀπίστων ὑπαρχόντων καὶ ἀγρίων καὶ ὠμῶν ἀνθρώπων. Ἀλλ' ὅμως ἀπελθὼν, καὶ τὸν Χριστὸν κηρύττων, καὶ ποτε μὲν τυπτόμενος, ποτὲ δὲ κατὰ τὰς ῥύμας συρόμενος, ἄλλο τε δὲ χλευαζόμενος, πολλοὺς ἔπεισεν προσελθεῖν τῷ Χριστῷ καὶ βαπτισθῆναι. Ὅθεν καὶ Ἐκκλησίαν συστησάμενος, καὶ Πρεσβυτέρους καὶ Διακόνους ἐν αὐτῇ καταστήσας, ἐτελειώθη.

Καὶ ἄθλησις τῶν ἁγίων Μαρτύρων Μενίγνου καὶ Ῥωμανοῦ.

SS. Menignus & Romanus MM.

Ο μὲν ἅγιος Μένιγνος ὑπῆρχε μὲν ἐπὶ τῆς βασιλείας Δεκίου, ἐκ τῆς πόλεως Παρίου· κναφιὲυς δὲ ὢν, καὶ ἐκ τοῦ ἐργοχείρου αὐτοῦ τροφὰς ποριζόμενος, παρεῖχε τοῖς διὰ τὸν διωγμὸν εἰς φυλακὰς ἀποκεκλεισμένοις Χριστιανοῖς· ἐπεθύμει δὲ καὶ αὐτὸς μαρτυρῆσαι ὑπὲρ Χριστοῦ, καὶ παρεκάλει ὑπὲρ τούτου Διὸ καὶ ἦλθεν αὐτῷ φωνὴ λέγουσα. Μένιγνε, ἐλθὲ προς με, καὶ ἑυρήσεις χάριν ἐνώπιόν μου. παραστὰς οὖν τῷ δικάζοντι, καὶ Χριστιανὸν ἑαυτὸν ὁμολογήσας ἐτύφθη, καὶ μαχαίρᾳ κοπεὶς τοὺς δακτύλους τῶν χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν ἀπεκεφαλίσθη. Τὸ δὲ τίμιον αὐτοῦ λείψανον ταφὲν ἐν τῇ πόλει, παρέχει ἱάματα πᾶσι τοῖς πιστοις μέχρι τῆς σήμερον. δὲ Ῥωμανὸς Διάκονος ὢν τῆς ἐν Καισαρεία τῆς Παλαιστίνης ἐκκλησίας, καὶ τὸν λαὸν διδάσκων τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν, ἐκρατήθη, καὶ πολλὰ βασανισθεὶς κατ᾽ αὐτὴν τὴν ἡμέραν τὸ διὰ ξίφους ἐδέξατο τέλος.

& alij.

Καὶ ἄθλησις τοῦ ἁγίου ΜάρτυροςΠάπα, καὶ τῆς ἁγίας μάρτυρος Ἐυφρασίας. Καὶ μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἀλεξάνδρου Πάπα Ῥώμης. Καὶ τῶν Ἁγίων Τροφίμου καὶ Θάλλου.

Ιζ᾽.

Μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἀλεξίου, τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ.

XVII

S. Alexius.

Οὗττι ἦν ἀπὸ τες Ῥώμης, υἱὸς Ἐυφημιανοῦ πατρικίου, ὅς καὶ πρὸς γάμον ἐξέδωκεν αὐτὸν. τοῦ γάμου δὲ γενομένου, κατὰ τὸν καιρὸν, καθ' ὃν ἔδει τῇ νύμφῃ προσομιλῆσαι, δοὺς αὐτῇ τὸν ἀραβονικὸν δακτύλιον, ἐξῆλθε τοῦ οἴκου, καὶ τὴν πὸλιν Ἔδεσσαν καταλαβὼν, προσέμεινε τῇ ἐκκλησία ἔτη δέκα καὶ ὀκτώ. Γνωσθεὶς δὲ διὰ τὴν ἀρετὴν αὐτοῦ ὑπεχώρησε, καὶ πάλιν ἀπῆλθεν εἰς Ῥώμην, καὶ κατέλαβε τὸν ἴδιον οἶκον, καὶ ἀγνοηθεὶς, τῷ πυλῶνι προσεκαρτέρει, βλέπων τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, ἐμπεζόμενος ὑπὸ τῶν δούλων αὐτοῦ, καίτοι τῶν γονέων καὶ τες σώφρονος αὐτοῦ γυναικὸς λυπομένων καὶ κλαιόντων διὰ παντὸς περὶ αὐτοῦ. Τῆς δὲ τελευτῆς αὐτοῦ προσεγγισάσης, ζητήτας χάρτην, ἔγραψε τὰ περὶ αὐτοῦ πάντα, καὶ κατεῖχεν ἐν τῇ χειρὶ μετὰ τελευτὴν· ἥν βασιλεὺς Ὁνώριος λαβὼν, ἀνέγνω εἰς ἐπήκοον πάντων. Τότε ἐγνώσθη τὰ κατ᾽ αὐτόν. Καὶ οὕτως ἐτάφη τὸ ἅγιον ἀυτοῦ λείψανον ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Πέτρου.

Καὶ ἄθλησιςτοῦ ἁγίου Μάρτυρτι Μαρίνου.

S. Marinus M.

Μαρῖνος τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς, Χριστιανὸς ὢν, καὶ ὁρῶν τοὺς εἰδωλολάτρας θύοντας, οὐ μόνον ἄλογα ζῶα, τετράποδα καὶ πετεινὰ, ἀλλὰ καὶ ἀνθρώπους, ἐζήλωσε· καὶ ἑορτῆς ἀγομένης τοῖς ἀψυχοις εἰδώλοις, δραμὼν κατέστρεψε τὸν βωμὸν, καὶ τὰ θύματα κατεπάτησε, τούς τε δυσσεβεῖς ἱερεῖς τῶν εἰδώλων καθύβρισε, καὶ ἑαυτὸν Χριστιανὸν ὡμολόγησεν, εἰπὼν, ὅτι πιστεύω εἰς Χριστὸν τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ, τὸν ποιήσαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν ἀυτοῖς. Τότε ὀργισθέντες οἱ εἰδωλολάτραι ἐκράτησαν ἀυτὸν, καὶ πρῶτον μὲν ἀυτοὶ ἐτιμωρήσαντο, μὲν ῥοπάλῳ τύπτων, δὲ λιθῳ σunτρίβων τὸ στόμα ἀυτοῦ καὶ τοὺς ὀδόντας, ἄλλος σύρων ἐκ τῶν τριχῶν. Ἔπειτα δήσαντες ἀυτὸν, παρέδωκαν τῷ τῆς χώρας ἐκείνης Ἄρχοντι, καὶ ὑπ' ἐκείκου τυφθεὶς ἀνηλεῶς βουνεύροις ξηροῖς, εἶτα κρεμασθεὶς καὶ ξεσθεὶς τὰς πλευρὰς, τέλος ξίφει τὴν κεφαλὴν ἀπετμήθη.

Ιή.

Μνήμη τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Κυρίλλου Ἱεροσολύμων.

XVIII

S. Cyrillus Hierosol.

Οὗττι ὑπῆρχεν υἱὸς γονέων ἐυσεβῶν ἐπὶ τες βασιλείας Κωρσταντίου ἐπεὶ δὲ τῶν Ἱεροσολύμων Ἐπίσκοπτι Μάξιμτι τέλει βίου ἐχρησατο, οὗττι ἀντ᾽ ἐκείνου τῆς ἐπισκοπικῆς χάριττι ἠξιώθη, τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων προθυμως ὑπερμαχῶν. Ἀκάκιτι δὲ Ἀρειανὸς ὢν, καὶ τῶν ἐν Καισαρειας τες Παλαιστίνης θρόνον ἐπέχων, καὶ ὑπὸ τῆς ἐν Σαρδικῆ σύνόδου καθαιρεθεὶς, ἐπεὶ γνώριμτι ἦν τῷ Βασιλεῖ, ἐκεῖθεν ἔχων τὴν ἐξουσίαν τὸν Κύριλλον τοῦ θρόνοῦ καθελεῖν. δὲ εἰς Ταρσὸν ἀπελθὼν τῷ θαυμασίῳ συνῆν Σιλβανῷ. Καὶ εἰς Σελεύκειαν συνκροτηθείσης σunόδου, πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἐξεδραμεν Ἀκάκιτι, καὶ πείθη τὸν Βασιλέα ὑπερορίᾳ καταδικάσαι Κύριλλον. Μετὰ δὲ τελευτὴν Κωνσταντίου, τες βασιλείας κρατήσας Ἰουλιανὸς, θέλων ἐπισπάσασθαι πάντας εἰς εὔνοιαν, ἐῤῥύσατο μετὰ πάντων καὶ τὸν Κύριλλον, καὶ τῷ ἰδίῳ θρόνῳ κατέστησεν. Καλῶς οὖν τὸ ποίμνιον ἰθύνας, πρὸς Κύριον ἐξεδήμησεν.

Καὶ ἄθλησις τῶν ἁγίων ἑπτὰ γυναικῶν, τῶν ἐν Ἀμισῷ.

Septem mulieres Mart. Amisi.

Επὶ τες βασιλείας τοῦ δυσσεβοῦς Μαξιμιανοῦ, διωγμοῦ κινηθένττι μεγάλου, πᾶσα ἡλικία τῶν ἀνθρώπων τῶν ὁμολογούντων τὸν Χριστὸν, διὰ βασάνων διαφόρων καὶ ποικίλων θανάτων ἐξεκόπτετο. Ἐπεὶ οὖν καὶ ἐν Ἀμισῷ τῆ πόλει πᾶς τὸν Χριστὸν Θεὸν κηρύττων ὑπὸ τοῦ Ἄρχονττι τες ἀυτῆς πόλεως εἰδωλολάτρου ὄνττι ἐφονεύετο, ἑπτὰ γυναῖκες Χριστιαναὶ, ζηλώσασαι ἔστησαν ἔμπροσθεν αὐτοῦ, καὶ Χριστιανὰς ἑαυτὰς ὡμολόγησαν, ἀυτόν τε ἤλεγξαν παῤῥησίᾳ, ὠμὸν καὶ ἄδικον ἀποκαλέσασαι καὶ ἐχθρὸν τῆς ἀληθείας. Ταῦτα εἰποῦσαι, καὶ εἰς ὀργὴν κινήσασαι ἀυτὸν, πρῶτον μὲν ἐκτειθεῖσαι ἐτύφθησαν μετὰ ῥαβδίων, ἔπειτα τοὺς μαστοὺς ξίφει ἐξεκόπησαν, καὶ τρίτον κρεμασθεῖσαι ἐξέσθησαν τοσοῦτον ἕως ἐφάνησαν τὰ ἔντερα ἀυτῶν, καὶ τελευταῖον εἰς κάμινον πυρὸς μεγάλην ἰσχυρῶς ἐκκαεῖσαν ἐμβληθεῖσαι, ἐν ἀυτῇ ψαλλουσαι καὶ προσευχόμεναι, τῷ Θεῷ παρέδωκαν τὰς ἑαυτῶν ψυχάς.

Ιθ.

Ἄθλησις τῶν ἁγίων Πατέρων τῶν ἀναιρεθέντων ὑπὸ τῶν Ἀιθιόπων ἐν τῇ μονῇ τοῦ Ἁγίου Σάβα.

XIX

SS. Martyres Sabaitæ

Οὗτοι οἱ ἅγιοι Πατέρες, ἐκ διαφόρων τόπων συναχθέντες, καὶ τῇ μονῇ τοῦ ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν Σάβα προσκαθεζόμενοι, ἐν ἀσκήσει καὶ καλῇ πολιτείᾳ τὸν Θεὸν ἐθεράπευον. Ἀλλ᾽ βασκαίνων καὶ φθονῶν τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων διάβολτι, καὶ μάλιστα τοῖς ἐναρέτοις, ἐξήγειρεν ἐπ᾽ αὐτοὺς, τοὺς ἀθέους Αἰθίοπας, ἐλπίσαντας πλούτου περιουσίαν ἑυρεῖν. Ὡς δὲ ἀπελθόντες οὐδὲν εὗρον, τὸν θυμὸν ἀυτῶν ἐξέχεον ἐπ᾽ ἀυτοὺς, τοὺς μὲν ἀποκεφαλίσαντες, τοὺς δὲ διχοτομήσαντες, τῶν δὲ χεῖρας τῶν δὲ πόδας ἀποκόψαντες, τοὺς δὲ κατακεντήσαντες καὶ τὰ ἔντερα ἀυτῶν ἐκχέοντες, καὶ διαφόρως ἀνελόντες, καὶ οὑτως συνηθως ἐυχαριστοῦντες καὶ προσευχόμενοι, παρέδωκαν τὰς μακαρίας ἀυτῶν ψυχὰς τῷ Κυρίῳ· ἀπολαβόντες τὴν αἰωνιον ζωὴν τες τῶν οὐρανῶν βασιλείας, δἰ ἣν τούς τε μακροὺς τες ἀσκήσεως ἀγῶνας καὶ τὸ μαρτύριον τες ἐπιπόνου ἀθλήσεως προθύμως ὑπέμειναν.

Κ᾽.

Ἄθλησις τες ἁγίας Φωτεινῆς, τες καὶ Σαμαρείτιδτι, καὶ τῶν σὺν αὐτῇ.

XX

S. Photina & Socij Mart.

ἁγία Φωτεινὴ, καὶ Σαμαρεῖτις, ᾗτινι καὶ Κύριος ἐπὶ τῇ πηγῇ συνέτυχεν, ἦν ἐν τοῖς χρόνοις Νέρωντι. Μετὰ δὲ τὸ τέλτι τῶν ἁγίων Ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου, ὑπῆρχε σὺν τῷ υἱῷ ἀυτῆς Ἰωσῆ ἐν Καρταγένῃ, πόλει τες Ἀρφρικῆς, κηρύττουσα τὸν Χριστόν. δὲ υἱὸς ὰυτῆς Βίκτωr κατὰ τῶν Ἀβάρων ἀνδραγαθήσας, γέγονε στρατηλάτης καὶ προσετάγη τοὺς ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ Χριστιανοὺς φονεύειν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἐφόνευεν, ἀλλ᾽ ἐδίδασκε μᾶλλον πάντας τὰ περὶ Χριστοῦ, καὶ Σεβαστιανὸν πέισας πιστεῦσαι Κριστῷ, παρασταλεὶς ἦχθη δέσμιτι μετὰ τῶν λοιπῶν, καὶ παρέστη τῷ Βασιλεῖ. δὲ, τῶν μὲν ὀφθαλμοὺς ἐξώρυξε, τοὺς δὲ εἰς φυλακὴν ἐνέβαλεν, ἄλλους ἐπὶ ξυλων ἐκρέμασε· τῶν δὲ τὸ δέρμα ἐξέδειρε, τῶν δὲ τὰ αἰδοῖα ἀπέκοψε· τὴν Φωτίδα δὲ δύο δένδρα κλίνας προσέδησε, καὶ ἀπολύσας ἀυτὰ διέσχισε μέσον. Ὁι δὲ λοιποὶ ἀπεκεφαλίσθησαν· δὲ Φωτεινὴ ἐν τῇ φυλακῇ ἐτελειώθη.

Καὶ μνήμη τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Θωμᾶ, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.

S. Thomas CP.

Θωμᾶς, ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν, διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν ἀυτοῦ ἀρετὴν καὶ τὴν ἄκραν σύνεσιν καὶ εὐλάβειαν, Διάκοντι προχειρίζεται τὴς μεγάλης ἐκκλησίας καὶ Σακελλάριος, ὑπὸ τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν καὶ ἐν θαύμασι μεγίστου, Ἰωάννου τοῦ ἐπικαλουμένου Νηστευτοῦ, ἐπὶ τες βασιλείας τοῦ ἀοιδήμου καὶ μακαρίου Μαυρικίου. Καὶ μετὰ τελευτὴν αὐτοῦ τε τοῦ Ἰωάινου, καὶ τοῦ μετ᾽ ἀυτὸν ἐπισκοπήσανττι Κυριακοῦ, προχειρίζεται Πατριιάρχης Κωνσταντινουπόλεως, καὶ ἐπισκόπησεν ἔτη τρία, μῆνας δύο· πολλὰ κατὰ τῶν ἁιρέσεων ἀγωνισάμενος, καὶ τοὺς ἁιρετικοὺς καταισχύνας, καὶ τὰ ὀρθόδοξα δόγματα κρατύνας, καὶ τὸ ποίμνιον ποιμάνας καλῶς καὶ θεαρέστως, καὶ τοῖς ἐυσεβέσι βασιλεῦσι καλῶς διδάξας, καὶ τῇ συγκλήτῳ καὶ παντὶ τῷ ἱερατικῷ τάγματι κατὰ φανεὶς ἀιδέσιμτι· μετὰ ταῦτα ἀῤῥωστήσας, πρὸς οὐανοὺς ἀνέδραμε, χαίρων ὡς εἰκὸς καὶ ἀγαλλιόμενος.

Κά.

Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς Βενεδίκτου, Ἀρχιμανδρίτου Ρώμης.

XXI

S. Benedictus Ab.

Οὗττι ὑπῆρχεν ἐκ τες Ρωμαίων πόλεως, ἐυλογημένος ὀνομαζόμεντι· μικρὸς δὲ ὢν, καταλιπὼν καὶ οἰκίαν καὶ γονεῖς ἐξῆλθεν εἰς ἔρημον τόπον μετὰ τες ἀνατρεφούσης ἀυτὸν γραὸς, καὶ ἡσύχαζε, καὶ εὐχόμενος ἔλαβε χαρίσματα ἱαμάτων ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. Πρῶτον μὲν γὰρ Ἡγούμεντι γενόμεντι τῇ παρακλήσει τῶν μοναχῶν, καὶ διὰ τὴν ἀκρίβειαν τες ἐγκρατείας μισηθεὶς παρ᾽ αὐτῶν, ἐπιβουλεύθη δηλητηρίῳ φαρμάκῳ, καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον ἐσφράγισεν, καὶ διελύθη ὡς ἅλας ὕελτι· ἔπειτα καὶ ἄλλα θαύματα πλεῖστα ἐποίησε. Μέλλονττι δὲ πρὸς Κύριον ἐκδημεῖν, μοναχοί τινες δύο ἐυλαβεῖς ἔδοξαν καθ᾽ ὕπνους ἰδεῖν ὁδὸν πρὸς οὐρανὸν ἀπὸ γῆς ἀναφέρουσαν, ὑποστρωμένην ἱματίοις πολυτελέσι, καὶ λαμπάδας ἀναπτομένας ἑκατέρωθεν τες ὁδοῦ. Καὶ ἐρωτήσαντες, τίντι ἐστὶν ὁδὸς, ἤκουσαν παρὰ λευκοφόρου ἀνδρός, ὅτι αὕτη ἐστὶν ὁδὸς Βενεδικτου τοῦ ἐυλογημένου. Καὶ οὕτω τελειωθεὶς, ἀνῆλθεν εἰς οὐρανούς

Καὶ μνήμη του Ὁσίου Ἰακώβου του Νέου, Ἐπισκόπου γεγονόττι.

S. Iacobus Ep.

Ιάκωβτι, ὅσιτι, ἐξ ἀπαλῶν ὀνύχων τὸν ἀσκητικὸν ἑλόμεντι βίον, καὶ μοναχὸς γενόμεντι, καὶ νηστείᾳ καὶ ἀγρυπνίᾳ καὶ τῇ λοιπῇ κακοπαθείᾳ, τῇ τε μελέτῃ τῶν θείων γραφῶν καὶ ταῖς συχναῖς πρὸς Θεὸν ἐυχαῖς πρότερον ἑαυτὸν ἐκκαθὰρας, μετὰ ταῦτα τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματτι ἀξιοῦται. Ἐπὶ τῶν χρόνων δὲ τῶν δυοσσεβῶν εἰκονομάχων καταναγκασθεὶς ὑπ᾽ ἐκείνων πλεῖστα, τὴν τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἀρνήσασθαι προσκύνησιν καὶ μὴ πεισθεὶς, πολλοὺς πειρασμοὺς ὑπέμεινε, καὶ έξορίας άνικάστους ὑπέστη, καὶ λιμὸν καὶ διψαν καὶ ἕτερα πλείονα, ἅπερ εἰς ἀυτὸν οἱ δυσσεβεῖς ἐπενόουν, ἐκαρτερησεν. Εἶτα ἐν ἀυταῖς ταῖς πολλαῖς βασάνοις καὶ τοῖς διαφόροις πειρασμοῖς, τὴν μακαρίαν ἀυτοῦ ψυχὴν εἰς χεῖρας παρέθετο τοῦ Θεοῦ, δἰ ὃν μέχρι θανάτου προθύμως ἀγωνισάμενος, βασιλείαν ἔλαβεν ὀυρανῶν, σὺν ἀυτῷ ἀγαλλόμενος εἰς ἀιῶνας.

Καὶ μνήμη τοῦ Ἁγίου Βηρύλλου Ἐπισκόπου Κατάνης.

S. Beryllus Ep.

Βήρυλλος, ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν, ὑπῆρχεν ἐξ Ἀντιοχείας τες Συρίας, γεγονὼς δὲ μαθητὴς τοῦ Ἁγίου Πέτρου Ἀποστόλου, παρ᾽ αὐτοῦ χειροτονεῖται Ἐπίσκοπτι Κατάνης τες ἐν Σικελία. Ὅςτις καλῶς ποιμάνας τὸ ποίμνιον, καὶ ἐπὶ νομὰς ὁδηγήσας σωτηρίους, καὶ πολλοὺς τῶν ἀπίστων πρὸς την τοῦ Χριστοῦ πίστιν ἀγαγὼν, ἠξιώθη καὶ θαυμάτων μεγίστων· ἐξ ὧν ἑνὸς ἀναγκαῖον ἐπιμνησθῆναι Πηγὴ ἦν κατὰ τὸν τόπον ἐκεῖνον, πικρότατον ἔχουσα ὕδωρ, ἀλλὰ προσευξάμενος τῷ θεῷ, εἰς γλυκείαν μετέβαλε ποιότητα· καὶ ἰδὼν τοῦτο ἕλλην τις ἄκρος εἰδωλολάτρης, ἐπίστευσε τῷ Χριστῷ, καὶ σὺν ἐκείνῳ ἕτεροι πολλοί. Καὶ ἕτερα δὲ οὐκ ὀλίγα θαύματα ἐκτελέσας, εἰς βαθὺ γῆρας ἐλθὼν, πρὸς Κύριον ἐξεδήμησεν, ἀπολαβὼν ὑπ' αὐτοῦ τὴν αἰώνιον ζωήν. Τὸ δὲ τίμιον αὐτοῦ λείψανον κατετέθη ἐν τῇ νήσῳ ἐντίμως, ἱάματα παρέχων πᾶσι τοῖς πιστῶς προσερχομένοις αὐτῷ μέχρι τες σήμερον.

Κβ᾽.

Μνήμη τοῦ ἁγίου Ἀρτέμωντι Ἐπισκόπου Σελευκίας.

XXII

S. Artemon Ep.

Αρτέμων μακάριος τὴν Σελεύκιαν ἐσχεν καὶ πατρίδα καὶ πόλιν, ὡς ἐν ἀυτῇ καὶ γεννηθεὶς καὶ ἀνατραφεὶς· τοῦ δὲ μακαρίου Παύλου τὰ ἐκεῖσε καταλαβόνττι, ἐγένετο ἐκείνου μαθητὴς, εἶτα καὶ Ἐπίσκοπος τῆς ἀυτῆς πόλεως Σελευκίας, διδάσκαλός τε τοῦ λαοῦ, καὶ κήρυξ τῆς ἀληθείας. Θαύματα δὲ πολλὰ ποιήσας, οὐκ ὀλίγους τῶν εἰδωλολατρῶν ἀπὸ τῆς πλάνης ἐπιστρεψας πρὸς τὸν Κύριον, Χριστιανοὺς διὰ τοῦ θείου καὶ πανσεπτου καὶ σωτηριώδους βαπτίσυατος ἐποίησε· καὶ μετὰ ταῦτα ἐυσεβῶς καὶ θεαρέστως τὴν ἐγχειρισθεῖσαν ἀυτῷ ποίμνην ἰθύνων, καὶ τὴν ἐκκλησιαν διακυβερνῶν, ἦν πᾶσι τοῖς χρείαν ἔχουσι λιμὴν σωτήριος, χηρῶν προστάτης, ὀρφανῶν ἀντιλήπτωρ, πτωχῶν καὶ πενήτων χορηγός. Ἐν τούτοις δὲ πολιτευθεὶς, καὶ κατὰ πάντα Θεὸν θεραπεύσας, ἐν γήρᾳ βαθεῖ προς αὐτὸν ἐξεδήμησε χαίρων, ἀπολαβὼν ζωὴν ἀιώνιον.

S. Basilius M.

Καὶ ἄθλησιςτοῦ ἁγίου Ἱερομάρτυρος Βασιλείου, Πρεσβυτέρου τῆς Ἀγκυρανῶν ἐκκλησιας.

Κγ᾽.

Ἄθλησις τοῦ ἁγίου Ἱερομάρτυρος Νίκονος, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ἕκατον ἐννενήκοντα ἐννέα Μαρτύρων.

XXIII

S. Nicon & Socij Mart.

Οὗτος ὑπῆρχε κατὰ τοὺς καιροὺς Κουιντιανοῦ, Ἡγευόνος, καὶ τῆς χώρας τῶν Νεαπολιτῶν, μητρὸς μὲν Χριστιανῆς, πατρος δὲ ἕλληνος· στρατευθεὶς δὲ καὶ εἰς ἀνάγκην πολεμου ἑυρεθεὶς καὶ βαθὺ στενάξας καὶ εἰπὼν, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ, Θεὸς τῆς μητρός μου, βοήθει μοι, ἠνδραγάθησεν ἰσχυρῶς. Εἶτα ὑποστρέψας καὶ συνταξάμενος τῇ μητρὶ, κατέλαβεν ὑπὸ Ἀγγέλου ἐπιφανείας τὸ ὄρος τοῦ Γανου· καὶ ἑυρὰν Ἐπίσκοπον ἐν τῷ σπηλαίῳ, ἐβαπτίσθη ὑπ' αὐτοῦ, καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δεκὰ ἔτη, καὶ χειροτονεῖται ὑπ᾽ αὐτοῦ Ἐπίσκοπος. Εἶτα παρέδωκεν ἀυτῷ καὶ μοναχοὺς τὸν ἀριθμὸν ἐκατὸν ἐνιενηκοντα ἐννέα, καὶ ὅυτως ἐτελειώθη. Άυτὸς δὲγνοὺς δἰ ἀποκαλύψεως, ὅτι μέλλει ὑπὸ ἐθνῶν ἀφανισθῆναι τὸ ὄρος, παραλαβὼν τοὺς μοναχοὺς, ἀπῆλθεν εἰς Μυτιλήνην, εἰτα εἰς Ἰτταλείαν· ἔνθα καὶ ἑυροῦσα ἀυτὸν μήτηρ κὐτοῦ, καὶ ἀσπασαμένη, παραυτίκα ἐτελεύτησεν. Ἀπελθὼν, δὲ εἰς τὸ Ταυρομένιον ὄρος κατῴκει μετὰ τῶν μαθητῶν αυτοῦ· καὶ άποστείλας Ἄρχων, καὶ κρατήσας ἀυτοὺς, ἀπεκεφάλισεν.

Καὶ ἄθλησις τοῦ ἃγίου Μάρτυρος Δομετίου.

S. Dometius M.

Δομέτιος, τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς, ἦν μὲν ἐπὶ τῆς τυραννίδος Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου, ἐκ τῆς χώρας Φρυγίας· ὁρῶν δὲ τοὺς προκειμένους τῷ τυράννῳ πολλους ὄντας, καὶ καθεκάστην προστιθεμένους καὶ ἀρνουμένους μὲν τὸν Χριστὸν προσκυνοῦντας δὲ τοῖς εἰδώλοις, ἐδυσφόρει καὶ ἠγανάκτει καὶ λύπῃ πολλῇ συνείχετο. Ἐν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν, ἱπποδρομίας ἐπιτελλουμένης, καὶ θυσίας προσφερομένης τοῖς ἀκαθάρτοις δαίμοσιν, οὐχ ὑπέμεινεν· ἀλλὰ ζηλώσας ζήλῳ θεἳκῷ, ἔστη μέσον τοῦ θεάτρου, καὶ μεγάλῃ φωνῇ τόν τε ἀποστάτην Ἰουλιανὸν ἀνεθεμάτισε, καὶ τοὺς εἰδωλολατροῦντας διέπτυσε, καὶ τοὺς ψευδονύμους θεοὺς ἐχλεύασε. Κρατηθεὶς οὖν καὶ δεθεὶς ἀσφαλῶς, παρεδόθη τῷ Ἄρχοντι, καὶ πολλὰς βασάνους ὑποστὰς, ἀπεκλείσθη εἰς φυλακήν. Καὶ μετὰ ὀλίγας ἡμέρας τῆς φυλακῆς ἐκβληθεὶς, καὶ καταναγκασθεὶς ἀρνήσασθαι τὸν Χριστὸν, καὶ μὴ πεισθεὶς, ξίφει τὴν ἱερὰν ἀυτοῦ κεφαλὴν ἀπετμήθη.

Κδ᾽.

Ἄθλησις τῶν ἁγίων τριάκοντα πέντε Μαρτύρων, τῶν ἐν Καισαρείᾳ.

XXIV

Martyres Cæsareenses XXXVII

Καὶ οὗτοι οἱ ἅγιοι τριάκοντα πέντε Μάρτυρες τοῦ Χριστοῦ ἐν Καισαρείᾳ τῆς Παλαιστίνης ὑπάρχοντες, ἐπειδὴ δόγμα κατεπέμφθη παρὰ τοῦ ἀσεβοῦς καὶ παρανόμου Ἰουλιανοῦ, κελεύοντος τὸν μὲν Χριστὸν ἀτεθεῖσθαι τοὺς δὲ τῶν ἑλλήνων θεοὺς προσκυνεῖσθαι, οὐ μόνον οὐκ ἐπείσθησαν τοῦτο ποιήσαι, ἀλλὰ καὶ παῤῥἡσιασάμενοι μεγάλῃ φωνῇ ἀνὰ πᾶσαν τὴν πόλιν περιἳόντες ἔλεγον, Χρηστὸς μὲν μόνος ὡς Θεὸς ἀληθινὸς τιμάσθω τε καὶ σεβέσθω· θεοὶ δὲ, οἵ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν οὐκ ἐποίησαν, ἀπολέσθωσαν μετὰ τῶν σεβομένων α᾽υτούς. Κρατηθέντες οὖν ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν παρεδόθησαν φυλακῇ, καὶ καταμηνυθέντες τῷ ἀποστάτῃ καὶ ἀρνητῇ τοῦ Χριστοῦ Ἰουλιανῷ παρανόμῳ, προστάξει ἐκείνου τὰς κεφαλὰς προθύμως ἀπετμήθησαν, ἀναδραμόντες πρὸς Χριστὸν, ὅν ἐκ βρέφος ἐπιποθήσαντες οὐκ ἠρνήσαντο, καὶ ἔλαβον γέρας ἀθανασίας.

Κέ.

Ἐυαγγελισμὸς τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.

XXV

Annuntiatio B. M. V.

Ο φιλάνθρωπος καὶ ἐλεήμων Θεὸς ἡμῶν, πάντοτε φροντίζων τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων, θεωρῶν τὸ τῶν χειρῶν ἀυτοῦ πλαστούργημα τὸν ἄνθρωπον καταδουλούμενον ὑπὸ τοῦ διαβόλου, ἠβουλήθη ἐξαποστῆλαι τὸν υἱὸν ἀυτοῦ τὸν μονογενῆ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν χριστὸν, ἐκλυτρῶσασθαι ἀυτὸν ἐκ τῶν τοῦ διαβόλου χειρῶν. Ἐπεὶ δέ ἠθέλησεν μαθεῖν οῦ μόνον τὸν σατανὰν, ἀλλὰ καὶ ἀυτὰς τὰς οὐανίους δυνάμεις, ἐνὶ τῶν Ἀρχαγγέλων, Γαβριὴλ τῷ ἐνδοξῳ, θαῤῥεῖ τὸ μυστήριον. Προοικονομεῖ δὲ γεννηθῆναι, καὶ τὴν ἁγίαν Παρθένον ἁγνὴν καὶ καθαρὰν ὡς ἀξίαν οὖσαν τοιούτου καλοῦ. Καὶ δὴ ἐλθὼν Γαβριὴλ εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρὲτ, λέγει ἀυτῇ, Χαῖρε κεχαριτωμένη, Κύριος μετά σου. δὲ εἶπε, Καὶ πῶς ἔσταιμοι τοῦτο; δὲ ἔφη, Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σε, καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι. Καὶ εἶπεν, Ἰδὸυ δούλη Κυριου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῤῆμα σου. Καὶ ἅμα τῷ λόγῳ συνέλαβε τὸν υἱὸν, καὶ λόγον τοῦ Θεοῦ ὑπερφυῶς, καὶ ἔκτοτε ἐτελέσθη πάντα τὰ μυστήρια τοῦ Θεοῦ λόγου ἀνθρωποπρεπῶς εἰς σωτηρίαν ἡμῶν.

Κς᾽.

Ἄθλησις τῶν ἐν Γοτθίᾳ Μαρτυρησάντων Ἁγίων.

XXVI

Martyres in Gotthia

Οὗτοι ὑπῆρχον ἐπὶ Ὀυἳγγουρίχου Ἄρχοντος τῶν Γότθων, Ὀυαλεντινιανοῦ, καὶ Οὐάλεντος, καὶ Γρατιανοῦ Βασιλέων Ῥωμαίων. Ψαλλόντων δὲ πάντων ἐν τῇ τῶν Χριστιανῶν ἐκκλησίᾳ, καὶ τὸν Θεὸν δοξολογούντων, ἀποστείλας Οὐἳγγουρῖχος, ἐνέπρισε τὴν ἐκκλησίαν, καὶ κατέκαυσεν αὐτούς. Ὅτε συνέβη καὶ ἄνθρωπόν τινα Χριστιανὸν προοςφορὰν κομίζοντα τῇ ἐκκλησίᾳ κρατηθῆναι, καὶ τὸν Χριστὸν ὁμολογήσαντα ἐμβληθῆναι εἰς τὸ πῦρ, καὶ ἀντὶ προσφορᾶς γενέσθαι τῷ Χριστῷ. Τούτων τὰ λείψανα συνήγαγεν σύμβιος τοῦ ἑτέκαὶ Αρχοντος τοῦ ἔθνους τῶν Γότθων, Χριστιανὴ οὖσα καὶ ὀρθόδοξος, μετὰ πρεσβυτέρων καὶ λαἳκῶν· καὶ καταλιποῦσα τὴν ἐξουσίαν τῷ υἱῷ ἀυτῆς, τόπον ἐκ τόπου περιερχομένη, ἦλθεν ἕως τῆς γῆς Ῥωμαίων, καὶ θυγάτηρ ἀυτῆς μετ᾽ ἀυτῆς. Ἐιτα πάλιν ἀπῆλθεν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν, καταλιποῦσα τῇ θυγατρὶ τὰ λείψανα· ἥτις εἰς Κύζικον ἀπελθοῦσα, δέδωκεν ἐξ ἀυτῶν μερίδα τῇ πόλει· καὶ οὕτως ἐτελειώθη.

Καί ἄθλησις τῶν ἁγίων Μαρτύρων Φιλήμονος καὶ Δόμνου.

SS. Philemon & Domnus Mart.

Φιλήμων καὶ Δόμνος, οἱ τοῦ Χριστοῦ Μάρτυρες, ὑπῆρχον ἐκ τῆς Ῥώμης· ἐπὶ δὲ τῶν καιρῶν τοῦ διωγμοῦ ἀπελθόντες ἐν τῇ χώρᾳ τῆς Ἰταλίας, ἐκήρυττον τὸν Χριστὸν, καὶ πολλοὺς τῶν ἀπίστων ταῖς διδαχαῖς ἀυτῶν ἀπὸ τῆς πλάνης τῶν εἰδώλων ἐπιστρέφοντες ἐπὶ τὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πίστιν, ἐβάπιτιζον. Διὰ τοῦτο εἰς ὀργὴν κινήσαντες τοὺς ἐιδωλολάτρας, ἐκρατήθησαν, καὶ δεθέντες ἀλύσεσι, παρεδόθησαν τῷ τῆς χώρας Ἄρχοντι. δὲ Ἄρχων ἰδὼν ἀυτοὺς, πρῶτον μὲν διὰ κολακείας ἐπειρᾶτο μεθιστᾶναι ἀυτοὺς ἀπὸ τῆς τοῦ. Χριστοῦ πίστεως, τιμὰς ὑπισχνούμενος ἀυτοῖς, καὶ δῶρα πολλοῦ ἄξια. Ἔπειτα ὡς εἶδεν ἀυτοὺς, πάντα μὲν εἰς οὐδὲν λογιζομένους, μόνον δὲ Χριστὸν ἐπικαλουμένους, γυμνώσας καὶ ἀπλώσας ἐπὶ τὴν γῆν ἐκ τεσσάρων, ἔτοπτεν ἀφειδῶς, ἀναγκάζων θῦσαι τοῖς εἰδώλοις. Ὁς δὲ οὐκ ἔπεισεν, ἀπέκλεισεν εἰς φυλακὴν, καὶ τῆς φυλακῆς ἐκβαλῶν καὶ πάλιν τιμωρησάμενος ἀυτοὺς ἀπανθρώπως, ἀπεκεφάλησεν.

Καί ἄθλησις τῶν ἁγίων Μαρτύρων Καλλινίκου καὶ Βασιλίσσης.

SS. Callinicus & Basilissa Mart.

Καλλίνικος καὶ Βασίλισσα, οἱ τοῦ Χριστοῦ Μάρτυρες, ὑπῆρχον μὲν ἐπὶ τῆς βασιλείας Δεκίου ἐκ τῆς χώρας Γαλατίας· πλουσία δὲ οὖσα Βασίλισσα, ἐδίδου χρήματα τῷ Καλλινίκῳ, ἀπέρχεσθαι εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ παρέχειν τοῖς ἀποκλείστοις Χριστιανοῖς πρὸς διατροφὴν, ὅπως ἔυχονται ὑπὲρ ἀυτῆς, ππροθυ μοποιεῖν τε ἀυτοὺς εἰς τὸ μαρτύριον, καὶ μὴ ἐκκακεῖν ἐν ταῖς θλίψεσιν. Ἐν μιᾶ οὖν τῶν ἡμερῶν κροτηθεις Καλλίνικος, καὶ ἐρωτηθεὶς τίνος εἴη, μὴ εἰδὼς ψεύδεσθαι, ὡμολόγησεν· ὅθεν δεθεὶς, παρεδόθη τῷ Ἀρχοντι. Κρατηθεῖσα δὲ καὶ Ἁγία Βασίλισσα, παρέστη τῷ κριτηρίῳ, καὶ ἀμφότεροι τὸν Χριστὸν παῤῥησίᾳ ὀμολογήσαντες, διαφόροις βασάνοις πρότερον καθυπεβλήθεσαν, αναγκαζόμενοι ἀρνήσασθαι μὲν τὸν Χριστὸν, θῦσαι δὲ τοῖς εἰδώλοις. Μὴ πεισθέντες δὲ, ξίφει τὰς ἱερὰς ἀυτῶν κεφαλὰς ἀπετμήθησαν, καλῶς νικήσαντες τὸν διάβολον, καὶ ἀπολαβόντες βασιλείαν οὐρανῶν.

Κζ᾽

Ἄθλησις τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Φιλητοῦ Συγκλητικοῦ, καὶ Λυδίας τῆς ἀυτοῦ γυναικὸς, καὶ τῶν τέκνων.

XXVII

SS. Philetus, Lydia & filij Mart.

Επὶ Ἀδριανοῦ βασιλέως ὑπῆρχον οὗτοι. Κρατηθεὶς οὖν μακάριος Φιλητὸς, παρέστη τῷ Βασιλεῖ· δὲ Βασιλεὺς μὴ δυνηθεὶς ἀντιστῆναι τῇ τοῦ μάρτυρος σοφίᾳ, παρέδωκεν ἀυτὸν Ἀμφιλοχίῳ τῷ Δουκὶ· ὅς παραυτίκα ἀμφοτέρους κρεμάσας ἐπὶ ξύλων, ἔξεεν· εἶτα εἰς φυλακὴν ἐμβάλλει ἅμα Κρονίδη Κομενταρησίῳ πιστεύσαντι. Τῇ δὲ νυκτὶ ψαλλόντων καὶ ἐυχομένων, ἦλθον Ἄγγελοι παραθαῤῥύνοντες ἀυτοὺς πρὸς τοὺς ἀγῶνας. Καὶ ἐπὶ τὴν ἄυριον, παραστάντων τῶν Ἁγίων, ἔφη τύραννος, Πολλαὶ ὑμιν ἀπόκεινται τιμωρίαι. Εἶτα ἐμβάλλει ἐν λέβητι χαλκῷ ἐκπυρωθέντι, γέμοντι ἐλαίου καὶ ῥιτίνης. Καὶ ποιήσαντες τὸ τοῦ σταυροῦ σημεῖον, ἐψύχραναν τὸν λέβητα. Καὶ ἰδὼν Δοὺξ, ἐπίστευσε τῷ Χριστῷ, καὶ ἐνέβαλεν ἑαυτὸν ἐν τῷ λέβητι εἰπὼν, Κύριε βοήθει μοι. Τότε ἦλθε φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, Ἤκουσα τῆς δεήσεώς σου, ἄνελθε πρός με χαίρων. Ἰδὼν δὲ Βασιλεὺς διαφυλαχθέντας αὐτοὺς ὑγιεῖς, ἀνεχώρησεν· ἀυτοὶ δὲ ἐυξάμενοι ἐτελειώθησαν.

Καὶ ἄθλησιςτῶν Ἁγίων Μαρτύρων Μανουὴλ καὶ Θεοδοσίου.

SS. Manuel & Theodosius Mart.

Μανουὴλ καὶ Θεοδόσιος, οἱ τοῦ Χριστοῦ Μάρτυρες, ὑπῆρχον ἐκ τῆς χώρας τῶν Ἀνατολικῶν, καὶ ὁρῶντες τοὺς Χριστιανοὺς καθεκάστην ἡμέραν φονευομένους ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν, συνέθεντο ἀλλήλοις παῤῥησιάσασθαι καὶ ἀποθανεῖν ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ. Καὶ διαπελθόντες ἀυτόματοι πρὸς τὸν τῆς χώρας Ἄρχοντα, ἐξετάζοντα τότε πολλοὺς τῶν Χριστιανῶν καὶ φονεύοντα, ἐσταθησαν ἔμπροοσθεν αὐτοῦ καὶ παῥῥησία τὸν Χριστὸν ἀνακηρύξαντες καὶ ἑαυτοὺς Χριστιανοὺς ὁμολογήσαντες, ἐξέπληξαν οὐ μόνον τοὺς παρεστῶτας, ἀλλὰ καὶ τὸν Ἄρχοντα τῂ ἀνδρεία ἀυτῶν καὶ παῤῥησία. Τότε κρατηθέντες ἁπεκλείσθησαν είς φυλακὴν, καὶ μετά τινας ἡμέρας ἐκβαλὼν ἁυτοὺς Ἄρχων τῆς φυλακῆς, κατηνάγκαζεν ἀρνήσασθαι τὸν Χριστὸν, καὶ θῦσαι τοῖς εἰδώλοις. Ὡς δὲ οὐκ ἔπεισεν, πλεῖστα βασανίσας, καὶ ἐπὶ ξύλων κρεμάσας γυμνοὺς, καὶ τὰς πλευρας ξέσας, εἶτα τῶν ξύλων καταβιβάσας, καὶ ἐπὶ τριβόλων ὀξέων ἐπιθεὶς ὰυτοὺς, τέλος ἀπεκεφάλησεν.

Καὶ ἄθλησις τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Κοδράτου.

S. Codratus M.

Κοδράτος Ἱερομάρτυς Ἐπίσκοπος ὤν, καὶ διωχθεὶς ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν ἐκ τῆς πόλεως, ἐν ᾗ ἐχειροτονήθη, καὶ παραγγελίαν δεξάμενος μὴ διδάσκειν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Χριστοῦ εἰ βούλοιτο ζῇν, οὐ μόνον οὐκ ἐπαύσατο τοῦτο ποιεῖν, ἀλλὰ καὶ πᾶσαν πόλιν περιερχόμενος, ὅσiouς ἕυρισκε κατηχουμένους ἑβάπτιζε· καὶ τοὺς ἐν φυλακαῖς κρατουμένους, οὐ Χριστιανοὺς μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀπίστους, έπεσκέπτετο· καὶ τοὺς μὲν προεθυμοποίει ἐμμένειν τῇ εἰς Χριστὸν πίστει, τοὺς δὲ διὰ διδασκαλίας ἔπεισεν ἀφίστασθαι τῶν εἰδώλων, λέγων αὐτοῖς, Επειδὴ μέλλετε ἀποθανεῖν παρὰ τῶν ἀποκλεισάντων ὑμᾶς ἐν τῇ φυλακῇ ταύτῃ, κᾂν διὰ τὸν Χριστὸν ἀποθάνετε, ἵνα τύχητε τῶν ἐκεῖθεν ἀγαθῶν. Γνωσθεὶς οὐν ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν, καὶ κρατηθεὶς μετὰ πολλὰς τιμωρίας καὶ κακώσεις, μαχαίρᾳ άπεσφάγη, καὶ οὑτω τελειωθεὶς πρὸς Χριστὸν ἐξεδήμησεν.

Καὶ ἄθλησις τοῦ Ὁσίου Στέφανου τοῦ Ὁμολογητοῦ.

S. Stephanus Conf.

Στέφανος Ὁμολογητὴς τοῦ Χριστοῦ, ἦν ἐπὶ τῆς βασιλείας Λέοντος τοῦ Ἄρμενίου, μοναχὸς γενόμενος, καὶ πᾶσαν ἀρετὴν κατορθώσας, δἰ ἧς καὶ Ἡγούμενος γεγονὼς τῆς μονῆς Τριγλείας, παρακλήσει τῶν μοναχῶν πολλοὺςδιὰ τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ ὠφέλησε, καὶ καθαροὺς τῷ θεῷ παρέστησεν. Ἀλλὰ μετὰ ταῦτα, τοῦ ῥηθέντος δυσσεβοῦς Βασιλέως ἅιρεσιν κινήσαντος κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων, καὶ διωγμὸν κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἀραμένου πικρὸν, προσκληθεὶς καὶ αὐτὸς κατηναγκάζετο αρνήσασθαι τὴν προσκύνησιν τῶν ἁγίων εἰκόνων, καὶ ὑπογράψαι κατὰ του ὀρθοδόξου πίστεως· καὶ μὴ πεισθεὶς τοῦτο ποιῆσαι, ἀλλὰ μᾶλλον δυσσεβεῖς ἀποκαλέσας τοὺς εἰς τοῦτο ἀυτὸν καταναγκάζοντας, πλεῖστα τιμωρηθεὶς πρότερον καὶ φυλακαῖς προσομιλήσας, ἐξωρίσθη. Καὶ ἐν τῇ ἐξωρίᾳ νοσήσας, πρὸς Κύριον, δἰ ὃν τοὺς πολλοὺς καὶ μακροὺς πόνους ὑπέστη, χαιρων ἐξεδήμησεν.

Κη᾽

Ἄθλησις τῆς Ἁγίας Ματρώνης, τῆς ἀπὸ Θεσσαλονίκης.

XXVIII

S. Matrona M.

Ματρώνα, τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς, ἦν ἐκ τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης, δούλη γυναικὸς Ἰουδαίας, ἄνδρα ἐχούσης στρατοπεδάρχην Θεσσαλονίκης. Ἀκολουθοῦσα δὲ τῇ κυρίᾳ ἀυτῆς μέχρι τῆς συναγωγῆς τῶν Ἰουδαίων, ἐκεῖ μὲν οὐκ ἐισήρχετο, ὑποστρέφουσα δὲ ἀφήρχετο εἰς τὴν τῶν χριστιανῶν ἐκκλησίαν, κἀκεῖ προσηύχετο. Διαγνωσθεῖσα δὲ παρὰ τῆς κυρίας ἀυτῆς, τύπτεται ἰσχυρῶς, καὶ ἀποκλείεται ἐν τῇ φυλακῇ· καὶ ἐπὶ πολὺ ἄσιτος διαμείνασα, πάλιν ἐξάγεται καὶ μαστίζεται ἀφειδῶς, καὶ καταναγκάζεται ἀρνήσασθαι τὸν Χριστὸν. Ὡς δὲ οὐκ ἐπείσθη, πάλιν ῥίπτεται εἰς φυλακὴν, ἐν ᾗ καὶ τὴν ψυχὴν ἀπέδωκε τῷ Θεῷ· ἧς τὸ λείψανον ἀπὸ τοῦ τείχους ἔῤῥιψεν κυρία ἀυτῆς. Ἀλλὰ οἱ Χριστιανοὶ ἀνελόμενοι, νυκτὸς ἔθαψαν ὕστερον δὲ Ἀλέξανδρος ἐπίσκοπος ἔνδον τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης ἐκκλησίαν· κτίσας ἐπ᾽ ὀνόματι τῆς Ἁγίας, ἐκεῖ κατέθετο.

Καὶ ἄθλησις τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου Ηρωδίωνος, ἑνὸς τῶν ό.

S. Heridion Ap.

Ηρωδίων τοῦ Χριστοῦ Ἀπόστολος, ὑπῆρχεν εἶς τῶν ἑβδομήκοντα μαθητῶν· ἀκολουθὼν δὲ τοῖς ἁγίοις Ἀποστόλοις, συνήργει ἀυτοῖς εἰς τὸ τοῦ Χριστοῦ κήρυγμα, δουλεύων ἀυτοῖς ἐν ἅπασι, καὶ ὑποταττομενος ὡς Χριστοῦ μαθητὴς τοῦ εἰπόντος, Ὁθέλων εἶναι παντων πρῶτος, ἔστω πάντων δοῦλος καὶ πάντων διάκονος. Μετὰ ταῦτα δὲ ὑπ' ἀυτῶν ἐχειροτονήθη Ἐπίσκοπος πόλεως Νέων Πατροῶν καὶ πολλοὺς ἐκ τῶν ἑλλήνων διδάσκων ἐπέστρεφεν ἐπὶ τὸν Κύριον. Φθονήσαντες δὲ οἱ Ἰουδαῖοι καὶ ἐπισυστάντες ἐπ᾽ ἀυτον μετὰ τῶν εἰδωλολατρῶν, ἐκρατησαν ἀυτὸν καὶ ἐβασάνισαν ἰσχυρῶς, οἱ μὲν τύπτοντες, οἱ δὲ λίθοις τὸ στόμα συντρίβοντες, ἄλλοι ξύλοις κατὰ κεφαλὴν παίοντες· εῖτα μαχαίρᾳ ἀπέσφαξαν οἱ ἄνομοι, καὶ ἄγριοι, καὶ αἱμοβόροι θῆρες, ὥσπερ κριόν ἐπίσημον· καὶ οὕτω παρέδωκε τὴν μακαρίαν αὐτοῦ ψυχὴν τῷ Κυρίῳ, δἰ ὃν τὸν βίαιον ὑπέστη θάνατον.

Καὶ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἡσυχίου.

S. Hesychius.

Ησύχιος ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν, ὑπῆρχε μὲν τῶν Ἱεροσολύμων καὶ γέννημα καὶ θρέμμα, πᾶσαν δὲ γραφὴν εἰς ἄκοῦον ἐκμελετήσας έπλούτησε γνῶσιν εἰς Θεὸν. Διὸ καὶ ἀναχωρήσας καὶ γενόμενος μοναχὸς, διέτριβεν ἐν ταῖς ἐρήμοις· ἀπερχόμενος πρὸς τοὺς ἐκεῖ ὁσίους Πατέρας, καὶ παρ' ἑκάστου συλλέγων τὰ ἄνθη τῆς αρετῆς, ὡς φιλόπονος μέλισσα. Ἐπὲι οὐκ ἦν δυνατὸν τοσαύτην λαθεῖν αρετὴν, βιασθεὶς παρὰ τοῦ τότε Ἀρχιερέως τῶν Ἱεροσολύμων, ἐχειροτονήθη πρεσβύτερος· καὶ προσμένων τῷ τοῦ Κυρίου τάφῳ καὶ τοῖς ἄλλοις τόποις, ἐν οἷς τὰ ὑπὲρ ἡμῶν ἅγια πάθη ὑπέμεινεν Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ἤντλει πηγὰς γνώσεως καὶ σοφίας, ὅθεν καὶ πᾶσαν γραφὴν ἡρμήνευσέ τε καὶ διεσάφησε, καὶ εἰς πολλῶν προεθηκεν ὠφέλειαν. Ἐντεῦθεν γενόμενος τοῖς πᾶσι περιβόητος καὶ θαυμαστὸς καὶ τὸν Θεὸν παντοίως θεραπεύσας, πρὸς αὐτὸν άνέδραμε χαίρων.

& alij.

Καὶ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἱλαρίωνος, Ἡγουμένου μονῆς τῆς Πελεκητῆς. Καὶ Μαρτίνου Ἐπισκόπου Ἀρεθουσίων. Καὶ Κυρίλλου Διακόνου.

Κθ᾽.

Ἄθλησις τῶν ἁγίων Ἰωνᾶ καὶ Βαραχησίου.

XXIX

SS. Ionas & Barachesius Mart.

Επὶ τῆς βασιλείας τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ὑπῆρχον οὗτοι, μοναχοὶ δὲ ὄντες ἀπῆλθον εἰς Περσίδα, καὶ ἐν αὐτῇ κατακλείστους εὑρῶντες τοὺς ἁγίοὺς ἐννέα Μάρτυρας, παρεθάῤῥυνον ἀυτοὺς πρὸς τοὺς ἀγῶνας. Κρατηθέντες δὲ ἤχθησαν πρὸς τοὺς Ἄρχοντας τῶν Περσῶν, οἵ καὶ κατηνάγκασαν αὐτοὺς αρνήσασθαι τὸν Χριστὸν· καὶ μὴ πεισθέντες, δεσμεῖται πρῶτος Ἰωνᾶς νόμῳ Περσικῷ· οἱ γὰρ Πέρσαι, ὅν τύψαι μέλλουσιν, εἰς γῆν καθισταντες, ἐν ἑνὶ ξύλῳ χεῖρας καὶ πόδας ἀποδεσμοῦσιν αὐτοῦ· δὲ ὥσπερ λίθος ἀκίνητος δέχεται τὰς πληγάς. Τοῦτον οὖν τραχείαις ῥάβδοις τύψαντες, [ὑγιῆ] ἑυρον, καὶ ἔῤῥιψαν ἔξω ἐν τῷ πάγῳ δἰ ὅλης τῆς νυκτὸς· εἶτα τέμνεται τοὺς δακτύλους τῶν χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν, καὶ κατασφίγγουσιν αὐτὸν ἐν στυρακίῳ· εἶτα πρίζουσι μέσον καὶ ῥίπτουσιν εἰς λάκκον, ἐνθα καὶ ἐτελειώθη. δὲ Βαραχήσιος συρεὶς γυμνὸς ἐν ἀκάνθαις, καὶ ἐν τῷ στυρακίῳ βληθεὶς, καὶ κατὰ τοῦ φάρυγγος πίσσαν βρασουζαν ἐπιχεθεὶς, ἐτελειωθη.

Καὶ μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἀκακίου, τοῦ Ὁμολογητοῦ.

S. Acacius Cōf.

Ακάκιος, ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν καὶ Ὁμολογητὴς τοῦ Χριστοῦ, ἦν ἐπὶ Δεκίου τοῦ παρανόμου Βασιλέως· κηρύττων δὲ τὸν Χριστὸν ἐκρατήθη παρὰ τῶν εἰδωλολατρῶν. καὶ δεθεὶς προσήχθη Μαρκιανῷ τῷ τῆς χῶρας Ὑπάτῳ, καὶ παραστὰς ὡμολόγησε τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου, καὶ διεξῆλθε περὶ τῆς θεότητος καὶ περὶ τῆς ὀικονομίας τοῦ Χριστοῦ, καὶ περὶ τῶν Χερουβὶμ καὶ τῶν Σεραφὶμ· ἐστηλίτευσε δὲ καὶ ἐχλεύασε καὶ τοὺς θεοὺς τῶν ἑλλήνων καὶ τὴν πλάνην αὐτῶν· ὅθεν βασανισθεὶς ἰσχυρῶς, ἐν φυλακῇ κατεκλείσθη. Τὰ δὲ περὶ αὐτοῦ ὑπομνήματα Μαρκιανὸς ἀνήγαγε Δεκίῳ τῷ βασιλεῖ· ὅστις ἐκέλευσεν ἀπολυθῆναι τὸν Ἅγιον ἀνύβριστον, καὶ ἀτιμώρητον. Καὶ οὕτως ἀπολυθεὶς, τὰ στίγματα τοῦ Χριστοῦ περιφέρων ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ, καὶ πολλοὺς φωταγωγήσας καὶ ἀγαγὼν εἰς τὴν ποίμνην τοῦ Χριστοῦ, ἐν θαύμασι καὶ διδάγμασι καλῶς διαπρέψας, ἐν εἰρήνῃ ἀνεπάυσατο.

& Eustathius Ep.

Καὶ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Εὐσταθίου Ἐπισκόπου Βιθυνίας.

Λ᾽.

Ἄθλησιςτοῦ Ἁγίου Μάρκου, Ἐπισκόπος Ἀρεθουσίων.

XXX

S. Marcus Ep.

Επὶ Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου πλαἐύναντος τοῦ Χριστιανισμοῦ, Μάρκος Ἐπίσκοπος Ἁρεθουσίων, εἰδωλικὸν ναὸν καταβαλὼν, ἐκκλσίαν ἔκτισεν. Ἐπεὶ δὲ μέγας ἐτελεύτησε Κωνσταντῖνος, Ἰουλιανὸς δὲ ἀποστάτης συγχωρήσει Θεοῦ τῆς Βασιλείας ἐκρατησεν, ἀναθαῤῥήσαντες οἱ εἰδωλολάτραι καὶ δἰ ὁργῆς ἔχοντες τὸν Ἅγιον Μάρκον, ἐκράτησαν αὐτὸν καὶ σχοινίοις τοὺς πόδας δήσαντες, ἔσυρον τύπτοντες, καὶ τότε μέλιτι καὶ γάρῳ χρίσαντες, ἐκρέμασαν ἐν σχοινίοις ἐφ᾽ ὕψους, θέρους ὅντος καὶ κάυματος, πρὸς τὸ καταβρωθῆναι ὑπὸ τῶν μελισσῶν. Ὡς δὲ εἶδον αὐτὸν ἀνένδοτον ὄντα, μεταβληθέντες ἀπέλυσαν τῆς τιμωρίας αὐτὸν, καὶ τοῦ λοιποῦ εἶχον ὡς διδάσκαλον, εἰς θαῦμα θέντες τὴν αὐτοῦ καρτερίαν, καὶ συγγνώμην ἐξαιτησάμενοι εἶτα ἐπιβιοὺς καὶ τὸ ποίμνιον τὸ ὑπόλοιπον τῆς ζωῆς αὐτῷ καλῶς ἰθύνας, ἐν βαθυτάτῳ γῆρᾳ ἀνεπαύσατο.

Καὶ ἄθλησις τῶν ἁγίων Κυρίλλου Διακόνου καὶ ἑτέρων πολλῶν.

S. Cyrillus & alij

Κύριλλος Διάκονος ἦν ἐν Φοινίκῃ τῇ πόλει· ἐπεὶ δὲ καὶ ἀυτὸς κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ μεγάλου Κονσταντίνου πολλὰ τῶν εἰδώλων συνέτριψε, κρατηθεὶς ἐπὶ Ἰουλιανοῦ παρὰ τῶν εἰδωλολατρῶν, βιαιον ὑπέστη θάνατον. Τὴν γὰρ γαστέρα αὐτοῦ διαῤῥήξαντες, τὸ ἧπαρ αὐτοῦ κατεφαγον, καὶ τοῦ αἵματος ὡς κύνες ἀπεῤῥόφησν καὶ παραυτίκα ἔπεσον οἱ ὁδόντες ἀυτῶν, καὶ αἱ γλῶσσαι ἐσαπησαν, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ ἐτυφλώθησαν· δὲ Μάρτυς τελειωθεὶς, ἀνῆλθε χαίρων ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Κατ᾽ ἐκείνην δὲ τὴν ἡμέραν καὶ ἐν Ἀσκάλωνι τῇ πόλει καὶ ἐν Γάζῃ, οἱ εἰδωλολάτραι κρατήσαντες πλῆθος Χριστιανῶν, παρθένων γυναικῶν καὶ μοναζουσῶν, καὶ ἱερομένων ἀνδρῶν, καὶ τὰς κοιλίας ἀυτῶν μαχαίραις διασχήσαντες, ἔβαλον κριθὰς, καὶ προέθηκαν τοῖς χοίροις εἰς βρῶσιν. Καὶ τὰ μὲν σώματα τοιαύτας ὑπέμενον τιμωρίας, αἱ δὲ ἅγιαι ἀυτῶν ψυχαὶ ἐναπετέθησαν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος.

Καὶ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ τῆς κλίμακος.

S. Ioānes Climacus

Ο ἐν Ἁγίοις πατὴρ ἡμῶν Ἰωάννης τῆς κλίμακος, δέκα ἕξ χρόνων ὑπάρχων προσέφερεν ἑαυτὸν τῷ Θεῷ θυμα ἱερώτατον, ἐν τῷ Σιναίῳ ὄρει ἀνελθὼν, καὶ μετὰ δέκα ἐννέα χρόνους ἐξέδωκεν ἑαυτὸν ἐν ἡσυχίᾳ, ἀπὸ σημείων πέντε τοῦ κυριακοῦ μοναστηρίου, ἐν τόπῳ Θωλῷ λεγομένῳ. Τεσσαράκοντα ἔτη πληρώσας ἐν τῷ πόθῳ τοῦ Θεοῦ, νηστεύων καὶ κλαίων καὶ προσευχόμενος, ὕπνου δὲ μεταλάμβανεν, ὅσον τὴν τοῦ νοῦ οὐσίαν τῇ ἀγρυπνία μὴ λυμήνασθαι. Ὅυτως τοίνυν πᾶσαν αρετὴν ἐξασκήσας, καὶ καλῶς πολιτευσάμενος, καὶ πάντας τοὺς ἐν ἐκείνῳ ὄρει ἀγωνιζομένους διὰ τὸν Θεὸν μοναχοὺς νικήσας εἰς ἀρετὴν, καὶ μεγίστων δωρεῶν καὶ θεωριῶν ἀξιωθεὶς παρὰ τοῦ Θεοῦ, πολλούς τε λόγους ψυχωφελεῖς συγγράψας, καὶ βίβλον συνθεὶς τὴν ὑπονομασθεῖσαν κλίμακα, διὰ τὴν κατὰ τάξιν τῶν ἀρετῶν ἀνάβασιν, ἐτελεύτησεν.

Καὶ ἄθλησις τῶν ἁγίων τρίακοντα ὀκτὼ Μαρτύρων.

Martyres XXXVIII

Επὶ τῆς βασιλείας τοῦ παρανόμου Διοκλητιανοῦ ἐστρατεύοντο οὗτοι οἱ ἅγιοι τριίκοντα καὶ ὀκτὼ Μάρτυρες ἐν τῇ χῶρᾳ τῶν Καππαδοκῶν· καὶ ἀκούσαντες τὴν καλὴν ἔνστασιν τῶν ἁγίων τεσσαράκοντα τοῦ Χριστοῦ Μαρτύρων, καὶ ὅπως ἠγωνίσαντο νικήσαντες τὸν διάβολον, καὶ στεφανωθέντες, ἐζήλωσαν καὶ αὐτὸι, καὶ ῥίψαντες τὰ ὅπλα ἔμπροσθεν τοῦ Ἡγεμόνος, μεγάλῃ φωνῇ τὸν μὲν Χριστὸν Θεὸν ἀληθινὸν ὡμολόγησαν, ἑαυτοὺς δὲ ἀληθεὶς δούλους αὐτοῦ. Τότε κρατηθέντες καὶ γυμνωθέντες, τοσοῦτον τὰς σάρκας κατεξάνθησαν ταῖς ἐπιφοραῖς τῶν ῥάβδων, ὡς μόλις χαρακτηρίζεσθαι ἀνθρώπων ἔχειν εἰδέας. εἶτα φαλακῇ ἐναπεῤῥίφθησαν ἀνεπιμέλητοι, καὶ μετὰ μικρὸν ἑλκυσθέντες ἔξω, δεδεμένοι χεῖρας εἰς τὰὀπίσω, καὶ τὰς κεφαλὰς κλοιοῖς βαρυνόμενοι, παρέστησαν τῷ Ἡγεμόνι· καὶ τῆς καλῆς ἐνστάσεως ἕτι ἐχόμενοι, καὶ τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ διψῶντες θάνατον, προστάξει τοῦ Ἡγεμόνος ἀπεκεφαλίσθησαν.

Καὶ μνήμη τοῦ ἁγίου προφήτου Ἰωδάδ.

Iodad Proheta

Ὅτε ἀπεστάτησεν Ἱεροβοὰμ δοῦλος Ροβοὰμ τοῦ υἱοῦ Σολομῶντος μετὰ τῶν δέκα φυλῶν, τῶν ἐκ τοῦ Ἰούδα καὶ τοῦ Βενιαμὶν, καὶ ἀθετήσας τὸν ἀληθινὸν Θεὸν ἐποίησε χρυσὰς δαμάλεις, καὶ προσεκύνησεν ἀυτὰς ὡς θεοὺς μετὰ τοῦ ὑπ'αὐτοῦ λαοῦ, ἀπεστάλη οὗτος προφήτης ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐλέγξαι αὐτόν. Ἀπελθὼν οὖν ἦλεγξεν. δὲ Ἱεροβοὰμ ἀπλώσας τὴν χεῖρα τύψαι αὐτὸν, κατεῖδεν αὐτὲν ξηρὰν, καὶ μεταμεληθεὶς, ἠξίωσε τὸν προφήτην θεραπεῦσαι αὐτὴν, καὶ τοῦτο ποιέσαντα παρεκάλεσε φαγεῖν ἄρτον. Μὴ πεισθέντα δὲ, τοῦτο γὰρ εἶχε προσταξιν παρὰ τοῦ Θεοῦ, ὑπέστρεφεν. Καὶ συναντήσας αὐτῷ ψευδοπροφήτης τις ἠνάγκασεν αὐτὸν εἰσελθεῖν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ φαγεῖν ἄρτο· καὶ διὰ τὴν τοιαύτην περάβασιν συναντήσας αὐτῷ λέων καθ' ὁδὸν, ἐθανάτωσεν αὐτὸν. Καὶ τοῦτο ψευδοπροφήτης μαθὼν, ἀπελθῶν καὶ λαβὼν τὸ λείψανον αὐτοῦ ἔθαψεν.

Καὶ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου Πατριάρχου Ἰεροσολύμων.

Λα᾽.

Ἄθλησις τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Ἀβδᾶ Ἐπισκόπου, καὶ Βενιαμὶν Διακόνου.

XXXI

SS. Abdas & Bēiamin Mart.

Οὗτος ἦν ἐπὶ τῆς βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ ἐν Περσίδι, καὶ ἐπεὶ κατέλυσε τὸν ναὸν τοῦ πυρὸς, ἐκρατήθη καὶ προσήχθη τῷ Βασιλεῖ. Καὶ πρῶτον μὲν μετὰ πραότητος παρεκάλει αὐτὸν ἀνοικοδομῆσαι τὸν ναὸν, τοῦ δὲ ἀδύνατον εἶναι λέγοντος, πάσας τὰς ἐκκλησίας τῶν Χριστιανῶν ἀποστείλας κατέλυσε· καὶ λαβόντος ἀρχὴντοῦ κατὰ τῶν Χριστιανῶν διωγμοῦ, πᾶσα ἡλικία διαφόροις τιμωρίαις ἐξεθερίζετο, ὧν πρῶτος ξίφει ἐτελειώθη Ἱερώτατος Ἀβδᾶς. Ἔπειτα ἐν ὅλοις τριάκοντα ἔτεσι πολλοὶ Μάρτυρες ἀπεδείχθησαν, ἐξὧν ἦσαν ἄνδρες πλούσιοι, οἵ καὶ μετὰ πολλὰς τὰς βασάνους ἀπεκεφαλίσθησαν, καὶ Βενιαμὶν Διάκονος, ὅς καλάμους ὀξεῖς εἴκοσι κατὰ τῶν ὀνύχων δεξάμενος, καὶ ἄλλον κάλαμον κατὰ τοῦ παιδογόνου μορίου, καὶ ῥάβδον παχεῖαν καὶ τραχεῖαν κατὰ τῆς ἕδρας, τὸ μακάριον αὐτοῦ πνεῦμα παρέθετο.

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ ΜΑΠΤΥΡΙΟΝ
τῆς
Ἁγίας Ὁσιομάρτυρος τοῦ Χριστοῦ
ΕΥΔΟΚΙΑΣ

τῆς
ἀπὸ Σαμαριτῶν
ex antiquissimis membranis Biblioth. Vaticanæ num. 1589 fol. 224

Eudocia Martyr, Heliopoli in Phœnicia Libani (S.)

EX MS. VATIC.

CAP. I.

[1] Κατὰ τοὺς χρόνους Τραιανοῦ τοῦ Βασιλέως γέγονέ τις κόρη, [Eudocia celeberrima meretrix,] τοὔνομα Εὐδοκία, ἐν πόλει καλουμένῃ Ἡλιουπόλει, τῷ μὲν γένει Σαμαρεῖτις ὑπάρχουσα, τῷ δὲ χαλεπῷ καὶ δεινωτάτῳ ἐργαστηρίῷ τοῦ διαβόλου στρατευομένη· ἥτις πολλοὺς τῇ τῆς ὄψεως εὐειδεστάτῃ θέᾳ καταβαλλουσα, εἰς τὴν ἑαυτῶν ἀνηλεῆ ἀπώλειαν κατήγαγεν, καὶ τὸν πλοῦτον τῆς γῆς ἀπεκείνωσεν εἰς τὰ ἑαυτῆς ἀδικώτατα ταμεῖα. Τοσοῦτον δὲ ταύτης ἄσχημος ἔρως ὑπῆρχεν ἐπί τε τῷ προσύντι ἀυτῇ κάλλει καὶ τοῖς τεθωπισμένοις ἀυτῆς σχήμασιν, ὡς ήτε ζωγράφον δύναθαί ποτε τὴν ταύτης ὄψιν ἐξομιῶσαι. [multis ad eam vndique cöcurrentibus,] Ἀμέλει πολλοὶ τῶν ἐν ἀλλοδαπαῖς χώραις τε καὶ πόλεσιν οἰκούντων δυναστῶν, ἀκούοντες περὶ τοῦ κάλλους ἀυτῆς, προφάσει τινῶν ἑτέρων Χρειῶν ἐσπούδαζον καταλαμβάνnειν τὴν ἐκείνης πόλιν, καὶ τῷ τῆς ἀπωλείας ἔρωτι χαίροντες, ἑαυτοὺς εἱς τέλειον βάραθρον κατῆγον. Ὀυ μόνον δὲ τὸ τάγμα τῶν κοσμικῶν πρὸς τὴν τοιαύτην ἀπάτην κατηγωνίζετο· ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν ἱεροσύνῃ καταλεγομένων τινὲς, ἀναίσθητον τὴν γνώμεν ἐσχηκότες, τὰς ψυχὰς ἑαυτῶν ἐκείσε κατεδάπανον. [ingētes opes coaceruat:] Ἐκκλησίας γὰρ θεσμόν ποτε μὴ καταμαθοῦσα, μήτε δὲ Θεὸν τιθεμένη ἐν τῇ καρδία ἀυτῆς, τὸν δυνάμενον σῶσαι καὶ ἀπολέσαι, οὐκ ἐφρόντιζεν τῆς αἰωνίου φύσεως· ἀλλὰ ἦν ἀυτῇ πᾶς τῆς ἁμαρτίας ἔρως, καὶ ἀυτῆς ἄδικος πλοῦτος τοσοῦτος, ὡς μήτε βασιλικὴν δυναστείαν ἐφίκεσθαι πρὸς ἀυτήν.

[2] [iamq; inscelere indurata,] Ἀλλ᾽ ἐπειδήπερ πολύπλουτος τῆσ ἀνομίας ἐδεῖτο πλλῆς θεραπείας, οὐκ ἀνθρωπίνης ἀλλὰ θείας, ὥσπερ ἐκ δυναστῶν ἐλήφθη, οὑτως εἰς ἀδυνάτους διενεμήθη. Καὶ λοιπὸν ἔφθασεν φῶς, καὶ καιρὸς τῆς ἰατρείας πρὸς ἀυτήν. ποιμὴν γὰρ καλὸς τὸ ἀπολωλὸς πρόβατον ἐπεζήτει, ἀγαθὸς κεραμεὺς τῆς ἰδίας πλαστουργείας τὸ ἔργον ἐπέγνω, γνήσιος οἰκονόμος τοὺς καρποὺς τοῦ ἀμπελῶνος μέλλοντας διαρπάζεσθαι ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ ἐπεσκέψατο, [diuina tādem gratia in aliam mutatur.] τῶν ἐπουρανίων θησαυρῶν δεσποτῶν τὸν ἐπίγειον πλοῦτον εἰς αἰωνίους θησαυροὺς μεταγαγεῖν κατηξίωσεν, τῆς ἐλπιζομένης χάρης τῶν δικαίων φύλαξ ἀεὶ ἀγαθὸς τὴν ἀπελπισμένην Σαμαρείτιδα εἰς τὴν ἐαυτοῦ τελείαν ἐλπίδα προσεκαλέσατο. Τὸ γὰρ ἔλεος τοῦ Θεοῦ προλάμπον, τῶν προδοκωμένων ἐλπίδων κενὸν ἀπέπεμψεν τὸν τάυτης πλουτοδότην διάβολον, τὴν ἀστυχίαν ὑπομείναντα, καὶ στερηθέντα τοῦ τάυτης κάλλους. a Λόγιον γὰρ γέγονεν καυκίον ἀμόλυντος, καὶ δεξαμένη τοῦ βορβόρου πηγὴ ἀθάνατος, ποταμὸς τῆς ῥυπαρίας λύμνη εὐωδίας, δυσωδία τοῦ φρέατος ἀλάβαστρον μύρου, πολλῶν ἀνθρώπων θάνατος πολλῶν σωτηρία καὶ λιμὴν.

CAP II.

[3] Γέγονε δὲ ἀρχὴ τῆς πρὸς ἀυτὴν σωτηρίας καὶ ἐπισκέψεως οὕτως. Ἐυσεβής τις μοναχὸς ὀνόματι Γερμανὸς, [Germanū monachum audit noctu psallentem] πορευμενος ἐπὶ τοὺς ἰδίους τόπους, καὶ εἰσελθῶν ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ, ἑσπέρας αὐτὸν καταλαβούσης, ἐξενίσθη πρόσ τινα συνήθη Χριστιανὸν ἄνθρωπον, πλησιον οἰκονῶτα τῆς εἰρημένης κόρης, πρὸς τὴν εἴσοδον τῆς πόλεως. Εἶτα τῆς ὥρας φθασάσης, ἐν ᾗ τὴν ψαλμωδίαν εἰώθη ποιεῖσθαι, ἀναστὰς ἔψαλλεν. Μετὰ δὲ τὸ πληρῶσαι ἀυτὸν τὰς εὐχὰς, καὶ τὴν ψαλμωδιαν, μικρὸν καθεσθεὶς ἤρξατο ἀναγινώσκειν τὰ περὶ τῆς κρίσεως, [& legentē de pœnis damnatorum:] ὅτι οἱ μὲν δικαιοι ἀναλάμψωσιν ὠς ἥλιος, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ πυρὶ ἀσβέστῳ κατακριθήσονται εἰς αἰῶνας αἰώνων· ἦν γὰρ τὸ βιβλίον ἐκείνο ἐν τῷ κόλπῳ ἀυτοῦ πάντοτε βαστάζων. Ἡοὐν Ἐυδοκία πλησίον οἰκοῦσα, κατ' οἰκονμίαν Θεοῦ κατηκροᾶτο πάντων, ὧνπερ ἀνεγίνωσκεν μοναχὸς οἶα ἐν ἡσυχίᾳ ἐπὶ τοῦ κραββάτου κατακειμένη.

[4] [quibus mota mane eum ad se vocat,] Ἡμέρας δὲ γενομένης, καὶ ὑπὸ θείας χάριτος εἰς κατάνοιξιν ἐλθοῦσα, ὧνπερ μακάριος Γερμανὸς διἐξῆλθεν, μετεπέμψατο τοῦτον· καὶ ἐλθόντος αὐτοῦ ἐπηρώτα λέγουσα. Τίς εἶ σὺ ἄνθρωπε; καὶ πόθεν; καὶ τί τὰ περί σε; Ἐν πάσῃ ἀληθεία ἀπάγγειλόν μοι, διότι ἔμφοβος ἔσχον ἀκούσασα τῶν ὑπό σου διὰ τῆς νυκτὸς ἀναγνωσθέντων, ὧν οὐδέποτε ἐν τῷ παρ᾽ ἡμῖν ἔθνει ἤκουσα. Καὶ εἰ ἀλήθειά ἐστιν ὅτι οἱ ἁμαρτάνοντες πυρὶ ἀσβέστῳ παραδίδονται, τίς δύναται σωθῆναι; δὲ μακάριος Γερμανὸς λέγει αὐτῇ. Ποίας θρησκείας εἰ, Κυρία; καθότι λέγεις μὴ ἔγνωκεναί σε ποτε τὴν δύναμίν τῶν ῥημάτων ἐκείνων. Λεγει ἀυτῳ Ἐυδοκία, [& quæ sit ac cuius fatetur,] Τῆς μὲν Σαμαρειτῶν εἰμι θρησκείας, πλουσία δὲ ὑπὲρ δύναμιν, οὐτως ὠς νομίζειν με παντὸς τοῦ κόσμου τὸν πλοῦτον παῤ ἑαυτὴν ἔχειν. Ἀλλ' ἐπειδὴ τοιούτων λόγων οὐδέποτε ἤκουσα, ἀπεγνωσμένων καὶ μὴ ἐχόντων φιλανθρωπίαν, οὐ μικρῶς ἐθορυβήθην ὑπὸ τοῦ φόβου, μάλιστα ὅτι οἱ ἔχοντες πλοῦτον πολὺν, καθὼς ἤκουσά σου ἀναγινώσκοντος, πυρὶ κατακαίονται ἀσβέστῳ. [& qua ratione opes acquisierit.] Λέγει άυτῇ μακάριος Γερμανός, Άνδρα ἔχεις; ποθεν σοι, ὅν λέγεις ἔχειν πολὺν πλοῦτον; Ἀπεκρίθη ἐκεινη· Άνδρα μὲν οὐκ ἔχω ἔννομον· ἐκ δὲ πολλῶν ἀνδρῶν συνῆκται μοι πλοῦτος. Ἐι οὐν πλοῦσιος μετὰ θάνατον τοιαύτῃ μορίᾳ καὶ κολάσει ὑποβάλλεται, ἄρα τί μοι πλοῦτος ἠτόιμασται.

[5] Λέγει ἀυτῇ μακάριος Γερμανός· Ὁμολόγησόν μοι ἀψευδῶς ὅπερ σε ἐπερωτῶ, ἐπειδὴ καὶ Χριστὸς ἀψευδὴς καὶ ἀληθινὸς τυγχάνει. Βούλεισωθῆναι χωρὶς τοῦ πλούτου, καὶ ζησαι εἰς ὅλους αἰῶνας; σὺν τῷ πλούτῳ σου κατακαῆναι δεινωτάτῳ πυρί; Λέγει Ἐυδοκία· Συμφέρει μοι μαλλον ἐκτὸς τοῦ πλούτοῦ ζωὴν αἰώνιον εὑρεῖν, καὶ σὺν αὐτῷ ἀπολέσθαι εἰς διὰ παντὸς ἅπαξ Διὰ τί δὲ πλούσιος τιμωρεῖται μετὰ τὸν θάνατον; μήτιγε ὠς εἷπον, δεινός ἐστιν πλοῦτος, παρὰ τῷ Θεῷ ὑμῶν; δὲ εἰπεν. γνησίως καὶ ἐν δικαιοσύνῃ κατὰ Θεὸν πλουτῶν, [Docetur Deum non odisse diuitias,] οὗτος τιμωρίαν οὐχ εὑρίσκει παῤ αὐτῷ· δὲ συνάγων ἀδίκως πλοῦτον, καὶ θησαυρίζων αὐτὸν, μὴ ἐλεῶν δὲ πτωχὸν, ἐνδεούμενον, γυμνὸν, τούτῳ ἀφιλάνθρωπος κόλασις ὑπάρχει. [nisi iniquas,] Λέγει Ἐυδοκία· Δοκεῖ οὖν καὶ παρ᾽ ἐμοῦ πλοῦτος ἄδικος εῖναι; Ἀπεκρίθη Γερμανός, Καὶ μάλιστα ἄδικος, καὶ πάσης ἁμαρτίας δεινότερος, μὴ ἔχων ἔλεος παρὰ τῷ Θεῷ. δὲ εἶπεν· Πολλοὺς ἐνέδυσα ἐυτελεῖς μὴ ἄχοντας τὸ σύνολον ἱμάτιον, πολλοὺς δὲ καὶ τροφὰς εἰς κόρον παρέσχον, ἑτέρους δὲ καὶ ἐν ὀλίγῳ χρυσίῳ παρεμυθησάμην· πῶς οὐν κακὸς πλοῦτος; Λεγει ἀυτῇ Γερμανός· Ἄκουε προσεχῶς. [quales ipsius sint] Οὐδεὶς ἀπελθὼν ἐν βαλανείῳ, καὶ λουσάμενος, ἐπειδὰν εἰς τὴν δεξαμένην τοῦ ὕδατος ἀπέλθῃ, καὶ ἕυρῃ ἀυτὴν βεβορβορωμένην ὑπό τινος ἀκαθαρσίας, ὅλως ἔτι ἐγγίζει πλησίον ἀυτῆς· ἀλλὰ ἔνθά ἐστιν διηδεστάτου ὕδατος ἑπιστασία, κέχρηται τῇ ἐκείνου καθαρᾷ ἀπολαύσει. Ὥστε οὐν καὶ σὺ τῷ βορβόρῳ τῆς ἁμαρτίας λουσαμένη, καὶ μὴ βουλομένη ἐξ' αὐτοῦ ἀποπηδῆσαι, καὶ εἰς διηδὲς καὶ καθαρὸν ὕδωρ εἰσελθεῖν, μέλλεις τῷ τῆς τιμωρίας ἀληθινῷ καὶ αἰωνίῳ βορβόρῳ περιπίπτειν, καὶ μὴ βουλομένη. [per flagitia acquisitæ:] οὖν προσών σοι πλοῦτος, ἄγνωστός ἐστιν παρα τῷ μεγάλῳ καὶ αἰωνίῳ κριτῇ, ὅτι ἐξ ἐπιθυμίας πικρᾶς καὶ τῆς τοῦ διαβόλου στρατολογίας προσγεγένηταί σοι. Καὶ εἰ ἐκ πολλῶν ἀυτὰ συνάξασα ὀλίγους ἐνόμισας παραμυθεῖσθαι πρὸς ὀλίγον, οὐδεμία σοι χάρις παρα τῷ Θεῷ· ἐὰν μὴ τὴν ἔν σοι συνισταμένην ἄμετρον καὶ εἰς ἀπέρανitoν βάθος δυσωδιαν ἀποστήσῃς ἀπὸ σεαυτῆς, [quæ nisi abstergat] καὶ ἀποπλύνασα διὰ τῶν τῆς δικαιοσύνης ἔργων καθαρὰν σεαυτὴν ἀποδειξῃς. Καθάπερ γὰρ οὶ ἐν δασυτέροις τόποις τῆς γῆς περιπατοῦντες, [placare sibi Deum non possit.] πληρἐσιν τοὺς ἑαυτῶν πόδας ἀκανθῶν, καὶ ἐκ τούτων μὲν ὁι ὀλίγου στάντες ἐξᾶραι δυνηθήσονται, τοὺς δὲ πλείους ἐάσαντες δεινῶς κολάζονται· τὸν ἀυτὸν τρόπον καὶ σὺ ὑπομείνεις, ἐπιμένουσα τῇ πολλῇ δεινότητι τῆς ῤυπαρείας. Ἐι τοίνυν βούλει μου ἀκἐσαι, δύνῃ σωθῆναι, καὶ τῶν αἰωνίων τοῦ Θεοῦ ἀγαθῶν ἐπιτυχεῖν.

[6] [Orat se doceri quomodo id assequi valeat,] Λέγει αὐτῷ μακαρία Ἐυδοκία· Παρακαλῶ σε, ἄνθρωπε καὶ δοῦλε τοῦ ὄντως Θεοῦ, μικρὸν καθεσθεὶς σὺν ἐμοὶ, λέξον μοι τὸ εἷδος τῶν κατορθωμάτων ὑμῶν καὶ τὰς πράξεις, καὶ λέγει μοι πῶς ὀφείλω τὸν πλοῦτὸν μου διοικήσασα σωθῆναι; Δύναμαι ἀυτὸν ὡς λέγεις, προσάξαι τῷ Θεῷ σου, ἵνα μὴ τὸ ἀτιμώρητον παράσχῃ ἐν ἡμέραις κρίσεως. [parata opes suas Deo offerre:] Ἰδοὺ, τίμιε Πάτερ, ἔχω πλῆθος οἰκετῶν, τούτους φορτάσασα τοῦ τε χρυσίου καὶ τοῦ ἀργυρίου καὶ τῶν ἑτέρων εἰδῶν πάντων, συνακολουθήσω σοι πρὸς τὸν Θεόν σου· ἔιγε δυνατόν ἐστιν σωθηνάι με διά σου δὲ μακάριος Γερμανὸς ἐφη. Μὴ νόμιζε κατὰ γνώμην ἀνθρώπου τὸν ὕψιστον Θεὸν εἶναι· οὗτος γὰρ πλούσιος ὢν ἐπτώχευσεν δι ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, [monetur vt eas det pauperibus] ἵνα ἡμᾶς διὰ τῆς πτωχείας αὐτοῦ σώσῃ. Ταῦτα οὖν τεκνον διάδος θλιβομένοις καὶ ἐνδεομένοις, ἵνα σοι γένηται ἀντὶ τῶν λαμβανόντων τὸν πλοῦτόν σοῦ τοῦτον τὸν ἐπίγειον οὐράνιος καὶ ἀνέκληπτος θησαυρός.

[7] [& baptismo regeneretur:] Μετὰ δὲ τὸ καλῶς διοικῆσαί σε τοῦτον, πρόσελθε τῷ παναγίῳ καὶ σωτηριώδει βαπτίσματι, δἰ οὗ πάντα σπιλὸν καὶ πᾶσαν ἁμαρτίαν βυθῆσαι δυνήσῃ, καὶ λοιπὸν καθαρὰ καὶ ἄσπιλος γεναμένη καὶ ἀναγεννηθεῖσα διὰ τῆς τοῦ ἀγίου πνεύματος παλινγενεσίας, κληρονμήσῃς τὸ ἄσυλον καὶ αἰώνιον καὶ μακαριον φῶς, τὸ μὴ ἔχον σκότοςἢ νύκτα ἢλοιπὴν μέριμναν πονηρῶν πράξεων· ἀλλ᾽ ἔσῃ ἀεὶ ἁγία ἁμνὰς ἐν οὐρανοῖς ποιμενομένη ὑπὸ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστου. Ἐι τοίνυν θέλῃς σωθῆναι τέκνον, ἄκουσον τῆς ἐμῆς παραινέσεως, καὶ μακαρία εἶ ἐν γενεαῖς γενεῶν. [Germanū rogat vt ibi aliquantisper subsistat.] Ἀπεκρίθη μακαρία Ἐυδοκία· Ἐι μὴ τοῦς ἐπίγνωσίν σου τῶν ῥημάτων ἦλθον ὧνπερ διεξῆλθες κατὰ τὴν προλαβἐσαν κύκτα, οὐκ ἄν σε μετεστειλάμην ἐνταῦθα. Ὅσον οὖν βούλῃ χρυσίον λάβε παῤ ἐμοῦ ὑπὲρ τῆς εἰς ἐμὲ προσκαρτερίας καὶ εὐεργεσίας, καὶ μόνου πόσσμεινον ἐνθάδε ὀλίγας ἡμέρας, ὅπως τῇ σῇ προαιρέσει κατακολουθοῦσα, τακολουθοῦσα, πἄντα δὶοικήσω τὰ προσόντα μοι καθὼς δεῖ· ἀκολουθήσω δέ σοι καὶ ὅπου ὑπάγῃς. Λέγει αὐτῇ μακάριος Γερμανός· Τὸ μὲν προσμεῖνάι με ἐνθάδε ὀλίγας ἡμέρας, ἵνα εἰσέλθῃ πρόβατον ἀπολωλὸς εἰς τὴν ποίμνην τοῦ Κυρίου, οὐκ ὀκνήσω τοῦτο ποιῆσαι. δέ σοι λέγω, τοῦτο καὶ πράξον. Μεταστειλαμένη ἔνα τῶν τῆς Ἱερατείας πρεσβυτέρων, πρῶτον μὲν κατὰ τάξιν λάβε τὸ λουτρὸν τῆς τοῦ Χριστοῦ σφραγίδος, καὶ τὸ τηνικαῦτα προβήσεται, ὅσα τοῦ Κυρίου χάρις ἐπιζητεῖ.

CAP. III.

[8] Η δὲ μεταστειλαμένη ἐυθέως ἕνε τῶν ἐντίμων ἀυτῆς ὀικετῶν, [Presbyterū ad se caute euocat] λέγει αὐτῷ· Παραγενόμενος ἐν τῇ τῶν Χριστιανῶν ἐκκλησίᾳ ἄγαγέ μοι ἕνα τῶν Πρεσβυτέρων, μὴ εἰρηκὼς αὐτῷ μηδέν. δὲ σπουδῇ πολλῇ παραγενὸμενος, ἤγαγεν τὸν Πρεσβύτερον. Καὶ ἰδἐσα ἀυτὸν Ἐυδοκία, [& reuerēter excipit,] ἠσπάσατο ἀυτοῦ τοὺς τιμίους πόδας, προσκυνήσασα ἐπὶ τὴν γῆν. Μετὰ δὲ ταῦτα λέγει αὐτῷ, Παρακαλῶ σε, Κύρὶε μου, μικρὸν καθεσθεὶς ἀπάγγειλὸν μοι τὰ περὶ τῆς ὁμετέρας πίστεως· βούλομαι γὰρ κἀγὼ Χριστιανὴ γενέσθαι. [seque indicat velle ad Christum conuerti:] δὲ Πρεσβύτερος, ως ἐκ παραδόξου ἐσχηκὼς τὸ παῤ ἀυτῆς ῥηθὲν, εἶπεν, Καὶ ποίας θρησκείας ὑπάρχεις, ὅτι βούλει Χριστιανὴ γενέσθαι; δὲ εἶπεν, Θρησκείας μὲν εἰμι τῆς τῶν Σαμαρειτῶν, τοῦ δὲ παντὸς κόσμου τῶν ἀνθρώπων ὑποζύγιον γέγονα· καὶ τί σοι τὴν ἀλήθειαν διὰ συντομίας οὐ λέγω; πολλῶν κακῶν πέλαγός εἰμι. Ἀλλ' ἐπειδὴ ἤκουσα τοὺς ἁμαρτάνοντας μετὰ θάνατον ἐν πυρὶ κολάζεσθαι, ἐὰν μὴ μετανοήσασιν καὶ γέωνται Χριστιανοὶ, διὰ τοῦτο βούλομαι κἀγὼ Χριστιανὴ γενέσθαι. [idoneis monitis ab eo fouetur:] Ἀπεκρίθη ἀυτῇ Πρεσβύτερος, Ἐι οὐν πέλαγος ἁμαρτίας γέγονας, πάλιν γενοῦ λιμὴν σωτηρίας· καὶ εἰ ὑπὸ πολλῶν ἀνέμων ἐταράχθης, εἰς γαλήνην λοιπὸν κατάστηθι· καὶ εἰ κύμασιν πολλοῖς σεαυτὴν ἐκδέδωκας, ἀλλὰ νῦν ζήτησον τὴν ἐωθινὴν δρόσον, τὴν ἐξ οὐρανοῦ κατιοῦσα· καὶ εἰ ὑπὸ πολλῶν κυμάτων κατεσαλεύθης, ἀλλὰ νῦν ζητησον τὸν τῆς ἀληθείας κυβερνήτην, ὄστις σε ὀδηγήσει εἰς τὸν ἑαυτοῦ λιμένα, ἤνθα εἰσὶν τῆς πάσης δικαιοσόνης αἱ ἀποθῆκαι, καὶ σπεύσον γενέασθαι κληρονόμος τῆς ἐκεῖ ἀγαθῶν. Τὸν δὲ πλοῦτόν σου τοῦτον, ὅν λέγεις ἔχειν, διασκόρπισον τοῖς χρείαν ἔχουσιν· καὶ ἐλευθέρωσον ἑαυτὴν ἀπὸ τῆς πικρᾶς ἁμαρτίας, καὶ τοῦ σκότους τοῦ σε προσδοκοῦντος, καὶ τοῦ ἀτελευτήτου καὶ αἰωνίου πυρός.

[9] [audiens pœnitētibus peccata per baptismum condonari,] δὲ μακαρία Ἐυδοκία ἀκούσασα ταῦτα, σύνδακρυς ἐγένετο, καὶ τὸ ἑαυτῆς μέτωπον κρούσασα, λέγει, Ὄντως οὖν οὐκ ἔστιν παρὰ τῷ Θεῷ ὑμῶν φιλανθρωπία ἐπὶ τοῖς ἁμαρτάνουσιν; Ἀπεκρίθη Πρεσβύτερος, Τοῖς μετανοοῦσιν μετὰ τὴν σφραγίδα τῆς πίστεως ἀφίησιν πάντα τα παραπτώματα, τοῖς δὲ ἐπιμένουσιν τῇ ἁμαρτία οὐκ ἔστιν ἄφεσις. Λέγει αὐτῷ Ἐυδοκία, [opes suas opponit & instrumēta diuitiarū:] Ἐιπέ μοι Πρεσβύτερε, δοκεῖ οὖν ἐν τῷ οὐρανῷ μείζονά τιινα καὶ ἐντιμότετα τῶν ἐπὶ γῆς εἶναι; ἐνταῦθα γὰρ πολλοὶ θησαυροί είσιν χρυσίου καὶ ἀργυρίου καὶ λίθων τιμίων καὶ πάσης τῆς λοιπῆς ἀπολαύσεως, ὁμοίως τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης, καὶ τῶν ὀρνέων αἱ παντοδαπεῖς ἀπολαύσεις, τί πλέον τούτων ἐκεῖ εὑρίσκεται. Λέγει αὐτῇ Πρεσβύτερος, Ἐι πρὸς τὴν ἐν τῷ βίῳ τούτῳ καὶ τὴν ταῖς προσκαίρων ἀπόλαυσιν ἀποβλέπεις, οὐ δύνασαι ζωὴν αἰώνιον κληρονομῆσαι· λοιπὸν εἰ βούλει ταύτης ἐπιτυχεῖν, μὴ μνημόνευε τῶν ἐν ταῦτα πάντων βιωτικῶν. Λέγει αὐτῷ Ἐυδοκία, Μὴ γένοιτό μοι, [quærit an his relictis] Κύριέ μου, ἵνα ζωῆς προκειμένης αἰωνίου πρόσκαιρόν τι ἀγαπήσω· ἀλλὰ τοῦτό ἐστιν ζητῷ Πάτερ, εἰ λαβοῦσα τὴν πίστιν τῶν Χριστιανῶν, δύναμαι ζωὴν αἰώνιον κληρονομῆσαι· πῶς οὖν γνώσομαι εἰ ταῦτα οὑτως ἔχει καὶ συγχώρησιν λαμβάνω τῶν τοσούτων ἀμαρτιῶν παρὰ τῷ Θεῷ ὑμῶν; [certa sit futura de sua salute.] Ἐὰν δὲ καὶ τὸν πλοῦτόν μου τὸ πολὺν καὶ ἀμύθητον σκορπίσω καὶ μὴ ἔσται μοι ὠς λέγεις, τί ἂν γένομαι λοιπὸν, πρὸς τινα ἀπελεύσομαι, ἵνα ἐλέους τύχω; Διότι πᾶσαν φύσιν ἀνθρωπίνην ἐγὼ ἐξεπείρασα τῇ ἀνομίᾳ μου. Ἀμηχανία οὖν με κατέχει, καὶ πολὺς ἀγὼν διὰ τὸ λέγεσθαι ὑπcgr; σου, Πάτερ, ὅτι πλούσιος μετανοήσας ἕξει συγχώρησιν τῶν ἁμαρτιῶν, πόθεν δύναμαι μαθεῖν εἰ ταῦτα οὕτως ἐστιν παρὰ τῷ Θεῷ ὑμῶν; ἵνα κᾀγὼ προθύμως αὐτῷ προσελθοῦσα, μόνῳ λατρεύσω πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου· καὶ πολλοῖς καταφανὴς γενομένη, ὑπόδειγμα μετανοίας καὶ σωτηρίας εὑρεθῶ, καθότι ἐν τῷ ἡμετέρῳ ἔθνει οὐδέποτέ τι τοιοῦτον ἤκουσα.

[10] [Presbyter docet hanc perturbationem a diabolo esse,] Ταῦτα δὲ αὐτῆς εἰρηκυῖας, λέγει Πρεσβύτερος, Μὴ δύο λογισμοὺς ἔχουσα, τὸ νοῦν σου ποίει ῥεμβεσθαι. γὰρ πονηρὸς διάβολος ἔαν γνώσῃ βουλευένην σε τῷ Χριστῷ προσελεῖν, διαστρέφει σου τὴν καρδίαν, ἵνα τά ἐκείνου καταθύμια πράττεις, ὅς θάνατον μόνος καὶ ἀπώλειαν προξενεῖ καὶ πῦρ ἄσβεστον τοῖς πειθομένοις αὐτῷ. Ἐι τοίνυν θέλεις πεῖραν λαβεῖν τοῦ ἀγαθοῦ καὶ φιλανθρώπου ἡμῶν δεσπότου, ὅστις ἐτοίμως τοῖς μετανοοῦσιν τὰς ἁμαρτίας ἀφίησιν, ἀποθεμένη τὴν ἔντιμόν σου ταύτην ἐσθῆτα, καὶ ἐνδυσαμένη εὐτελῆ τινα καὶ ταπεινὴν, ἐν ἑνὶ τὸπῳ τῆς οἰκίας σου ἀπόκλησόν σε ἀυτὴν μέχρις ἑπτὰ ἡμερῶν· καὶ κλαίουσα πικρῶς καὶ ὀδυρωμένη ἐξομολόγησάι σου τὰς ἁμαρτίας, [iubetq; per dies 7 seclusam ieiunare, orare, ac bene sperare,] ἀδίστακτον ἔχουσα τὸν τῆς καρδίας σου λογισμὸν καὶ νηστεύουσα. ἐάν σοι φανερώσῃ Κύριος, ἐκείνο καὶ ποίησον· οἰκτιρμὼν γὰρ καὶ μακρόθυμος ὤν χαίρει ἀεὶ ἐπὶ τοῖς μετανοἐσιν καὶ ἐπιστρέφουσιν πρὸς ἀυτόν. Καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐξῆλθεν, εἰρηκὼς ἀυτῇ οὕτως· Χριστὸς Θεὸς, τὸν τελώνην δικαιώσας, καὶ τὸ ὅνομά σου ποιήσει ἀκουστὸν ἐν πάσῃ τῇ γῇ. Ἀμὴν.

CAP. IV

[11] Η οὖν μακαρία Ἐυδοκία μηδὲν μελλήσασα περὶ τὴν θεοσεβῆ ἐπιστροφὴν, [Eudocia celeari iubet se domi esse,] εὐσθέως προσκαλεσαμένη μίαν τῶν θεραπαινίδων αὐτῆς λέγει· Ἔι τις τῶν συνήθων παραγενόμενος βουληθείη πρός με εἰσελθεῖν, μηδαμῶς μηνυθείη, ἀλλὰ ἀκούσῃ εἶναί με ἔν τινι ποῤῥωτάτῳ προαστίῳ χρείας ἀναγκαιοτάτης ἕνεκα, καὶ διὰ πολλῶν ἡμερῶν ἐπανίξειν ἐνταῦθα· σπουδέως οὖν ποίησον τοῦτο ἀυτὸ κατάδηλον τῷ φύλακι τῆς οἰκίας μου, ἴνα μὴ προχείρως τις πονηρὸς ἀνὴρ εἰσέλθη ἐνταῦθα· σχολάσει δὲ καὶ τὰ ἐν τῷ οἴκῳ μου ἔργα. [& solitos cibos apparari vetat:] Ἀλλὰ καὶ πάντα, ὅσα ἦν μοι γενόμενα εἰς τὴν τῆς τραπέζης δαπάνην ἐδέσματα, μηδαμῶς τοῦ λοιποῦ εἰσελθῃ ἐνταῦθα· ἀλλ' ἀποκλείσατε τὸν πυλῶνα τῆς οἰκίας μου μέχρις ὅτε κελεύσω τοῦτον ἀνοιγῆναι.

[12] [Germanus eam docet,] Τουτω δὲ παῤ αὐτῆς ῥηθεντων πρὸς τὴν παιδίσκην, λεγει τῷ μακαρίῳ Γερμανῷ, Παρακαλῶ σε, Πάτερ, ἀπάγγειλόν μοι ὅπερ σε ἐπερωτῶ. Διατὶ ὑμεῖς οἱ μοναχοὶ ἐν ἑρήμοις τόποις κατοικεῖτε, τὴν τοσαύτην τρυφὴν τοῦ βίου ἐῶντες; μέτιγε ἐν τοῖς τόποις ἐκείνοις ἀλλά τινα ἡδύτερα εὑρίσκετε; [quod monachi deserta colant] Ἀπεκρίθη μακάριος Γερμανὸς καὶ εἶπεν· Ὀυχὶ τέκνον ἡδύτερόν τι εὑρίσκομεν ἐν ἀυτοῖς, ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἡμεῖς πάντες τὰ τοῦ βίου καταλιμπάνομεν, καὶ εἰς ἐρήμους τόπους πορευόμεθα ταπεινοἐντες ἑαυτοὺς, καὶ θλίβοντες οὐ μόνον τὰς ψυχὰς ἀλλὰ καὶ τὰ σώματα ἡμῶν, ἵνα παντοίας ῥυαρίας πρακτικῆς δυνηθῶμεν χωρισθῆναι, καὶ σαρκικοῦ μολισμοῦ καὶ μώλωπος τοῦ διαβόλου· ὅτι οὐ καταδέχεται Θεὸς τοιοῦτόν τι ἐν τοῖς οὐρανοῖς, [ad expianda peccata & cauenda in posterū,] καθότι φῶς ἀΐδιον ὑπάρχει τὰ οὐράνια πάντα καὶ χαρᾶς πλήρη. Ἐὰν οὖν φυλάξωμεν, τέκνον, τὰ σώματα ἡμῶν ἀπὸ πάσς ἀκαθάρτου καὶ ῥυπαρὰς πράξεως ἀνέπαφα, τὰς δὲ ψυχὰς ἀπὸ παντὸς δόλου καὶ ὑποκρίσεως καὶ ψυθυρισμοῦ παντοίου καὶ λοιδοριῶν, μέλλομεν ἶσοι εἶναι τῶν Ἀγγέλων τοῦ φωτὸς, καθὼς ἐπηγγείλατο ἡμῖν διὰ τῶν ἁγίων ἀυτοῦ Ἀποστόλων Χριστὸς ἐν τῷ εὐαγγελίῳ. Πλούτος γὰρ οὐδὲν ἰσχύει πρὸς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, νεκρὸς ἀποκείμενος. Ἐι τοίννυ βουλόμεθα τῶν προσόντων χειρογράφων λύσιν καὶ ἀμεριμνίαν δέξασθαι, σπευσωμεν καταλύσαι τὸν βίον, πρὸς πᾶσαν εὐσέβειαν καὶ δικαιοσύνην καὶ ἀλήθειαν πορευθέντες, καὶ καθάπερ ἱμάτιον διαῤῥήξωμεν τὰς καρδίας ἡμῶν πρὸς ἐκτενῆ τοῦ Θεοῦ παράκλησιν. [atque ad diuina meditanda:] Περὶ γὰρ τοῦ μώλωπος τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν γέγραπται ἐν τῷ ψαλτηρίῳ τοῦ Δαυΐδ, Προσώζεσαν καὶ ἐσάπησαν οἱ μώλωπές μου ἀπὸ προσώπου τῶν ἀμαρτιῶν μου. Περὶ δὲ τοῦ διὰ παντὸς ἄδειν τὰ λὸγια τοῦ Κυρίου προφητεύει ἀυτὸς Δαυῒδ λέγὼν, Ὡς γλυκεῖα τῷ λάρυγγί μου τά λόγιά σου, ὑπὲρ μέλι τῷ στόματί μου. Τοσοῦτον δὲ γλυκεῖά εἰσιν τὰ λόγια τοῦ Κυρίου, ὅτι πὰσης βρώσεως καὶ πόσεως ἐντιμώτερα καὶ ἰσχυρότερά εἰσιν. Διὸ καὶ λέγει περὶ ἀυτῶν γραφή· Καὶ οἶνος μὲν εὐφραίνει καρδίαν ἀνθρώπου, ἄρτος δὲ στηρίζει· αἱ γὰρ ἐντολαὶ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἱησοῦ Χριστοῦ καὶ ἄρτος καὶ τροφὴ παντοδαπὴς τῆ ψυχῇ ὑπάρχουσιν· ῥύονται γὰρ πάντα ἁμαιτάνοντα ἄνθρωπον ἀπὸπάσης δεινῆς πράξεως, καὶ δικαιοῦσιν τὸν ἐπιστρέφοντα ἐπὶ Κύριον καὶ μελετῶντα ἀυτὰς διηνεκῶς.

[13] [suadet ei humilem vestitum] Ἀποθεμένη οὖν τὴν περικειμένην σοι ταύτην κοσμικὴν ἐσθῆτα καὶ ταπεινοτέραν ἐνδυσαμένη, πρόςελθε προθύμως τῇ μετανοία διὰ τῶν χρηστῶν καὶ ἀγαθῶν ἔργων, καὶ σπεῖρον πλῆθος δακρύων περὶ τῆς γῆς, [& ad pœnitentiam hortatur,] ἵνα θερίσῃς ἐν οὐρανοῖς ἄγαλλίασιν καὶ χαρὰν αἰώνιον· πέθησόν σου τὸ πέλαγος τῶν ἁμαρτιῶν, ἵνα παρακληθῇς ὑπὸ Κυρίου εἰσελθεῖν εἰς τὴν χαρὰν τῶν δικίων· θρήνησον τὰς ἀνομίας σου, ἅστινας πολύπλοκος διάβολος εἰσήγαγεν εἰς τὴν καρδίαν σου, ἵνα σοι τῆς διηνεκοῦς σωτηρίας Ἄγγελος προσεγγίσῃ· ξήρανον τοὺς ἄυλακας τῆς ἕν σοι προλαβούσης δυσωδίας, ἥν σοι προσέπλασεν κακὸς καὶ δεινὸς ἐργάτης, ἵνα τῆς τρυφῆς τῆς ἐν παραδείσῳ μέτοχος γενήσῃ· λύπησον τόν σε βαρύναντα ταῖς ἁμαρτίαις καὶ ταῖς ματαίαις ἀυτοῦ θωπίαις διὰ τῆς πρὸς Θεὸν καρτερίας, ἵνα φωτὸς κληρονὸμος εὑρεθῇς καὶ καθὼς μέλισσα γενοῦ καλὴ ἐργάτης, διὰ πολλῶν ἀγαθῶν τὴν δικαιωσύνην συνάγουσα καὶ Θεῷ ἀρέσκειν σπουδάζουσα.

[14] δὲ μακαρία Ἑυδοκία εἰς πολλὴν σύνεσιν καὶ κατὰνοιξιν ἐλθἐσα, ὧνπερ πρότερον καὶ τοτε ἤκουσεν παρὰ τοῦ θεοσεβοῦς Γερμανοῦ, ἔῤῥιψεν ἑαυτὴν πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ δεομένη καὶ παρακαλἐσα ἀυτὸν καὶ λέγουσα b Ἀξιῶ σε ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ ἔργον τέλεσον ἀγαθὸν εἰς ἐμέ, καὶ ἀποκατάστησόν με καθαρὰν τῷ Θεῷ σου, ὅπως μὴ γένωμαι χλέυη τοῖς θέλουσιν ἀπατᾶν με, μὴ τελειώσασαν τὸ ἔργον· ποίησόν με μακαρίαν γενέσθαι διὰ τῶν ἀγαθῶν σου καὶ χρηστῶν διδαγμάτων, καὶ μὴ ἐκκαταλείπῃς με ὥσπερ ἡμιτελὲς ἕργον. μὲν οὖν μακάριος Γερμανὸς ἀκούσας ταῦτα, ἀποκριθεὶς λέγει ἀυτῇ· Τέκνον πρόςμεινον εἰς τὸν φοβον τοῦ Κυρίου, [ac preces & lacrymas:] καὶ εἰσελθἐσα ἐν ἑνι ὀικήματι, οὕτως προσκλεισον αὐτῷ, ὥστε ποιῆσάι σου λήθην παντελῆ εἰς ἀφανισμὸν τῶν προτέρων σου ἁμαρτημάτων. Καὶ γὰρ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς φιλάνθρωπος καὶ ἐλεήμων ὢν, ταχὺ ἐπάξει τὴν φιλανθρωπίαν αὐτοῦ καὶ τὸ ἔλεος ἐπί σε. Καὶ ταῦτα εἰπων καὶ εὐξάμενος ἐκτενῶς καὶ κατασφραγίσας ἀυτὴν, ἀπέκλεισεν εἰς ἔν τῶν κουβουκλείων, ὑποσχόμενος προσμένειν αυτόθι, μόνην τὴν ἑβδόμην ἡμέραν, ἕνεκεν ἀυτῆς.

CAP. V

[15] Εἰτα εἰσελθούσης ἀυτῆς ἐν τῷ c κουβουκλείῳ, καὶ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν προσκαρτερησάσης τῇ πρὸς Θεὸν δεήσει, [Eudocia Germano narrat,] ἀπελθὼν μακάριος Γερμανὸς ἤνοιξεν τὰς θύρας τοῦ κουβουκλείου, καὶ ἐξήγαγεν αὐτὴν ὅλην τεταπεινομένην τῷ σώματι, καὶ κρατήσας τῆς χειρὸς ἀυτῆς, ἄγει ἐπί τινος σκαμνίου· καὶ μετὰ τὸ εὔξασθαι, καθήσας σὺν ἀυτῇ ἐπηρώτα λέγων· Ἐιπέ μοι τέκνον, τί ἐθεάσω ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις; ποῖαν ὀπτασίαν κατίδες; δὲ Εἶπεν, Εἶδον Πάτερ ἅγιε, [se die septimo] συμπληρουμένης τῆς ἑβδόμης ἡμέρας, ὡς ὅτι προσευχομένης μου καὶ κειμένης ἐπὶ προσωπον διὰ τὰς πολλάς μου ἁμαρτίας, περιέλαμψέν με φῶς μέγα ὑπὲρ τὸν ἥλιον, κᾀγὼ ἀναστᾶσα ἀπὸ τῆς γῆς, [ab Angelo deductam in cælum,] νομίσασα τὸν ἥλιον φαίνειν, εἶδον ἄνδρα νεανίσκον τῷ εἴδει φοβερὸν, καὶ ὑπῆρχον τὰ ἱμάτιἁ ἀυτοῦ λευκὰ ὡς χιώνη ἐν τοῖς ὄρεσι· καὶ κρατήσας με τῆς δεξιᾶς χειρὸς, ἀνέσπασεν ἐπὶ τοῦ ἀέρος, καὶ ἔλαβεν με νεφέλη, καὶ ἀνήγαγέν με ἐν οὐρανοῖς. Ἦν δὲ ἐκεῖ φῶς πολὺ καὶ θαυμαστὸν, καὶ εἐ͂δον ἐκεῖ ἄνδρας λευκοφοροῦντας, ὧν οὐκ ἔστιν αριθμοὸς, [ibi Sanctos lætantes seque salutantes vidisse.] ἐν μιᾶ καὶ τῇ ἀυτῇ ὄψει φαινοένους, συγγελῶντας ἀλλήλοις καὶ χαίροντας. Καὶ ἐρχόμενοι πρόςμε, ἠσπάζοντό με ὡσανεὶ ἀδελφὴν ἰδίαν.

[16] Μελλούσης δέ μου εἰσιέναι εἰς τὸ φῶς ἐκεῖνο τὸ ἀνεκδιήητον, ὅπερ ὑπερεῖχεν τὰς ἀκτῖνας τοῦ ἡλίου δεκαπλασίως, ἦλθεν ἀφνο τις, μέλας ὡς ζόφος ὑπὲρ τὴν μελανίαν ὑπάρχων, τρίζων τοὺς ὀδόντας, καὶ μαινόμενος κατ᾽ ἐμοῦ, [& dæmonē dire fremētem,] βουλόμενός με ἐξαρπάζειν ἀπὸ τῶν χειρῶν τοῦ με κρατἐντος· ἔκραζεν δὲ μεγάλα, ὥστε ὅλον τὸν ἀέρα πληρἐσθαι τῆς φωνῆς αὐτοῦ, καὶ ἐλεγεν῾ Ἐι ταύτην μέλλεις ἐισφέρειν εἰς τὴν βασιλείν τῶν οὐρανῶν, τί ἔτι ἐν τοῖς ἐπιγείοις ἐγὼ ἐφεδρεύω. Ἰδοῦ ἐπλήρωσεν πᾶσαν τὴγῆν ἀκαθαρσἰας, οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ τὸν σύμπαντα κόςμον τῶν ἀνθρώπων ἐν ἀυτῆς ἀπάτῃ κατεμίανεν· ἐμοῦ δὲ πᾶσαι αἱ δυνάμεις ἐξαναλύονται εἰς ἀυτὴν· τοὺς ἐραστὰς ἀυτῆς ἐπλήθυνα, [ac multa querentem] ὥστε τὸ χρυσίον ἀυτῆς καὶ τὸ ἀργύριον καὶ ὑπέρ βασιλέα πληθυθεῖναι. Διὰ ταύτης οὖν ἐνόμιζον ἐγὼ τὴν κατὰ τῶν ἀπειθόνυτων τῷ Θεῷ τελείαν νίκην ἔχειν· νῦν δὲ ταύτην λαβὼν ἀπ' ἐμοῦ ἔσχατόν με ἀυτῶν πεποίηκας Ἀρχιστράτηγε. Ὀυκ ἀρκἐσιν αἱ τοσαῦταί σου τιμωρίαι, ἅς ἐπάγεις μοι καθεκάστην, ἀλλὰ καὶ ταύτην ἀφείλω ἀπ᾽ ἐμοῦ; Ἐι μέλλεις τὸν καθένα τῶν ἁμαρτανόντων ἁρπάζειν ἀπ᾽ ἐμοῦ καὶ τῷ Θεῷ προσφέρειν, ἵνα μετὰ τῶν Ἁγίων εἰσέλθωσιν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, τίνος χάριν ἐγὼ τοὺς κόπους τῶν χρόνων μου προστίθημι εἰς ἀυτούς; Απόλυσόν με τῶν δεσμῶν, [minantemq;:] καὶ ὁρᾶς ὅτι οὐ μὴ ἔθνος ἐάσω ἀνθρώπων ἐπὶ τὴς γῆς. Ἐγὼ ἄνωθεν ἐῤῥίφην διὰ βραχυτάτην παρακοὴν, καὶ πῶς σὺ τοὺς ἁμαρτάνοντας εἰσάγεις εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν; Ἐι τοῦτο θέλεις ποιῆσαι, λάβε συντόμως καὶ τὸν κόσμον ἅπαντα παντα τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ δικαίωσον· ἐγὼ δὲ λοιπὸν ἀπολήψομαι τὰ ἠτοιμασμένα μοι κακὰ εἰς αἰῶνας αἰώνων.

[17] Ταῦτα τοίνυν; αὐτοῦ εἰρηκότος, καὶ ἕτερα πλείονα, ἐμειδία κρατῶν με τῆς χειρὸς, καὶ φωνὴ ἦλθεν ἐκ τοῦ φωτὸς λέγουσα· Οὕτως εὐδόκησεν Θεὸς εἰς τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, ἵνα τοὺς ἁμαρτάνοντας καὶ μετανοοἐντας προσδέχεται εἰς τοὺς κόλπους Ἀβραάμ. Καὶ λέγει πρὸς τὸν κρατοῦντά με τῆς χειρὸς, [eo autem diuinitus repulso,] Σοὶλέγω Μιχαὴλ, τῆς ἐμῆς διαθήκης φύλαξ, ἀπάγαγε ταύτην, ὅπως τὸν ἀγῶνα τελέσῃ· ἐγὼ γάρ εἰμι μετ᾽ ἀυτῆς πάσας τὰς ἡμέρας τῆς; ζωῆς ἀυτῆς. [se terris redditam] Ὅθεν με συναπέσπασεν ἀπὸ τῆς γῆς, ἐκεῖ πάλιν καὶ ἀπεκατέστησεν, καὶ στήσας με ἐπὶ τοῦ τόπει λέγει, Ἐιρήνη σοι δούλη τοῦ Θεοῦ Ἐυδοκία, ἀνδρίζου καὶ ἴσχυε, γὰρ χάρις τοῦ Θεοῦ μετὰ σοῦ ἐστιν πάντοτε.

[18] Ἔγὼ δὲ ὡς δύναμίν τινα λαβἐσα ἐκ τοῦ ῥήματος καὶ ἰσχύσασα εἶπον· Κύριέ μου καὶ ἅγιε d Θεοῦ, τίς εἶ σὺ δήλωσόν μοι, [a S. Michaele Archangelo,] ἵνα γνῶ πῶς ὀφείλω πιστεῦσαι τῷ ὄντι Θεῷ, ἵνα καὶ ζῆσαι δυνηθῶ. δὲ εἶπέν μοι, Ἐγώ εἰμι τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ Πρωτάγγελος, τοὺς μετανοοῦντας δεχόμενος καὶ εἰσάγων ἀυτοὺς εἰς τὴν αἰώνιον καὶ ἀτελεύτητον ζωὴν· πολλὴ δὲ χαρὰ ἐν οὐρανοῖς τελεῖται εἰς τὸν χορὸν τῶν Αγγέλων, [pœnitentiū susceptore.] ὅταν τις ἐκ τοῦ σκότους τῆς ἁμαρτίας ἔλθῃ εἰς τὴν τῆς χαρᾶς μετάνοιαν. Ὀυ γὰρ βούλεται πατὴρ τῶν πάντων ἀπολέσαι ψυχὴν ἀνθρώπου, διότι ἰδίαις χερσὶν ἀχράντοις ἔπλασεν ἀπ᾽ ἀρχῆς τὸν κατ᾽ εἰκόνα αὐτοῦ ἄνθρωπον. Ὅτε οὖν ψυχὴ ἀνθρώπου μετανοήσασα ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου, καὶ ἔλθῃ πρός με, προσφέρω ἀυτὴν τῷ πατρὶ τῶν αίώνων σὺν πολλῇ χαρᾷ, καὶ συγχαίρουσιν πάντες Ἄγγελοι, γινώσκοντες ὅτι ψυχὴ ἀνθρώπου ἐν δικαιοσύνῃ ὑπάρχουσα προσεκύνησεν τῷ ἀθανάτῳ Πατρὶ, καὶ ἀσπάζονται ἀυτὴν πάντες οἱ Ἄγγελοι, διότι ἐπέγνω τὸν πατέρα τῆς ζωῆς, καὶ ἐμισησεν τὸ σκότος τῆς ἀμαρτίας. Λαλήσας μοι οὗν ταῦτα πάντα, ἐσφράγισέν μετρίτον, καὶ ἐμοῦ συνευούσης ἐπὶ τῆς γῆς, ἐκεῖνος ἀπῆλθεν ἀπ᾽ ἐμοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν.

CAP. VI

[19] Τότε λέγει ἀυτῇ μακάριος Γερμανός, Ἐπίστῃ οὖν ἀπὸ τοῦ νῦν, τέκνον, ὅτι ἐστὶν Θεὸς αληθινὸς ἐν τοῖς οὐρανοῖς, προσδεχόμενος τοὺς ἀπὸ ἁμαρτιῶν μετανοοῦντας εἰς τὸ αἰώνιον φῶς τῶν ἁγίων Ἀγγέλων τῶν ἐν ἀυτῷ οἴκούντων· ἐθεάσω τὴν βασιλικὴν καὶ ἀθάνατον δόξαν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, [Eam sic disignatam Dei misericordis notitia,] ὅτι παῤ ἀυτῷ μόνῳ ἀγαθότης πολλὴ καὶ εὐσπλαχνία ὑπάρχει, καὶ προθύμως δέχεται τοὺς ἀγαπῶντας ἀυτὸν· ἐδέξω πεῖραν τῆς αὐτοῦ θεότητος, [& rerū cælestium visione,] καὶ τῶν ἐπουρανίων φώτων· ἐπέγνωςὅτι τὸ φῶς τοῦ κόσμου τούτου ἀμηδρόν ἐστιν πρὸς τὴν ἐκείνου λαμπρότητα. Τί σοι δοκεῖ λοιπὸν, ᾦ Ἐυδοκία; φανέρωσον τὸν λογισμόν σου. δὲ μακαρία Ἐυδοκία, τὸνοερὸν τῆς καρδίας ἤδη κεκτημένη πρὸς τὸν ἕνα βασιλέα Θεὸν, λέγει, Ἐγὼ ἐπίστευσα καὶ πιστεύω ὅτι ἄλλος Θεὸς οὐκ ἔστιν σώζωντοὺς ἁμαρτάνοντας ἀνθρώπους,, εἰ μὴ ἐκεῖνος, οὗτινος τὰς πύλας τῶν οὐρανῶν ἴδον, καὶ τὸ φοβερὸν καὶ τὸ ἀνυπέρβλητον ἐκεῖνο φῶς.

[20] [hortatur Germanus] Λέγει ἀυτῃ μακάριος Γερμανός· Ἐτοίμασον οὖν σεαυτὴν, τέκνον, ἐν πολλῇ ἀσφαλείᾳ καὶ καρτερίᾳ διαμεῖναι, καὶ ποίησον βαρυσταθμῆσαί σου τὴν μετάνοιαν ὑπὲρ τὰς ἁμαρτίας, καὶ προσάγαγε ἑαυτὴν τῷ ἀθανάτῳ καὶ αἰωνίῳ Θεῷ, [vt constanter defleat præterita peccata,] ὡς τίμιον δῶρον· κλαῦσον δὲ καὶ θρήνησον ἐπιτοσοῦτον, ἵνα τῆς ἔν σοι ἀκαθαρσίας τὸν ῥύπον διὰ τῶν δακρύων ἀποπλήνασα, καθαρὰ νύμφη Χριστοῦ γεννήσῃ· ἐπιτοσοῦτον πηγὰς δακρύων κατάγαγε, ἵνα μὴ εὐρεθῇ ἔν σοι ἴχνος βορβόρου σπήλου τῶν προλαβόντων σε κακῶν· γέγραπται γὰρ περὶ τῶν τὰς ἁμαρτίας ἑαυτῶν ἀποκλαιόντων οὕτως, Διεξόδους ὑδάτων κατέδυσαν οἱ ὀφθαλμοί μου. Ποίησον δὲ λήθην καὶ τῶν προτέρων σου γαυριαμάτων, [& pristina vanitatis oblita] καὶ τῆς βλαβικῆς καὶ ματαίας νεότητος, ἵνα σοι καὶ δεσπότης Χριστὸς λήθην ποιήσηται τῶν ἁμαρτιῶν· Ἀπόφυγε τοῦ μεγάλου ζυγοῦ τῆς δουλείας, καὶ τοῦ ὀδυνηροῦ, οὗ σοι περιέθηκεν ἀλότριος διὰ τῶν ἁμαρτιῶν, καὶ ἐλθὲ εἰς τὸν ἐλαφρὸν ζυγὸν τῆς ζωοδότου μετανοίάς, ἵνα σου τοῦ αὐχένος εἰς ἄνεσιν ἐλθόντος, ἐλευθέρα τὸ λοιπὸν γνωρίζῃ παρὰ πᾶσιν τοῖς Δικαίοις καὶ τοῖς Ἀγγέλοις. Διάνιψον πρὸς τὴν σωφροσύνην καὶ τὴν τῆς πίστεως ἀλήθειαν· καὶ προσκαλεσαμένη τὸν τῆς ἀγαθῆς συνειδήσεως λογισμὸν, λέγε τῷ σε μιάναντι πονηρῷ, [intrepide abrēnuntiet diabolo] Ἐγὼ ἀπὸ τοῦ νῦν ἀλλοτρία σου γέγονα, δεσπότην γὰρ γνήσιον εὗρον· πέπαυται δέμου λοιπὸν καὶ παλαιὸς ἔρως σκοτειὸς, τὸ δὲ καινὸν καὶ ἄφθαρτον ἐνδέδυμαι τῆς δικαιοσύνης ἔνδυμα, δἰ οὗ φωταγωγηθεῖσα χάριν καὶ ζωὴν εὐρήσω, τὴν σώζουσάν με εἰς ἀιῶνας αἰώνων. Ὀυκ ἔτι μοιχρημάτων ἐπιγείων ἐπιθυμία· ἔγνων γὰρ ταῦτα πάντα πρὸς ὀλίγον ὑπάρχειν, [& pompis eius,] καὶ τοῖς οὐρανίοις καὶ ἀεὶ διαμένουσιν προσμεῖναι διηνεκῶς σπουδάζω, ἀλλότριε καὶ δοῦλε τοῦ αἰωνίου σκότους.

[21] Ἐν τούτοις πᾶσιν μακαρία Ἐυδοκία στεῤῤεωτέρα τὴν διάνοιαν οἰκοδομηθεῖσα, λέγει τῷ ὁσίῳ Γερμανῷ, Πάτερ τίμιε νῦν τί βούλη με πρᾶξαι; δὲ εἶπεν, [atque baptismum suscipiat,] Ἵνα λάβῃς προσελθἐσα τὸ λουτρὸν τῆς ἀφθαρσίας καὶ τῆς πίστεως, ἥτις τε διαφυλάξει ἀβλαβῆ εἰς ὅλους αἰῶνας· ἐγὼ γὰρ, τοῦ Κυρίου με ἐνδυναμοῦντος, πορεύομαι ἐπὶ τὸ μοναστήριόν μου, ἥξω δὲ πάλιν τοῦ Κυρίου θέλοντος· δὲ μετὰ δακρύων ἐδέετο ἀυτὸν λέγουσα, Μηδαμῶς με ἐγκαταλίπεις, Κύριέ μου, πρὸ τοῦ περατῶσαι τῆς ἀγαθῆς ἐλπίδος, μήπως παλαιὸς δαίμων τῆς ἀπάτης εὑρών με ἐγκαταλελειμένην καὶ βοηθείας ἐστερημένην, ἐπισύρει με εἰς τὴν ἑαυτοῦ ἀνοσίαν ἐπιθυμίαν. Λέγει ἀυτῇ μακάριος Γερμανός. Ἐι μὲν εἶ εἰς Θεόν σου ἀααθὴ καὶ σεμνὴ πρόθεσις, ἅυτη σε διαφυλάττει ἀπὸ τῆς παγίδος τοῦ πονηροῦ. Πρόσμεινον δὲ ἔτι τῇ πρὸς Θεὸν ἐξομολογήσει, καὶ λάβε τὸ λουτρὸν τῆς πίστεως· ἐπανήξω δὲ κᾀγὼ πάλιν πρός σε, ἐπίσκεψιν ἀγαθὴν διὰ τῆς τοῦ ἁγίου πνεύματος συνάρσεως ποιούμενος. Ταῦτα εἰπὼν, [seque rediturum promittit.] καὶ παραθέμενος ἀυτὴν τῷ Κυρίῳ, ὤρμησεν ἐπὶ τὸ ἑαυτοῦ μοναστήριον.

CAP. VII.

[22] Ἦν οὖν ἀυτῆς δίαιτα τῆς ττροφῆς βραχυτάτη ἐν ἄρτῳ καὶ ἐλαίῳ καὶ ὕδατι. [Illa ab Episcopo baptizata,] Εἶτα προσκλαύσασα ἑτέρας ὁλίγας ἡμέρας, προσελθοῦσα τῷ Ἐπισκόπῳ τῆς πόλεως, καὶ βαπτισθεῖσα εἰς τὸ ὄνομα τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος, μετὰ τὸ φωτισθῆναι ἀυτὴν, συντάξασα καθ᾽ ἑαυτὴν δέησιν ἱκετηριώδη προσέπεμψεν τῷ ἀυτῷ ὁσιωσάτω Ἐπισκόπῳ, ὑποτάξασα ἐν ἀυτῇ γνῶσιν τῆς ἁπάσης ἀυτῆς περιουσίας. Ἥν τινα λαβὼν Ἐπίσκοπος, [eidem omnia sua pie dispensanda offert:] μεταστειλάμενος τὴν μακαρίαν Ἐυδοκίαν, ἐπηρώτα ἀυτὴν λέγων. Τέκνον, σὺ τὸν τῆς δεήσεως ἐπεύκτικὸν χάρτην πρός με τὸν ἁμαρτωλὸν ἀπέστειλας; δὲ εἶπεν, Ναὶ, δέομάί σου. Ἔτι ἐπηρώτησεν ἀυτὴν Ἐπίσκοπος λέγων, Τὰ ἐν τῇ παρἐσῃ δεήσει ὑποτεταγμένα τί βούλει γενέσθαι; Λέγει ἀυτῷ μακααία Ἐυδοκία, Ἀξιῶ τὴν σὴν ἁγιότητα, τὸν τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίας ἐπίτροοπον, ὑποδέξασθαι τὰ ὑποτεταγμένα τῆς παῤ ἐμοῦ δεήσεως, καὶ διοικῆσαι θλιβομένοις καὶ ἐπιζητἐσιν· ἔμαθον γὰρ τὸν πλοῦτον τοῦτον ἄδικον εἶναι, τὸν παῤ ἐμοῦ ἀποκείμενον.

[23] Γνοὺς οὖν Ἐπίσκοπος τῷ ὀνόματι Θεόδοτος τὴν ἀγαθὴν ἀυτῆς γνώμην καὶ προαίρεσιν καὶ πίστιν ἐν Κυρίῳ, [qui præuidens sanctā eius vitam & finem,] ἐμβλέψας εἰς αὐτὴν καὶ τῷ πνεύματι συνιεὶς ἣν ἤμελλεν διανοίειν ὁδόν τε καὶ πολιτείαν, λέγει πρὸς ἀυτήν, Ἔυχου ὑπὲρ ἐμοῦ, ἀδελφὴ ἐν Κυρίῳ, δέομαί σου, ἀξιωθεῖσα νύμφη Χριστοῦ κληθῆναι, τῆς πορνείας τὸν ἔρωτα μισήσασα τὴν δὲ σωφροσύνην ἀγαπήσασα, τὴν πορνείαν πωλήσασα τὴν δὲ παρθενείαν ἀγοράσασα, τὸν κόσμον πραγματευσαμένη καὶ τοῦ ἑνὸς μαργαρίτου ἐπιτυχοῦσα, ὀλίγῳ χρόνῳ τῷ βίῳ πλανηθεῖσα τὸν δὲ ἐκεῖ ὅλον αἰῶνα κληρονομήσασα διὰ μετανοίας, τὸν θάνατον ἐν ὀφθαλμοῖς ἔχουσα τὴν δὲ ἀθανασίαν ὠνησαμένη, πολλοὺς καταβαλἐσα νῦν δὲ διὰ τοῦ ἑνὸς [Σωτῆρσς] Χριστοῦ πολλοὺς ζωοποιεῖν μέλλουσα, ἀπο ζόφου πολλοὺς τὸ ἄσπιλον τῆς πίστεως ἐνδυσαμένη καὶ ἀμνὰς τοῦ Χριστοῦ κληθῆναι καταξιωθεῖσα καὶ τῆς ἀληθινῆς ἀυτοῦ κλήσεως καὶ εὐδοκίας ἐπιτυχοῦσα, τὸν δῆμον τῶν χρηματοδόντων ἀνθρώπων παριδἐσα τὴν δὲ σύγκλητον τῶν Ἀγγέλων ὑπερποθήσασα. Εὖξαι ὑπὲρ ἐμοῦ, δέομαί σου, [eius oblationem suscipit.] δούλη τοῦ Θεοῦ καὶ γνωρίμη, καὶ μέμνησό μοῦ ἐν τῇ Βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. Ταῦτα οὖν καὶ ἕτερα πλείονα μετὰ δακρύων διεξελθὼν Ἐπίσκοπος, λέγει τῷ Διακόνῳ αὐτοῦ, Μετάπεμψέ μοι τέκνον τὸν τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίας ξενοδόχον διὰ σπουδῆς. Τοῦ δὲ ἐλθόντος, λέγει ἀυτῷ Ἐπίσκοπος, Ἐπίσταμαί σε ἄνθρωπον θεοσεβῆ εἰναι καὶ πολλῶν ψυχῶν κηδιμόνα, διὸ καὶ e τῆς ἀληλημένης ψυχῆς τάυτης τὴν πρόνοιαν ποιησάμενος, τὴν ἐκείνης προφορὰν τῷ Θεῷ προσάγαγε.

CAP. VIII

[24] Ην δὲ ξενοδόχος ἐκεῖνος, Πρεσβύτερος μὲν τὴν ἀξίαν, [Præfecto hospitalis viro sancto] παρθένος δὲ ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας, ὅς πάντα τὰ ἑαυτοῦ τῇ ἁγιωτάτῃ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίᾳ προσήγαγεν. Λαβὼν οὖν ἀυτὴν ξενοδόχος ἐξῆλθεν, καὶ σὺν ἀυτῇ παρεγένετο ἐν τῷ οἴκῳ ἀυτῆς. Εἶτα μετὰ τὸ εἰσελθεῖν ἀυτοὺς, προσκαλεσαμένη τοὺς ἐπὶ τῆς ὑποστάσεως ἀυτῆς διοικητὰς, λέγει, Ἕκαστος ὑμῶν ἥν διακρατεῖ ποσότητα, ἀγάγει μοι. Οἱ δὲ ἤγαγον ἐν τῷ μέσῳ πάντα. Ἦν οὖν ποσότης τῶν ἐνεχθέντων ἀυτῆς χρημάτων, χρυσίου λίτραι ὁλοτελεῖς δυσμυρίαι, κοσμίων ἐξερέτων καὶ διαφίρων ὁλκὴ ἀναρίθμητος, [immensas opes hic enumeratas cōsignat:] λίθων πολιτίμων καὶ μαργαρίτων βασιλικῶν ἀμύθητος ὁλκὴ, ἐσθῆτος, σιρικῆς f κάμπστραι ς οέ, ἐσθῆτος, λινῆς ἐντίμου κάμπτραι υ ό, ἐσθῆτος g χρυσοκλάβου κάμπτραι ρ ξ᾽, ἑτέρας ἐσθῆτος ὑπὸ λίθων τιμίων κεκοσμένης κάμπστραι π ν β᾽, ἐσθῆτος διαφόρου βαρείας κάμπστραι μεγάλαι ρ κ γ᾽, χρυσοῦ μυριάδες κ έ, μόσχου κάμπστραι ι β᾽, στύρακος σινδικοῦ ἀδόλου κάμπστραι λ γ᾽, αργύρου ἐν διαφόροις σκεύεσιν λίτραι ὀκτακισχιλίαι, ὄχιμα διάλιθον λιτρῶν φ᾽, βήλα σηρικὰ ἀυρόκλαβα λιτρῶν ρ λ β᾽, βήλα διὰ h βάμβακος λιτρῶν ο᾽· περὶ δὲ τῆς ἑτέρας ὑληκῆς κατασκευῆς περιττὸς ὑπάρχει λόγος ἐξειπεῖν, ἀπείρου τῆς ποσότητος οὔσης, χωρία ἔχοντα πρόσοδον νομισμάτων δισχιλίων ὀκτακοσίων.

[25] Ἐκ τούτων πάντων, καλέσας τοὺς παῖδας ἀυτῆς καὶ τὰς παιδίσκας κατὰ πρόσωπον τοῦ ξενοδόχου, [seruos & ancillas large muneratas, libertate donat,] ἐχαρίσατο ἀυτοῖς πᾶσαν τοῦ οἴκου τὴν ὕλην, καὶ δισχιλίους χρυσίνους, καὶ τὴν ἐλευθερίαν παρασχοῦσα ἀπέλυσεν ἀυτοὺς, εἰπἐσα, Ἐγὼ μὲν ὑμᾶς, τέκνα, τῆς προσκαίρου ταύτης δουλείας ἐλευθερῶ, εἰ δὲ βούλεσθε καὶ τῆς ἀληθινῆς ἐλευθερίας ἀξιωθῆναι, προσέλθετε τῷ ὄντως ἐλευθεροῦντι τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων, καὶ ἀυτὸς ὑμᾶς ἐξαγοράσας τῆς ἁμαρτίας, γνησίους καὶ ἐλευθέρους γράψει εἰς τὴν ἑαυτοῦ στρατίαν.

[26] [eius cōuersionem & liberalitatē miratus præfectus] Μετὰ δὲ τό πρᾶξαι ἀυτὴν ταῦτα πάντα, λέγει τῷ ξενοδόχῳ, Ν ῦν λοιπὸν, Κύριέ μου, σόν ἐστιν φροντίσαι ὡς δ᾽ ἂν βούλῃ περὶ τῆς τούτων διοικήσεως· ἐγὼ γὰρ ὠς ὤφειλον ἐμαυτῆς γενέσθαι, διὰ τὸν ἐπιζητοῦντά με Δεσπότην, οὕτως καὶ πεποίηκα. οὖν ξενοδόχος ξενιθεὶς ἐπὶ τῇ ἀπροσδοκήτῳ κατανύζει τῆς μακαρίας Ἐυδοκίας, λέγει ἀυτῇ. Μακαρία εἶ σύ Ἐυδοκία, ὅτι συνάριθμος ἐγένου τῶν παρθένων τοῦ νυμφῶνος Χριστοῦ· σὺ γὰρ ἐπέγνως τὴν ἐπιστασίαν τοῦ νυμφῶνος, καὶ σὸ ἐγνωρίσθη τοῦ νυμφῶνος εἴσοδος· δικαίως ἐγρηγόρησας ἵνα μὴ ἀπομείνῃς ἔξω τοῦ νυμφῶνος, ἀξίως τὰς λαμπάδας ἐπλήθυνας τοῦ ἐλαίου ἵνα σε σκοτεῖα μὴ καταλάβῃ. [rogat vt oret pro se.] Λοιπὸν εὔχου ὑπὲρ ἐμοῦ τοῦ ὄντως ἁμαρτωλοῦ, ἠξιωμένη εἰς τὸν χῶρον τῶν Ἁγίων εἰσελθεῖν.

CAP. IX

[27] Εν τούτοις οὖν οὔσης τῆς μακαρίας Ἐυδοκίας, ἰδού παραγέγονεν καὶ θεοσεβέστατος Γερμανὸς, [Germanus eam veste baptismali adhuc indutā ducit in monasterium] τῷ τοῦ ἁγίου Πνεύματος περιλαμπόμενος χαρίσματι, καὶ εὑρὼν τὴν Ἁγίαν Ἐυδοκίαν ἐν εὐσεβίᾳ καὶ δικαιοσύνῃ διανείμασαν τὴν ἑαυτῆς περιουσίαν, λαβὼν ταύτην μεθ᾽ ἑαυτὸν ἀνεχώρισεν, καὶ ἀπήγαγεν ἐν τῷ ἑαυτοῦ παρθενῶνι, ἐν ᾧ ἦν σχήματι ἐνδεδυμένη τὰ τοῦ ἁγίου καὶ θείου βαπτισματος ἄμφια· ἦν γὰρ τοῦτο προθεμένη μὴ κοινωνῆσαι ἐν ἐτέρῳ ἱματίῳ εἰ χρείαν ποιήσασθαι, μέχρι τῆς ζωῆς ἀυτῆς δουλευουσα τῷ Θεῷ· μόνον δὲ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ χειμῶνος στιχάριον κιλίκινον ἐνεδύετο, καὶ ὅμοιον ἐκείνου i καρακαλλίον, καὶ οὕτως διετέλει τὴν ἄσκησιν.

[28] [sibi subiectum,] Εἶχεν δὲ Μακάριος Γερμανὸς ὑφ᾽ ἑαυτὸν ἄνδρας μονάζοντας ἑβδομήκοντα τὸν ἀριθμὸν, ὁμοίως δὲ ἐν ἑτέρῳ ἀσκητηρίῳ παρθένους λ᾽ ἐν αἷς σογκατηριθμήθη καὶ θεοσεβεστάτη καὶ μακαρία Ἐυδοκία. Ποιησάσης οὖν ἀυτῆς ἐκεῖσε μῆνας δεκατρεῖς, ἐτελειώθη Πρώτη τῶν παρθένων, ὀνόματι Χαριτίνη, [cuius ipsa fit post 13 mēses Præfecta.] πληρώσασα τὸν βίον ἐν σεμνότητι, καὶ ἀληθινῇ ἀσκήσει. Ἐν τοῖς ὀῦν χρόνοις τούτοις ἐξέμαθεν καὶ τὸ ψαλτήριον εἰς ἀπαρτισμὸν θεοσεβεστάτη Ἐυδοκία, καὶ πᾶσαν γραφὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀυτῆ συνεργοῦντος διεξῆλθεν, ὥστε πάσας τὰς σὺν ἀυτῇ ὑπερβάλλειν ἐν τῇ ἀσκήσει, καὶ τῇ δικαιοσύνῃ· διὸ καὶ γέγονεν ἀυτὴ Πρώτη k.

CAP. X

[29] Τὶς τῶν παλαιῶν ἀυτῆς ἐραστῶν, ὀνόματι Φιλόστρατος, ἐλθὼν εἰς ἀνάμνησιν τοῦ δυσωνόμου ἔρωτος ἀυτῆς· οὗτος, [Eius quondam amator] τοῦ διαβόλου τὸν μάταιον πειρασμὸν ἀυτῷ ὑπογράψαντος, προςποιησάμενος εἶναι μοναχὸς, καὶ τὸ σχῆμα φορέσας, ἀπῆλθεν ἐν τοῖς τόποις ἐκείνοις, εἰς οὕς διῆγεν Ἐὺδοκία, ὀλιγοστὸν χρυσίον ἐπιφεοῦόμενος. Καὶ δὴ πλεσίον γενόμενος τοῦ μοναστηρίου τῆς μακαρίας Ἐυδοκίας, εὑρίσκει τοῦτο ἀποκεκλεισμένον, καὶ κρούσας τὴν θύραν, ἐζήτει τοῦ εἰσελθεῖν, [monachum indutus] καὶ προφάσει τοῦ σχήματος ἐζήτει θεάσασθαι ἀυτήν. Μία οὖν τῶν παρθένων, λελυθότος παρακύψασα διὰ βραχυτάτης θυρίδος, λέγει ἔνδον ἔχουσα τὸ πρόσωπον, Τίς εἶ κρούων τὴν θύραν, [ad cœnobiū venit:] καὶ τί ζητεῖς ὦδε; δὲ εἶπεν, Ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπός εἰμι, καὶ ἦλθον ἵνα λάβω εὐχὴν παῤ ὑμῶν. Λέγει αὐτῷ παρθένος, Ὁυκ ἔστιν δυνατὸν, Αδελφὲ, εἰσελθεῖν σε ὧδε, ἀλλ᾽ ἄπελθε εἰς τὴν μονὴν τοῦ Κύρου Γερμανοῦ, καὶ ὡς λέγεις, ἐκεῖ λαμβάνεις ἐυχὴν, καὶ μὴ στῆκε τοῖς ὧδε ἐνοχλῶν. Καὶ ταῦτα εἰποῦσα εἱσῆλθεν ἔσω.

[30] οὖν Φιλόστρατος ἀπελθὼν εἰς τὸ μοναστήριον τοῦ Ἁγίου Γερμανοῦ, [adit Germanum] εἑρεν ἀυτὸν ἀναγινόσκοντα πρὸς τὴν εἴσοδον τοῦ μοναστηρίου, καὶ ἠσπάσατο ἀυτὸν μετὰ προσκυνήσεως. [fingit se orbatum parentibus] Μετὰ δὲ τὸ λαβεῖν ἀυτὸν παρ' αὐτοῦ ἐυχὴν, λέγει ἀυτῷ Μακάριος Γερμανός, Καθέζου, ἀδελφὲ, καὶ λέγεμοι ποίας χώρας εἶ, καὶ ποίας μονῆς; δὲ εἶπεν Ἐγὼ, [monasticā vitam ambire sub ipso,] Πάτερ ἅγιε, μονογενὴς τοῖς ἑμαυτοῦ γονέσιν γέγονα, κᾀκείνων τὸν ἑαυτῶν βίον καταλυσάντων, οὐκ ἠβουλήθην εἰς γάμον ἐλθεῖν ἀλλὰ μᾶλλον τῷ Θεῷ δουλεῦσαι· ὅθεν διὰ τοῦτο πολλὴν ὁδὸν διήνοισα πρὸς τὴν σὴν ἁγιοσύνην, ὅπως δέξῃ με πρὸς ἐπιστροφὴν τῶν ἐμοὶ πεπραγμένων.

[31] Λέγει ἀυτῷ Ὅσιος Γερμανός, Τέκνον, πολλή ἐστιν χειμασία, ἥν ἔχομεν; ἡμεῖς οἱ ἁμαρτωλοὶ ὑπὸ τοῦ κλύδονος τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων, μὴ συγχορούμενοι ἐν εἰρήνῃ τὸν Κύριον δοξάζειν· σοῦ δὲ τὸ νέον τῆς ἠλικίας ὑπολαμβάνω μὴ δύνασθαι ὑπομεῖναι τοὺς πολλοὺς πειρασμοὺς τῶν δαιμόνων· εί δὲ συντίθης τῶ Θεῶ l μὴ διὰψυχὴν, ἔτοιμος γενοῦ πρὸς τὰ ἐπερχόμενα παῤ ἀυτῶν. [modo sibi detur Eudociam videre, & exemplo eius confirmari:] Λέγει ἀυτῷ Φιλόστρατος. Ἠβουλόμην ἰδεῖν, Πάτερ ἅγιε, τὴν Ἐυδοκίαν, ἥτις τοσαύτην οὐσίαν καταλήψασα ἠκολούθησάν σοι, εἰ κατὰ ἀλήθειαν ἐκείνη τῆς ἀσκήσεως τὴν καρτερείαν ὑπέμεινεν· καὶ ἐὰν ἐπιγνῶ ὅτι μηδαμῶς ὄκνησεν περὶ ὂυςλέγεις πειρασμοὺς προσφέρεσθαι ὑπὸ τῶν δαιμόνων, εὔδηλον ὄτι κᾀγὼ προσθυμότερος ἐκείνης ὑποφέρω τὸ τῆς ἀσκήσεως ἔργον.

[32] [quo indulto,] Ταῦτα ἀκούσας δοῦλος τοῦ Θεοῦ Γερμανὸς, καὶ πιστεύσας ἀλήθειαν ἀυτὸν λέγειν, καλέσας τὸν εἰωθότα Ἀδελφὸν προσεγγίσειν ταῖς παρθένοις καὶ τὸ θυμίαμα τῷ Θεῷ προσφέρειν, λέγει ἀυτῷ. Παραλαβὼν τὸν Ἀδελφὸν τοῦτον, ἀπάγαγε σύν σοι ἐν τῷ παρθενῶνι, ἵνα ὄψεται σὺν ἀυταῖς καὶ τὴν δούλην τοῦ Θεοῦ Ἐυδοκίαν· πεῖραν γὰρ θέλει λαβεῖν τῆς ἀσκήσεως ἀυτῆς, καὶ θαυμάσαι τὴν ἀυτῆς πίστιν. Ἐυθέως οὖν παραλαβὼν ἀυτὸν μοναχὸς ἀπεῖλθεν ἐν τῇ μονῇ. Θεασάμενος δὲ Φιλόστρατος τὴν δούλην τοῦ Θεοῦ Ἐυδοκίαν ἐν τοιούτῳ σχήματι οὖσαν τῆς ταπεινωφροσύνης, καὶ τὴν κοίτην ἐπὶ τοῦ ἐδάφους, ψιαθίῳ τε καὶ κιλιλίῳ τὸν ὕπνον διατελἐσαν, λέγει ἀυτῇ ὀργίλως ἐμβλέψας εἰς ἀυτήν. [eam nititur ad pristinas delicias reuocare:] Τί ἐστι τοῦτο Ἐυδοκία; Τίςσε ἐν βασιλικῇ διοκήσει καὶ στρατοπαιδαρχικῇ ἐξουσίᾳ ὑπάρχουσαν καὶ ἐν μεγίστῃ πόλει λαμπροφορουμένην, ἔπεισεν τοιαύτῃ ταπεινώσει ἐλθεῖν, καὶ τῶν σῶν πάντων πραγμάτον καὶ κτημάτων ἐκτὸς γενέσθαι; Νῦν ὀλολύζει πᾶσα πόλις ἡμῶν διά σε. Ἀλλ' ἄκουσόν μου, Κυρία μου Ἐυδοκία, καὶ τῶν δἰ ἐμοῦ σοι πάντων τὰς δεήσεις προπεμψάντων μὴ παρίδῃς, καὶ δεῦρο σὺν ἐμοὶ καταφρονήσασα τοῦ τεταπεινωμένου τοῦ σχήματος τούτου καὶ τῆς λιμοφθόρου ἀσκήσεως, καὶ μένε ἐν τοῖς, σοῖς, καὶ ἐπόλαβε τῶν σῶν. Οὐκ ἔχεις τὸν διώκοντα, οὐκ ἔχεις τὸν ταράσσοντα, οὔ τε μὴν τὸν βιαζόμένον σε. Τί πρὸ καιροῦ σεαυτὴν μαραίνεις βιαίως; Τί σου τὸ ἡλιοφανὲς καὶ περιλαμπόμενον κάλλος τῇ στενότητι τοῦ λιμοῦ προέδωκας; καὶ ἀντὶ τῶν πολυτίμων μύρων, τῶν σε εὐωδιαζόντων καὶ ποιούντων φαίνεσθαι θεὰν, τῇ σκοτεινῇ ταύτῃ καὶ πεπλανημένῃ φαντασίᾳ σεαυτὴν ἐξέδωκας; Ὀυδεὶς ἄνθρωπος νοῦν ἔχων, τὰ ἐαυτοῦ ἀγαθὰ ἑτέροις δίδωσιν, καὶ ἀυτὸς εἰς μάτην ἐπατεῖ, ὅν τρόπον σύ πεποίηκας. Δεῦρο οὖν ἄκουσόν μου, Κυρία Ἐυδοκία, καὶ τὸ βασιλικόν σου σχῆμα ἀναλαβἐσα, τὴν πόλιν σου κατακόσμει. Ούδὲν γὰρ ὀφελῆσάι σε δύναται ταπεινοφροσύνη, ὅτι τοὺς ἀνθρώπους τῆς ζωῆς ἀποστερεῖ, καὶ τῇ σκοτείᾳ παραπέμπει. Ἰδοὺ καὶ χρυσίον σοι προσεκόμησα, ἵνα δἰ αὐτοῦ ἀναψύξῃς ἐν τῇ ὁδῷ.

[33] Μετὰ δὲ τὸ φλυαρῆσαι ἀυτὸν ταῦτα καὶ μέλλειν έξιέναι τῶν ἐκεῖσε, ἐμβλεψας εἰς ἀυτὸν μετ᾽ ὀργῆς τοῦ Θεοῦ δούλη Ἐυδοκία, [sed insufflante ipsa corruit mortuus.] ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ λέγουσα· Επιτιμήσει σοι Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς δίκαιος κριτὴς, οὗ τινος ἐγὼ ἀναξία ἠξιώθην ἐν μέρει δούλη κληθῆναι, καὶ μὴ δώσῃ σοι ἔνθεν ἐπαναλύσαι ὅθεν ἦλθες, ὅτι τοῦ· διαβόλου τέκνον ὑπάρχεις. Καὶ ταῦτα ἀυτῆς εἰπούσης, εὐθέως πεσὼν ἐξέψυεν. Ἐκείνου δὲ εἰς γῆν κειμένου νεκροῦ, ἤρξαντο αἱ παρθένοι πρὸς ἑαυτὰς λέγειν. Τί ἄρα ἐστὶ τοῦτο, [Anxijs super ea re sororibus] ὅτι ἀπὸ τοῦ ἑμφυσήματος αὐτῆς ἐυθέως ἀπέθανεν ἄνθρωπος; Τάχα μᾶλλον ὑπὲρ ἡμᾶς τῷ Θεῷ δοκεῖ δουλεύειν καὶ θεοσεβὴς εἶναι; εἰ μὴ γὰρ ἦν τοιούτων ἀγαθῶν καὶ μεγάλων ἔργων ἅυτη, οὐκ· ἂν ἀνθρωπος ἀπέθανεν ἐκ τοῦ ἐμφυσήματος ἀυτῆς. Καὶ τίδεῖ γενέσθαι ἐπὶ τούτῳ; μὴ πῶς Βασιλεὺς ἀκούσας, πέμψει πυρὶ καὶ κατακαύσει τὸ ἀσκητήριον, ἕλλην ὑπάρχων. Μία οὖν ἐξ ἀυτῶν εἶπεν· Ἡουχάσομεν τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ τὴν ἡμέραν, καὶ τῇ προσιούσῃ νυκτὶ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, [& quæstionem timētibus,] καὶ φανερώσει ἡμῖν Χριστὸς τοῦ γεγονότος τὴν ἀιτίαν.

[34] Διαδραμόντος δὲ τοῦ μεσονυκτίου, καὶ τῆς ψαλμῳδίας μελλούσης γίνεσθαι ὑπὸ τῶν παρθένων, ὅραμα ἴδεν Μακαρία Ἐυδοκία, [Eudocia in somnis a Christo monita] τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν λέγοντα ἀυτῇ· Ἀναστάσα Ἐυδοκία δόξασον τὸν Θεόν σου, καὶ κλίνασα τά γόνατα, καὶ προσευξαμένη, ἀνάγειρον τὸν καθ' ὑποβολὴν τοῦ διαβόλου ἐλθόντα πρός σε, καὶ τότε γνῷς τὴν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ, τίς ὑπάρχει ᾧ ἐπίστευσας· τούτου γὰρ τοῦ σημείου γενομένου ὑπό σου, μείζων χάρις ἐπελεύσεται ἐπί σε. Διυπνησθ εῖσα δὲ Μακαρία Ἐυδοκία, καὶ δεηθεῖσα ἐπὶ πολλὴν ὥραν ἐκτενῶς τῷ Κυρίῳ, [eumdē resuscitat correctūq; dimittit.] ἤγειρεν τὸν τεθνεότα παραχρῆμα. Μετὰ δὲ τὸ ἀναστῆναι τὸν Φιλόστρατον, καὶ μικρὸν εἰς ἑαυτὸν γενέσθαι ὡσανεὶ ἀπὸ ὕπνου, γνοὺς τίνος δυνάμει ἐγέρθη, ῥίψας ἑαυτὸν πρὸς τοῖς ποσὶν τῆς Μακαρίας ἐδέετο καὶ λέγων, Δέομαί σου δικαία Ἐυδοκία καὶ ὄντως τοῦ μεγάλου Θεοῦ δούλη, δέξαι με μετανοοὖντα ἐφ᾽ οἷς ἥμαρτον πρός σεῥμασιν ἀνοσίοις· ἔγνων γὰρ ποίῳ Θεῷ δουλεύεις δυνατῷ. δὲ Μακαρία Ἐυδοκία λέγει ἀυτῷ, Πορεύου ἐν εἰρήνῃ τὴν ὁδόν σου, καθότι Κύριος ἐπισκέψατό σε τῷ ἐλέει αὐτοῦ, μὴ ἀλλοτριούμενος τῆς πρὸς τὸν Θεόν μου πίστεως.

CAP. XI

[35] Μετὰ δὲ ταῦτα κατ᾽ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν Αὐριλιανοῦ τοῦ τυράννου βασιλεύοντος, [Eudocia quod Christiana esset,] ἐφαλλόμενόι τινες τῶν τῆς προτέρας ἁμαρτίας δυσσεβεστάτῳ ἔρωτι κατεχομένων, συμβούλιον ποιήσαντες ἀπέστειλαν ἀναφορὰν πρὸς τὸν προειρημένον Βασιλέα κατὰ τῆς Μακαρίας Ἐυδοκίας, διδάξαντες ἐν ἀυτῇ, ὡς χρήματα δημόσια ταύτην λαβἐσαν ἐκ τῆς πόλως, [& publicā pecuniam auexisse diceretur,] εἰς ἐρήμους τόπους μέτοικον γεγονέναι· δεόμεθα οὖν τοῦ σου κράτους δοθῆναι ἡμῖν στρατιώτας πρὸς βοήθειαν εἰς τὴν ἐκείνης σύλληψιν, καὶ τῶν χρημάτων τὴν ἀπόδωσιν· ἅυτη γὰρ καὶ τοὺς Θεοὺς ἐνύβρισεν, καὶ τὴν θρησκείαν τῶν Γαληλαίων ἐξελέξατο, σεβομένη λεγόμενόν τινα Χριστόν. τοίνυν Βασιλεύς εἰς μεγιστην ὀργὴν περιστὰς, [capi iubetur misso cum 300 militibus Comite.] μετεπέμψατο ἕνα Κόμητα καὶ λέγει αὐτῷ, Παραλαβὼν σύν σοι γενναίους στρατιώτας, σπεῦσον γενέασθαι ἐν τοῖς τόποις ἐκείνοις, ἐν οἷς λέγετε διάγειν ἐξονομασθεῖσα, καὶ γενάμενος ἀυτῆς ἐγκρατεὶς ἄγαγε ἀυτὴν ἐνθάδε σὺν τοῖς χρήμασιν. δὲ Κώμης λαβὼν τριακοσίους στρατιώτας παρεγένετο μετ᾽ ἀυτῶν πρὸς τὴν Μακαρίαν Ἐυδοκίαν. Ἦν δὲ Κύριος φανερῶσας ἀυτῇ ἑαυτὸν τὸν ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς, λέγων οὕτως, Ὀργὴ τοῦ Βασιλέως ἥξει ἐπί σε, ἀλλὰ μὴ φοβηθῇς· ἐγὼ γάρ εἰμι πάντοτε μετά σου. [Ipsa de re tota monetur diuinitus: milites triduo frustra lassati] Φθάσαντες οὖν ἐν τῷ ἀσκητηρίῳ οἱ στρατιῶται, τρία νυχθήμερα προσεδρέυσαντες ἔξωθεν, οὐδὲν πλέον ὠφελέσαι ἠδυνήθησαν, ἀλλ᾽ ὅλην μὲν τὴν ἡμέραν τοὺς τείχους ἐώρουν τοῦ μοναστηρίου· τῇ δὲ νυκτὶ ἐπιβαλόμενοι βιαίως ἀυτὴν λαβεῖν, οὐ συνεχωροῦντο ὑπὸ τῆς προνοίας τοῦ Θεοῦ.

[36] Ἐκείνων τοίνυν ἀστοχούντων, γέγονεν λοιπὸν τοῦ Θεοῦ ἐκδίκησις ὑπὲρ τῆς Μακαρίας Ἐυδοκίας, καὶ δὴ ἄφνω δράκοντος δεινοῦ πνοὴ ἐλθἐσα πάντας ἀπέκτεινεν τοὺς στρατιώτας, [pestifero flatu necātur.] ἐκτὸς τοῦ Κώμητος καὶ ἑτέρων τριῶν στρατιωτῶν. οὖν Βασιλεὺς ἀκούσας, καὶ εἰς πολλὴν ὀργὴν καταστὰς, ἐκάλεσεν τὴν σύγκλητον αὐτοῦ πᾶσαν, καὶ λέγει αὐτοῖς, Βλέπετε, ἄνδρες, μίαν ἠτιμωμένην ἑταιρίδα καὶ μάγον πόσους ἀνεῖλεν στρατιώτας ἐν τοιαύτῃ δυνατῇ δυνάμει ὄντας τῇ ἑαυτῆς μαγείᾳ. Τί οὖν συμβουλεύετε πρὸς τοῦτο; ἀνιῶμαι γὰρ πάνυ ἐπὶ τῷ γεγονότι πράγματι. Τῆς δὲ συγκλήτου μελλούσης. Βουλὴν διδόναι, ἑυρέθη υἱὸς τοῦ Βασιλέως ἰστάμενος ἐκεῖ, καὶ λέγει πρὸς αὐτούς. [eodem profectus Reguli filius,] Ἐγὼ ἀπελεύσομαι, καὶ τῇ ἐμῇ δυνάμει ἐξεδαφήσω καὶ ἐξαφανήσω τὰ ἐκεῖσε, καὶ οὕτως αὐτὴν παραληψόμενος ἐλεύσομαι ἐνθάδε. Πρωΐας δὲ γενομένης, λαβὼν ἱκανοὺς στρατιώτας ἐξῆλθεν τῆς πόλεως, καὶ διοδεύσας τὴν πρώτην ἡμέραν ἠλθεν ἐπί τινα προάστιον βασιλικόν. [offenso in descensu pede, extinguitur,] Ἑσπέρας δὲ γεναμένης, ἐν πολλῇ ἦν ἀπολαόσει, ἔντε ὕδασιν καὶ τοῖς λοιποῖς ὀφείλων ἐκεῖσε καταλύσαι. Μέλλων οὖν κατιεναι ἐκ τοῦ ἵππου, συνέβη τὸν ἕνα πόδα αὐτοῦ ἔις τινα λίθον λαβόντα ἐξῶσαι· καὶ δὴ τῆς νυκτὸς μεσούσης τὰς ὀδύνας μὴ φέρων, ἀπέπνευσεν.

[37] Βαλόντες οὖν αὐτὸν οἱ στρατιῶται ἔις τινα κραββατοφόριον ἤγαγον ἐν τῇ πόλει, [referturque ad Patrem:] καὶ θεασάμενος Βασιλεὺς τεθνηκότα τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ἐκ πολλῆς ἀνίας ἐκλυθεὶς κατέπεσεν, ὥστε καὶ πᾶσα πόλις συνέδραμεν. Ἐπικρατοῦντος δὲ τοῦ θορύβου καὶ τοῦ βασιλέως εἰς ὀλίγον θανόντος, εὑρεθεὶς ἐκεῖ Φιλόστρατος λέγει τοῖς πλησίον τοῦ Βασιλέως πάντα τὰ κατὰ τὴν μακαρίαν Ἐυδοκίαν, [qui Philostrati consilio] καὶ ὄτι μεγάλη δούλη τοῦ Θεοῦ ἐστιν, καὶ ὅτι οὐδεὶς αὐτὴν δύναται ἀδικῆσαι, καθοτι καὶ δύναμις Θεοῦ ἐπουράνιος φυλάττει ἀυτήν. Ἀλλὰ μᾶλλον εἰ θελήσει Βασιλεύς ἀναζῆσαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ, πέμψει πρὸς αὐτὴν γράμματα μετὰ πολλῆς τιμῆς, ἵνα εὔξηται τῷ Θεῷ ἀυτῆς, καὶ ποιήσῃ ἀυτὸν ἀναζῆσαι. [Eudociam supplicibus accersit litteris:] Ἀκούσας δὲ ταῦτα Βασιλεύς, ἀποστέλλει παραχρῆμα τριβοῦνον, ὀνόματι Βαβύλαν, ἔχοντα καὶ γράμματα πολλῆς τιμῆς σημαντικὰ. οὖν τριβἐνος παραγενόμενος ἐν τῷ ἀσκητηρίῳ, ἀπέδωκεν τὰ γράμματα μετὰ πολλῆς τιμῆς τῇ μακαρίᾳ Ἐυδοκίᾳ. δὲ προθύμως δεξαμένη, καὶ κάτω συγκεκυφυῖα, λέγει, Τί πρὸς ἐμὲ τὴν ἐξουθενομένην ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων, ἀπέστειλεν Βασιλεὺς γράμματα; [quas dum illa legit] Μετὰ δὲ τὸ ἐπιδοῦναι τὰ γράμματα τοῦ Βασιλέως τριβἐνος, ὑπανεχώρησεν ἔις τινα τόπον τοῦ ἀσκητηρίου, καὶ εὑρὼν βιβλίον ἀνεγίνωσκεν, ἐν ῷ ἦν γεγραμμένον, Μακάριοι οἱ ἐκζητοῦντες τὰ μαρτύριά σου Κύριε. Ἀναγνοὺς οὖν πᾶσαν τὴν περιοχὴν τοῦ ψαλμοῦ, ἀπεκοιμήθη ἔν τινι m πεζουλίῳ, καὶ προσελθὼν αὐτῷ τις νεανίσκος, [obdormiscens nūtius videt Angelum.] ὅλως ἐν φωτὶ μεγάλῳ περιλαμπόμενος, καὶ ῥάβδον μετὰ χεῖρας ἔχων, νύσσει τούτου τὴν πλευρὰν καὶ λέγει, Ἔγειρε Βαβύλα, νεκρὸς περιμένει σε. δὲ Βαβύλας διυπνισθεὶς, καὶ ὑπὸ τοῦ ὀφθέντος Ἀγγέλου ἔκθαμβος γενόμενος, προσελθὼν λέγει τῇ μακαρίᾳ Ἐυδοκία, Καιρός ἐστιν τοῦ ἀπολύεσθαι με, δούλητοῦ Θεοῦ, διὸ ἦλθον πρός σε. Καὶ τοῦτο εἰπὼν, διηγήσατο ἀυτῇ, καὶ τὸ ἐνύπνιον, οἶδεν.

[38] δὲ συγκαλεσαμένη τινὰς τῶν παρθένων λέγει ἀυταῖς, Αδελφαί μου καὶ Μητέρες, τί μοι συμβουλεύετε περὶ ὧν ἔπεμψέν μοι γραμμάτων Βασιλεύς; [Ipsa scribit Regulo vt Christo firma fide credens] Ἁι δὲ εἶπον, Τοῦ ἀγίου Πνεύματος ἔχουσα τὴν χάριν συνεργουσάν σοι, δοκεῖ τῷ Θεῷ ἀντίγραψον. οὖν μακαρία Ἐυδοκίά ἐπὶ πλείονας ὥρας προσευξαμένη ἐκαθέστη, καὶ γράφει τῷ Βασιλεῖ οὕτως. Ἐγὼ μὲν εὐτελής εἰμι, καὶ τί πρὸς ἐμὲ ἀπέστειλεν γράμματα τὸ σὸν κράτος; Ἐυτελὴς δέ εἰμι καὶ ἀθλία, ἐπειδὴ πολλῶν ἁμαρτιῶν πεπληρωμένη τυγχάνω, καὶ ἐν τοσούτοις κακοῖς οὖσα, οὐκ εἰμι ἱκανὴ δυσωπῆσαι τὸν δεσπότην Ἰησοῦν Χριστὸν διὰ τὸν ἀποθανόντα σου υἱὸν· πιστεύω δὲ τῷ Θεῷ, [filij suscitationem ab eo speret:] ὅτι ἐὰν καὶ σὺ πιστεύσῃς ὁλοψύχως αὐτῷ ὄντι ἀληθινῷ Θεῷ, δἰ οὗ νεκροὶ ἐγείρονται, ἀδιστάκτῳ μένοντι καρδία, ποιεῖ καὶ αὐτὸς τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς τὸν υἱόν σου. Ἄνθρωπος γὰρ οὐκ ἐπαρκεῖ δυσωπῆσαι τὸ ἅγιον αὐτοῦ καὶ φοβερὸν ὄνομα ὑπὲρ θανόντος, εἰ μὴ πιστεύσῃ αὐτῷ ἐν καθαρᾷ ψυχῇ καὶ ἀγαθῇ πίστει. Ἐὰν οὖν ὁλοψύχως πιστεύσῃς, ὄψει τὴν μεγάλην δύναμιν τοῦ ἀχράντου Θεοῦ, καὶ τὸ ἀγαθὸν ἐργάσεται εἴς σε.

[39] [quas litteras obuiam sibi delato corpori] Καὶ ταῦτα γράψασα, ἔδωκεν τῷ τριβούνῳ τὴν ἐπιστολὴν, ποιήσασα ἐν αὐτῇ τρεῖς μόνους σταυροὺς, καὶ ἀπέλυσεν μετὰ τελείας εὐχῆς. Δεξάμενος δὲ τριβἐνος τὴν ἐπιστολὴν καὶ πιστεύσας, ἀνεχώρησεν ἐκ τοῦ ἀσκητηρίου. οὖν Βασιλεὺς νομήσας βραδμύειν τὸν τριβἐνον, ἐξῆλθεν εἰς ἀπάντησιν αὐτῷ, ἐπιθεὶς n λεκτικιῳ τὸ λείψανον τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Καὶ τὴν πρώτην ἡμέραν διοδεύσας, ἦλθεν εἰς τὸ χωρίον ἔνθα καὶ ἐτελεύτησεν υἱὸς αὐτοῦ· Εἶτα ἐκείνου ἐπιστάντος, [imponit nuntius, mortuumq; resuscitat:] ἔφθασεν καὶ τριβἐνος κατὰ συγκυρίαν, καὶ πρὸ τοῦ Βασιλέως δρομαίως προσελθὼν τῷ λειψάνῳ, ἐπέθηκεν τὴν ἐπιστολὴν ἐπάνω αὐτοῦ, πρότερον ἐπικαλεσάμενος τὸ τίμιον καὶ ἅγιον ὄνομα τοῦ Χριστοῦ· καὶ δὴ τῇ πίστει ἐφαψαμένου αὐτοῦ, εὐθέως ἀνεπίδησεν νεκρὸς ζὼοποιηθείς.

[40] [quo viso Christum confitetur Regulus,] Καὶ θεασάμενος Βασιλεὺς τὸ μέγα καὶ παράδοξον ἐκεῖνο θαῦμα, ὅτι διὰ τῆς ἐπιστολῆς μόνης ἀνέζησεν υἱὸς ἀυτοῦ, ἀνεβόησεν φωνῇ μεγάλῃ λέγων, Μέγας Θεὸς τῆς Χριστιανῆς Ἐυδοκίας, ἀληθὴς καὶ δίκαιος Θεὸς τῶν Χριστιανῶν. Δικαίως ἐπί σε πολλοὶ καταφεύγουσιν Κύριε· εὐσεβῷς πράττουσιν οἱ πιστεύοντες ἐπί σε Χριστέ. Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ, δέξαι με ἐρχόμενον πρός σε· πιστεύω γὰρ τῷ ὀνόματί σου τῷ ἁγίῳ, ὅτι ἅγιόν ἐστιν καὶ μακάριον, καὶ σὺ εἶ ἀληθινὸς Θεὸς εἰς τοὺς αἰῷνας, ἀμήν. Ποιήσας οὖν Βασιλεὺς ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ πολλὴν καὶ μεγάλην εὐωχίαν, καὶ τὴν διάνοιαν εὐθεῖαν λοιπὸν ἐσχηκὼς εἰς τὸ πιστεῦσαι τῷ Βασιλεῖ τῶν αἰώνων Χριστῷ, εὐθέως ἀνέλυσεν ἐπὶ τὸ παλάτιον σὺν πολλῇ καὶ ἀπροσδοκήτῳ χαρᾷ. [& magno cum gaudio receptus in vrbe,] Διὰ πάσης δὲ τῆς ὁδοῦ πολλὰ χρήματα διέδωκεν τοῖς κατὰ τόπον εὑρισκομένοις καὶ χρήζουσιν. Ἀκουσθέντος δὲ τούτου ἐν τῇ πόλει, ὅτι υἱὸς τοῦ Βασιλέως ἠγέρθη ἐκ τῶν νεκρῶν, πάντες οἱ φίλοι τοῦ Βασιλέως καὶ οἱ μεγιστάνες ἀπήντησαν πρὸ εἴκοσι καὶ τριάκοντα μιλίων, συγχαίροντες καὶ συνευχόμενοι καὶ συνδοξάζοντες καὶ συμμεγαλύνοντες τὸ ὄνομα τοῦ Δεσπότου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.

[41] [baptizatur cum filio atque vxore:] Ἐισελθὼν δὲ Βασιλεὺς εἰς τὸ παλάτιον, καὶ μείζωτὴν εὐωχίαν ἐπιτελέσας, καὶ χρἤματαπολλὰ σκορπίσας ἐπὶ ἄλλας ἡμέρας ἑπτὰ, πρότερον μὲν μετεστείλατο τὸν τῆς πόλεως Ἐπίσκοπον, καὶ δυσωπήσας αὐτὸν, ἔλαβεν τὸ λουτρὸν τῆς ἀφθαρσίας, σὺν αὐτῷ δὲ καὶ υἱὸς αὐτου, καὶ γυνὴ αὐτοῦ. Μετὰ δὲ τὸ γενέσθαι ταῦτα πάντα, ἔπεμψε χρήματα Βασιλεὺς πολλὰ τῇ μακαρίᾳ Ἐυδοκίᾳ καὶ ἄργυρον, θεσπίσας ἐκκλησίαν γενέσθαι πρὸς τῷ τόπῳ, πολισθῆναι δὲ καὶ τοὺς τόπους ἐκείνους, [& gratus erga Eudociam] ἔνθα ᾤκει μακαρία Ἐυδοκία· οὐ μόνον δὲ ταῦτα, ἀλλὰ καὶ πυκνοτέροις γράμμασιν ἐκέχρητο Βασιλεὺς πρὸς αὐτὴν, παρακαλῶν ὥπως εύχηται ὑπὲρ αὐτοῦ. [pie moritur:] Χρόνου δὲ ὀλίγου διελθόντος, ἐτελεύτησεν Βασιλεὺς, καὶ γυνὴ αὐτοῦ ἐν εἰρήνῃ. δὲ υἱὸς αὐτοῦ αὐξηθεὶς ἐν τῇ πίστει, ἐγένετο Διάκονος. [eius filius ordinatur Episcopus,] Καὶ τοῦ Ἐπισκόπου αὐτὸν χειροτονήσαντος ὑπεξελθόντος τὸν βίον, αὐτὸς κατέστη εἰς τὸν ἐκείνου θρόνον, ὡς ἄξιος εὑρεθείς. Ὁμοίως δὲ καὶ θυγάτηρ τοῦ Βασιλέως, ὀνόματι Γελασία, λαβἐσα μεθ' ἑαυτῆς χρυσίον ἱκανὸν, [filia Gelasia fit monialis.] μετὰ καὶ δύο μόνον εὐνούχων, ὥρμησεν εἰς τὸ μοναστήριον, ἐν ᾧ καὶ μακαρία Ἐυδοκία, κᾀκεῖ κατέλυσεν τὸν ἑαυτῆς βίον, δουλεύσας τῷ Θεῷ ἐν πάσῃ ἁγνείᾳ καὶ θεοσεβεῖ πολιτείᾳ, δοξάζουσα ἀδιαλείπτως Πατέρα καὶ Ὑὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, ᾧ δοξα καὶ τοῦ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων o.

CAP. XII

[42] Ηνίκα δὲ τῶν ἑλληνικῶν θυσιῶν ἀδικώτατος καὶ παρανομώτατος κατεκράτει νόμος, [Orta persecutione,] καὶ πολλοὶ τῶν τὴν θεοσέβειαν ἀσκούντων, διὰ προδοσίας τινῶν μισωθέων, συνηλαύνοντο πρὸς τὴν τοιαύτην ἀπώλειαν· Διογένης τις ἀπὸ Πρωτικτόρων λαβὼν τὴν ἀρχὴν τῆς ἡγεμονίας Ἡλιουπόλεως, [Diogenes Præses Heliopoleos,] πλούσιος μὲν ὑπάρχων, τοῦ δὲ διαβολικοῦ τάγματος τὴν προσονομασίαν κεκτημένος, καὶ τοῦ βάθους τῶν ἑλλήνων τὴν κορώνιδα ὑπερέχων. Οὗτος ἀκούσας τὰ κατὰ τὴν μακαρίαν τοῦ Χριστοῦ δούλην Ἐυδοκίαν, οὐ μικρῶς ἐταράχθη. [olim Gelasiæ procus,] Ἦν δὲ οὗτος Διογένης μνηστευσάμενος τὴν θυγατέρα τοῦ Βασιλέως, ᾗ ὄνομα Γελασία, καὶ διὰ τὸ ἕλληνα αὐτὸν ὑπάρχειν, ταύτης πατὴρ ὑπέρθεσιν ἐποιήσατο εἰς τὸ τοῦ γάμου συνάλλαγμα.

[43] Μετὰ δὲ τοῦ τελευτῆσαι τοὺς ταύτης γονεῖς, φήμη διεσπάρη εἰς πάσας τὰς πόλεις, καταλεῖψαι μὲν αὐτὴν τὸ παλάτιον, ἐν δὲτῷ τῆς μακαρίας Ἐυδοκίας ἀσκητηρίῳ ποιεῖσθαι τὴν διαγωγήν. Ἀκριβέστερον τοίνυν καταμαθὼν τὰ περὶ αὐτῆς, καὶ εἰς πολλὴν μανίαν καταστὰς, ἔπεμψεν πεντήκοντα στρατιώτας ἐπὶ τὸ συλλαβέσθαι τὴν μακαρίαν Ἐυδοκίαν. [suspicatus illam latere apud Eudociam,] Πρὸ δὲ τῆς ἐκείνων ἐπιστασίας, φαίνεται τῇ μακαρίᾳ Ἐυδοκίᾳ Κύριος ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς, λέγων αὐτῇ, Τέκνον Ἐυδοκία, νῆφε περὶ τὴν πίστιν καὶ τὴν προςευχὴν καὶ ἀγωνίζου· ἤδη σοι καιρὸς μαρτυρίου καὶ σταδίου εὐτρέπισται, [hanc capi iubet:] οὐ μετὰ πολὺ γὰρ ἥξουσιν ἐπί σε ἄνδρες ἀλλόφυλοι ὥσπερ θῆρες ἄγριοι, ἀλλὰ μὴ διψυχήσῃς, δεῖ γάρ με γενέσθαι σύν σοι εἰς συνοδίαν κατὰ πᾶσαν κόλασίν σου καὶ τιμωρίαν.

[44] Παραγενόμενοι δὲ ἐν τῷ ἀσκητηρίῳ οἱ ἀποσταλέντες στρατιῶται παρὰ τοῦ Ἡγεμόνος, καὶ βουλευσάμενοι διὰ τῆς νυκτὸς ἐπέβησαν τῷ ἀσκητηρίῳ, καὶ λαβόντες τὴν τοῦ Κυρίου ἀμνάδα ἀθορύβως, ὑπέστρεψαν πρὸς τὸν ἀποστείλοντα αὐτούς. [quæ secum sumens Eucharistiam,] Ἐξιοῦσα δὲ σπουδαίως καὶ εἰσελθἐσα ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, λεληθότως εὗρεν ἐν τῷ καμπτρίῳ τῆς θείας δωρεᾶς τῶν λειψάνων τοῦ ἁγίου σώματος τοῦ Χριστοῦ, καὶ βαλἐσα ἐν τῷ κόλπῳ, ἄπη σὺν τοῖς στρατιώταις. Ὁδευόντων δὲ αὐτῶν, οὔσης τῆς νυκτὸς ἀσελήνου, ἦν μακαρία Ἐυδοκία p φωτοδοτουμένη ὑπὸ νεανίσκου τινὸς λευχειμονοῦντος, μὴ ὁρόντων τῶν στρατιωτῶν ὧν οἱ μὲν ἠκολούθησαν ἀυτὴν ἐπικαθῖσαι ξώῳ, καὶ οὐ κατεδέξατο, λέγουσα, Ἄλλοι ἐν ἵπποις καὶ ἐν ἅρμασιν, [prælucētem noctu Angelum habet;] ἐγὼ δὲ ἔν σοι θαρῶν Ἰησοῦ Χριστὲ, πορεύομαι χαίρων ἰδίοις ποσίν. Διανύσαντες οὖν τὴν ὁδὸν καὶ ἐπιφθάσαντες τὴν πόλιν, ἀναφέρουσιν τῷ Ἡγεμόνι περὶ ἀυτῆς. δὲ ἐκέλευσεν ἐγκλεισθῆναι ἀυτὴν ἐν φρουρᾷ μέχρι δύο ἡμερῶν. [ad quartū diem ieiuna perseuerat in carcere:] Τῇ δὲ τρίτῃ ἡμέρᾳ προσκαλεσάμενος Ἡγεμὼν τὸν δεσμοφύλακα, ἠρώτα ἀυτὸν λέγων; Τίς ἤνεγκεν τροφὰς τῇ μάγῳ ἐκείνῃ; Ὁδὲ εἶπεν. Μὰ τὴν σὴν φιλανθρωπίαν, οὔτε βρωτόν τι, οὐδὲ ποτὸν εἰσήγαγέν τις πρὸς ἀυτὴν, αλλ᾽ οὕτως τὰς δύο ἡμέρας ἐστὶ προσευχομένη ἐπὶ πρόσωπον. Λέγει ἡγεμὼν, Τῇ ἑξῆς καθεσθεὶς ἀκούσομαι ἀυτῆς, διὰ τὸ τὴν σήμερον ἀπασχολῆσθαί με δημοσίας ἕνεκεν χρείας.

[45] Τῇ τοίνυν τετὰρτῃ ἡμέρᾳ προκαθίσας ἐν προόδῳ δημωσίᾳ, κελεύει ἄγεσθαι τὴν Ὁσίαν. [adducta ad Præsidem sua eum forma perstringit,] Ἐισελθούσης δὲ αὐτῆς ἐπὶ τοῦ βήματος, θεασάμενος Ἡγεμὼν ἐν ταπεινῷ σχήματι αὐτὴν οὖσαν καὶ συνεύουσαν, Λέγει, Ἀνακαλύπτετε αὐτῆς τὸ πρόσωπον. Οἱ οὖν δήμιοι ὡς ἀνεκάλυψαν αὐτής τὴν κεφαλὴν, εὐθέως ὥςπερ ἀστραντή τις ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ προσώπου ἀυτῆς. Τότε θεασάμενος Ἡγεμὼν τὸ ὑπέρλαμπρον ἀυτῆς κάλλος καὶ τὸ εὐγενὲς τοῦ προσώπου, ἐξελυθη ὅλος, καὶ ὅσπερ ἐν ἀγωνίᾳ γενόμενος λέγει τοῖς σὺν αὐτῶ, Μὰ τὸν δεσπότην ἥλιον, τάχα οὐκ ἀξία θανάτου ἐστὶν, [qui dimittere ipsam cogitans ab Assessore prohibetur.] ὑπολαμβάνω γὰρ ἀυτὴν ἡλίῳ συΝτετάχΘαι ἐν τοιούτῳ ἀφροδησιακῷ κάλλει συγκειμένην· τί οὖν δεῖ με πράξαι ἐπ᾽ ἀυτὴν ἀγνοῶ. Λέγει αὐτῷ συγκαθήμενος μετ᾽ αὐτοῦ δικολόγος, Νομίζει τὸ σὸν μέγεθος, ἀυτῆς εἶναι τὸ ὁρώμενον περὶ ἀυτὴν κάλλος;; μηδὲν οὖν ὅλως θαυμάσῃς ἐπὶ τούτῳ, αἱ γὰρ τῶν μάγων γυναικῶν ὄψεις εἰώθασιν ὑπὸ δαιμόνων φαιδρύνεσθαι· χωριζομένων δὲ τούτων, οὐκ ἔτι τοιοῦτον νεοφανὲς κάλλος εὑρίσκονται ἔχουσαι.

[46] Ἔφη Ἡγεμὼν πρὸς τὴν μακαρίαν, Κατὰ μὲν πρώτην τάξιν, ἀπάγγειλον τὸ ὄνομά σου τί ἐστιν, [Interrogata nomen indicat, & se Christianam prositetur:] ἔπειτα δὲ καὶ τῆς τύχης τὴν προσωνυμίαν. δὲ Ἁγία τοῦ Θεοῦ, τελείαν ἔχουσα τὴν τοῦ Σωτῆρος πίστιν ἐν ἑαυτῇ, κατεσφραγίσατο ὅλῳ τῷ σώματι καὶ λέγει μετὰ παῤῥησίας, Τὸ μὲν ὄνομά μου Ἐυδοκία καλεῖται· εἰ δὲ βούλει μου καὶ τῆς τύχης τὴν προσωνυμίαν, καὶ τὸν βίον ὡς λέγεις μαθεῖν, περιττόν ἐστιν ἐκεῖνα λέγειν ἐπί σου Ἡγεμὼν, Χριστιανὴ δέ εἰμι καὶ δούλη ἀξιωθεῖσα κληθῆναι τοῦ μόνου ἀγαθοῦ καὶ εὐσπλάγχνου Θεοῦ, ταῦτα πάντα δημιουργήσαντος. Ὅθεν παρακαλῶ σε Ἡγεμὼν, μὴ τῇ ἀσχολίᾳ τῶν λόγων σου βουληθεὶς βραδύνειν, ἀλλὰ τῇ σπουδῇ χρώμενος ἐπιτέλει τὰ καταύμιά σου ἐπ᾽ ἐμοὶ· πεπίστευκα γὰρ εἰς Χριστὸν τὸν ἀληθινὸν Θεὸν μὴ παροραθῆναι ὑπ' αὐτοῦ. Ἡγεμὼν ἔφη, Τεχνολογίας λόγους ἡμῖν προσήγαγες Ἐυδοκία, οἵ τινες εἰς ἔκπληξιν ἡμᾶς φέρουσιν οὐ μικράν. Ἐι γὰρ ἐπὶ βραχείᾳ ἐπερωτήσει τοσαῦτα διεξῆλθες, τί εἴποις εἰ πλείωσι λόγοις αύστηρῶς σοι διελέχθην; Ἀπεκρίθη Μακαρία Ἐυδοκία, Ἐγὼ νομίζουσα τεν ἀλήθειαν ἡδίστην εἶναι παρὰ τοῖς φρονίμοις, τῇ τοιαύτῃ ὐπονοίᾳ ἐχρησάμην. Ἐι δὲ τοῦτο οὕτως οὐ λογίζῃ, τίς ὠφέλεια τοῦ φλυαρεῖν τὰ μὴ προσήκοντα. δὲ Ἡγεμὼν λέγει, Καὶ τίς οὐ χαίρει τῇ ἀληθείᾳ, [instāti cur secesserit in solitudinem, suo se iure vsam ait,] εἰ μὴ σὺ μέμφεως αἰτίους κρίνῃς ἡμᾶς εἶναι περὶ τούτου; Διὸ λέγε ἡμῖν, τίνος χάριντὴν πόλιν σου καταλείψασα καὶ τοὺς θεοὺς ἐνυβρίσασα, οὕτως ἀπέδρασας ἐν τοιούτοις ἀπῳκισμένοις τόποις καὶ ἐνκολπωσαμένη τὰ δημόσια χρήματα. Ἀπεκρίθη Μακαρία· Ἐι μὲν περὶ τοῦ ἀπολειψάι με τὴν μηκέτι ἀρεσκομένην μοι πόλιν, καὶ ἐν ἑτέροις τόποις διάγειν ἐπερωτᾷν θέλεις, οὐκ ἔστιν δεσπόζων μοι κινῶν περὶ τούτου· εἰ δὲ περὶ χρημάτων ἐγκαλεῖ μοι βούλει, Ἡγεμὼν, ὡς λέγεις, ἀλλοτρίων, ἰκέτωσαν ἐνθάδε οἱ τὴν συκοφαντίαν χρησάμενοι κατ᾽ ἐμοῦ, καὶ τοῦτο ἀυτὸ ἐπί σου διελεχέτωσαν· ἴδιον γὰρ πάθος καινοδοξίας διώκειν θέλουσιν εἰς μάτην. [de pecunia autem accusari per calumniā:] Ἡγεμὼν ἔφη, Ὁἱ ἐν ἀξίᾳ τυγχάνοντες κατὰ ταύτην τὴν περιφανῆ πόλιν κατηγορίαν κατέθεντο κατά σου περὶ τῆς τοιαύτης αἰτίας· εἰ οὖν τῇ ἀληθεία ἐτοίμως συνᾴδειν ἔχεις, διδασκέτω τάχως· οὐ γὰρ ἀκίνδυνον τοῦτο σιωπῇ παραδραμεῖν, διὰ τὴν τοῦ Ἀυτοκράτορος ἀπαραίτητον ἐξουσίαν. Ἀπεκρίθη Μακαρία, Ἐι μὲν πρὸς ἄλλην αἰτίαν ἀποβλέπων, Ἡγεμὼν, τὰ μὴ καλῶς λέγεσθαι ὀφείλοντα εἰς μέσον φέρεις, ποίει βούλει· Θὲον γὰρ γνώσασα ἀληθινὸν οὐ δύναμαι ἐν τοῖς προτέροις ὑποστρέψαι.

[47] Ἡγεμὼν ἔφη, Μὴ καιναῖς καὶ πεπλανημέναις προφάσεσιν χρωμένη, πείρα διαφεύγειν τὸ ἡμέτερον δικαστήριον· ὁρῶ γάρ σε ταῖς μαγείαις σου ἀπαιρομένην, [seq; iuxta datam sibi optionem quiduis toleraturam] καὶ διαστροφαῖς τισιν ἐπιμένουσαν. Ἐι τοίνυν τὸ ἀτημώρητον ἐκ τῶν νόμων ὑπαχθῆνάι σοι βούλει, θύσον τοῖς θεοῖς, τὴν προτέραν σου πολιτείαν μετέρχου· εἰ δὲ τοῦτων οὐδὲ ὁπότερον βούλει ποιῆσαι, ἀπόδος κᾂν ἃπερ κατὰ τοὺς προλαβόντας χρόνους ἐκομήσω χρήματα, δεῖ γὰρ ταῦτα τῷ δημοσίῳ λόγῳ προσκυρωθῆναι. Ἀπεκρίθη Μακαρία, Ὀδεὶς τῶν ἐπισήμων δικαστῶν ἑνὸς πράγματος βουλόμενος ἐξαίτασιν ποιεῖσθαι, ἑτέροις κέχρηται πρὸς σύγχυσιν τῆς ἀληθείας. [potius quā ad priorem vitam redeat.] Ἐι τοίνυν βούλει με ἐν τῷ προτέρῳ βίῳ ἐπαναγαγεῖν, συντόμως ἐπάγαγε τὰς δοκούσας σοι τιμωρίας. Φθόνῳ γὰρ κινούμενοί τινες τὸν κατ᾽ ἐμοῦ σοι λόγον προσήγαγον. Θεὸν δὲ τὸν ἐπὶ πάντων ὑπάρχοντα ἠξιώθην ἐπιγνῶναι καὶ αὐτῷ συντάξασθαι, ᾧ τινι ψεύσασθαί με ἀδύνατον.

[48] [flagrorum minis semel] δὲ Ἡγεμὼν θεασάμενος τὸ ἀμετάθετον τῆς Ὁσίας, ἐκέλευσεν αὐτὴν ἀποδυθεῖσαν ἐνπαράσκευον γενέσθαι πρὸς τιμωρίαν. δὲ Μακαρία στενάξασα μέγα, καὶ τὸ ὄμμα εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνατείνουσα, λέγει· Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ, οὗ τινος τὸ ἄχραντον καὶ τίμιον ὄνομα ἐπιφέρομαι πρὸς βοήθειαν, αὐτὸς τῶν κατ᾽ ἐμοῦ ἀντιλεγόντων τὰ στόματα κέλευσον ἐμφραγῆναι, διότι ἀδικίαν καὶ ἀνομίαν ἐλάλησαν κατ᾽ ἐμοῦ τῆς ἀθλίας. Ἐισελθούσης δὲ αὐτῆς, φησὶν Ἡγεμὼν· Μὰ τοὺς μεγίστους θεοὺς, ἐὰν τὸ ἱκανὸν ποιήσῃς, Ἐυδοκία, πάντες ἐνθυμώτερον πρὸς σε διατεθείημεν· εἰ δὲ τοῖς ἐναντίοις κέχρησαι, οὐκ ἐπιλείψει κατα σου τῶν νόμων δεινωτάτη τιμωρία. Ἀπεκρίθη Μακαρία· Ἀδύνατόν ἐστιν φυγοῦσάν με θάνατον, πάλιν εἰς αὐτὸν ἐμπεσεῖν. Λοιπὸν μὴ χρόνιζε ἐπ᾽ ἐμοὶ, ἀλλὰ ποίει βούλει. Ἐγὼ γὰρ δούλη εἰμὶ τοῦ Κυρίου μου Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ ἐτοίμως ἀποθνήσκω. Τότε ἀγανακτήσας Ἡγεμὼν ἐκέλευσεν αὐτὴν ὑπὸ τεσσάρων τύπτεσθαι ἐπὶ τοσοῦτον, ἕως οὗ τὰ σπλάγχνα αὐτῆς φανῶσιν διατμηθέντα. [iterumque tentata] Διελθουσῶν τοῦ ὡρῶν δύο, λέγει πρὸς ἀυτὴν Ἡγεμών, Ἕως πότε τῇ πολλῇ ἀπιθείᾳ ἐπιμαίνει, μὴ βουλομένη σπεῖσαι τοῖς θεοῖς; Ἐπίγνωθι ἀυτοῖς, τοιοῦτον κάλλος ἔχουσα, καὶ ἀνανίψασα πρόσελθε, καὶ θῦσον, ἴνα καὶ ἀφέσεως τύχῃς καὶ τιμῆς μεγίστης παῤ ἡμῶν ἀξιωθήσῃ. Λέγει αὐτῷ Μακαρία· Ἐι εἴης ἄνθρωπος κρίνων ἐν δικαιοσύνῃ, σὺ ἂν διαν ύψας ἐπέγνως τὴν τοῦ Κυρίου εὐσπλαγχνίαν, καὶ προσῆλθες αὐτῷ, ἵνα καὶ ἄφεσιν λάβῃς τῶν κακῶν καὶ πονηρῶν σου πράξεων. Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ἔφθασεν τὸ σύνειδός σου κατακρῖνάι σε εἰς θάνατον, [æternum ignē iudici inculcat,] μένει σε τοῦ ἀἰωνίου πυρὸς ἀπόλαυσις. Τότε ἐπιπλέον ἀγανακτήσας Ἡγεμὼν ἐκἐλευσεν ἀυτὴν ἐπὶ τοῦ ξύλου ἀναρτιθῆναι.

CAP. XIII

[49] Μελλούσης δὲ ἀυτῆς ἀποδύεσθαι μέχρι τοῦ περιζώματος, ἐξέπεσεν ἐκτοῦ κόλπου ἀυτῆς τὸ τίμιον καὶ ἅγιον τοῦ Χριστοῦ δῶρον, [Cingulo tenus nudatæ elabitur Eucharistia,] καὶ λαβόντες ἀυτὸ οἱ τοῦ διαβόλου ὑπηρέται προσήγαγον τῷ Ἡγεμόνι. Τοῦ δὲ μέλλοντος δέχεσθαι αὐτὸ, ἐυθέως πῦρ γενόμενον, ἐφλόγησεν τοὺς πλησίον ἐστῶτας τοῦ Ἡγεμόνος· οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ ἀυτοῦ τὸ ἐυώνυμον μέρος πάραιτον ποιῆσαν ἔῤῥιψεν χαμαὶ, καὶ δεινῶς ὀλολύζων ἔκραζεν λέγων, Δέσποτα ἥλιε ἴασαί με, [lictoresq; & iudicem comburit.] καὶ εὐθέως ἀναστὰς τῷ πυρὶ παραδώσω τὴν μάγον, οἶδα γὰρ ὅτι διὰ ταὐτην ὀργήλως μοι προσήχθης. Ταῦτα δὲ ἀυτοῦ εὶπόντος, ἐυθέως ὥσπερ ἀστραπὴ ἐλθἐσα συνέφλεξεν ἀυτοῦ ὅλον τὸ σῶμα, καὶ ἔκειτο νεκρός.

[50] Θρήνου δὲ τοίνυν πολλοῦ διαδραμόντος ἐν τῇ πόλει, ὡς τεθνηκότος τοῦ Ἡγεμόνος, τὶς τῶν ἐστώτων στρατιωτῶν θεασάμενός τινα νεανίσκον, [Ab Angelo protectam videns miles conuertitur,] στολὴν λευκὴν παριβεβλημένον, προσομιλοοῦντα τῇ Μακαρίᾳ καὶ σκέποντα αὐτὴν ὀθόνην, πιστεύσας τῷ Κυρίῳ προσῆλθεν τῇ Μακαρίᾳ λέγων, Πιστεύω κᾀγὼ τῷ Θεῷ σου, δέξαι με μετανοοῦντα τοῦ Θεοῦ δούλη. Ἀπεκρίθη μακαρία Ἐυδοκία πρὸς ἀυτόν· τῆς ἀγαθῆς ἐπιστροφῆς χάρις, τέκνον, ἐπελεύσεται ἐπί σε· ὡς γὰρ ὁρῶ σε, νῦν ἐγεννήθης, διὰ μὴ ἀπομείνεις ἐν τῇ ἀπιστίᾳ ἵνα σωθῇς. Λέγει ἀυτῇ στρατιώτης, [quæ ab hoc rogata] Παρακαλῶ σε καὶ δέομαι, φιλανθρωπεύθητι ἐπὶ τῷ Ἡγεμόνι, καὶ ποίησον αὐτὸν ἀναζῆσαι διὰ τοῦ Θεοῦ σου, ἵνα πολλοὶ διά σIou πιστεύσωσιν τῷ Θεῷ σου, καὶ ἀναζήσουσιν τῇ πίστει. Καὶ ταῦτα εἰπὼν, προσῆλθεν, καὶ ἔλυσεν ἀυτὴν ἀπὸ τοῦ ξύλου. [solutaq; resuscitat mortuos.] Τότε κλίνασα τὰ γόνατα ἀυτῆς ἐπὶ τὴν γῆν καὶ εὐξαμένη ἐπὶ πολλὴν ὥραν, ἀναστᾶσα, ἔκραξεν μεγάλῃ τῇ φωνῇ λέγουσα· Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ, τὰ κρύφια τῶν ἀνθρώπων ἐπιστάμενος, λόγῳ τὸν οὐρανὸν πήξας καὶ πάντα ἐν σοφίᾳ ποιήσας, προσταξον τῷ σῷ θελήματι ἀναζῆσαι τοὺς καταφλεχθέντας ὑπὸ τοῦ πυρὸς, σὺ ἀπέστειλας, ὅπως πολλοὶ στηριχθέντες καὶ ἐπιστρέψαντες ἐπί σε, δοξάσωσιν τὸ πανάγιον ὄνομά σου εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Τῆς δὲ δοξολογίας ταύτης πληρωθείσης ὑπὸ τῆς μακαρίας Ἐυδοκίας, δόντος ἀυτῇ χεῖρα τοῦ στρατιώτου, ἀπῆλθεν ἔνθα ἦσαν κείμενοι οἱ νεκροὶ, καὶ ἁψαμένη ἑνὸς ἑκάστου τῆς χειρὸς, εἶπεν, Ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀναστάντες, ἔσεστε ὑγιεῖς ὡς τὸ πρότερον. Καὶ εὐθέως ὥσπερ ἀπὸ ὕπνου ἀνέστησαν ἅπαντες σῶοι, καὶ ὀλόκληροι.

CAP. XIV

[51] Τούτου δὲ τοῦ παραδόξου θαύματος γενομένου, ἦλθεν φωνή τις καὶ κραυγὴ μεγίστη ἐν τῷ τόπῳ, [Firmina Diodori vxore in balneo extincta,] ἐν ᾧ ἐκαθέζετο Ἡγεμὼν, ὡς τῆς γυναικὸς Διοδώρου, τοῦ Κώμητος τῶν ἐκεῖσε στρατιωτῶν, ἔν τινι βαλανείῳ ἐκλυθείσης καὶ ἀποπνευσάσης, καὶ ἦν θόρυβος οὐκ ὀλίγος περὶ ταύτης εἰς πᾶσαν τὴν πόλιν. οὖν Διόδωρος ἀκούσας περὶ τῆς γυναικὸς ἀυτοῦ, ἦν γὰρ συνὼν τῷ Ἡγεοῦόνι ἐν τῇ κουστοδίᾳ, σχίσας τὴν ἑαυτοῦ χλαμύδα ἐπορεύετο, θρηνῶν καὶ κοπτόμενος δεινῶς.

[52] [Diogenes suscitationem illius petit ab Eudocia:] Ἀναστάς δὲ καὶ Ἡγεμὼν, ἐπορεύετο καὶ ἀυτὸς ἰδεῖν τὸ ἀκουσθέν. Καὶ δὴ ἀπελθὼν, καὶ εὑρηκὼς ἀυτὴν ἀληθῶς τεθνηκυῖαν, ὑπέστρεψεν καὶ ἦλθεν ἐν ᾧ ἦν τόπῳ μακαρία Μάρτυς, καὶ λέγει πρὸς ἀυτήν· Ἠπ᾽ ἀληθείας πιστεύω, ὅτι ὑπὲρ τοὺς θεοὺς ἡμῶν μέγας καὶ δυυατώτερός ἐστιν Θεός σου. Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ἔτι μικροψυχῶ, ἐλθὲ σὺν ἐμοὶ πρὸς Φηρμῖναν, καὶ ἐὰν ἀυτὴν ἐγείρῃς ἐκ νεκρῶν, τὸ τηνικαῦτα ἀνυπερθέτως πιστεύω τῷ Θεῷ σου. δὲ μακαρία Ἐυδοκία λέγει ἀυτῷ, Οὐ μόνον διά σε ποιήσει Κύρίος μου Ἰησοῦς Χριστὸς τὸ θέλημα αὐτοῦ, ἀIllὰ καὶ διὰ πάντας τοὺς ἐπιθυμουῦντας εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ τῇ εὐσπλαγφνίᾳ αὐτοῦ. Διὸ δὴ πορευθῶμεν ἔνθα λέγεις, τοῦ Θεοῦ συνεργουῦντος ἡμῖν.

[53] Ἀπελθόντων δὲ ἀυτῶν σύν τοῖς ὄχλοις, ὑπήντησαν ἀυτῇ οἱ τὸ σῶμα τῆς Φηρμίνης ἐπὶ κλίνης κεκοσμημένον βαστάζοντες, [quæfuneri occurrens] καὶ λέγει τῶ Ἡγεμόνι μακαρία Ἐυδοκία, Ἐπίσχε τὸν ὄχλον διὰ τῆς τάξεως, καὶ τὸν κρββατον ποίησον ἀποτεθῆναι χαμαί, ἵνα δυσωπηθῇ Χριστὸς περὶ ἀυτῆς. Τούτου δὲ μετὰ πολλοῦ τοῦ τάχους γενομένου, ἐδάκρυσεν Μακαρία, καὶ ῥίψασα ἑαυτὴν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἐπὶ πολύ πρσμείνασα τῇ προσευχῇ, ἀνέστη ἀπὸ τοῦ ἐδάψους, καὶ δὴ λαβἐσα τῆς χειρὸς τῆς τεθνηκυίας, εἰπεν μεγάλῃ τῇ φωνῇ οὕτως· Θεὸς μέγας καὶ αἰώνιος Χριστὸς, Λόγος ὑπάρχων τοῦ Πατρὸς, [precibus mortuæ vitā reddit:] δἰ οὗ οἱ νεκροὶ ἐγείρονται, ἀυτὸς θέλησον εἰς πίστιν τῶν παρόντων ποιῆσαι θαυμάσιον μέγα, καὶ κέλευσον ἐγερθῆναι τὴν Φηρμῖναν, διδοὺς ἀυτῇ λογισυὸν μετανοίας εἰς τὸ ἐπιστρέψαι πρὸς σε τὸν ἀεὶ ζῶντα καὶ αἰώνιον Θεόν. Ταῦτα δὲ ἀυτῆς εὐξαμένης ἐυθέως ἀνεπήδησεν Φηρμῖνα ἐκ τοῦ κρββάτου, καὶ πάντεσ οἱ ὄχλοι ἀνεβόησαν μεγάλῃ τῇ φωνῇ, [quo viso turbæ & maritus in Christum credunt.] ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος κράζοντες, Μέγας Θεὸς Ἐυδοκίας, ὄντως ἀληθινὸς Θεός καὶ δίκαιος. Δεόμεθά σου, καὶ ἡμᾶς σῶζαι διὰ τοῦ Θεοῦ σου, πιστεύομεν γὰρ ἀυτῷ καὶ ἡμεῖς ἀδιακρίτως. δὲ Διόδορος χαροποιηθεὶς ἐπὶ τῇ ἐκ τῶν νεκρῶν ἐγέρσει Φηρμίνης τῆς ἑαυτοῦ γυναικὸς, ἔῤῥιψεν ἑαυτὸν πρὸς τοῖς ποσὶν τῆς Ὁσίας λέγων, Παρκαλῶ σε δούλη τοῦ Χριστοῦ, ποίησον κᾳμὲ Χριστιανὸν γενέσθαι· νῦν γὰρ ἐπ' ἀληθείας ἔγνων τῷ ποίῳ Θεῷ δουλεύεις. οὖν Διόδωρος καὶ γυνὴ αυτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἐν τῷ ὄικῳ ἀυτοῦ ἐβαπτίσθησαν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Ὑιοῦ καὶ τοῦ ἀγίου Πνεύματος· ὁμοίως καὶ Διογένης Ἡγεμὼν γενόμενος Χριστιανὸς ἐτελεύτησεν.

CAP. XV

[54] Ηη δὲ ἔκ τοτε ἐν τῷ ὄικῳ Διοδώρου Ὁσιομάρτυς διδάσκουσα τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, [Ad puerum a dracone occisum] ὑπῆρχεν δὲ πλησίον τῆς οἰκίας αὐτοῦ εἴς τινα κῆπον δράκων μέγιστος, ὅς τῆς μεσημβρινῆς ὥρας καθημένου νεανίσκου τινὸς, υἱὸς μονογενὴς ὑπάρχων χήρας τινὸς γυναικὸς, ἀνειλεν τῷ ἰδίῳ προσφυσήματι. οὖν μητὴρ δεινῶς ὀδυρωμένη ἀνεβόα διὰ τὸν υἱόν. τοίνυν ἀμνὰς τοῦ Θεοῦ Ἐυδοκία γνἐσα τὸ γεγονὸς, ἔφη τῷ Διοδώρῳ. Δεῦρο θέασαι ἕτερον μυστήριον τοῦ ἀγαθοῦ καὶ εὐσπλάγχνου Θεοῦ ἡμῶν. δὲ ἐτοίμως συναπῆλθεν. Εὑρἐσα δὲ τὸν νεανίσκον διαδημένον ὑπὸ τοῦ ἰοῦ τοῦ θηρίου, [Diodorum ducens Eudocia,] λέγει τῷ Διοδώρῳ· Νῦν καιρὸς τῆς σῆς τελείας πίστεως, ἵνα δειχθήσεται ποταπή ἐστιν πρὸς Κύριον. Εὖξαι οὖν ἀνατείνας τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας σου, καὶ ἀνέγειρον τὸν νεκρόν. δὲ Διόδωρος λέγει· Κυρία μου καὶ δούλη τοῦ Χριστοῦ, νεόφυτός εἰμι, καὶ οὐ δύναμαι ἀτενίσαι πρὸς τὸν Θεόν. Απεκρίθη Μακαρία· Ἐγὼ πιστεύω τῷ Θεῷ μου ὅτι τῶν ἐξ ὅλης καρδίας μετανοούντων ἁμαρτωλῶν ἔυηκος ταχὺς γίνεται περὶ τῶν ἀγαθῶν, [iubet vt inuocato Deo mortuum suscitet:] ὧν αἰτήσονται. Ἐπικάλεσαι οὖν ἐκ ψυχῆς σου τὸν δυνατὸν ἐν ἰσχύἳ Κύριον, καὶ ποιεῖτο ἔλεος ἀυτοῦ ἐφ ἡμᾶς. Τότε Διόδωρος κλίνας ἐπὶ τὴν γῆν τὸν ἑαυτοῦ αὐχένα, τύπτων τῷ στήθει, ἤρξατο μετὰ δακρύων εἰς ἐξάκουστον πάντων λέγειν οὗτως· Κύριε Θεὸς, τῇ σῇ κελεύσει καταξιώσας με ἀνάξιον καὶ ἁμαρτωλὸν ὑππάρχοντα καὶ ἄπιστον εἰς τὴν σὴν πίστιν καὶ δόξαν ἐλθεῖν, [quo oranto] τὴν σὴν τιμίαν δούλην διὰ προφάσεών τινων ἐξαποστείλας πρὸς ἡμᾶς τοὺς ταπεινοὺς, ἵνα τῶν ἀπολλυμένων ψυχῶν ὑπὸ τοῦ πονηροῦ σατᾶν προνοήσῃ, κἀμοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ καὶ ἀναξίου προσδεξαι τὴν δέησιν· καὶ γινώσκων μου τὴν πρὸς σε ἀμετάθετον πίστιν, κέλευσον ἀναζῆσαι τὸν ὑπὸ τοῦ ἀγρίου δράκοντος θανατοθέντα παῖδα, καὶ εἰς τὴν σὴν δὸξολογίαν καὶ προσκύνησιν στῆναι τοῦ λοιποῦ, ἵνα καὶ παῤ ἀυτοῦ καὶ παρὰ πάσης πνοῆς δοξάζηται τὸ πανάγιον ὄνομά σου εἴς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Καὶ ταῦτα εὐξάμενος, [resurgit puer:] λέγει τῷ τεθνηκότι, Ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ σταυρωθέντος ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου ἐγέρθητι Ζήνων. Καὶ ἀυθέως ἀνέστη νεκρὸς, α̈ποθέμενος τὴν μελανίαν τοῦ δράκοντος.

[55] Τούτου δὲ γενομένου, πάντες ὑπερεδόξασαν τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, πιστεύσαντες εἰς ἀυτόν. Τῶν δὲ ὄχλων βουλομένων ἀναχωρεῖν, [& ad Eudociæ preces] εἶπεν πρὸς ἀυτοὺς μακαρία ἀμνὰς καὶ δούλη τοῦ Χριστοῦ Ἐυδοκία, Μικρὸν περιμείνατε, Ἀδελφοὶ, ἔτι γὰρ δοξασθῆναι ἔχει σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Τῶν δὲ ὑπακουσάντων, ἀναστενάξασα μέγα, ἐφθέγξατο οὕτως· Κύριε Θεὸς, ἐν ἀοράτοις κατοικῶν καὶ τὰ σύμπαντα καθορῶν καθὼς σὺ ἐυδοκεῖς, ἑκάστοῦ ἡμῶν ἐπιστάμενος τὰ τῶν λογισμῶν ἐνθυμήματα, μηδέποτε παρακούων τῶν ἐπί σε καταφευγόντων ἐν ἀληθείᾳ, ἐπάκουσον κᾀμοῦ τῆς ταπεινῆς, καὶ κέλευσον τὸν ἐχθρὸν καὶ ἐπίβουλον δράκοντα τῶν σῶν δούλων διωκόμενον ὑπὸ τιμωρίας ἐλθεῖν, [draco extinguitur:] καὶ ῥίξαντα ἑαυτὸν ἀποθανεῖν· ὅπως καὶ οἱ σοὶ δοῦλοι, μέλλοντες τὴν εἴς σε τελείαν ἐλπίδα κατέχειν, δοξάσωσιν τὸ πανάγιον ὄνομά σου εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰάνων. Καὶ μετὰ τὸ ἔυξασθαι ἀυτὴν ταῦτα, ἰδοὺ καὶ δεινὸς δράκων ἦλθεν διωκόμενος ὑπὸ πυρὸς, καὶ ῥίξας ἑαυτὸν ἀπὸ πλεῖον, καὶ διαφυσήσας ἐξάπνευσεν παρὰ χρῆμα. Τότε προσελθόντες τῷ Ἐπισκόπῳ Ἡλιουπόλεως πάντες σὺν γυναιξὶ καὶ παιδίοις, ἐβαπτίσθησαν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Ὑιοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος.

[56] [sub Vincētio Præfide capite plectitur S. Eudocia.] Τελευτήσαντος δὲ τοῦ Ἡγεμόνος Διογένους, ἦλθεν ἀντ᾽ αὐτοῦ ἕτερος Ἡγεμὼν, ὀνόματι Βικέντιος, δεινὸς καὶ ἀπάνθρωπος περὶ τοὺς Χριστιανοὺς ὑπάρχων· καὶ μαθὼν τὰ κατὰ τὴν δούλην τοοῦ Χριστοῦ Ἐυδοκίαν, πέμψας στρατιώτας ἐκέλευσεν ξίφει τὴν κεφαλὴν αὐτῆς ἀποτμηθῆναι. Καὶ οὕτως ἐτελειώθη ἔνδοξος καὶ μακαρία Ὁσιομάρτυς τοῦ Χριστοῦ Ἐυδοκία, μηνὶ Μαρτίῳ πρώτῃ, ἡγεμονεύοντος Βικεντίου, κατὰ δὲ ἡμᾶς βασιλεύοντος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· ᾧ δόξα καὶ τὸ κράτος, σὺν τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νὖν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμὴν.

[Annotata]

a Codex MS λοιπὸν γάρ γέγονεν καὶ ὀκοῖον, quod hac per coniecturam emendatione egere censuimus iuxta mentem Interpretis.

b Id est Rogo te: in MS. mendose legebatur ἀξιῶσαι ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ θεοσεβῆ: quod postremum velut ad sensum impertinens omisi mus, forte positum prr θεοσεβῶς pie.

c Hanc vocem Latino-græcam vide apud Meursium in Glossario, ex Cedreno, Codino aliisq;.

d MS. ἄγιε Θεέ quare inter pres reddidit Deus sancte: nobis visa est oratio tota ad apparentem Michaelem dirigi, ideoq; mallemus redditum fuisse Sancte Dei.

e MS. καὶ ἀλλημιᾶς ψυχῆς quod doctissimo quidem Interpreti credimus non absque fundamento redditum esse, proficere volentis in melius: plane tamen opinamur vero propinquiorem esse nostram ex coniectura emendationem, quæ errore abductam animam significat, qualis eatenus Eudocia fuerat.

f Interpretis opinionem de hac voce ad textum Latinum protulimus; hic aliam coniecturam addimus, quæ minus enormem faciat videri numerum, si κάμπστραι τῶν ἐσθήτων sint, totidem quot hic dicuntur, mutatoria vestimentorum; ab eadem scilicet origine, vnde qui pecunias commutant dicuntur campsores: notum enim ex scripturis est solere Syros vestium numerum ab earum commutatione censere. At mox vbi κάμπστραι moschi & styracis dicuntur priori sententiæ omnino standum videtur; & non quidem κάμψαι scribi debuisse, sed κάμπτραι: vnde diminutinum καμπτρίον arcula infra num. 44.

g Paulo inferius ἀυρόκλαβα βῆλα leguntur. Vt autem vela hic sumuntur pro muliebribus pallus ex Latina lingua, sic & auro claua siue auroclauata, id est pallia prominentibus cuspidibus ex auro textis circumdata: adeo vt eiusmodi limbi tunc claui dicti fuerint, quomodo nunc variis in linguis vocantur puncta, id est, cuspides, & dentes atque denticuli vt puta Francis points, dentelles.

h MS. διά βάμβυκος, quod Interpreti visum legi debere βόμβυκος: sed cum sericia & Bombycina idem sint; βάμβαξ autem siue βαμβάκιον, teste Suida, lana sit ex arboribus apud Ægyptios carpi solita, vnde sacerdotibus apud eos vestes gratissimæ, videtur nostræ potius correctioni standum.

i Vide Glossarium Meursij, & quotquot de Caracalla Imperatore, nomen ab istiusmodi indumento sortito, scripserunt auctores: aliua autem non fuit quam penula vel chlamys cucullata, quali etiam nunc rustica & nautica turba aduersus cæli iniurias vtitur, potissimum in Italia.

k Suppleuit Interpres quæ deesse iudicauit in MS. ex his verbis, σημειοδοσίαι αυταί. nos omittere hic maluimus.

l MS. vnica voce μηδιψυχὴν non ex animo: quod alibi necdum iuuenimus

m Pluteum Interpres reddit: si vim vocis, alibi ignotæ, recte capimus, videtur ea ex πέζος pedestris & ὕλη lignum formata, [πεζούλιον]etiam scabellum aut scamnum significare.

n Diminituum a Latina voce Lectica: auctores vide in Glossario Meursij. [λεκτίον.]

o Hinc cetera sub nouo titulo sic legebantur. Μαρτύριον τῆς ἁγίας καὶ ἐνδόξου Ὁσιομά πτυρος τοῦ Χριστοῦ Ἐυδοκίας τῆς ἀπὸ Σαμαρειτῶν.

p Quasi a φωτοδότος fiat Φωτοδοτέω lumen præbeo, seu prælucentis officio fungor.

COMPENDIVM VITÆ S. HESYCHII THAVMATVRGI
Ex MS. Synaxario Petri Franc. Chiffletij Soc. Iesu.

Hesychius Thaumathurgus in Bithynia (S.)

VI MARTII.

[1] Ο περιβόητος οὕτος καὶ τοῦ Θεοῦ ἄνθροπος, μέγας Ἡσύχιος, ἐκ σπαργάνων ἀυτῶν ἐυλαβῶς ἐναγόμενος, [Hesychius patria Andrapenus,] τὰς ὑλώδεις μισήσας ἐπιφορὰς, ἐνδιαίτημα τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐχρημάτησε, τῆς ἄνω Σιὼν ἐπιποθῶντῆν κατάσχεσιν. Διάτι τοῦτο μετανάστης τῆς πατρίδος γενόμενος τὰς ἐρήμους ἐδίωκεν. Ἐξ ἀυτῆς γὰρ τῶν Ἀνδραπένων γῆς Μακάριος ἐκφὺς, ἐπεὶ δὲ τὰ πρὸς θάλασσαν τῆς Ἀδρανίας, ὡς τοῦτον καλῶν ἐπέταττε, παρεγένετο, καὶ πρὸς τὸ ὄρος τὸ Μαΐωνος προσαγορευόμενον γεγονὼς, οἱ ἐν ἀυτῷ κακοῦργοι ἐμφολέυοντες δαίμονες, ἑαυτῶν τὸν ὄλεθρον στοχασάμενοι, διὰ μηχανῆς ἐπείρων παραπέμψαι τὸν Ἅγιον ἐκ τῶν ὁρέων ἐκείνων. [inuitis dæmonibus] Ὀργάνοις γάρ χρησάμενοι Ἰωάννῃ καὶ Ἱλαρίωνι, δἰ ἀυτῶν ἠρώτων ποῦ τὴν ὁρμὴν ἔχει ἀυτοῦ τῆς ἀφίξεως. Ἐκεινου δὲ ἀπτώτως τούτοις τὸν τόπον δηλώσαντος, οἱ κακουργοὶ ἀντέφησαν, Ὡς ἀγνοῶν τὴν τοῦ τοπου δυσχερείαν, ἄνθροπε, ἐπ' ἀυτὸν πορέυῃ τὸν θάνατον· Θηρῶν γὰρ καὶ ληστῶν τόπος ἐκεῖνός ἐστι καταγώγιον, καὶ ἐκεῖσε γενόμενος ὑπὸ μίᾳ ἡμέρᾳ τοῦ φωτὸς οὐκ άπήλαυσεν.

[2] [in Maione monte sedē figit] Τότε Πατὴρ, ὥσπερ σύννους τῶν πρὸς ἀυτὸν διαλεγομένων, τὴν οὔντε χαρακτηρίσας, καὶ γνοὺς ἀπὸ τῷ πνεύματι ὑπὸ δαιμόνων ἐνεργεῖσθαι τῆν φύσιν, τῇ δυνάμει τοῦ σταυροῦ ἐκ τῶν σωμάτων τοὺς ἀσωμάτους ἀπήλασε δαίμονας. Τότε τῷ ὁδηγἐντι συνεπόμενος, ἐπί τι μέρος τοῦ ὄρους ἐγένετο, καὶ τὴν ἐυθείαν καταλαβὼν κατὰ τὸ δύνατον, ἀυτήντε τὴν γῆν ἐργαζόμενος, τὴν βίαν ἐπαρωθεῖτο τῆς φύσεως. Ἀλλὰ ποθὲν τῷ τόπῳ τούτο ὄρνιθες ἐμπεσἐσαι τὴν βλάστην τῶν φυομένων εἰς ἐδωδὴν ἐποιοῦντο, καὶ ὥσπερ ἐν δηλιτηρίου οὐκ εἰς μακρὰν τὴν ποίνην ἀποτίνουσιν· ἄμα γὰρ τῇ μεταλήψει νεκρὰ καὶ πρὸς γῆν ἐῤῥιμένα τὰ πετηνὰ ἑωρῶντο. [horto infestas aues miraculo extinguit vel abigit:] Καὶ ἑτέρων πάλιν τῷ τόπῳ παραβαλόντων Πατὴρ ἑωρακὼς, καὶ γνοὺς τῶν ἀδικησάντων τὸν ὄλεθρον, εἰς οὐρανοὺς ἄρας τοὺς οφθαλμοὺς, καὶ ὥσπερ ἐμβρεμησάμενος ἑαυτῷ, Ἄπιτε, πρὸς τὰς ὄρνιθάς φησι, τῶν μοναχῶν τοὺς κόπους ἀπὸ τὸ νῦν ἐυλαβόμεναι. Εκεῖναι δὲ τὴν φωνὴν τοῦ Πατρὸς, ὥσπερ ἐρωτησθεῖσαι, ἀερίως τὰς πτέρυγας κινήσασαι, ὤχοντο τῶ χωρίῳ ἐκείνῳ παραβαλλἐσαι μηδέποτε.

[3] [S. Andreæ oratorium struit:] Ἀυτὸς λοιπὸν πρὸς τὸ κατάντες μικρὸν γενόμενος, ὕδατος ἐκεῖσε ἑυρεθέντος, τῷ Αποστόλῳ Ἀνδρέᾳ σεμνὸν ἁγιάσμα προσανήγειρεν, ἡσύχως ἐν ἀυτῷ τῷ Κυίῳ προσομιλῶν· ἐν ᾧ καὶ τινες καταδράμόντες, ὀχούμενον ἐπὶ πνεύματος πονηροῦ γυναῖον ἔχοντες, [energumenam sanat:] τὸν μέγαν Ἡσύχιον ἐζήτουν εἰς τὴν τῆς παιδὸς ἐλευθερίαντε καὶ τελείαν ἀπαλλαγὴν ἐπινεύσαι. Ἐπὶ τοῦτο μὴ μελλήσας Μέγας, τῇ συνεργείᾳ τοῦ Κοοῦυφαίου, ἐυσχήμονα καὶ ὑγιῆ τὴν παῖδα τοῖς γονεῦσιν ἀπέδοτο, προς ἀμφοτέρους τοῦτο εἰπών, Ταδί μοι λέγει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ὅτι μετὰ τὴν ἐμὴν ἀποβίωσιν σεμνῶν γυναικῶν οὗτος οἶκος γενήσεται ἀσκητήριον, καὶ ταῖς ἀλήκτοις τοῦτων ἐυχαῖς πᾶσα ἐνθένδε τῶν δαιμόνων φαλὰγξ ἀπελαθήσεται, δὴ καὶ οὐκ εἰς μακρὰν ἀπέβη.

[4] [depressum a dæmone bouem erigit:] δὲ ἅγιος Πατὴρ ἡμῶν Ἡσύχιος οὗτος, ἐκ τῆς κέλλης ποτὲ, ὡς ἐκ προνοίας, ἐξελθὼν ὁρᾷ τινα ἀγροικον τοὺς βοῦς, ἐφ᾽ ἁμάξης φόρτον ἐπιφερομένους, ἐπίπροσθεν ἄγοντα· καὶ τὸν ἕνα τούτων συμποδισθέντα οὕτω συμβάντα πρηνῆ ἐν τῇ γῇ ἐληινῶς καταπεσεῖν, ὡς ἀυτίκα τὸν ἀγροῖκον ἐπιμελῶς σπεύδειν πρὸς τὴν τοῦ βοὸς ἀνέγερσιν καὶ μηδὲν ἀνύειν, εἰς λίθοῦ σχεδὸν ἀντιτυπίαν τοῦ βοὸς μεταβληθέντος. Διακοπεὶς δὲ τὴν ἰσχὺν ἐκ τοῦ χειμάζεσθαι ἀγρότης, καὶ τῇ ἀκινησίᾳ τοῦ ζώου ἐξαπορηθεὶς, ἀδημονῶν ἑαυτὸν ὅλον τοῖς δάκρυσι κατέβρεχε. ΤοῦItoν ἱερὸς καὶ συμπαθὴς ἰδὼν Ἡσυχιος πρὸς τον πεσόντα βἐν παραγίνεται, καὶ τούτου προστρίβων τηρέει τὸν ἀυχένα· Ἀναστηθι, ἔλεγεν, ὀκνηρὲ, καὶ τῆς ὁδοῦ διάνυσε τὸ περίλοιπον· μὴ παρανάλωμά σε μαχαίραν ἐχθρὸς ἀπεργάσηται. Καὶ ἐπαυτὸν τὸν τίμιον σταυρὸν σημειούμενος, ἀναστῆναι καὶ κούφως τὴν ἅμαξαν ἕλκειν καὶ ἐυδρομεῖν παρασκεύασεν. Τοῦτο τὸν ἀγροῖκον ἐξέστησε, πρὸς γῆν πεσόντα καὶ τῷ Ἁγίῳ ἐυχαριστἐντα, ὡς τὴν ὁδὸν λείαν ἀυτίκα ὀικάδε πορευόμενον.

[5] Ὁ͂υτος Μακάριος τοῖς ἔμπροσθεν ἀεὶ ἐπεκτεινόμενος καὶ τὸ χεῖρον ὑποτάξας τῷ κρείττονι, [pie moritur,] καὶ Ἀγγέλοις προσομιλεῖν κατηξιοῦτο. Πρὸ τριάκοντα γὰρ ἡμερῶν δἰ Ἀγγέλου πρὸς Κύριον ἀυτοῦ ἐκδηλοῦται ἄφιξις. Επὶ τοῦτο ἀγαλλιασθεὶς τὴν ψυχὴν καὶ τοὺς συνόντας προςκαλεσάμενος, τὰ ἐξόδια προεφθέγξατο ῥήματα, ἐπ᾽ ὄψιν ἄγων τῆς γεέννης τὸν ψόβον, καὶ ὥσπερ τότε τὴν συρίζουσαν κάμινον ἐκτρεμόμενος τοὺς συνελυθότας ἐξέστησε. Ἀλλὰ πρὸς τὸ τῆς νυκτὸς μεσαίτατον τὰς παραινέσεις ποιουμένῳ, φὼς ἀυτῷ οὐρανόθεν ἐπέλαμψεν. Ἐις χεῖράς σου δὲ τελευταῖον, Κύριε, τὸ πνεῦμά μου παρατίθημι προςειπὼν, πρὸς τὰς οὐρανίας ἀπέπτη μονάς. [tumulatur] Τότε όἱ παρατύχοντες ἐυλαβῶς περιστείλαντες τὸ καὶ Ἀγγέλοις ἀιδέσιμον καὶ σεβάσμιον σῶμα, ἐν λιθίνῃ κατέθεντο λάρνακι, πλησίον τῆς δεσποτικῆς πύλης. Ὅτε δὲ τὰ σκῆπτρα τῆς βασιλείας Κωνσταντῖνος σὺν τῇ Ἐιρήνῃ ἐκυβέρνα, ἐν ἔτει ς τ᾽, τὴν ἐπισκοπὴν Ἀμασείας ἰθύνων Θεοφύλακτος, [transfertur.] τὸ ἱερὸν σκῆνος τοῦ παμμακαρίου Ἡσυχίου ἐν τῷ δεξιῷ μέρει τοῦ θυσιαστηρίου μετέστησεν· ἐν ᾧ καὶ μεχρὶ τοῦ παρόντος τιμώμενον δείκνυται.

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΣΙΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΝΤΑ ΔΥΟ ΜΑΡΤΥΡΩΝ
auctore Euodio synchrono
Ex MS. Vaticanæ Bibliothecæ.

Theodorus Craterus Protospatarius, Martyr, Amorii captus, in Syria occisus (S.)
Constantinus Drungarius, Martyr, Amorii captus, in Syria occisus (S.)
Callistus Turmarcha, Martyr, Amorii captus, in Syria occisus (S.)
Aëtius, Dux, Martyr, Amorii captus, in Syria occisus (S.)
Melissenus, Dux, Martyr, Amorii captus, in Syria occisus (S.)
Theophilus Patricius, Martyr, Amorii captus, in Syria occisus (S.)
Bassoë, Martyr, Amorii captus, in Syria occisus (S.)
Alii XXXV Proceres agminum, Martyres, Amorii capti, in Syria occisi

PROLOGVS

[1] Φαιδρὰ μὲν τῆς παρούσης πανηγύρεως. ὑπόθεσις Χριστοῦ Μαιτύρων ἄθλησίν τε καὶ νίκην καὶ γεροδοσίαν μεγαλοπρεπῶς εἰσηγεῖται, μετέχει δὲ καὶ σκυθρωπῆς τραγῳδίας ἐξ ἀκολούθου· ὅτι μὴ αλλοθέν ἐστιν εἰς τὰ τῶν Χριστοῦ Μαρτύρων a σκάμματα παρακύψαι, δἰ ἐκείνης ἐλοῦόντας ἡμᾶς. Ἀλλὰ μηδεὶς κατηφείτω, σκυθρωπὸν αγγελίας ἀκούσας· ἑνὶ μὲν τρόπῳ, ὅτι μηδὲν σκαιὸν ἀπεικὸς περὶ τὴν τῶν μαρτύρων ἄθλησιν ἀκουτισθήσεται· δευτέρῳ δὲ, ὅτι ὤσπερ τὸ ἱερὸν γράμμα φησὶν, Ἐι ἐκτός b ἐστε παιδείας, ἆρα νόθοι ἐστὲ, καὶ οὐχ υἱοί. Ἔιγε παιδείαν χρὴ καλεῖν πόλεως μυριάνδρου πανωλεθρίαν, καὶ ἀπείρων στρατευμάτων μιαιφονίας, ναῶν τε καὶ ἱερῶν ἀναθημάτων καὶ Ἰερέων μετὰ παρθένων ἀφανισμόν. [Hebr. 12, 8.] [Ecclesiæ calamitates] Ἀλλ᾽ οὐχὶ πέρας τῆς ἀπηρτημένης κατὰ τοῦ ἀσεβούντων ἀπειλῆς (ὄιμοι ἐκείνης) ὧδέ που ἀποτεινομένης, Μεθύσω τὰ βέλη μου ἀφ᾽ αἵματος, καὶ τὰ ἑξῆς,

[2] Ἐι μὴ ἄρα τις ἐπιδιέλοιτο σοφῶς τὸ τῆς c ἐπενέγξεως τιμωρὸν, καὶ ταῖς τοῦ ἐξεταζομένων καταμεριζομένων ἀποδῷ διαθέσεσιν, ὡς τοῖς μὲν παιδείαν εὑρίσκεσθαι πατρικὴν (τίς γάρ ἐστιν υἱὸς, ὃν οὐ παιδεύσει πατήρ;) τοῖς δὲ στιβαρὰν ἀνταπόδοσιν, κουφίζουσαν τῶν ἐκεῖθεν βασάνων τὸ ἀλγεινὸν καὶ ἐπῴδυνον ὅσοις τὸ τῆς εὐποιΐας ἥμερον εἰς νουθέτησιν οὐκ ἐπήρκεσε· τοῖς δὲ (εἰ μὴ φορτικὸν φάναι) ἀποστροφῆς ἔνδειγμα καὶ σημεῖον σαφὲς οὔτε πατρικαῖς παιδείαις οὔτε μυρίαις εὐεργεσίαις καὶ κηδεμονίαις εἰς σαυαίσθησιν καὶ τοῦ συμφέροντος αἵρεσιν ἐνηγμένοις. [Deut. 32, 42.]

[3] [in occulta Dei iudicia referendæ.] Ἀλλ᾽ εἰ καὶ τὰ μάλιστα τούτοις ἡμεῖς τοῖς λογισμοῖς ἑαυτοὺς κατασφαλιζομεθα, ὡς μὴ ἀγνωμοσύνης, καὶ ἀχαριστίας, ἀπρονοησίας ἀλογίᾳ παρισχεθῆναι, βέλτιον τοῖς ἀκαταλήπτοις τοῦ Θεοῦ κρίμασι τὰ τοιαῦτα προοσαναθεῖναι, ὅς γε καὶ τῷ Ἱερεμίου φοιτητῇ ἀλύοντι ἐπὶ τῇ ἁλώσει τῆς Ἱερουσαλὴμ διὰ τοῦ Προφήτου καταφιμοῦντα ῥήματα ἀνετέλλετο λέγων. Ιδοὺ, οὓς ἐγὼ ᾠκοδόμησα ἐγὼ καθαιρῶ, καὶ οὕς ἐφύτευσα ἐγὼ ἐκτίλλω, καὶ σὺ ζητεῖς σεαυτῷ μεγάλα; Ἡμεῖς δὲ τὰ προάγοντα τῆς τῶν τοῦ Χριστοῦ μαρτύρων ἀθλήσεως, ὡς ὀιοίτε ἐσμὲν συντομώτερον ἱστορήσωμεν, ὡς ἃνν ἡμῖν καθ᾽ ὁδὸν λόγος προέρχοιτο.

CAP. I

[4] Ἦν ὅτε δογμάτων ὀρθοδόξων καὶ πολιτείας ἀρίστης κατὰ τὰς Ἀποστολικὰς παραδόσIeiς Βασιλεία Ῥωμαίων εὐνομουμένη, ὑποχειρίους εἶχε τοὺς τῶν ἐθνῶν Ἡγεμόνας καὶ Προηγήτορας, συνεπαυνύοντος ταύτῃ τοῦ εἰρεικότος δηλονότι, Ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς, Ἰησοῦ Χριστοῦ, [Hereses Eutychiana & Monothelitica] τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. [Matth. 28] Ἐπεὶ δὲ οἱ μὲν τὸν βίον, οἱ δὲ τὸν τοῦ Θείου δόγματος λόγον κατελυμῄναντο, καὶ Βασιλεὺς μὲν (κατ᾽ ἐκεῖνον τὸν Ὀζίαν) τοῖς ἱερωτέροις τοῦ ναοῦ Θεοῦ λόγοις καὶ ταῖς ἀβάτοις τῶν ἀμυήτων ποσὶ Θεολογίαις ἑαυτὸν παρενῇρε, τῆς Θεανδρικῆς Ἰησοῦ ὑποστάσεως συγχέων τὰς φύσεις καὶ τὰ θελήματα, καὶ μηδ᾽ ὁπότερον τούτων τελεῖν, ὅπερ πέφυκε, συγχωρῶν· πτωχεύειν νομίζων θείαν οὐσίαν, καὶ μηδὲν τῆς ἐκείνου πενίας ἔχειν τι πλέον ὑψηλότερον· Ἱερεῖς δὲ μᾶλλον καὶ Ἱεράρχαι σχεδὸν ἅπαντες τὰ ἐκείνῳ φίλα φρονεῖν κατεδέχοντο. [2. Par. 29, 16.]

[5] [Sarracenorum immissione puniuntur:] Τότε δὴ τοῦ προμαχοῦντος, ὥσπερ δὴ περἳυβρισμένου, ὑπαναχωρεῖν ἀυτῆς κεκρικότος, ἐνδεδωκότος ἀμύνειν, ὡς μὴ προπετέστερον τῇ οἰκείᾳ τῆς εἰς ἀυτὸν βλασφημίας μανίᾳ ἐμμένῃ τε καὶ προσθείη τι πλέον· καὶ προοτροπή τις ἀυτὴ λοιπὸν καὶ ἀπωλείας αἰτία καθειστήκει. Ἐυθὺ μὲν τὸ τῶν Ἰσμαηλιτῶν ἔθνος ἔσω που ταῖς ἐρημίαις ἀπῳκισμένον καὶ δεσμῷ θείου λόγου πεπεδημένον, ἄνετον καὶ ἐλεύθερον ἀφεθὲν, ληΐζεται πρῶτα μὲν τὰ ὑπέρ τὴν Μεσοποταμίαν, εἶτα Παλαιστίνην, Ἄιγυπτον καὶ Ἀφρικὴν, καὶ τὰ Ῥωμαίων στρατόπεδα φροῦδά τε καὶ ἀνάστατα καὶ μαχαίρας βαρβαρικῆς παρανάλωμα.

[6] Ὅμως οὖν φιλάνθρωπος καὶ σοφωτάτη ἀυτοῦ Πρόνοια (προφητικῶς φάναι) οὐ κατὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἐποίησεν ἡμῖν, [ijsdem repressis repressi & ipsi sunt,] οὐ δὲ κατὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἀνταπέδωκεν ἡμῖν· ἀλλ᾽ ἀνασχομένης ἀυτῆς μὴ πανωλεθρίᾳ καὶ ἀφανισμῷ τελείῳ τὴν Βασιλείαν παραδοθῆναι, ὅροις τέ τισι μεταξὺ Κιλικίας τε καὶ Συρίας τὸ Ἰσμαηλιτῶν ἔθνος ἀποτειχισάσης. [Ps. 102, 10] Μόλις ὀψέ ποτε, τὰ ὀρθὰ φρονεῖν περι τῆς αὐτοῦ ἐνσάρκου θείας Ὀικονομίας οἱ ἡμέτεροι διανοησάμενοι· ἐγκρατεῖς τῶν μετὰ τοὺς εἰρημένους ὅρους χωρῶν ἀσφαλῶς γεγόνασι, τῆς μέντοι γε μοναρχικῆς εὐκλείας ἀπεστερήθησαν· δίκαιον (οἶμαι) τοῦ Θεοῦ κρίναντος, μὴ ἀξίους εἶναι Δεσπότας τελείως ἀναγορεύεσθαι, τοὺς εἰς τὸν ἀληθῆ Δεσπότην ἐμπαροινήσαντας.

[7] Καὶ εἶχε μὲν οὕτως τὰ πράγματα ἐπὶ χρόνους τινὰς, [donec Iconomachi ïnualescerent] ἕως ποτὲν ἄλλη κατὰ τῆς Χριστοῦ δόξης ἠπανεφύη ἄλογος μᾶλλον δὲ ἀρνησίχριστος αἵρεσις μανία, τὴν μόρφωσιν τῆς αὐτοῦ καθαιρἐσα σαρκώσεως, προφάσει μὲν τὰ τοῖς ἀψύχοις ἐοικότα εἴδωλα καθαιρἐσα σαρκώσεως· τῇ δέ γε ἄληθείᾳ τὴν ἔμψυχον καὶ ἔννουν τὴν Θεοῦ Λόγου σάρκα ἐπαγορεύουσα, ὡς (εἴγε καὶ ἀληθῶς ταύτης ἕνεκα τῆς αἰτίας τοῦτο ἐποίει) ὅμοιόν τι ἐνήργει τῷ μὴ δεῖν ἔννομον γάμον συνίστασθαι δογματίζοντι, διὰ τὸ μίαν καὶ τὴν αὐτὴν εἶναι πρᾶξιν γάμου τε καὶ πορνείας

[8] [sub Leone Isaurico:] Ταύτην ἤγαγε τὴν θηριώνυμον σαῦραν τὸ κλίμα τῆς Ἰσαυρίας· ἀλλὰ γὰρ κατὰ πόδας τὰ θεῖαδείγματά τε καὶ ἀμυντήρια, οὐρανίων ἀστέρων κατὰ γῆς σφαιρισμοί τε καὶ καταπτώσεις, σεισμοὶ διηνεκεῖς, καὶ τῆς βασιλευοῦσης πόλεως τὰ κάλλιστά τε καὶ κράτιστα καθαιροῦμενα, ἐξ ὧν οἱ φονοκτονοῦμενοι παμ πληθεῖς καὶ ἀμέτρητοι, εἶτα θάνατος ἄωρος καθ᾽ ὅλης τῆς Βασιλείας, πλέον δὲ κατὰ τὴν Βασιλίδα πόλιν τὴν τοῦ κακοῦ ῥίζαν τε καὶ αἰτίαν τῶν πληγῶν διαῤῥήδην εἰσηγουμένων ἐκεῖσε τυγχάνουσαν. Καὶ συναίσθησις οὐδαμοῦ, μᾶλλον μὲν οὖν καὶ τῆς βλασφημίας ἐπίδοσις· ἐφιλονείκει γὰρ μισόχριστος ἐκείνη ψυχὴ, καὶ τὴν Θεοτόκου φωνὴν ἐκ μέσου τῶν Χριστιανῶν ποιῆσαι.

[9] [propterea victi Romani obsessa Constātinopolis:] Ἀλλὰ τίς καὶ τούτου ἀντιμισθία; Καθαίρεσις τῶν διοριζόντων Ῥωμαίους τε καὶ Ἰσμαηλίτας ὁρίων, καὶ πάλιν ἀφαίρεσις τῆς ὅλης κατὰ τὴν Κιλικίαν στρατηγίας Ῥωμαίων, καὶ μέχρις ἀυτῆς Καππαδοκίας κατάσχεσις. Ἐπὶ τούτοις στόλος ἀυτὴν καταλαμβάνει τὴν Βασιλεύουσαν, οὐκ Ἰσμαηλιτῶν μόνον ἀλλὰ καὶ Ἀβάρων καὶ ἑτέρων γλωσσῶν, πᾶσαν τὴν Προποντίδα καὶ πάντας τοὺς ἐντὸς Ἀβύδου κόλπους ἀποπληρώσας, καὶ ἐφ᾽ ὅλοις ἑπτὰ ἔτεσι πολυορκῶν τὴν Βασιλεύουσαν.

[10] [restitutis imaginibus pax constituitur,] Ἀλλὰ γὰρ οὐδὲ μετὰ τοσαύτας πarαβασίας τοῦ Θεοῦ ἀνοχὴ d ὀλιγωρίαν ὑυπέστη (ἀπαθὲς γὰρ τῷ ὅντι μόνον τὸ Θεῖόν ἐστιν) ἀλλὰ μακροθυμὴσ αντος αὐτοῦ ἐπὶ οὕτωγε πονηροῖς οἰκέταις, πάλιν τὸ τῆς αὐτοῦ θείας σαρκώσεως ἀπεικόνισμα δἰ εὐσεβῶν Ἱερέων καὶ Βασιλέων ἀναστηλἐσθαι ζυνοδικῶς τεθέσπισται. Ἵνα δὲ ἀσφαλῶς γνοῖεν ὁι τότε Κρατἐντες, ὅτι τῆς μὲν εἰς ἀυτὸν παροινίας ἕνεκεν τὰ πλείω καὶ βελτίω τῆς οἰκουμένης μέρη ἀπεστερήθησαν, τῆς δὲ εἰς αὐτὸν εὐσεβείας χάραν ὅλη κατείχετο οἰκουμένη, καὶ τοι γυναικὸς σὺν παιδίῳ τῷ τηνικαῦτα τῶν Ῥωμαίων διεξαγούσης τὰ σκῆπτρα, σπονδὰς εἰρηνικὰς βαρβαρικὴ ἐκείνη δυναστεία μετὰ τῶν Ῥωμαίων πεποίηκε, μηδενὸς ἄλλου τοῦ τιμωμένου γνησίως καὶ θεαρέστως υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦτο προνοουμένου, καθ᾽ ὃν ἔφημεν τρόπον, ὡς ἂν εὐσεβεῖς μᾶλλον ἐντεῦθεν γίνοιντο ἄνθρωποι.

[11] [iterumque turbatur sub Leone Armeno] Ἁλλὰ καὶ αὖθις ὁμώνυμος ἐκείνῳ τῷ δυσσεβεῖ καὶ ὁμότροπος, εἰς τὸν ἐκείνου ἔμετον ἐπιστρέψας καὶ τῷ βορβόρῳ τῆς αὐτῆς αἱρέσεως κοινωνησάμενος, ὑπερορίζει μὲν τοὺς ὀρθοδόξους ἅπαντας Ἱεράρχας, ἀποτεφροῖ δὲ θεῖα κειμήλια καὶ ἱερὰς ἐσθῆτας κατὰ τὰς λεωφόρους. Ὅμως γοῦν ἐπαφεῖται καὶ τούτῳ τοῦ τυράννου ἐκείνου Θωμᾶ ἐπίθεσις, τῷ ἐμφυλίῳ πολέμῳ τὰς Ῥωμαἳκὰς δυναστείας συνδιαφθείρουσα. Καὶ ἀυτὸς δὲ τέλει πικρῷ παῤ ἀυτῷ τῷ βήματι τὴν ψυχὴν ἀποῤῥήξας, ἐναφίησι τῇ πολιτείᾳ Χριστιανῶν τὴν μισόχριστον αὐτοῦ μανίαν, ἕως καὶ ψευδώνυμος κληθεὶς Θεόφιλος τὴν Ἀρχὴν διεδέξατο, [& Theophilo:] οὐδὲν ἧττον τὴν ἐκείνων τῶν πρὸ αὐτοῦ ζηλώσας μανίαν, μάλλον δὲ καὶ προσθέμενος. Ἁλλ᾽ ὁπόσας καὶ οὗτος τὰς ἐν πολέμοις ἥττας παρὰ τῶν Ἰσμαηλιτῶν ὑπέστη, καὶ ὅσαι χῶραι καὶ πόλεις καὶ νῆσοι ἔρημοι γεγόνασι διὰ τὴν εἰς τὴν τοῦ Χριστοῦ εἰκόνα ὕβριν, ἀδύνατον ἡμίν ἀπογράφεσθαι. Μόνης δὲ τῆς, ἐν ᾗ οἱ Ἅγιοι κατεσχέθησαν, πόλεως καὶ τῆς ταύτης ἀλώσεως μνημονεύσωμεν.

[12] [Amorium capitur,] Τοιγαροῦν ἐπὶ τούτου Ἀβησὰκ ἐκεῖνος, Πρωτοσύμβουλος τῶν Ἱσμαηλιτῶν ἔθνους (οὕτω γὰρ τοὺς αὐτῶνἘθνάρχας ἀποκαλἐσι) σὺν δυνάμει βαρείᾳ κατὰ τῆς περιωνύμου πόλεως Ἀμορίου ὁρμήσας, καὶ ἐν πάσαις τριστκαίδεκα ἡμέραις τὰ τείχη κατεῤῥιπτήσας διὰ τῶν μηχανικῶη ἑλεπό λεων, πορθεῖ μὲν ἀυτὴν, τοὺς δὲ τῶν ἑπτὰ θεμάτων καθηγεμόνας e ζωογονήσας, τὰς ὑπ' αὐτοὺς ταττομένας λεγεῶνας ἀναιρεθῆναι μετὰ τῶν ἐν τῇ πόλει οἰκούντων καὶ τῶν ἐκεῖσε καταφυγόντων ἀνδρῶν διὰ μαχαίρας προστάττει. [milites cū plebe mactantur, ductores ordinum carceri mancipantur,] Ἐις δὲ τὴν οἰκείαν ἀνθυποστρέψας Ἀρχὴν, φρουρᾷ μὲν τοὺς εἰρημένους Ἀρχηγοὺς τῶν στρατευμάτων σκοτεινῇ καὶ δυσωδεστάτῃ, διπλασίοις τε καὶ τριπλασίοις σιδηροπέδαις, καὶ τῇ τῶν ξύλων καθείρξει συνεσφιγμένους ἐναποτίθεται· βραχεῖ δέ τινι ἄρτῳ καὶ βραχυτέρῳ ὕδατι τούτους ἐντειλάμενος τιμωρεῖσθαι, φύλακας καὶ τηρητὰς ἐγκαθίστησιν, ὡς μή τινα πλὴν τῶν φρουρῶν τοῦτοις προσομιλῆσαι.

[13] Ἀλλὰ γὰρ τίς τῶν δακρύων ἐκείνων, Χριστὲ Ἄναξ, καὶ τῶν f ἀμυθήτων καὶ ὀδunηρῶν στεναγμῶν τὸ πλῆθος ὑπέρ σου ταῦτα ὑπομενόντων, [in quo durissime habentur.] πλὴν σου μονος ἀκριβῶς ἐξεπίσταται; Ὀυ γὰρ τοσούτου μετεῖχον ὕδατος, ὅσον τῶν ὀφθαλμῶν προέχεον δάκρυον· οὐ τοσούτου μετελάμβανον ἄρτου, οἱ πολλούς ποτε διαθρέψαντες πένητας, ὅσον τῆς ἀυτῶν σαρκὸς ὑφαιροῦντο οἰ φθεῖρές τε καὶ οἱ μῦες καὶ τὰ ἐπὶ γῆς ζωΰφια ἰλυσπώμενα. Κλίνη αὐτοῖς γῆ, καὶ ὑποστρώματα δυσώδης καὶ λεπτοτάτη κόνις· εἰ δέ που καὶ τινι ἀυτῶν ὑπεῤῥίφθη βδελυκτὸν ῥάκος, μείζων βάσανος τῶν ὀλεθρίων ζωϋφίων ἐκεῖσε ἐμφωλευόντων.

[14] Ἐκ δὲ τοῦ σκότου οὐδὲ ἐν αὐτῇ μεσημβρίᾳ τὰς ἀλλήλων ὄψεις ἀκριβῶς ἐπιγνῶναι ἠδύναντο, εἰ μὴ ἄρα πυρίῳ τινί που ἐχρήσαντο. Ὀυ συνεχωρεῖτο ἀυτοῖς προσελθεῖν βαλανείῳ, οὐκ ἀποκεῖραι τῆς κόμης τὸ περιττὸν, οὐχ ὑποκαθίσαι ἀκτῖνας ἡλιακὰς, ἀλλ᾽ οὐδὲ κᾂν ὅλως προσβλέψασθαι ταύτας. Ἠιτούντο παρὰ τῶν φυλάκων πρὸς ἄιτησιν ἐλεημοσύνης τινὰς ἐξ αὐτῶν προσελθεῖν· καὶ εἴ που τοῦτο κατένευσαν, δέκα ἑνὶ δεσμίῳ πεπεδημένῳ παρείποντο στρατιῶται, ὑποστρέψαντι δὲ ἀυτῷ ἀνετέμνετο καὶ ἠρευνᾶτο οἰκτρότατος ἄρτος, καὶ τὸ εὐτελὲς περιειργάζετο σκεῦος, μή που ἐπίβουλον γράμμα ἐν τούτοις περικαλύπτοιτο.

CAP. II.

[15] Καὶ ἕως μὲν προαποκειμένη τῆς σαρκὸς δύναμις προσῆν τοῖς γενναιοτά τοις, [Submittūtura Protosymbolo qui specie solandi captiuos] οὐδένα περὶ πίστεως ἀυτοῖς προέτεινον οἱ βάρβαροι λόγον· ἡνίκα δὲ ἀυτοὺς κατισχνωθέντας καὶ ὥσπερ ταριχευθέντας κατεῖδον, προτροπῇ μὲν τοῦ Ἐθνάρχου τῶν παῤ ἀυτοῖς ψευδευλαβῶν γνωστικῶν καὶ φιλανθρωπίαν ὑποκρινομένων τινὲς πρὸς τὸ δεσμωτήριον παρεγένοντο, δῆθεν δὲ πarακλήσει τῶν Ἀρχιφυλάκων ἀνοιγνυμένης τῆς φυλακῆς εἰς ὁμιλίαν τῶν δεσμίων ἐκάθηντο, καὶ ἀργύρια ἐνίοτε δὲ καὶ τινα ἐνδύματα τούτοις παρεῖχον, ἔπειτα δὲ καὶ εἰς ἅρνησιν τῆς Χριστοῦ πίστεως ἐδοκίμαζον προκαλεῖσθαι. Ὀυδὲν γὰρ ἐδόκει ὁδεινὸς Ἄρχων ἐκεῖνος τὴν ὅλην πόλιν, οὕτω μεγάλην καὶ πάμπλουτον οὖσαν, κερδάνας, πρὸς τὴν τῶν Ἁγίων τούτων ἐπὶ τὴν οἰκείαν πίστιν μετάθεσιν. Μεῖζον γαρ ἔλεγεν εἶναι τὴν κατὰ ψυχὴν νίκην τῆς τῶν σωμάτων, ὅσον καὶ ψυχὴ κρεῖττον σώματος· τὸ δὲ σώματα βάλλειν ψυχῆς δὲ μὴ καθικνεῖσθαι καὶ θηρσὶν εὐκολώτατον.

[16] [defectionem suadent,] Ὡς δὲ τῆς προσβολῆς Ἅγιοι ἀντελάβοντο, καὶ τὸ προταθὲν ὡς μύσος κατέπτυσαν, g οἱ εἰς ἄρνησιν προκαλούμενοι ἀπεκρίναντο. Ὀυ καλόν τι ἔργον ἀλαζονεία καὶ τύφος· ἐπιστήσατε προτερον τοῖς παῤ ἡμῶν λεγομένοις τὸν νοὖν, καὶ εἰ μὴ καλά γε ὑμῖν καὶ συμφέροντα συμβουλεύοιμεν, κατανεῦσαι μὴ εὐδοκήσητε. Ἐπελάθεσθε ἆρα τῶν φιλτάτων ὑμῶν παίδων καὶ τῶν γλυκυτάτων γονέων τε καὶ συμβίων τῆς ἐμφύτου καὶ ἀναγκαίας στοργῆς, ἣν καταιδεῖται καὶ τὰ θηρία; τῆς ἡδιστης ἀποδαύσεως τῶν ὐμετέρων κτημάτων; τῶν συγγενῶν καὶ φίλων τῆς συνουσίας; τῶν εὐγνωμόνων οἰκετῶν τῆς φιλοτίμου θεραπείας; τῆς παρὰ τὴν Κρατούντων τιμῆς; τῆς τῶν ὑποχειρίων δόξης; τῶν συναγμασάντων ἠθῶν τῆς πατρίδος; Τίς ἐν τοιούτῳ κινδύνῳ καὶ ἀποτυχίᾳ τοσούτων καλῶν, h οὐ μέθοδόν τινα ἐπινοήσοι, κᾂν ἑνός τινος τούτων λαβέσθαι.

[17] [saltem simulatam:] Εἰ δὲ πάντων ὁμοῦ ἐνὸν ὑμᾶς εὐμοιρῆσαι, μάτην ἀπαρνήσεσθε την ὑμῶν αὐτῶν σωτηρίαν, οὐ τοῦτό γε φρενὸς ὑγιοῦς ἔργον φαίη τις ἂν τῶν συνέσει κεκοσμημένων εἰ δεγε τῆς τούτων πάντων τῶν ἀγαθῶν προξένου ἀπορεῖτε μεθόδου, φιλανθρώπως ὑμᾶς διδάξομεν. Ὑποκριθέντες περιτμήθητε, καὶ τῷ Πρωτοσυμβούλῳ σαυεὔξασθε, καὶ μυρίων ἀπολαύσαντες παῤ αὐτοῦ ἀγαθῶν ἐν καιρῷ πολέμου παλινοστήσετε φυγάδες πρὸς τὴν θρησκείαν καὶ τὸ ἔθνος ὐμῶν, νικηταὶ μετὰ νίκην καὶ θαυμαστοὶ παρὰ πᾶσιν ἀνθυποστρέψαντες. Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ γνήσιοι δοῦλοί φασι πρὸς αὐτούς. [sed refutātur] Ἐι ἐν τούτοις ἐν οἷς ἡμεῖς νῦν δεινοῖς συνεχόμεθα περιπεπτώκειτε, ἆρα τοιαῦτα ποιεῖν οἷα ἡμῖν συμβουλεύετε κατεδέχεσθε; δὲ, Καὶ τί ζωῆς, καὶ ταύτης ἐλευθέρας τε καὶ ἀνέτου, ἀναγκαιότερον; καί τινι ὄρκῳ τὴν εἰς τοῦτο αὐτῶν κατάθεσιν ἐβεβαίωσαν. Ἐυθὺς δὲ πρὸς αὐτοὺς οἱ Φιλόχριστοι· ἀλλ᾽ ἡμεῖς γε οὐκ ἀνεχόμεθα ψυχῆς ἀστηρίκτου περὶ τὴν οἰκείαν πίστιν ὑπὲρ πίστεως παραίνεσιν δέξασθαι. Καὶ τούτων οὕτως πρὸς ἀυτοὺς εἰρημένων, οὗτοι μὲν κατησχυμένοι καὶ ἄπρακτοι πρὸς τὸν ἀποστείλαντα ὑπεχώρησαν, παθόντες μᾶλλον δράσαντες ὄπερ ἐβάλοντο.

[18] [Alij sortem miserentur,] Μετὰ δέ τινας ἡμέρας, ἕτεροι τῷ τρόπῳ τῶν προλαβόντων ἐπόμενοι, ὡς ἐν μεταδόσει ἐλεημοσύνης τῷ δεσμωτηρίῳ προσίεσαν, καὶ δακρύειν χρηματιζόμενοι ἀπωδύροντο τούτους, ὡς δἰ ἀγνωσίαν καὶ ἀπιστίαν τιμωρουμένους. πόσων κακῶν ἄιτιιον, λέγοντες, πᾶσι τοῖς ἄγνοοῦσιν περὶ τὸν μέγαν προφήτην Μωάμεδ γίνεται ἀπιστία; Ὀυ μεγάλοι γὰρ οὗτοι, οἱ τὰ χαλεπὰ ταῦτα δεσμὰ περικείμενοι; ὀυ συγγενεῖς Βασιλέων; οὐ πολεμικῆς ἐμπειρίας καὶ ἑτέρων διδάσκαλοι; ὀυ τῇ τέχνῃ καὶ τοῦ σώματος ῥώμη κατάλληλος;; οὐχ τῶν ὅπλων κατασκευὴ μόνον, καὶ τοὺς οὐκ εἰδότας ὅπλα, πρὸς πόλεμον διανίστησιν; ὀυ μυριάδες συνασπιζόντων παρῆσαν; i Πλείους γὰρ τῶν ἑπτὰ μυριάδων, [in quam inciderunt] τὸν στρατευόμενον μόνον τοῦ λαοῦ τῶν ἁλόντων Ῥωμαίων, ἀνεδόθη τῷ πιστοτάτῳ Πρωτοσυμβούλῳ. Τί τὸ πᾶσαν τὴν δυναστείαν ἐκνεύρισεν ἐκείνην, εἰ μὴ μόνη τοῦ Προφήτου ἀθέτησις, καὶ τούτου πίστις κατ᾽ ἀυτῶν νίκη τῶν τοῦ Προφήτου θεραπευτῶν.

[19] Ἀλλ᾽ οὐ θαυμαστὸν, ἀνθρώπους γε ὄντας μὴ τὸ συμφέρον ἀμαθῶς ἔχοντας ἐγνωκέναι· συγγνώμης γὰρ οἱ ἀγνῶτες συναισθόμενοι ἀπολαύειν εἰώτασιν, ὥσπερ δὴ καὶ οὗτοι k ἀβυληθέντες. Καὶ τὸν λόγον μεταγαγόντες, Ὑμεῖς φασιν, (δἰ ὑμᾶς γὰρ καὶ ταῦτα πρὸς ἑαυτοὺς λέγομεν) τῆς μὲν στενῆς μεταβεβληκότες ὁδοῦ ἣν ὑμῖν τῆς Μαρίας υἱὸς ἰέναι περιτρέπεται· τῆς δὲ πεπλατυσμένης καὶ εὐρυχώρου, ἔντε τῷ νῦν αἰῶνι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι παρὰ τῷ φιλανθρώπῳ καὶ μεγάλῳ Προφήτῃ ἐπηγγελμένης ἐπειλημμένοι, [facilē Mahometi legem spernentes,] μακαρίσαιτ᾽ ἂν ἡμᾶς, ὡς ἀγαθοὺς συμβούλους καὶ πολλῶν ὑμῖν καλῶν προξένους. Τί ἄπιστον ἡμέτερος Προφήτης διδάσκει λέγων, ὅτι δυναται Θεὸς τὸν αὐτῷ ὑπακούοντα καὶ ὧδε πάσης ἐμπλῆσαι τρυφῆς κᾀκεῖ τὸν παράδεισον κληροδοτῆσαι; [quasi nequeat Deus præsentes & futuras voluptates dare:] πτωχεύει χρημάτων καὶ τῆς τῶν λοιπῶν ἀπολαύσεως Θεὸς l;

[20] τῆς ἀπιστίας τῶν ἀγνώτων ἀνθρώπων; ὡς ἀλόγιστον; Θεοῦ μὲν διττὰς παρεχομένου τὰς δωρεὰς ἐντεῦθεν κᾀκεῖθεν, ὑμᾶς δὲ ὥσπερ πλέον τι τούτου φρονοῦντας ὄιεσθαι, καὶ ταύτας ἐπικορίζειν, ὡς περὶ ἐνδεοῦς ταῦτα διανοουμένους, καὶ μεριστὰς τῶν ἐκείνου καλῶν γίνεσθαι, καὶ οὐχ ὅτ᾽ ἂν ἐκεῖνος δίδωσιν ὑποδεχομένους, ἀλλ᾽ ὅτ᾽ ἃν ὑμεῖς ἐπιτρέπητε περιφρονοῦντες τῆς ἐκείνου χρηστότητος, δἰ ὑπεροψίας ὑπερβολήν. ουχὶ καὶ ὑμεῖς ποτέ τι τοῖς οἰκέταις ὑμῶν παρεχόμενοι, ἐὰν ἀκκιζομένους πρὸς τὸ λαβεῖν ἴδητε καὶ παντελῶς ἀνανεύοντας, ὡς δὴ χαλεπῶς ὑπ' αὐτῶν ὑβρισθεντας, ἀντὶ τῆς εὐεργεσιας πληγὰς αὐτοῖς ἐπιφερετε; Ἐι δὲ ἄνθρωποι θνητοὶ τοῦτο ποιοῦσιν, οὐ πολλῷ μᾶλλον ἀθάνατος τοῦτο ἐφ᾽ ὑμιν δράσει Θεὸς; Δέξασθε οὖν τὴν τοιαύτην τοῦ Προφήτου διδασκαλίαν· καὶ τῶν παρόντων ἀπαλλαγέντες δεινων, κατατρυφήσατε τῶν προκειμένων Θεοῦ ἀγαθῶν καὶ ζῶντες καὶ τελευτηκότες. Ἔυσπλαγχνος γὰρ ὢν Θεὸς, καὶ ἰδὼν ὅτι δυσχεραίνει πᾶς ἄνθρωπος πράττειν βουλόμενος τὴν σκληρὰν νομοθεσίαν τοῦ Ἰησοῦ, ἀπέστειλε τὸν αὐτοῦ Προφήτην Μωάμεδ, πάντα τὰ βάρη ἀποφορτίζοντα, καὶ πᾶσαν τὴν στενεχωρίαν ἐκείνην λύοντα, καὶ m μετὰ πάσης μὲν τῆς τῶν παρόντων ἀπολαύσεως καὶ τρυφῆς καὶ τὴν ἐκεῖθεν εὐφροσύνην ἐπαγγελλομενον, ἐκ μόνης δὲ πίστεως τοὺς ὑπακούοντας σώζοντα.

[21] [quorū dementiam Sācti refellunt.] Ὡς δὲ τούτων οἱ ἐχέφρονες ἄνδρες ἐκεῖνοι τῶν ληρημάτων ἤκουσαν, ἀνδρεῖόν τι καὶ σοφὸν ἐνιδόντες ἀλλέλοις, ἐμειδίασάν τε ὁμοῦ καὶ ταῖς χερσὶ τὰς ὄψεις ἀπέτριψαν, καὶ τὴν προφητικὴν ἐπεῖπον ἐκείνην ᾠδήν, Διηγίσαντό μοι παράνομοι ἀδολεσχίας, ἀλλ᾽ οὐχ ὡς νόμος σου Κύριε· πᾶσαι αἱ ἐντολαί σου ἀλήθεια, ἀδίκως κατεδίωξάν με, βοήθησόν μοι. [Ps. 118, 85] Εἶτα καὶ πρὸς ἐκείνους, Καὶ ταύτην γε ὅλως ὄιεσθε ἀληθῆ καὶ θεάρεστον παίδευσιν, τὸ ἡττᾶσθαι τῶν τῆς σαρκὸς ὀρέξεων ἐν παντὶ θυμῷτε καὶ πονηρίᾳ, καὶ ἡδοναῖς ποικίλαις τὸν ἐν ἡμῖν λόγον δουλεύειν, μηδὲν δὲ τοῦτων ἡττᾶσθαι φρονήσεως καὶ τῷ τῆς ἐγκρατείας ἀναστομἐσθαι χαλινῷ καὶ κημῷ; Καὶ τὶ διοίσει ἄνθρωπος θηρίου ἀλόγου οὑτωσὶ διαιτώμενος; Ὄντως ἀπόδειξίς ἐστιν τοιάυτη νομοθεσία, τοῦ κἀκεῖνα τὸν τοιοῦτον πerὶ τοῦ Σολομῶντος γράψαι, ὅτι οὐχὶ Θεὸν, ἀλλά τινα ἄγριον ἀλέκτορα n καὶ γοῦνδας ἔσχεν διδασκάλους τῆς αὐτοῦ σοφίας. Καὶ προςθέμενοι εἶπον, Ἠμεῖς ἄνδρες, ἐκείνων ἐσμὲν μαθηταὶ, τῶν πρὸς Θεὸν λεγόντων, Ὁυ μὴ ἀποστῶμεν ἀπό σου, ἀλλ᾽ ἕνεκέν σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν· ἐλογίσθημεν ὡς πρόβατα σφαγῆς. [Ps. 43, 22 & Rom. 8, 36, 39] Καὶ Ὀυδὲν ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε μέλλοντα. Καὶ τούτων ἐνωτισθέντες καὶ μηδὲν κρεῖττο ἀλόγων φρονοῦντες, ἐληλεγμένοι πρὸς τὸν Ἄρχοντα καὶ αὐτοὶ ἀνθυπέστρεψαν.

[22] [Gymnosophistæ a progressu Saracenorum argumentantur:] Χρόνος παρῆλθε, καὶ τοῖς προλαβἐσιν ὁμοίαν σκῆψιν ὑποκρινόμενοι ἕτεροι παρεγίνοντο, Γυμνοσοφιστὰς τούτους ἀποκαλἐσι. Μέτὰ γοῦν τὴν διάδοσιν ἀσπασάμενοι πάντας, καὶ καθεσθέντες, Τί, φασιν, δέσμιοι ἀμύνατόν ἐστι παρὰ τῷ Θεῷ; Ὁἱ δὲ εἶπον, Ὀυδὲν· μάλιστα πρέπει τῇ θείᾳ φύσει. Ἐι οὖν, φασι, πάντα δυνατὰ τῷ Θεῷ, σκεψώμεθα τίσι τὴν δύναμιν αὐτοῦ χαρίζεται σήμερον, Ῥωμαίοις Ἰσμαηλίταις; Τίνας τὰ πιότατα καὶ περίδοξα τῶν γεῶν ἐκληροδότησε, ὑμᾶς ἡμᾶς; Τίνων τὰ στρατεύματα κατευμεγεθεῖ, καὶ τίνων ὡσεὶ χόρτος αἱ φάλαγγες ἐκθερίζονται; Ὀυχὶ δίκαιός ἐστιν Θεὸς; Ἐι μὴ εὗρεν ἡμᾶς πληρωτὰς τῶν αὐτοῦ ἐντολῶν οὐκ ἂν οὕτω φιλοτίμως τὰς αὐτοῦ εὐεργεσίας εἰς ἡμᾶς ἐπεδείκνυτο· καὶ εἰ μὴ εἶδεν ὑμᾶς ἀπιστίαν πρὸς τὸν αὐτοῦ πεπονθότας Προφήτην, οὐκ ἂν ὑποχειρίους ἡμῖν κατέστησεν.

[23] Ὁι δὲ Ἅγιοι εἶπον, Ἐι μὲν τῶν ἁγίων Προφητῶν ταῖς διδασκαλίαις ἐπειθαρχεῖτε, εὔκολον ἦν τὸν τοιοῦτον ὑμῶν λογισμὸν ψευδόμενον ἀπελέγξα. Καὶ o τίνος ὑμεῖς τόπον ἀποπληροῦτε διὰ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς παραστῆσα; [Sācti, quod Mahometi lex prophetarū careat testimonijs,] Ἐπεὶ δὲ ταύτην μὲν οὐ προςίεσθε, μόνῳ δὲ στοιχεῖτε τῷ ὑμετέρῳ διδασκάλῳ, καὶ ἡμεῖς δὲ τληπαθεῖν διὰ τὴν εἰς αὐτὸν ἀπιστίαν κατονειδίζετε, πυθομένων ἡμῶν ἀποκρίθητε· Δύο τινῶν δικαζομένων ὑπὲρ ἀγροῦ, καὶ τοῦ μὲν ἄνευ μαρτύρων διἳσχυριζομένου αιτῷ προσκεκυρῶσθαι ὀφείλειν τὸν τοιοῦτον ἀγρὸν, τοῦ δὲ ἀφιλονείκως πολλοὺς καὶ δεδοκιμασμένους μάρτυρας προκομίζοντος, ὅι φασιν τούτῳ μᾶλλον ἐκείνῳ τὸν ἀγρὸν διαφέρειν· τίνος ὑμεῖς, οἱ Σαρακηνοὶ, κρίνετε κτῆμα τὸν ἀγρὸν γενήσεσθαι; Οἱ δὲ. Τοῦ παριστάντος δηλονότι τοὺς πιστοτάτους μάρτυρας. Καὶ οἱ Ἅγιοι, Εὐλόγως οὖν ἆρα τοῦτο καὶ ἡμεῖς ἐπί τε τοῦ τῶν Σαρακηνῶν διδασκάλου, ἐπίτε τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τὸ δίκαιον p κρίνομεν. Ἦλθεν Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐκ Παρθένου γενόμενος ἄνθρωπος, ὡς καὶ ὑμῶν λεγόντων πολλάκις ἀκούομεν, πάντας τοὺς αρχαίους καὶ ἀψευδεῖς Προφήτας τὴν τούτου ἔλευσίν τε καὶ δεσποτείαν παραγορεύοντας ἔχων μεθ᾽ ἑαυτοῦ. Ἀπεστάλη, ὡς ὑμεῖς φατε, παρὰ Θεοῦ καὶ μέγας Μωάμεδ, τρίτην νομοθεσίαν ὑμῖν κομίζων· οὐκ ἔδει καὶ αὐτὸν δύο τῶν Προφητῶν τοῦ Θεοῦ, ἢν κᾂν ἕνα, συνήγορον ἔχειν πρὸς τὸ ἀποδεῖξαι ὅτι θεόθεν ἐξαπεστάλη;

[24] [risu dignā ostendunt;] Καὶ τοῦ τοιούτου ἐλέγχου παρὰ τῶν φιλοχρίστων ἀποταθέντος, εἷς τις αὐτῶν τὴν προσωνυμίαν Βαστόης μάλα χαριέντως ἀπεκρίθη· Ἔχει καὶ τῶν Σαρακηνῶν Προφήτης τὸν περιώνυμον καὶ ἀψευδέστατον Ἠσαΐαν, τὰ κατ᾽ αὐτὸν προαγγέλλοντα· καὶ εἰ μὴ λυπηρὸν ἦν τοῖς λογίοις τούτοις ἀνδράσι, καὶ τὸ ῥητὸν προεκόμισα ἂν. Οἱ δὲ, Καὶ μὴν οἴδαμεν συγγνώμην διδόναι τοῖς ἐξ ἀνοίας πανταχοῦ πλημμελἐσι. Τάχα γὰρ ὕβρις ἐστὶ τοῦ Προφήτου. δὲ πρὸς ἀυτοὺς, Ὀυχ ὑμεῖς φατε, ἔσχατον πάντων εἶναι τῶν Προφητῶν καὶ σφραγίδα Μωάμεδ; Οἱ δὲ Ἀληθῶς· οὗτός ἐστιν μόνος ἀψευδὴς καὶ πρότερος Προφητης. Καὶ φιλόχριστος πρὸς ἀυτοὺς, Φησί που καθ᾽ ἡμᾶς Θεοῦ Προφήτης Ἠσαΐας, ὅτι ἀφεῖλε Κύριος ἀπὸ Ἰσραὴλ κεφαλὴν, καὶ οὐράν. Καὶ q ἑρμηννεύων τίνα ταῦτά ἐστι, Κεφαλὴν μὲν ἔφη Ἄρχονοῦα προστωπολήπτην, τὸν δὲ ἕτερον Προφήτην διδάσκοντα ἄνομα, οὗτος οὐρά. [Isa. 9, 14] Μὴ δὴ θορυβεῖσθε, γὰρ οὐχὶ ἄνομον τοῦτο ἡμῖν οὗτος πρόσταγμα δέδωκε, τὸν διὰ μῖσος ἀποβαλόντα τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκά τινα, μὴ ἐξεῖναι ταύτην πάλιν ἀναλαβεῖν, μὴ ἑτέρῳ πρότερον συζευχθεῖσαν; [& quam absurda in ea præcipiantu:] ἀφείσθω γὰρ τὰ λοιπὰ τῆς τούτου προφητείας, καὶ νομοθεσίας. Ἐμοί γε δοκεῖ τοῦτο λέγειν οὐρὰν τὸν γνώριμον προφήτην Ἠσαΐαν.

[25] Οἱ δέ, Ἴσμεν φιλοσοφεῖν, εἶπον, ἀλλ᾽ εἰ τῷ Θεῷ τοῦτο αρέσκει, τίνες ἡμεῖς αὐτῷ ἀπομάχεσθαι; Οὐ χρείαν ἔχει Μωάμεδ μαρτυρίας ἀνθρώπων, τοῦ Θεοῦ Προφήτην ἀυτὸν πεποιηκότος, καὶ τοιούτους αὐτῷ νόμους προστεταχότος. δὲ Φιλόχριστος, Ἆράγε, φησὶ, καὶ τὴν πυκνογαμίαν, μᾶλλον δὲ γυναικομανίαν ἐν τῷ τῶν νηστειῶν ὑμῶν πάσχειν καιρῷ, καὶ τὴν δἰ ὅλων ἐκείνων νυκτῶν τρυφὴν, καὶ ἀδδηφαγίαν μέχρι τῆς ἔω ἐκ Θεοῦ κομίσας ὑμῖν ἐντεταλται; Οἱ δὲ, Καὶ λίαν γε ἀψευδῶς, ἔφησαν.

[26] [deinde ad prius obiecta respondent] Καὶ οἱ Ἅγιοι εἶπον, Λείπετάι τις ἐπιλυθῆναι ὑμῶν λόγος, περὶ τῶν κατὰ πολέμους τροπαίων, ἐπὶ τοῖς τῶν στρατιωτῶν προτερήμασι τὴν εὐσέβειαν ὁρίζειν βούλεσθε. Ἆρά γε οὐκ ἐπίστασθε τὰς τῶν Περσῶν πρότεοῦον νίκας, οἳ σχεδὸν κόσμου περιεγένοντο; δεύτερον δὲ Ἑλλήνων, οἱ καὶ Περσῶν κατεκράτησαν; μετ᾽ ἐκείνους δὲ τῶν παλαιῶν Ῥωμαίων τὴν πάσης κυριότητα οἰκουμένης; Τί οὖν εὐσεβεῖς οἱ τοιοῦτοι; Οὐχ πολυθεΐαν εἰδωλικὴν πάντες ἐμαίνοντο; Πόθεν οὖν ἀυτοῖς τοσαύτη νίκη καὶ δυναστ εία; Ἔστι μὲν οὖν τοῖς εὐσεβέσι καὶ τὸ νικᾷν ἐκ Θεοῦ· ἔστι δὲ καὶ ἡττᾶσθαι r πρεπόντως· ὅτ᾽ ἂν τῷ νικοποιῷ δἰ ἀγνομοσύνης ἀμεταμέλητα προσκρούωσι πλημμελοῦντες, κέχρηται πρὸς ἔκτισιν τῶν ἀυτοῖς τολμηθέντων οὐ τοῖς ἐπιεικεστάτοις ἀλλὰ τοῖς πονηροτάτοις τῶν ἀνθρώπων. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ λανθάνον ὑμᾶς, καὶ εὑσεβεῖς οἴεσθαι ποιοῦν καίπερ οὐκ ὄντας. Ἀλλὰ γὰρ ἱκανῶς ἔχει τὰ εἰρημένα. Ὅμως Χριστιανοὶ ὅντες ἡμεῖς, ἀμάρτυρον καὶ ἀσύμφωνον τοῖς ἁγίοις Προφήταις, ἵνα μὴ λέγωμεν καὶ πολέμιον, τοῦτον διδάσκαλον οὐ παραδεχόμεθα. Καὶ τούτων λεχθέντων, οὗτοι μὲν πρὸς τὸν ἑαυτῶν ἀνέλυσαν Ἄρχοντα, τὸ τῶν ἀνδρῶν σταθηρον περὶ τὴν θεογνωσίαν ἀναγγέλλοντες φρόνημα· οἱ δὲ Ἄγιοι δάκρυσιν ὁμοῦ συσχεθέντες τῷ Θεῷ εὐχαρίστουν, ὅτι ὅλως Χριστιανοί τε εἰσὶ, καὶ ὑπὲρ ἀψευδοῦς Θεοῦ τὰ δεινὰ πάσχουσι, καὶ περὶ τῶν ἐνισχημένων τῇ τοῦ ἀθέου Μωάμεδ ἀπάτῃ· ἐποτνίων τε καὶ ἐξελιπάρουν τῆς οὕτω μωρᾶς καὶ ἀλόγου πλάνης ἀυτοὺς ἐξελέσθαι.

CAP. III

[27] Επτὰ μὲν οὖν ὅλοις ἔτεσιν ἐγκατάκλειστοι ὄντες, καὶ τὴν ψυχὴν ἐκλείπουσαν περιφέροντες τῇ βίᾳ τῆς φρουρᾶς ὀδυνᾶν, [Post 7 annos carceris patienter tolerati] οὐκ ἔληξαν νύκτα καὶ ἡμέραν τὰς ὑμνολογίας Δαυῒδ μελετῶντες, οὔτε τῶν συνήθων εὐχῶν κοινῇ τε καὶ ἰδίᾳ ἠμέλησαι· ἀλλὰ καὶ ἀκατάληκτον τῷ Θεῷ εὐχαριστίαν ἀνέπεμπον κατὰ πάντα μὲν, ἐξαιρέτως δὲ κατὰ τὴν πολυτρόπως εἰς ἀυτοὺς οἰκονομηθεῖσαν παῤ αὐτοῦ σωτηρίαν. Ἀνακαθαρθέντες γὰρ διὰ τῆς θλίψεως τῶν τῆς ἡδονῆς σπιλωμάτων, καὶ φωτισθέντες τὸν νοῦν τῇ τῆς προσευχῆς καὶ ἡσυχίας ἐπιστάσει, τοιαυτά τινα πρὸς ἑαυτοὺς ὡμίλουν, Τί ἀνταποδώσομεν ποδῶσομεν τῷ Κυρίῳ, τῷ οὕτως ἀγαπήσαντι, καὶ τῶν ὑπέρ αὐτοῦ παθημάτων τυχεῖν ἀξιωσαντι· γὰρ ἐν τῷ κόσμῳ ἀναστρεφόμενοι δι᾽ ἀρετὴν πόνων, οὐ δὲ τὴν ἀκοὴ ἡδέως ἀνειχόμεθα, ἰδοὺ ἔβδομον τοῦτο ἕτος ἀσινῶς ἀντελαβόμεθα, αὐτοῦ πἀντως ἐνδυναμοῦντος ἡμᾶς. Ἀλλ᾽ εἴθε γένοιτο καὶ ἡμᾶς ἐκ διαθέσεως λέγειν, Ποτήριον σωτηρίου λείψομαι; καὶ τὸ ὄνομα Κυρίου ἐπικαλέσομαι.

[28] Τοιγαροῦν ἐν τοσαύτῃ ἀσκήσει τε καὶ μελέτῃ τῶν Ἁγίων διατελόυντων, πέμπτῃ τοῦ Μαρτίου μηνὸς, ἤδη τοῦ ἡλίου πρὸς δυσμας κατιόντος, παραγίνεται ἐν τῇ φρουρᾷ εἷς, τῶν τοῦ ἡμετέρου στρατοῦ Ἄρχων ποτὲ γεγονὼς καὶ γνώριμος τῶν Ἁγίων τυγχάνων; [Boodes apostata,] (ὅν φασι καὶ προδότην τῆς μεγαλης ἐκείνης πόλεως τοῦ Ἀμορίου γεγενῆσθαι) ἔξαρνος τῆς Χριστοῦ πίστεως καὶ τῶν Σαρακηνῶν μύστης, τὴν ἑπωνυμίαν Βοώδης· καὶ στὰς πρὸς τῇ θύρα τῆς φυλακῆς, ἐφώνησέ τινα Κωνσταντῖνον ὀνόματι, ἄνδρα λόγιον καὶ πάσῃ ἀρετῇ κεκοσμημένον, Νοτάριον τελοῦντα Κωνσταντίνου τοῦ Πατρικίου, καὶ συνδεσμωτην αὐτοῦ τυγχάνοντα· καὶ διά τινος ὀπῆς ἐνετέλλετο αὐτῳ μηδενα ἕτερον παρεῖναι, διὰ τὸ βούλεσθαι ἀυτῳ μυστικά τινά, φησιν, ὁμιλῆσαι ῥητά. Καὶ τοῦ εὐσεβεστατου ἀνδρὸς μόνου ἐπακροωμένου, φησὶν Βοώδης· ἔεπιστε φρονιμώτατε Κύριε, ὅτην ἀγάπην ἐκ παλαι τῶν χρόνων ἔσχον πρὸς τὸν Κύριον σου τὸν Πατρίκιον μέχρι τῆς δεῦρο· μαθὼν οὖν ἀκριβῶς, [decreto mortis nūtiato, Constantinum sollicitat ad defectionē.] ὅτι βουλὴν ἐποιήσατο Πρωτοσύμβουλος ἄυριον ἀυτὸν ἀνελεῖν, εἰ μὴ ἄρα κατανευσῃ ἀυτῳ συνεύξασθαι, ἄδραμον τὴν σώζουσαν ὑμᾶς ἐκ τοῦ τοιούτου θανατου ἐνηχῆσαι γνώμην. Σὺ οὖν πεῖσον ἀυτὸν μαγαρισαι. Ἀλλὰ καὶ σὺ μετ᾽ ἀυτοῦ τουτο ποίησον· καὶ τῆς κατὰ ψυχὴν πίστεως τῶν Χριστιανῶν μὴ ἀποστῆτε, καὶ ἵλεως ὑμῖν ἔσται Θεὸς διὰ τὴν ἐπικειμένην ἀνάγκην.

[29] δὲ Φιλόχριστος ὄντως ἐκεῖνος ἀνὴρ, τὸν τοῦ Χριστοῦ σταυρὸν τῇ χειρὶ κατὰ τοῦ ἀσεβοῦς ἐκείνου χαράξας στόματος, ἔφη. Καταργησει σε Κύριος Θεὸς, διάβολε. Ἀπόστηθι ἀφ ἡμῶν ἐργάτα τῆς ἀνομίας. Καὶ εἰσελθόντι ἀυτῳ ἐν τῇ ἐνδοτέρα φυλακῇ επύθετο παῤ ἀυτοῦ θεοφιλὴς Πατρίκιος τίς τε ἦν, [qui se ad mortem animose disponit.] τοῦτον καλέσας, καὶ τίνος ἕνεκεν; δὲ Φιλόχριστος οὗτος ἀνὴρ, ἰδίᾳ καὶ μυστικῶς τὴν τοῦ θανάτου ἀυτοῦ ψῆφον ἀνήγγειλεν, τὰ δὲ τῆς ἀθέου συμβουλης ἀπεσιώπησε, δεδιως μή τινα χώραν κατ᾽ ἀυτοῦ πονηρὸς ἕξῃ καὶ ὑποσκελίσῃ ἀυτὸν τοῖς τῆς δειλίας λογισμοῖς, s ὡς μόνον κατατομηθναι κριθέντα. δὲ τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς εὐχαριστίαν τῷ Θεῶ ἀναπέμψας, φησὶ, Τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου γινέσθω, Ἐιτα διαθέμενος ἐγγράφως τὰ κατ᾽ ἀυτὸν διὰ χειρὸς τοῦ ἡγιασμένου Κωνσταντίνου, εὐθυς προτρέπεται πάντας τοὺς συνδεσμίους εἰς ὑμνολογίαν Θεοῦ παννυχὶ παραστῆναι.

[30] [Postridie mane producti e carcere] δὴ καὶ πεποιηκότων ἀυτῶν, ἐφίσταται τις προΐθεν Ἄρχων, μετὰ φοβερᾶς φαντασίας καὶ ὑπηρεσίας ἐνόπλου, ἐσταλμένος παρὰ τοῦ Πρωτοσυμβούλου· καὶ κελεύσας τὴν θύραν τῆς φυλακῆς ἀνοιγῆναι, τοὺς προεξάρχοντας ἐπιτρέπει ἐξελθεῖν τῶν δεσμίων. Καὶ δή προήεσαν τῆς φρουρᾶς δύο καὶ τεσσαράκοντα ἄνδρες· καὶ εὐθὺ κλεισθῆναι προστάσσει τὴν θύραν. Στάντων δὲ πρὸ ἀυτοῦ τῶν Ἁγίων, φησὶ πρὸς ἀυτοὺς, Πόσον ἔτος οἴεσθε ἐγκατακλείστων ὑμῶν γεγονότων παριππάσαι; [iterum sollicitantur,] Οἱ δέ φασιν, οἴδας τοῦτό, φασιν, ἐρωτᾶς; Ἔβδομον δὴ ἔτος τοῦτο παντως ἐστίν. δὲ, ἐμάθετε διὰ τῆς μακρᾶς ἐνοχῆς τῶν τοσοῦτων ἐτῶν, τοῦ πιστοτάτου Πρωτοσυμβούλου τὴν περὶ ἡμᾶς φιλανθρωπίαν τε καὶ συμπαθειαν· ὡς οὐχ εἷλεν αὐτὸν κατὰ τῶν πολεμοίων ἀεὶ πλιζομενος θυμος πρὸ πολλοῦ ὑμᾶς ἀνελεῖν, ἀλλ᾽ οὔτε κατ᾽ ἀξίαν τούτου διάδοχος· οὐκ ἐδει οὖν εἰδότας ὑμᾶς τὸ ἐπιεικὲς αὐτοῦ καὶ μακρόθυμον, καὶ ταὐτα πρὸς δορυαλώτους ἐπιδεδειγμένου, εὔχεσθαι τι ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ ἀγαπᾷν αὐτον ἐκ ψυχῆς. Καὶ οἱ Ἅγιοι, Νομου γὰρ ἡμῖν κειμύνου ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων εὔχεσθαι, τοῦτο πράττομεν· ἀγαπᾶν δὲ ἀυτὴν, καθ' όν εἴρηκας τρόπον, οὐ συγχωρεῖ καθ᾽ ἡμας Προφής πρὸς Θεὸν λἐγων, Ὅτι τοὺς μισοῦντας σε Κύριε, ἐμίσησα. [Ps. 136, 21,]

[31] Καὶ Ἄρχον. Καὶ πῶς ἐνον μισἐντάς τινα ὑπὲρ αὐτοῦ εὔχεσθαι, Ἐψεύσασθε ἆρα, εὔχεσθαι εἰρηκότες ὑπέρ αὐτοῦ. Καὶ οἱ Ἅγιοι, Ἀληθῶς ἔφημεν, ἐδεόμεθα γὰρ ὑπὲρ ἀυτοῦ πρὸς Θεὸν, ἐμφυτεῦσαι αυτῳ τὴν ἀληθῆ θεογνωσίαν, ἀνθ᾽ ἧς νῦν δοκεῖ ἐχειν, ἀυτῆς οὐκ οὔσηεε. Κἀὶ εἱ ἐγεγόνει τοῦτο, οὐ μόνον ἀγαᾷν, ἀλλὰ καὶ λίαν αὐτὸν τιμᾷν ἐσπουδασαμεν ἄν, κατὰ τὸν Διδάσκαλον ημῶν τὸν λέγοντα, Ἐμοὶ δὲ λίαν ἐτιμήθησαν οἱ δοῦλοι σου Θεός Ἄρχων φησὶ πρὸς ἀυτοὺς, Οὗτος ὑμῶν λόγος, προς ὁλον ἡμῶ τὸ ἔθνος ἐρῥέθη. [Ps. 138, 17] Ἐἶτα οὕτως οἱ Ῥωμαίων Ἀρχοντες ἀνόητοι εἰσιν, ὡς τοσαυτην πληθὺν καὶ δυναστείαν ἐθνους οὕτω μεγάλου καὶ ἀνδρειοτάτου, άνευ θεἳκῆς οἴεσθαι συγκροτεῖσθαι προνοίας; Τοῦτο γὰρ ἕπεσθαι ἀναγκαῖον τοις θεομισέσι.

[32] Καὶ οἱ Αγιοι, Ὅυ τοῦτό φαμεν. ἰσμεν γὰρ ὄτι οὐδεὶς ἐστερημένος προνοίας θεἳκῆς ὑποστησεται, κἄν μηδέπω την Θεοῦ ἤκουσε προσηγορίαν, καὶ ἀναίδην ἀυτὸν καθυβρίζει Ἀλλ᾽ ὁτι ἐσφαλμένη ὺμῶν ἐστεν περὶ Θεοῦ δοξα. [ostendūtq; Deum dice non posse auctorem mali:] τὴν γὰρ Θεοῦ προσηγορίαν καὶ προσῆκε παρεῖναι Θεῷ μεγαλουργηματα οὂ τὸ πάντων ἀυτὸν εἶναι κτίστην ὁρατῶν καὶ ἀοράτων) ὁμολογοῦν τες, συκοφαντεῖτε ἀυτὸν κακοποσὸν ὁμοῦ καὶ ἀγθοποιὸν λέγοντες, ἀληθείας καὶ ψευδους δημιουργὸν, νόμου καὶ ἀνομίας, δικαιοσύνης καὶ ἀδικίας, ἐπιεικειας καὶ ἀυθαδείας, πραὀτητος καὶ θρασυτητος σωφροσύνης καὶ ἀκολασίας, καὶ τῶν λοιπῶν ὄσαι τοιᾶυταί τινές εἰσιν ἀντικείμεναι δυνάμεις τε καὶ ἐνέργειαι, ἵνα μὴ πάσας ἀπαριθμῶμεν. Ἐι μὲν οὖν τὰ παῤ ὐμῶν κατ᾽ ἀυτοῦ λεγόμενα δυνατὸν ἦν εὑρεθῆναι τε καὶ συστῆναι, ἴσως ἐλέγομien ὑμᾶς τὴν ἀληθη εὑρηκεναι θεογνωσίαν· εἰ δὲ πλεον, καθ' ὀσον ἀπῳκισται ἡλίου σκοτος βαθὺ, τοσοῦτον ἡκακίας αἰτία τῆς μακαρίου ἐκείνης οὐσίας, καὶ τὸ μὴ ὂν τοῦ κυρίως καὶ μόνου ὄντος ἀπέστη καὶ ἠφάνισται· πῶς οὐχὶ ἀπελεγχθήσεσθε δοκοῦντες ἐχειν ἀλλ᾽ οὐκ ἀληθῶς ἔχοντες θεογνωσίαν, καὶ τὸ μισεῖν τὸν ὄντως ὄντα Θεὸν ὑμῖν ἑπόμενον ἔχοντες;

[33] [nec tamen duos Deos credi a Christianis:] Καὶ Ἄρχων φησίν. Τί οὗν ἄλλον ὑμεῖς φατε Θεὸν κακίας πάσης καὶ ἁμαρτίας δημιουργὸν, αἳ κομιδῇ καθ᾽ ὄλου κόσμου ἐνεστιγμέναι εἰσί; Καὶ δύο ἐσονται ἀγαθός τε, καὶ πονηρὸς; Καὶ πῶς ἂν κόσμος συνέστη μαχομένων τῶν δύο. Οἱ δὲ Ἀγιοι ἀπεκρίθησαν, t Ὀυ Θεὸν ἀλλον φαμὲν παρὰ τὸ κακὸν, μή γένοιτο· ἀλλά τινα τῶν Ἀγγέλων ἀυθαιρέτῳ γνώμῃ τὰ ἀυτῳ οὐ συμφέροντα καὶ καλῶν ἀντικείμενα φιλονεικήσαντα ἐφευρεῖν, καὶ τούτων ἐρασθέντα εἰς μισοθεΐαν ἐλθεῖν, [sed auctorē peccati diabolum dici.] εἶτα δὲ καὶ μισανθρωπίαν· καὶ οὕτω λοιπὸν παραχωρηθέντα δοκιμαστὴν τοῦ ἡμετέροῦ ἀυτεξουσίου, εἴ τε πρὸς Θεὸν νεύομεν ταῖς ἐκείνου ὑποβολαίου ἀπαγομεθα. Ὑμεῖς οὖν ὑπ' αὐτοῦ παρασυρέντες, τας ἐκείνου κακουργίας τῷ ἀπαθεῖ ἀναλλοιῷ Θεῷ προσήψατε. καὶ Ἄρχων φησίν. Καὶ μὴν Προφήτης Μωάμεδ πάσης ἀνθρώπου πράξεως ἀγαθῆς τε καὶ πονιρᾶς αἰτιον τὸν παντοδύναμον Θεὸν διδάσκει. Οἰ δὲ Ἄγιοι εἶπον, Ἀλλον οὖν, ὡς ἔοικεν, ἀνεπλ άσατο Θεὸν παῤ ἑαυτῷ (κατὰ τοὺς Ἕλληνας Ἀγαθοδαίμονα) καὶ τοῦτον ὑμῖν παραδέδωκε σέβειν, τὸν οὔτε ὀντα οὔτε ἑσόμενον. Ἡμεῖς δὲ Θεὸν ἀληθῆ οἰδαμεν καὶ ὁμολογοῦμεν τὸν διὰ τῶν ἁγιων Προφητῶν καὶ τοῦ εὐαγγελίου διὰ τῶν Χριστοῦ Ἀποστόλων κηρυττόμενον, τὸν τῶν ἀγαιῶν μονον αἴτιον· ἄλλον δὲ Θεὸν οὐ γινώσκομεν.

[34] [Christum constanter confitētur,] Καὶ Ἄρχων φησὶ πρὸς ἀυτούς, Ὀυβούλεσθε οὖν τῷ πιστοταί τῳ Πρωτοσυμβούλῳ συνεύξασθαι σήμερον; τούτου γὰρ χάριν πρὸς ὑμᾶς ἀπεστάλην, καὶ οἶδα, ότι τινὲς ἐν ὑμῖν τούτου τυχεῖν ἐφίενται, οὕς διὰ τοῦτο εὐθὺ δοξασθέντας οἱ ἀπαναινόμενοι κατιδόντες, τὴν ἑαυτῶν ἀποκλάυσονται ἀβουλίαν καὶ δυστυχίαν. Οἱ δὲ Ἄγιοι ὁμοθυμαδὸν ἀπεκρίθησαν, Ἐυχόμεθα τῷ ἀληθεῖ καὶ μόνῳ Θεῷ, μὴ μόνον τὴν Πρωτοσύμβουλον, ἀλλὰ καὶ σε, καὶ ὅλον τὸ τῶν Σαρακηνῶν ἑθνος τῆς ἀθέου τοῦ Μωάμεδ ἀποστῆναι πλάνης, καὶ τῷ διὰ τῶν ἁγίων Προφητῶν καὶ Ἀποστόλων Χριστοῦ κηρυττομένῳ Θεῷ εὔχεσθαι τε καὶ λατρεύειν· μήτιγε ἡμᾶς ἐάσαντας τὸ φῶς πρὸς τὸ σκότος ἀυτομολῆσαι.

[35] Καὶ Ἄρχων φησὶν, Συνίετε, τί λέγετε, μὴ ἐν μεταμέλῳ γένησθε· οὐ γὰρ ἀνευ μεγάλων βασάνων ἀπειθάα ὑμῶν ἀυτη παροφθήσεται. Οἱ δε Ἄγιοι εἶπον, Θεῷ ἀθανάτῳ καὶ ἀληθινῷ ἀνεθέμεθα τάς ἑαυτῶν ψυχὰς, καὶ ἐπ᾽ αὐτῳ θαῤῥοῦμεν μέχρις ἐσχάτης ἀναπνοῆς τὴν εἰς ἀυτὸν πίστιν ἡμῶν μὴ ἀρνήσασθαι. δὲ πρὸς αὐτούς, Τὸ κρίμα τῆς ὀρφανίας τῶν τέκναν ὑμῶν, [& promissa sibi facta reijciunt.] καὶ τῆς χηρείας τῶν γυναικῶν ὑμῶν ἐλέγξαι ὑμᾶς μέλλει ἐν ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως· ὀτι, διὰ τοῦ μὴ μαγαρίσαι ὑμᾶς ἐξ αρχῆς, τούτων πάντων στεροῦνται σήμερον· ἠδύνατο γὰρ μέγιστος Πρωτοσύμβουλος κελεῦσαι τῷ ἀνάνδρῳ ὑμῶν Βασιλεῖ, ὤστε πάντας ἀυτοὺς σεσωσμένους ἐνθάδε έξαποστεῖλαι. u Ἀλλ' εἰ καὶ μέχρι τοῦ δεῦρο κατημελήσατε, κἃν νῦν δέξασθε καὶ ὁμολογήσατε τὸν Μωάμεδ Προφήτην· καὶ, ὡς ἔφην, ἐν τάχει τοὺς οἱκείους ὑμῶν πάντας ὀψεσθε, ὅτι καὶ ἀναγνωρισσμὸς τῶν οἰκείων ὑμῶν ποθεινότερος ἔσται. Γυνὴ γὰρ τῆς Ῥωμανίας σημερον βασιλεύει, οὐ δυνήσεται ἀντειπεῖν τῇ κελεύσει τοῦ μεγάλου Πρωτοσυμβούλου. Περὶ δὲ πλούτου καὶ χρημάτων μὴ φρωντίσητε, χρόνου γὰρ ἑνὸς φόρος Ἀιγυπτου, ὃμῖν φιλοφρονέστατος παρέξει Πρωτοσύμβουλος, ἐπαρκέσει καὶ εἰς δεκάτην γενεὰν πλουτεῖν τοὺς ἐκγόνους ὑμῶν. Τότε οἱ Ἄγιοι, ὡς ἑξ ἐνὸς ἀνεβόησαν στόματος, Ἀνάθεμα Μωάμεδ, καὶ πᾶσι τοῖς Προφήτην ἀυτὸν ὁμολογἐσιν.

[36] [Itaque raptantur ad necem.] Ἐυθὺς οὖν κελεύει ἀυτοὺς ὑπὸ τῶν ὀπλοφορων κατασχεθῆναι στρατιωτῶν, καὶ τὰς χεῖρας ἀυτῶν ὄπισθεν πεδηθῆναι, καὶ δίκην προβάτων πρὸς τὸν τῆς σφαγῆς ἔλκεσθαι τόπον. Συνέδραμεν οὖν ἀπειρον πλῆθος Σαρακηνῶν τε καὶ Χριστιανῶν, ἰδεῖν τὴν τούτων ἀναίρεσιν. Ὄτε οὖν πλησίον ἦλθον τοῦ ποταμου Ἐυφράτου (περιἀυτὸν γὰρ τὸ Σάμαρα μεγάλη πόλις ἀυτῶν κατοικεῖται) φωνησας ἔνα τῶν Ἁγίων Ἄρχων, Θεόδωρον μὲν ὀνομαζόμενον, [Theodorus e sacerdote miles,] ἐπιλεγόμενον δὲ Κρατερὸν, φησὶ πρὸς ἀυτόν. Σὺ κληρικός ποτε ὣν καὶ τοῦ τάγματος τῶν παρὰ Χριστιανοῖς λεγομένον Ἱερέων, ἐπει τὸν τοιοῦτον ἀπεβάλου βαθμὸν, δόρυτε καὶ στρατιωτικὴν ἀνέλαβες πανοπλίαν, καὶ ἀνδροκτόνος ἐγένου· τί νῦν σχηματίζῃ Χριστιανὸς φανῆναι, πρὸς πολλοῦ τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν ἐξαρνησάμενος; Οὐ μᾶλλον οὖν χρή σε καταφυγεῖν εἰς τὴν τοῦ Προφήτου καὶ Ἀποστόλου Μωάμεδ διδασκαλίαν, καὶ ὑπ᾽ αὐτοῦ τυχεῖν βοηθείας καὶ σωτηρίας, μηδεμίαν παῤῥσίας ἐλπίδα πρὸς Χριστὸν ἔχοντα, διὰ τὸ ἐκουσίως ἀυτόν σε προαπαρνεῖσθαι; δὲ τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς φησὶ πρὸς ἀυτόν, [apostasiæ crimē Martyrio eluturus,] Δἰ ἀυτὸ μὲν οὖν τοῦτο μᾶλλον ὀφείλω ὑπὲρ τῆς εἰς ἀυτὸν πἰστεως καὶ ἀγάπης νῦν μου τὸ αἷμα ἐκχύσαι, ἴνα μοι τῶν εἰς ἀυτὸν πλημμεληθἐντων παράσχοι συγγνώμην ἀγαθός. οὐχὶ καὶ σός ποτε δοῦαπετεύσας οἰκέτης, εἶτα ἐπαναστρέψας καὶ τὰὑπέρ σου διαγωνιζομενος μέχρι θανάτου, ἀφέσεως τυγχάνει τῆς προτέρας ἀγνωμοσύνς διὰ τὴν ὑστέραν εὐγνωμοσύνην; Καὶ Ἄρχων, Ἤδη σου, φησὶ πληρούσθω τὸ θέλημα· ἐγω μέντοι τό σοι συμφέρον προέτεινα.

[37] [Constantinum animat,] Τῶν δὲ δημίων Ἀιθίοπων τὰ ξίφη παραθηγόντων, καὶ ἄλλων ἄλλοθεν εἰς ὕψος ἀυτὰ ἀναῤῥιπιζόντων καὶ ἀποσκιρτώντων, θεοφιλέστατος οὗτος Κρατερὸς τὴν ὑπὲρ τοῦ Πατρικίου ἔχων φροντίδα, μη που δειλανδρίας αὐτῷ προσπελάσειε πάθος, προεωρακότι τὴν τῶν φίλαν ἀναίρεσιν, πλησίον αὐτοῦ στάς, φησι πρὸς ἀυτόν. Κύριέ μου, πρόκριτος πάντων ἡμῶν γεγονὼς, καὶ τῇ τῆς ἀξίας ὑπεροχῇ καὶ τῇ τῶν αρετῶν καλλονῇ, πρῶτος ὀφείλεις πάντων ἡμῶν καὶ τὸν τοῦ μαρτυρίου στέφανον παρὰ τοῦ ἐπουρανίου Βασιλέως Ἰησοῦ Χριστοῦ δέξασθαι· καθότι καὶ παρὰ τοῦ ἐπὶ τῆς Βασιλέως πρὸ πάντων ἡμῶν τὰς δωρεὰς ἐδέχου. δὲ, τούτων αὐτῷ εἰρημένων τῶν ἱερῶν ὑποθέσεων, φησὶ πρὸς ἀυτὸν, Σύ τοῦτο μᾶλλον καρτερόφρον πρῶτος ποιήσας, ἑπομενον καὶ ἐμὲ καὶ τοὺς σὺν ἡμῖν πάντας ἕξεις.

[38] [& ceteris ad mortem præit.] δὲ εὐξάμενος, καὶ Θεῷ παραθέμενος τὴν ψυχὴν, πρόσεισι τῷ δημίῳ. Καὶ τούτου προθυμως τε καὶ ἐνδόξως τελειωθέντος, καθεξῆς οἱ Ἅγιοι κατὰ τὰς ἀρχικὰς αὐτῶν ἀξίας, ὡς ἐπὶ βασιλικῆς τραπεζης ἀλλήλους προτιμώμενοι, εὐθύμως ἐτελειώθησαν, μηδενὸς αὐτῶν δειλίας δισταγμοῦ σχῆμα [δεικνύντος] ὡς καὶ ἀυτὸν καταπλαγῆναι τὸν Ἄρχοντα, τὴν μετὰ πεποιθήσεως αὐτῶν κατὰ τοῦ θανάτου τόλμαν.

EPILOGVS.

[39] Ἅυτη τῆς ὑπέρ Χριστοῦ ἀθλήσεως τῶν Ἀγίων αἰτία· τοιοῦτον τὸ ὑπὲρ τῆς αὐτοῦ ἀγάπης μακάριον τέλος, [triplici corona redimitis Martyribus] εἴγε ἀρχαὶ πάντως τούτου εἰσὶν αἱ κατὰ τῶν ἀθέων ἐκστρατεῖαι καὶ μυρίαι ταλαιπωρίαι διεκδικούντων τὴν αὐτοῦ Ἐκκλησίαν καὶ τὰς ψυχὰς ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν εὐαγγελικῶς τιθεμένων. Οὗτοι τῶν λεγομένων τρισαριστέων οἱ Πρόκριτοι, οἱ τριπλοῦν ἀναδησάμενοι στέφανον νίκης, ὡς μὴ ἀπαλθέντες τῇ αἱρέσει τοῦ Κρατἐντος καὶ Χριστῷ μαχομένου διὰ τῆς ἀναιρέσεως τῆς Χριστοῦ εἰκόνος, ὅπλα τεθεμένοι ὑπὲρ τῆς πατρίδος, καὶ τὴν σφαγὴν προθύμως ὑπὲρ Χριστοῦ καταδεδεγμένοι.

[40] Οἱ τῶν πούποτε εὐγενεστάτων ὁμότιμοι, οἱ θείᾳ φρονήσει κεκοσμημένοι, ὁι κατ᾽ ἄμφω ψυχῇ τε καὶ σώματι x περιδέξιοι, οἱ τῶν μεγάλων ἐκείνων καὶ αρχαίων τεσσαράκοντα Χριστοῦ Μαρτύρων ἰσάριθμοι καὶ ὁμότιμοι, [illorū LX Sebastenorum æmulis,] διά τε τῆς πλεοναζούσης δυάδος μυστικῶς ὑποφαίνοντες ταύτην εἶναι αὐτοῖς ὁμοίαν καὶ ἰσην δευτέραν τεσσαρακοντάδα ἁγίαν. Οἱ καὶ ἐν αὐταῖς τῶν τεσσαράκοντα νηστειῶν ἡμέραις τελειωθέντες, ὡς κοινωνῆσαι αὐτοῖς καὶ τῷ καιρῷ καὶ τῇ πίστει καὶ τῇ τελειώσει καὶ τοῖς στεφάνοις. Τοῦτων ἀκλινὴς πίστις πολλοὺς εἰς Χριστὸν ἐβεβαίωσε, καὶ οὕς μὲν ἀποσφαλέντας ἀνεκαλέσατο, οὕς δὲ παρακεκινημένους ἐστήριξε, καὶ τοὺς γε μὴ τετρωμένους ἀπαθεῖς διεφύλαξεν. Οὐχ εἷλον ἀυτοὺς ἡδονῶν αἱ θωπεῖαι, οὐκ ἐξέλυσεν ἀυτῶν τοῦ πρὸ Χριστοῦ πόθου τὸν τόνον ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἐν εἰρκτῆ) ταλαιπωρία καὶ τιμωρία, οὐκ ἐπτόησεν ἀυτῶν τὸ ἀνδρικὸν φρόνημα βαρβαρικὴ ὠμότης τε καὶ θρασύτης.

[41] [de diabolo victoriam] Οὐκ ἐπτέρνισεν ἀυτοὺς τῶν ψυχῶν πολέμιος καὶ ἀπατεὼν, καὶ τοι πάντα κατ᾽ αὐτῶν κεκινουκὼς δελεάσματος τροπον, πλούτου καὶ δυναστειας ὑπόσχεσιν, κτημάτων καὶ ἀνδραπόδων καὶ μυρίαν σωμάτων ἀπόλαυσιν, φόβους, ἀπειλὰς, στενοχωρίας, ὀνείδη, πιθανότητας θελγόντων ῥημάτων· καὶ οὐχι νῦν μὲν προσβάλλων ἄλλο τε δὲ ἀφισταενος, αλλὰ παῤ ὅλον τὸν χρόνον σχεδὸν τῶν ἐπτά που ἐτῶν οὐκ