Sollte hier eine Anzeige erscheinen, deren Anliegen dem unseren entgegensteht, benachrichtigen Sie uns bitte unter Angabe der URL dieser Anzeige, damit diese Werbung nicht mehr erscheint.
Lesen Sie vorher bitte unsere Erläuterungen auf der Seite Warum Werbung und wie sie funktioniert.


 


Ökumenisches Heiligenlexikon

Acta Sanctorum der Bollandisten
Band November II - 1

Einleitung November II - 1

Nov. II Pars I

de Smedt, Carolus
de Backer, Josephus
van Ortroy, Franciscus
van den Gheyn, Josephus
Delehaye, Hippolytus
Poncelet, Albertus

Acta Sanctorum Novembris, collecta, digesta, illustrata a Carolo de Smedt, Josepho de Backer, Francisco van Ortroy, Iosepho van der Gheyn, Hippolyto Delehaye et Alberto Poncelet, Societatis Iesu Presbyteris. Tomi II pars prior, qua dies tertius partim et quartus continentur. Praemissum est Martyrologium Hieronymianum, edentibus Iohanne Baptista de Rossi et Ludovico Duchesne

Brussels
Socii Bollandiani, 14, via Ursulinarum, 14
Société Belge de Libraire, 16, rue Treurenberg, 16 1894

[12], LXXXII, 199, 623 p.; ill.

ACTA
SANCTORUM
NOVEMBRIS
COLLECTA DIGESTA ILLUSTRATA
A
CAROLO DE SMEDT, IOSEPHO DE BACKER,
FRANCISCO VAN ORTROY, IOSEPHO VAN DEN GHEYN,
HIPPOLYTO DELEHAYE & ALBERTO PONCELET
SOCIETATIS IESU PRESBYTERIS
TOMI II PARS PRIOR
Qua dies tertius partim et quartus continentur
PRAEMISSUM EST
MARTYROLOGIUM HIERONYMIANUM
EDENTIBUS
IOHANNE BAPTISTA DE ROSSI ET LUDOVICO DUCHESNE

BRUXELLIS
APUD SOCIOS BOLLANDIANOS���������SOCIÉTÉ BELGE DE LIBRAIRIE
14, via Ursulinarum, 14���������16, rue Treurenberg, 16 1894

[Praefatio]

ACTA SANCTORUM OMNIVM ANNVNTIATA A. MDCVII PVBLICARI COEPTA A. MDCXLIII INTERMISSA A. MDCCXCVI RESVMPTA A. MDCCCXXXVII

Quamquam summopere cupiebamus in hoc altero Novembris mensis tomo complures kalendarii ecclesiastici dies comprehendi, multorum tamen desiderio nos satis facturos arbitrati sumus, si, commentariorum continua serie paulisper interrupta, magnam libri partem Martyrologio Hieronymiano ex permultis codicibus edito tribueremus.

Iamdiu siquidem viris doctis in optatis erat, ut pretiosae collectionis, quae sub hoc nomine circumfertur et qua hagiographis cottidie ferme usus est, editio tandem pararetur critica. Ad quam adornandam cum se, collatis studiis, iam pridem accinxissent viri clarissimi Iohannes Baptista de Rossi et Ludovicus Duchesne, de historia ecclesiastica saepe alias egregie meriti, gratissimum nobis accidit quod iidem improbi sui laboris fructus nobiscum communicarunt et in publicum emittendos commiserunt.

Reliquum tomum complent Acta Sanctorum diei tertiae novembris, quae priore tomo complecti non potuimus, et eorum omnium, quos die quarto colit Ecclesia, uno tamen excepto. Commentarium enim de inclito Mediolanensi archiepiscopo, S. Carolo Borromaeo, cum nondum omni ex parte ad unguem elimatus sit, in posteriorem voluminis partem seorsim edendam seponere necesse fuit; quam tamen non ita diu exspectandam fore confidimus. Hanc autem lacunam aliquantum explebunt Acta S. Wolfkangi, Ratisponensis episcopi, quae in tomo XIII Octobris olim praetermissa, nunc tandem ad calcem huiusce tomi exhibentur.

De ratione laboris nostri non est quod multum disseramus, quippe quae iis, qui Acta nostra manibus terere solent, satis perspecta sit. Qui facile animadvertent et, ni vehementer fallimur, suffragio suo apprime comprobabunt, praecipuam curam a nobis in eo positam fuisse, ut Actorum antiquorum textus quam integerrime et emendatissime vulgaremus, et commentationes nostras intra limites iisdem Actis definitos contineremus, neque in excursus, ad quos proposita materia saepe allicit, deviarimus. Hinc, si nonnullae huius tomi partes lectori cuipiam prolixiores videantur, id non nobis, sed veteribus scriptoribus, quorum lucubrationes integras edidimus, vitio vertat.

In quarum editione paranda summopere nos iuvit multorum bibliothecis publicis et monasticis praefectorum benevolentia et humanitas, qui vel codices suos ad usum nostrum sedulo recognoscere et conferre dignati sunt, vel ipsos codices ad nos transmittere per commodum inspiciendos; quibus omnibus grati animi nostri sensus hic testatos volumus.

Restat ut et gratae beneficiorum memoriae significationem ne praetermittamus erga virum de opere nostro optime meritum, quem in bona senectute obiisse, dum ultimam manum huic volumini edendo imponebamus, tristis nuntius ad nos pertulit; Iohannem nimirum Martinov, rerum slavicarum peritissimum, cuius officiosissima opera antecessores nostri toties usi sunt, et qui tomum XI Octobris grandi illa auxit commentatione, arduo exarata labore, quam inscripsit Annus ecclesiasticus graeco-slavicus. Quod opus, ut fere accidit iis, qui viam sternendam suscipiunt eatenus a nemine tritam, non paucis quidem in locis emendatricem manum postulat, utilissimum tamen subsidium omnibus attulit, qui ecclesiarum orientalium fastis illustrandis incumbunt.

Huic denique praefatiunculae subiungimus brevia elogia eorum, qui nobis in opere Bollandiano continuando novissime praeiverunt, quorumque sequendis vestigiis faxit Deus fideliter inhaereamus.

ELOGIA PATRUM VICTORIS AC REMIGII DE BUCK ET BENIAMINI BOSSUE

DE P. VICTORE DE BUCK.

Ab anno 1876 ad annum 1882 tres Bollandiani operis veteranos mors absumpsit.

Horum primus ad caelestia regna migravit die 23 maii 1876 R. P. Victor De Buck, cui haud immerito eundem ferme locum assignare licet inter recentiores illius operis auctores, quem Danieli Papebrochio inter priscos. Natus erat in oppido Flandriae Aldenardo die 24 aprilis anno 1817, parentibus apud cives suos spectatissimis, nec divitiis magis quam christiana pietate insignibus. Domum paternam primum reliquit anno 1829, litteris latinis operam daturus in collegio municipali Sonegiensi, quod unum tunc in Belgio catholici paedagogii titulo gloriabatur; ceteras enim huius generis scholas tyrannicum regimen, quo vexabatur regio nostra, sustulerat. Anno vero sequenti migravit Victor ad seminarium minus Rollariense, mox instauratum post vindicatam et recuperatam a Belgis libertatem politicam et religiosam; ibique transactis annis quattuor, tandem rhetoricae cursum perfecit et studiorum iuvenilium metam attigit in collegio Societatis Iesu Alostano. Quam acri autem ingenio, quam constanti industria et animi contentione, quamque felici successu in litterarum palaestra se exercuerit, uno ore saepe testati sunt, quotquot toto illo sexennio habuit magistros.

Iam tempus advenerat, cum certus illi eligendus erat vitae status, in quo ad Ecclesiae et rei publicae commodum egregias animi sui dotes et partas iam labore suo artes altius excoleret atque apertam in lucem proferret. Haud diu haesit pius iuvenis, spretisque cunctis saecularis vitae illecebris, sub vexillo crucis renascenti tunc in Belgio Societati Iesu nomen dare statuit. In quam receptus die 11 octobris anno 1835, biennium primo Nivigellae vitae religiosae tirocinio, deinde annum unum repetendis secundum morem Societatis litterariis studiis, tum alterum biennium Namurci philosophicis et mathematicis disciplinis impendit; in quibus adeo excelluit ut, expleto hoc temporis spatio, prae omnibus sodalibus suis designatus fuerit ad propugnandas publice theses de universa philosophia scholastica et naturali; quod et cum summa laude praestitit.

Nec defuit statim eximio ingenio et ferventi laborum studio amplissimus et aptissimus campus. Instauratum quippe magno eruditorum applausu anno 1838 fuerat collegium hagiographorum Bollandianorum, qui interruptam calamitate temporum extremo superiore saeculo Actorum Sanctorum editionem resumerent. Cui operi promovendo cum Victore nostro nemo magis idoneus videretur, mense septembri anni 1840, vigesimo quarto aetatis suae anno, tribus Patribus, ad opus instaurandum iam designatis, adiutor datus est.

More suo manum operi impigre continuo admovit. Ac primo quidem enormem ingentium voluminum a priscis Bollandianis editorum molem ex ordine pervolvere, omnia sedulo perlegere, multaque ex iis scripto decerpere et ad certa capita redigere coepit. Deinde singularum disciplinarum, quibus hagiographum, qualem requirit institutum nostrum, instructum esse oportere intellegebat, studio se tradidit: historiae videlicet generalis praesertim ecclesiasticae, chronologiae, geographiae, archaeologiae, rerum etiam liturgicarum et iuris ecclesiastici. Quibus haud sine magno fructu incubuit, cum et acutissima esset in eo mentis acies, et memoria eorum, quae vel semel legisset, tenacissima. Validum nec minus iucundum in hisce disciplinis subsidium ac stimulum rettulit ex societate Antonii Tinnebroeck, quem aetate fere aequalem, religiosi ac litterarii tirocinii assiduum comitem et aemulum, communia in omni genere studia artissime ipsi devinxerant. Is enim simul cum Victore anno 1840 hagiographis Bollandianis adiutor datus, simul sacerdos anno 1848 consecratus, simul denique collegio Bollandiano socius adscriptus est mense augusto anni 1850, postquam uterque quadriennio Lovanii theologicis disciplinis et dein per annum integrum Truncinii tertiae probationis exercitationibus operam navaverat.

Attamen non eo usque distulit Victor, ut peritiae suae in tractandis sanctorum Actis specimina daret. Etenim antequam anno 1845 Lovanium missus erat, non minus sedecim commentarios (praeter quosdam breviculos) adornarat, qui omnes, praeter duos, S. Colmanni nempe episcopi et Kiarae virginis in Hibernia, erant de sanctis Gallis, et editi sunt in altera parte tomi VII Octobris (Bruxellis, 1845), nullis tamen siglis, quibus secundum morem nostrum scriptoris nomen signetur, notati, quosque hoc ipso indicio a Victore nostro conscriptos iam quisque noverit. De quibus et aliis ab eo in Bollandiano opere continuando laboribus sermo recurret inferius, postquam pauca dixerimus de ceteris ab eo circa diversas materias editis lucubrationibus.

Neque enim in commentandis Actis sanctorum se continuit. Nam cum eruditionis fama claresceret, et nihilominus omnium doctrinarum et quaestionum genera perscrutandi admodum esset curiosus, miraque vi et promptitudine animi ea complecteretur, nec minore copia et elegantia sermonis, tam latini quam vernaculi, polleret in scribendo, consueverunt periodicorum catholicorum editores, superiores quoque Societatis et alii, sive in ecclesiastica dignitate constituti sive eruditis investigationibus intenti, vel etiam viri politici, ad eum frequenter recurrere, ut intricatis controversiis dirimendis lucem afferret. Ipse enim, indole admodum officiosus, facile omnibus praesto erat.

Primum nec mediocre et obscurum suae sollertiae documentum praebuit anno 1847 nondum sacerdos in exaranda confutatione libri, quem De regularium et saecularium clericorum iuribus recens emiserat professor quidam Academiae Lovaniensis. Scriptionis suae occasionem et materiam exposuit ipse Victor in commentario, quem praefixit tomo IX Octobris, de vita et scriptis Antonii Tinnebroeck, immatura morte abrepti mense martio anni 1865, et sui olim in eo libro contexendo socii. Vix nimirum uterque theologicorum studiorum curriculi primum annum absolverat, “cum ecce mense augusto anni 1846 prodit in lucem typis Lovaniensibus De regularium et saecularium clericorum iuribus et officiis liber singularis, auctore Mariano Verhoeven, archidioecesis Mechliniensis presbytero, protonotario apostolico, iuris utriusque doctore, sacrorum canonum in Universitate Lovaniensi professore publico ordinario. Huius quidem libri facies moderata satis erat, neque ex ira aut odio suscepta videbatur lucubratio; verum si quis aliquantisper perpenderet quae in ea legebantur, non poterat non iudicare scriptionem infensam esse regularibus atque eo totam vergere, ut inter arctissimos limites cohiberentur, quin etiam ut ab episcopis et clero saeculari opprimerentur. Unde haec opella non parvum regularium amicis dolorem eorumque adversariis incredibile creavit gaudium; ita ut passim audiretur Iesuitas (nam hi potissime intendebantur) prostratos iacere, insignemque de iis victoriam fuisse relatam. Quae res eo magis erat lugenda, quo plura eodem tempore mitterentur ab ecclesiae hostibus in religiosos ordines et maxime in Societatem Iesu tela… Initio tamen sola patientia christiana inopportuno libello opponenda visa est, et ne cogitatum quidem ab ullo regulari fuit de refellendis R. D. Verhoeven assertis. Verum ubi intellectum est etiam inter viros vere probos plures esse qui iis fidem adderent, prius in ephemeridibus Leodiensibus pauci aliquot errores retecti sunt, ut hoc facto palam fieret non omnimode fidendum esse libro singulari. Quod monitum si patienter tulissent R. D. Professor eiusque asseclae, neu contendissent scriptionem ubique veracem esse et firmam, nil ultra ei fuisset obiectum. Sed tam pacate compositi non erant animi; adeoque ad modestissimam scriptionem opposita sunt typographorum ope acerrima responsa. Quamobrem circa festa natalitia eiusdem anni, suadentibus eminentissimis viris atque omnium maxime cardinali Fornario, rerum Belgicarum peritissimo, rogantibus etiam aliorum ordinum regularium in Belgio superioribus, iusserunt praelati nostri confutationem parari ab Antonio Tinnebroeck et ab altero scholastico Lovaniensi [ipso nempe Victore]… Iussa fecerunt ambo; et licet quotidianas theologiae dogmaticae scholas adirent, feriis paschalibus confectum erat Examen historicum et canonicum libri R. D. Mariani Verhoeven de regularium et saecularium clericorum iuribus et officiis; quod deinceps per unum aut alterum mensem limatum et typis impressum est, atque ineunte mense iulio lucem vidit, ex sexcentis quadraginta paginis constans… Verum his absolutum non erat libri R. D. Verhoeven susceptum examen; adeoque quod prodiit volumen, licet res praecipuas omnes regularium contineret, tomus prior dictus est et alter dein scribi coeptus. Plurimum iam processerat novum opus et ad umbilicum fere deductum erat, cum continuo ex Helvetia et Italia pessima afferrentur nuntia. Visum itaque est id non esse tempus quod istiusmodi posceret libros, et tanto promptius quies indicta est, quanto certius constaret iam ab omnibus peritis agnosci uno priori volumine intentum finem obtentum fuisse. Prodiit itaque numquam tomus posterior” [Cfr. Act. SS., Oct. tom. IX, p. IX f-x c.] .

Similem controversiam aliquot post annos exarsuram, suamque in ea dirimenda operam se positurum haud providebat. Indicto nempe in annum 1869 a SS. DD. Pio IX generali concilio Vaticano, rumor spargi coeptus est id quosdam moliri, ut sacri coetus auctoritate antiquae regularium exemptiones et privilegia coartarentur; nonnullis enim displicere omnimodam eorundem propriis praelatis subiectionem, et magis aequum videri ut ordinariorum iurisdictioni essent obnoxii. Quod cum non parum detrimenti Societatis piis laboribus eiusdemque rectae gubernationi allaturum viderent superiores nostri, nonnihil tentandum iudicarunt, ut his moliminibus obsisterent; nihilque magis ad id opportunum visum est, quam si commentarius aliquis conscriberetur concilii Patribus tradendus, quo gravissima momenta, quae pro immunitatibus regularium militarent, perspicue exponerentur. Cui muneri explendo nemo magis idoneus visus est P. Victore. Nec spem, quam sui fecerat, fefellit. Mox enim tractatum conscripsit De exemptione regularium conservanda et confirmanda (Bruxellis, 1869, in-8°, pp. 207), non ita quidem mole insignem, sed argumentorum robore et gravitate conspicuum; qui statim typis editus est. Sed illum Patribus porrigendi non fuit locus: concilium enim Vaticanum mense iulio anni 1870 infelicis temporis calamitatibus abruptum est, antequam rem propositam Patres essent aggressi.

Adversus alterum inimicorum genus causam regularium defendendam suscepit strenuus religionis athleta, nimirum adversus pseudo-liberales illos, qui, cum ex odio catholicae ecclesiae et fidei religiosos nullos esse cuperent, idcirco contendebant religiosa instituta iuri publico nostrorum temporum, maxime in Belgio, adversari. Id arguebant praecipue ex voto paupertatis, quo scilicet singuli religiosi incapaces reddantur cuiusvis privati dominii in quaevis bona mobilia vel immobilia, cum ex alia parte legibus publicis vetentur ne quicquam possideant in commune; quas leges querebantur subdola ratione ab institutorum religiosorum sectatoribus eludi et violari, et immensam ab iisdem possessionum et divitiarum copiam mentiebantur congeri communibus vectigalium oneribus subtractam cum damno rei publicae non modico. Quo autem securiorem viam sterneret ad criminationes illas dissolvendas ac propulsandas, primo conscripsit dissertationem latinam De solemnitate praecipue paupertatis religiosae, quam sub forma Epistolae ad Remigium fratrem typis edidit anno 1862. In qua id spectabat, ut ne in defensione sua impedirentur regulares ex opinionibus, quae apud multos theologos et canonistas veteres de effectibus votorum sollemnium, praesertim paupertatis, recipi solebant. Rationibus itaque e theologicis locis et iure canonico petitis stabilire aggressus est votorum sollemnitatem eorumque effectus non esse iuris divini, sed ecclesiastici, ac proinde auctoritate ecclesiastica posse secundum temporum condicionem diversimode definiri atque ita attemperari, ut legibus civilibus commode congruerent; quam sententiam omnino probasse videtur SS. DD. Leo XIII, ubi ante sedecim annos publice declaravit religiosos voto sollemni paupertatis obligatos posse valide et licite vero dominio in bona temporalia potiri secundum mentem legum civilium. Hoc autem fundamento posito, duobus libellis gallice editis calumnias adversariorum diluit et religiosae vitae professionem cum iure, quod vocant, recentiore haud aegre componi posse ostendit; quorum alter inscriptus est Solution amiable de la question des couvents (Brux., 1863, in-8°, pp. 59), alter, qui et insertus est actibus congressus catholicorum, qui Mechliniam convenerunt anno 1864, De l'état religieux en Belgique au XIXe siècle.

Eodem hoc anno 1864 ad apologiam in propria causa texendam adactus est. Adolescente nempe hoc nostro saeculo, praesertim paulo post annum 1830, cum Ecclesia ab impiis passim impeteretur, eo praecipue allato praetextu, quod omnimodae libertati civili et politicae, quae inde ab extremo saeculo superiore quasi primum principium iuris publici celebratur, maxime inimica semper exstitisset et exsisteret, et inde adversus eam popularia odia vehementer excitarentur, putarunt quidam fervidioris animi catholici scriptores et viri politici, non aliter tam sinistram opinionem ab Ecclesia averti posse, quam si profiterentur nullum ipsam sibi aut doctrinae suae privilegium aut praerogativam, quae legibus publicis sancirentur, vindicare; nequaquam ab ea respui omnimodam quasvis opiniones asserendi et publice defendendi licentiam; quin et nullam ipsi condicionem potiorem exoptandam esse, quam plenissimam libertatem omnibus concessam; nihil denique impensius a viris catholicis procurandum esse, quam ut absolutissima agnosceretur concordia inter Ecclesiae doctrinam disciplinamque, et principia illa, quae vocant, moderna. Huius sententiae sectatores catholici liberales nuncupari consueverunt; quo et ipsi nomine gloriabantur. Quorum postquam doctrina a Sancta Sede reprobata et condemnata est, praesertim litteris encyclicis Gregorii papae XVI, quae incipiunt Mirari vos, nonnulli quidem, inter quos celebrior fuit infelix sacerdos Fel. Lamennais, praefracte restiterunt; alii vero, quorum illustriores fuerunt Carolus de Montalembert et Henricus Lacordaire, definitioni pontificiae plane obsecuti, atque sincere reprobantes ea, quae reprobare iubebantur, nihilominus contenderunt in data hypothesi, id est considerata praesentis temporis condicione, e re Ecclesiae et religionis esse, ut viri catholici, qui rebus publicis tractandis vel scripto discutiendis immiscerentur, in agenda causa religionis non particularis alicuius iuris divini vel ecclesiastici, sed libertatis tantum et iuris communis principiis niterentur; quam sentiendi rationem maxime propugnabant in periodico gallico Le Correspondant. Ipsis autem vehementer adversabatur altera, eaque ingens, catholicorum pars, quibus praecipue antesignanus erat Ludovicus Veuillot, editor ephemeridis L'Univers; qui non minore aestu affirmabant praecipuam curam viris religiosis esse oportere, ut ne iura et privilegia Ecclesiae et veritatis catholicae dissimulatione quadam et nimis timido silentio quasi oblitterarentur et abicerentur.

Et his quidem, qui rigidiori doctrinae adhaerebant, paucis annis post initum pontificatum omnino favere visus est SS. DD. Pius papa IX; cuius patrocinio harum partium sectatoribus magni additi sunt animi. Non diffitendum vero est in alteram partem P. Victorem magis propendisse; unde factum est ut mox haud infrequens illi litterarum et sermonum commercium esset cum comite Carolo de Montalembert, Felice Dupanloup, Aurelianensi episcopo, et aliis eiusdem sententiae asseclis, qui quo fidentius et securius procederent, ad eius consilia libenter recurrebant. Acriter utrimque pro sua cuiusque opinione defendenda et promovenda dimicatum est, sed, quod saepe accidit inter homines aliquo praeiudicio nimis vehementer praeoccupatos, non semper aequis armis, id est non solo argumentorum, quae ad ipsam rem controversam dirimendam spectarent, pondere et robore, sed et odiosas suspiciones et criminationes contra adversarios confingendo, quibus eorum auctoritas et existimatio minuerentur. Huiusmodi improbitatis incommoda expertus est Victor noster.

Ecce enim exordio anni 1864 pervenerunt ad Praepositum Provincialem Societatis in Belgio litterae ab A. R. P. Generali missae, quibus monebatur graves accusationes adversus P. Victorem De Buck delatas esse ad ipsum Sanctissimum Dominum, quasi paene haereticus esset et formidolosus Ecclesiae hostis. Quae litterae ubi cum Patre Victore communicatae sunt, maximo dolore affectus, non distulit quin et ipse litteras scriberet ad Em. Cardinalem Patrizzi; quas et ab eo communicari Sanctissimo Domino postulavit, ut crimina sibi imputata dilueret. Capita autem distincta accusationum haec erant: 1° Quod scriberet vel scripsisset in Actis gallicis Le Correspondant; 2° Quod verbo et scripto propugnasset schismaticum ad fidem catholicam conversum posse tamen a sacerdotibus schismaticis recipere communionem; 3° Quod contendisset episcopos anglicanos esse valide consecratos, adeoque eorum sacerdotes veros esse presbyteros; 4° Quod respondisset cuidam suadenti ut scriberet aliquid in favorem dominii temporalis Summi Pontificis, se non velle ea de re scribere, cum huius dominii necessitatem non agnosceret; 5° Denique, quod dixisset vel scripsisset falsam esse opinionem eorum, qui existimant sacramenti matrimonii ministros esse ipsos contrahentes. Calumnias istas facile evertit profitendo nihil horum umquam a se actum aut cogitatum fuisse, et in fine suae epistulae candido et simplici stilo, sed fervidis pro animi sui dolore et indignatione verbis, extulit ea quae parentes et cognati sui et ipse eximiae erga Ecclesiam catholicam et Sanctam Sedem fidei et devotionis argumenta praebuissent; eique finem imposuit generosa hac et certe sincerissima protestatione: “Ego cum divina gratia pro fide catholica omnibusque iustitiae partibus, et quidem pro defensione iurium temporalium et spiritualium Sanctae Sedis, mori paratus sum; et pro his, quae hactenus egi et in posterum agam, nullam umquam speravi mercedem in his terris, neque nunc aliam peto nisi Sanctissimi Domini benedictionem.”

Libentissime testimonium suum pro eximio Patre adiunxerunt quattuor e gravioribus Provinciae Belgicae Patribus, qui ipsum apprime noverant, P. Carolus Franckeville, rector Collegii Bruxellensis Sancti Michaelis, qui antea tamquam magister noviciorum et Praepositus Provincialis Victori praefuerat, his verbis: “Ego infrascriptus, Rector Collegii S. Michaelis, … testor omnia et singula hisce P. V. De Buck, subditi mei, litteris contenta, veritati omnimode esse conformia fideliterque exposita, nihilque in iis contineri quod non referat intima animi eius Patris sensa, utpote Sanctae Sedi devotissimi semper et addictissimi… — Idem attestor A. Mathys S. I., olim Rector et Provincialis optimi Patris De Buck. — Idem attestor Aloisius Le Grelle S. I., Rector Collegii Lovaniensis, olim Vice- Provincialis. — Idem attestor I. B. Boone, per novem annos Rector Patris De Buck atque nunc eius confessarius. ” — Haec omnia, consentientibus Superioribus et nonnullis tantum locis rescissis, quae, ut ait optimus Pater in adiecta adnotatione, spectabant ad “ plura negotia, pleraque gravia, quae, testibus solo Deo et ministro aliquo apostolico, in obsequium Sanctae Sedis perfecerat et quae, utpote secreta, typis repraesentanda non erant, ” prelo excudi voluit, non utique ut in publicam lucem emitterentur, sed ut cum praecipuis aliquot viris communicarentur, quos totius rei veritatem edoceri maxime intererat, sicque tandem in perpetuum praefocaretur calumnia.

Inter crimina P. Victori obiecta videmus ab accusatoribus sugillatas fuisse laxiores quasdam opiniones, quibus schismaticis Anglicanis itemque Russiacis nimis, ut illi putabant, favere videretur. Quas opiniones licet ipse numquam professus sit vel iis assensum praebuerit, non tamen profecto superbe aspernandos et repellendos duxit quosdam anglicani schismatis doctores et episcopos, qui cum ipso dubia et difficultates suas de religiosa doctrina et historia ecclesiastica libenter communicaverant; quos inter nominasse sufficiat doctissimum virum Alexandrum Penrose Forbes, episcopum anglicanum Brechinensem, et celebrem doctorem Eduardum Pusey. Ut enim erat animo admodum candido simul et fervido, magnam spem conceperat, post conversionem illustrium quorundam Academiae Oxoniensis alumnorum, brevi futurum ut ecclesia anglicana universa ad unitatem fidei et debitam Romanae ecclesiae subiectionem rediret. Itaque contentione non exigua felici huius conversionis successui promovendo incubuit tum privatis epistulis, tum etiam nonnullis prelo excusis scriptis, qualia sunt tractatiuncula anglice edita in periodico The Rambler (an. 1859, sept., p. 370,) On external devotion to holy departed men, et aliae insertae periodico Parisiensi Études de théologie, de philosophie et d'histoire, videlicet Le Dr Pusey et son nouveau programme d'union avec l'église catholique (an. 1866, 1), Physionomie et force du parti puséiste (an. 1866, 3), The People's Hymnal (ibid.), Du mouvement ritualiste en Angleterre: les nouvelles controverses sur l'Eucharistie (an. 1868, 1), et epistula ad Gerardum I. Cobb vulgata an. 1869 in quodam periodico anglico, qua respondit ad nonnulla quaesita de concilio oecumenico mox celebrando.

Non aliter affectus erat erga ecclesiam schismaticam, in cuius gratiam scripsit: La Russie serat-elle catholique? (Précis historiques, an. 1866), et Essai de conciliation sur le dogme de la procession du Saint-Esprit (Études de theéologie, etc., an. 1857, 2), atque Essai de conciliation sur le dogme de la vie future (ibid., an. 1858). Praeterea per quattuor fere annos (1855 – 58) quavis hebdomade in ephemeride Journal de Bruxelles vulgatae sunt de rebus ecclesiasticis Russiae litterae ab ipso concinnatae, operam ad id conferentibus quibusdam ex illa gente oriundis sodalibus, praesertim vero PP. Iohanne Gagarin et Iohanne Martinov.

Sed in his omnibus numquam commisit ut quicquam, quod cum ecclesiae Romanae praeceptis aut traditionibus pugnaret, ad alliciendos schismaticos profiteretur aut concederet. Nihilominus tamen et istud cum heterodoxis familiare commercium illum rursus plus minus suspectum iis effecerunt, quorum mens illo praeiudicio iam occupata erat, eum nimis propensum esse ad mitigandum rigorem praeceptorum doctrinae catholicae.

Nonnihil forte etiam contulit ad fovendam sinistram de eo opinionem, praesertim apud praelatos quosdam Romanos, controversia ab ipso praecipue excitata aut saltem nostris temporibus innovata de signis, quibus corpora martyrum in Romanis coemeteriis deposita existimabant agnosci. Iam inde a saeculo XVII scriptor heterodoxus Samuel Basnage in sua Historia ecclesiastica et doctissimus Iohannes Mabillon in Epistola Eusebii Romani ad Theophilum Gallum de cultu sanctorum ignotorum, et alii postea [Quos recensitos videsis apud Corblet, Hagiographie du diocèse d'Amiens, tom. III, p. 530, et distinctius apud F. X. Kraus, Die Blutampullen der römischen Katakomben, Frankfurt, 1868, p. 1 – 12.] , dubium moverant num satis certum indicium martyrii pro Christo tolerati praeberent vasa vitrea seu phialae sanguineo colore tinctae et sepulcris quibusdam inclusae vel, quod saepius occurrit, eisdem exterius affixae. Neque rem satis definivisse videbatur decretum die 10 aprilis 1688 a congregatione cardinalium et virorum doctorum ad id constituta emissum, et auctoritate Clementis IX R. P. confirmatum, cum in hoc decreto solummodo enuntiaretur: “ Sacra Congregatio, re diligenter examinata, censuit palmam et vas illorum [martyrum] sanguine tinctum pro signis certissimis habenda esse”. Quaestio enim praecipua erat utrum vasa illa rubricata vere sanguinem continerent vel continuissent, an aliam quandam materiam, cuius processu temporis indoles mutata fuisset et color in rubrum transisset. Ut hanc posteriorem opinionem amplecteretur, multiplici argumento adductus est P. Victor; rationesque, quae ipsum moverant, scripto congessit “ non quidem (ut ipse explicavit) quod opportunum arbitrarer quidpiam de ea re in publicum edere; sed quod utile mihi videretur cum eruditis probisque aliquot viris et maxime cum nonnullis antistitibus illa mea qualiaqualia inventa communicare, ut, si eis infirma haberentur et falsa, aeterna premerentur oblivione; sin autem validis innixa rationibus, ipsi pro sua prudentia ea facienda curarent, quae ecclesiae honore et Dei gloria postulari arbitrarentur. — Porro cum ad umbilicos pervenissem, subieci lubens laborem qualemcumque meum censoriae virgae virorum, qui omnes singularis in ecclesiam amoris affectu conspicui sunt, et quorum alii ingenio et sapientia, alii sagacitate et eruditionis laude praestant. Atque horum fere omnium iudicia in eo convenerunt, utilitatem forte non minimam ab illa mea scriptione sperandam esse, si in manus tantum veniret doctas et pias; sed rem periculo esse plenam, si idiomate gallico, quo concepta erat, exprimeretur typis, etiamsi paucissima tantum excuderentur exemplaria; quocirca id volumen vel supprimendum omnino vel latine vertendum. Haec illi: quibus ita consenseram, ut, cum stata et ordinaria negotia operam potius sibi vindicarent meam, mentem abiecissem omnem latine iterum scribendi quae improbissimo labore iam semel et bis alia lingua scripseram. — Iacebant itaque inter reiectanea meae Observationes de phialis rubricatis quibus martyrum romanorum sepulcra dignosci dicuntur, earumque oblivionem iam ceperam, cum ecce deferuntur ad me litterae, quibus vix non iuberer pulverem de chartis illis excutere eamque saltem partem, quae de phialis sepulcralibus est, latinam facere; Romae per unum de censoribus aliquid de meo conatu innotuisse; vehementer a quibusdam illic eum desiderari; et futurum forte ut ex eo in ecclesiam redundet utilitas non spernenda. Cui flagitationi cum mihi integrum non foret deesse, quam primum licuit, manum denuo operi admovi, ut officio fungerer. ” Mox itaque, anno scilicet 1855, typis impressae fuerunt De phialis rubricatis quibus martyrum romanorum sepulcra dignosci dicuntur Observationes V. D. B., ita tamen ut in admodum paucorum manus venirent. Nam “ mirabitur forte non nemo (ita pergit auctor in capite prooemiali post verba superius citata) scriptionem hanc typis fuisse excusam. Cuius rei non alia est causa quam quod minori impendio pauca prelis belgicis parantur exemplaria quam scriptorum manu. Quocirca unumquemque monitum velim quod hunc libellum publici iuris non feci, sed cum paucissimis tantum communicatum volui atque etiamnum volo. ” Quod monitum maioris cautelae gratia et in capite libri sui seorsim et patenter expressum voluit, eos, in quorum manus veniret, enixe obtestans “ ut hunc nemo librum praeter mentem scriptoris et consilium in vulgus spargat. ” Sed inde aliud nascebatur incommodum. Neque enim adeo occultari res poterat, quin aliquando multis innotesceret; neque ullum libri exemplar, plurimis avide poscentibus, etiam quovis oblato pretio, tradebatur.

Hinc ilico sparsa est fama inter eruditos, tantum ex illa dissertatione scandalum excitatum esse, ut superiorum Societatis iussu tota editio suppressa et flammis tradita esset et quattuor vix vel quinque exemplaria incendium evasissent [Ita ap. Barbier, Dict. des ouvr. anonymes, ed. 3a, tom. IV, p. 1219: “Ouvrage du P. Van der Bruck (sic), jésuite, et dont il n'existe que cinq exemplaires, les autres ayant été détruits par ses supérieurs ”; Gaillette de l'Hervilliers, in Annales de philosophie chrét., fév. 1864; E. de l'Epinois, in Revue des quest. hist., tom. II (1867); etc.] . Rumor prorsus inanis, cum nullum iussu superiorum quorumcumque exemplar concrematum aut suppressum sit, et non admodum pauca in scriniis nostris quiescant. Nemo quoque asserat, intentum a se finem nequaquam attigisse P. Victorem. Inde enim ab anno 1861 nullum omnino corpus sanctum e coemeteriis Romanis extrahi et publicae venerationi exponi tulit auctoritas dioecesana Romana, teste ipso Em. Cardinali Vicario in severissimo decreto, quod anno 1881 edidit adversus impudentes huiusmodi lipsanorum venditores [Bulletin critique, tom. II (1881 – 82), p. 198.] . Hoc eodem anno 1861 prodierat Romae tomus primus Inscriptionum christianarum Urbis Romae, auctore praeclarissimo archaeologo Ioh. Bapt. de Rossi; quo plane confirmatum est et in apertissima luce positum praecipuum P. Victoris argumentum, inde nempe petitum, quod pleraque sepulcra, quibus phialae rubricatae affixae repertae sunt, pertinent ad tempora post-Constantiniana, quando nulli martyres Romae pro Christo sanguinem effuderunt. Nec denique vere dici potest, opinionem eius fuisse reprobatam decreto S. R. C. promulgato die 10 decembris 1863 [Ed. inter Analecta iuris pontificii, ser. VII (Romae 1864), p. 954.] . Etenim hoc decreto nihil amplius de vasis sanguineis decernitur, quam decreto anni 1668; quod vel ex hac ipsius conclusione, manifestum est: “ … duobus his propositis dubiis: I. An phialae vitreae aut figulinae sanguine tinctae, quae ad loculos sepultorum in sacris coemeteriis vel extra ipsos reperiuntur, censeri debeant martyrii signum? II. An ideo sit standum vel recedendum a decreto sanctae Congregationis Indulgentiarum et Reliquiarum diei 10 aprilis 1668? — Respondit ad primum: Affirmative. Respondit ad secundum: Provisum in primo.

Iam vero in clausula sui operis diserte declaravit Victor noster sibi omnino sacram et certam esse sententiam a S. C. die 10 aprilis 1668 enuntiatam, ubi scilicet constaret, quod de plerisque negandum censebat, phialas sepulcris affixas vere humano sanguine tinctas esse: “ Abest itaque, aiebat, multumque abest, ut inanem aut falsam faciamus sacrae congregationis legem; hanc veneramur, hanc sanctam habemus et haberi volumus. Optimis enim argumentis ostenderunt archaeologi sanguinem martyrum collectum fuisse saepius linteis, vestibus, spongiis, gypso aliquando, interdum vitreis vasis; haec pignora iam sibi servasse fideles, iam intulisse tumulis; nonnunquam sepultos esse martyres in sanguinolentis sindonibus, et id genus alia. Haec recta et certissima et a nemine impugnanda. Neque adversum haec in universo hoc commentario aliquid hiscere meminimus, et, si excidisset, deletum volumus ” [De phialis rubricatis, p. 256.] .

Verum, quamquam, ut diximus, decretum recentius S. R. C. nullatenus definitionem antiquioris decreti praetergressum erat, et eos solos proprie feriebat, qui cum cl. v. Edmundo Le Blant eiusque sequacibus [Le Blant, La Question du vase de sang, Paris 1858; Ch. Lenormant in periodico Le Correspondant, fév. 1859; etc. Cfr. F. X. Kraus, Die Blutampullen, etc., p. 12.] contendebant, etsi omnino vasa rubricata sanguinem martyrum continuisse censenda essent, nequaquam tamen ea habenda esse ut signa martyrii, cum tamen editum videretur, ne importune perturbarentur fidelium mentes, qui soliti erant venerari in suis ecclesiis corpora sancta iam dudum e coemeteriis Romanis accepta, cupiens eximius pater ut vitaretur omnino scandalum pusillorum, quod facile ex publica rei discussione oriri poterat, iam prorsus sibi silendum iudicavit, neque ulla ratione opinionem suam amplius defendendam suscepit.

Itaque cum anno 1867 Parisiis prodiisset De phiala cruenta indicio facti pro Christo martyrii disquisitio Archangeli Sconamiglio presbyteri Romani ac ssrum reliquiarum custode (sic), in quo libro acerrime impugnabatur non solum eius sententia, sed et persona et mens, adeo ut in ipsa Disquisitionis praefatione traduceretur ut qui “ eam sectatur dicendi rationem, quae ipso Dodwello, Missonio et Burnetio, ceterisque Romanae Ecclesiae hostibus (verbo sit venia) non indigna prope dixerim, videatur”, non aliam responsionem opposuit quam brevem epistulam, qua et modeste de iniqua sacerdotis Romani argumentandi ratione querebatur, et asserebat se post editum S. C. decretum ne verbum quidem de quaestione vasis sanguinei ore vel scripto protulisse nec prolaturum; addebat etiam se nonnisi oboedientia coactum libro suo scribendo et typis excudendo operam dedisse, nec repugnare quominus S. C. decreto opinio sua reprobata et reprobanda iudicaretur [Haec epistula germanice edita est in periodico Bonnensi Theologisches Literaturblatt, an. 1868, p. 487, et rursus gallice ap. Kraus, op. cit., p. 67.] .

Illud autem inter tot contradictiones, quas a catholicis viris perpessus est, maximo solatio ipsi fuit, quod numquam superiores eius, qui eum propius et intimius noverant, ullam de eius doctrina suspicionem vel ullum diffidentiae indicium exhibuerunt. Sincerum quippe simplicis et perfectae oboedientiae spiritum in eo vigere perspectum habebant. Nihil iis non inconsciis aut inconsultis aggredi, eorum consiliis in omnibus libentissime obsequi, quicquid in scriptionibus a se lucubratis iis displicere intellegeret, statim delere et silentio premere, fixum omnino ipsi erat et quasi insitum. Itaque et iis religioni erat, ut ne malevolis adversus eum querelis aures praeberent et etiam ne iusta eum libertate defraudarent, quominus sententiam suam proferret atque tueretur de his omnibus, quae in utramque partem a catholicis viris, salva doctrina fidei et debita Ecclesiae eiusque summo pastori subiectione, disceptari obtingeret. Unde et maiores ei addebantur animi, magisque promptus et alacer prodibatin aciem, ac facile clamores et convicia adversus se prolata spernebat, cum se praelatorum suorum approbatione confirmatum sentiret et protectum. Cuius mutuae fiduciae illud argumentum inter alia afferre licet, quod anno 1869, cum maxime fervebant inter catholicos controversiae illae, quas superius memoravimus, nec ipse postulantibus nonnullis amicis denegandum censuit, nec superiores obstiterunt, quin commentarium ederet de concordia doctrinae catholicae cum iure publico belgico, hoc titulo insignitum: Les principes catholiques et la Constitution belge; qui commentarius saepius deinde in comitiis publicis Belgii cum multa laude citatus est a deputatis catholicis, quos pseudo-liberales huic iuri necessario infensos praedicabant.

Solabatur etiam eum multorum tum suorum communi religionis vinculo iunctorum fratrum, tum sacerdotum et laicorum amicitia, quos sibi devinxerat officiosissima erga omnes, eos quoque qui ipsum verbis aut scriptis laeserant, caritate; eximia animi sinceritate, ab omni simulatione aut dissimulatione alienissimi, mira denique simplicitate, quam et sermone et omni agendi ratione manifestabat, adeo ut non raro qui illum primum convenirent, stuperent virum, quem scriptis suis gravem admodum norant et nonnihil etiam acrem et vehementem existimaverant, quemque statura procerum et corpore vastum cernebant, tanto praeditum candore, nec puerili ferme ingenuitate expertem.

Talis cum esset, nemo mirabitur quod multiplex eius eruditio, ingenium ferax et promptissimus calamus pro re nata vel postulantibus amicis in permultas et maxime varias scriptiones sese effuderint: quas hic breviter recensitas exhiberi non pigebit [Universa P. Victoris opera summa cum diligentia recensuit noster C. Sommervogel, Bibliothèque de la Compagnie de Jésus, tom. II (1891), col. 318 – 28.] . Et primo quidem non pauca edidit ad fovendam pietatem popularem in Christum Dominum, Beatissimam Virginem Mariam et alios sanctos, eos praesertim qui Belgae ortu fuerunt vel in Belgio praecipue coluntur. In quo genere imprimis memorandus venit egregius libellus de passione Domini, flandrice editus Bruxellis anno 1851 sub titulo Passieboeksken, saepius deinde recusus atque alias in linguas conversus. Huc accedunt quae gallice scripsit de cultu SS. Sacramenti: Confrérie du T. S. Sacrement, canoniquement érigée sous le titre de l'administration ou du saint viatique dans l'église paroissiale de N.-D. de Finisterre à Bruxelles (Brux., 1856); Origine des saluts du S. Sacrement dans la province ecclésiastique de Malines (Précis historiques, 1872); Le S. Sacrement de miracle de Bruxelles (ibid., 1873); Dépôt mystérieux d'hosties au refuge des Ursulines à Bruxelles (ibid., 1869); — De B. V. Maria vero: Souvenir du mois de Marie et du couronnement de la statue miraculeuse de N.-D. de la Miséricorde dans l'église de N.-D. de la Chapelle (gallice et flandrice, Brux., 1843); Historie van O.-L-V. Ten Kerselaer binnen de parochie Edelaer by Audenaerde (Brux., 1844 et 1853); O.-L.-V. Ten Troost te Vilvoorden (Brux., 1853); Fête russe de la B. V. M. dite du Scapulaire de la Mère de Dieu (Préc. hist., 1853); Couronnes des saints et en particulier de la T. S. V., ibid., 1860); Osbert de Clara et l'abbé Anselme, instituteurs de la fête de l'Immaculée Conception de la S. V. dans l'église latine (Études relig., 1860); Historie van de hertogelyke kerk van Alsemberg en van 't wonderbeeld van O.-L.-V. aldaar bewaard (Brux., 1869); Lettre sur l'origine du Mois de Marie (Préc. hist., 1871); La procession de l'Assomption de la S. V. en France et en Belgique et le vœu de Louis XIII (ibid.). — De diversis sanctis: Vie de Ste Reinelde vierge et martyre, dont les reliques reposent en l'église de Saintes près de Hal (Brux., 1853); Het christelyk Hoolaert of Hoolaert toegewyd aen God, aen Maria en aen andere Gods lieve Heiligen (Brux., 1855); de vita et passione B. Andreae Bobola S. I. recens inter beatos relati (gallice et flandrice, Brux., 1853, 1854, 1858); Geschiedenis der zalige… Maria van Woluwe, gemeenelyk genoemd Lenneke-Mare (Brux., 1855 et 1869); Levens der hh. Anna, Clemens, Cornelius, etc. (Brux., 1855); Le B. Jean de Gand, précurseur de Jeanne d'Arc (Revue belge et étrangère, 1862, et Petite Biblioth. chrét. 1890); Les saints martyrs japonais de la C. d. J. Paul Miki, Jean Soan de Gotto et Jacques Kisai (Brux., 1863); Levens van de h. Christina en van den h. Hilduardus, patroonen van Dickelvenne en Dendermonde (Gand, 1865); Leven van den h. Jacobus Lacops … een der negentien martelaren van Gorcum (Brux., 1868); Leven en mirakelen van de h. Alena, wier relikwien berusten te Vorst by Brussel (Brux., 1869); Les martyrs d'Audenaerde, documentis inédits (Analectes pour servir à l'hist. eccl. de la Belgique, 1870); Le B. Ernest, abbé de Zwiefalten et martyr à la Mecque (Précis hist., 1858); Découverte faite en octobre 1860 du tombeau de S. Mamert, instituteur des Rogations (ibid., 1861); Un révolutionnaire devenu saint ou Vie de S. Pellegrino Laziosi (ibid., 1862); Un lis au milieu des épines ou Ste Philomène (ibid., 1864); Ste Ermelinde, patronne de Meldert (ibid., 1867).

Quosdam alios meritis insignes celebravit edita brevi tractatione de eorum vita et gestis, aequales plerosque et quos familiariter noverat, praecipue vero cognatum suum I. S. Thienpont, ad comitia publica belgica a civibus suis Aldenardensibus pluries deputatum (Brux. 1865), Cardinalem Scitovski Hungariae primatem (Préc. hist., 1862), illustrissimum virum F. X. de Ram, Academiae Lovaniensis Rectorem (Étud. relig., 1865), Eduardum Ducpétiaux (Ibid., 1868), Petrum Olivaint et ceteros Patres Societatis in civili tumultu Parisiis necatos (Préc. hist., 1871), et Cardinalem Franckenberg archiepiscopum Mechliniensem, qui extremo praeterito saeculo tam fortiter pro libertate ecclesiae tyrannicis Iosephi II imperatoris decretis restitit (ibid., 1873).

Permultas praeterea scripsit dissertatiunculas de rebus ad archaeologiam et historiam ecclesiasticam spectantibus, quarum praecipuas fere secundum ordinem chronologicum, quo editae sunt, hic indicasse iuvabit, nimirum: De l'origine des béguines belges (Journal historique, Liége 1843); Examen critique du miracle de Tipase (Préc. hist., 1853); Explication de deux épitaphes chrétiennes trouvées … en Algérie (ibid., 1854 et 1856); Petri Abaelardi hymni et sequentiae … ad usum virginum monasterii Paraclitensis (ap. Migne., Patr. lat., tom. CLXXVIII); Le style d'Utrecht et le style de Tournay (Annales de la Soc. d'émulation de Bruges, 1856); De la réserve du précieux sang (Préc. hist., 1859); Notice sur la mission belge de Calcutta (Brux., 1864); Les oratoires privés depuis le concile de Trente (Étud. relig., 1863 et 1864); Sur la numération des Romains, à propos du computiste anonyme d'Afrique (ibid., 1865); M. de Rossi et ses récents travaux sur les catacombes de Rome (ibid., 1865 et 1868); et Recension of the work of J. B. de Rossi Inscript. christ. (in periodico anglico The Home, 1863); Antiquités écossaises (Étud. relig., 1867); Sabaria, ville natale de saint Martin (ibid., 1868); Le tombeau de Nila Florentina (ibid., 1868 et 1869); Plan conçu par le P. Rosweyde pour la publication des Acta SS. (Analectes pour servir à l'hist. eccl. de la Belgique, 1868); Le siège épiscopal de Constance in p. i. (Préc. hist., 1868); L'archéologie irlandaise au couvent de saint Antoine de Padoue à Louvain (Ét. rel., 1869); Les controverses de Bellarmin ont-elles été mises à l'Index (ibid., 1870); Des prophéties en vogue (Préc. hist., 1870 et 1871); Le Gesù de Rome, notice descriptive et historique et Caractère international du Gesù de Rome (ibid., 1871 et 1873); Organisation de l'ancienne mission du Japon (id., 1873); Recherches sur les calendriers ecclésiastiques, cuius ea pars, quae est de kalendariis graecis et orientalibus, edita est apud De Backer, Bibl. des écrivains de la C. de J., ed. 2a, tom. III, p. 383 – 86, altera autem, de kalendariis latinis et aliis, post mortem scriptoris in Préc. hist., an. 1877. — Omisimus innumera alia breviora, quae in elogium virorum sibi aequalium, de libris suo tempore editis, de quaestionibus denique diversi generis aevo nostro agitatis, iis praesertim quae Ecclesiae vel Sanctae Sedis iura attingebant, suppresso plerumque nomine, vulgavit tum in citatis saepius periodicis, tum in ephemeridibus, in ea praecipue cui titulus est Journal de Bruxelles.

Ultimus fere ingenii fetus fuit opus quoddam theologicum et apologeticum, editum anno 1873, qui annus, ut mox dicemus, finem laboribus ipsius imposuit, quodque inscriptum est Vindiciae Ballerinianae. Quo libro, qui constat paginis 178 in-8°, probare et confirmare conatus est quae in doctissimi viri P. Antonii Ballerinii commentariis de re morali non satis aequo iure sugillata iudicabat a nonnullis theologis eximiae Congregationis SS. Redemptoris in libro, cui titulum fecerant Vindiciae Alphonsianae.

Interea, dum haec omnia scribebat et edebat, nihilo minus operi Bollandiano promovendo incumbebat Victor; quin et ita incubuit, ut in epistula sua apologetica ad Em. Card. Patrizzi vere affirmare potuerit se a multis annis magnam partem rei Bollandianae umeris suis sustinere. Diximus supra quam non spernendam operam contulerit, annos nondum natus triginta, posteriori parti tomi VII Octobris conficiendae. Non ita multos quidem commentarios ab eo exaratos continet tomus VIII (ed. anno 1853), cum is iam maxima ex parte completus esset, ubi anno 1850 ad Bollandianum collegium reversus est. Sed strenue admodum allaboravit praeparandis et edendis quattuor tomis sequentibus, IX dico (ed. anno 1858), X (1861), XI (1864) et XII (1867). Ultimos eius commentarios continet tomus XIII, diu post eius obitum, anno nempe 1884, in lucem datus. Quanto autem eruditorum plausu exceptae sint eius hagiographicae commentationes, elucet ex testimonio doctissimi viri F.-X. de Ram, Rectoris magnifici Academiae Lovaniensis, in ea, quam anno 1860 gubernio belgico porrexit, relatione de voluminibus Actorum Sanctorum a recentioribus Bollandianis prelo emissis, tum etiam ex testimoniis aliorum quorundam eruditionis fama celebrium virorum, quae idem vir doctus in eadem citavit [Compte rendu des séances de la Commission royale d'histoire, IIIe série, tom. II (Brux. 1861), p. 102 – 92.] . Unde nonnulla hoc loco eorum verbis, ne ipsi nimii videamur in opere nostro laudando, exhibenda duximus. Itaque, postquam multa laudaverat in tomis VII, VIII et IX, qui soli hactenus a recentioribus Bollandianis vulgati fuerant, ita pergit cl. F.-X. de Ram: “ Les différents collaborateurs des trois nouveaux volumes y ont fait leurs preuves; ils ont montré qu'ils appartiennent vraiment à la race de Bollandus. Nous ne saurions faire connaître ici les travaux de chacun en particulier, ni entrer dans des détails sur les matières qu'ils ont traitées. Il nous suffira d'appeler l'attention sur des travaux hors ligne édités par le père Victor de Buck dans les derniers volumes d'octobre. — Les actes de saint Hilarion, abbé, instituteur de la vie monastique en Palestine, renferment une immense étude de géographie, d'histoire et d'archéologie au IVc siècle …; les notes ajoutées à la vie sont un modèle de clarté et d'érudition. Son commentaire sur saint Unni, évêque de Hambourg, doit lui avoir coûté un travail énorme. Malgré le défaut de matériaux, il y éclaircit les origines des évêchés de Hambourg et de Brême, et l'histoire des premiers évêques de ces deux sièges. — Dans les actes des saints Geoffroi et Serlon, abbés et propagateurs de la filiation cistercienne de Savigny, il décrit l'origine d'une infinité de monastères et corrige un grand nombre d'erreurs du nouveau Monasticum anglicanum. — Dans les actes de saint Mauronte, le Placitum Dignense, pièce qui montre tous les détails d'une procédure civile en 768, recoit pour la première fois sa vraie et complète explication. — Les actes de sainte Ursule sont, à nos yeux, une des monographies les plus parfaites et les plus admirables de toute la collection des Bollandistes, ancienne et moderne… — Parmi les autres travaux du père de Buck, que contient le neuvième volume d'octobre, on remarque encore les actes de saint Gébizon, moine du Mont-Cassin, de saint Hilarion, évêque de Moglène, … — travaux qui se diversifient pour ainsi dire à l'infini, et qui tous sont marqués au coin de la même bonne et saine critique. — Un éminent archéologue romain, M. le chevalier de Rossi, dans une lettre du 10 mars dernier, s'exprimait de la manière suivante: “Certes, en fait de critique indépendante et sévère, les nouveaux Bollandistes peuvent être quelquefois soupçonnés d'aller trop loin, mais jamais d'être serviles ou de corrompre la vérité et la science par une complaisance accommodante aux légendes et aux pieuses opinions. Leurs travaux sur les saints des premiers siècles … m'ont singulièrement satisfait. Non seulement ils ne le cèdent en rien à ceux des anciens Bollandistes, mais, à ma manière de voir, ils les surpassent en quelques points…” — Dans une étude sur les Bollandistes, considérés au point de vue de l'hagiographie slave, M. A. Chodzko (professeur des langues et littératures slaves au Collège de France) a fait ressortir l'intérêt qu'offre à la science l'œuvre de nos Bollandistes … (sequuntur multa in hanc rem). En lisant les vies de ces saints patrons d'une nation si glorieuse autrefois, et si profondément déchue aujourd'hui, nous nous sommes dit une fois de plus que la race des Papebroch et des Stilting n'a pas dégénéré. Il suffit, pour s'en convaincre, de comparer les travaux récents avec les élucubrations analogues de ces deux anciens Bollandistes. Chez les uns et les autres, on découvre pour ainsi dire les mêmes traits de famille: critique sagace, érudition solide, liberté d'opinion. Au moins, quant à nous, après une lecture attentive, nous fûmes grandement édifiés de ne pas y avoir rencontré de ces lourdes méprises si communes chez les auteurs occidentaux, lorsqu'ils traitent des questions slaves. Loin de là, les slavistes eux-mêmes y apprendront bien des choses qu'on n'a pas généralement l'habitude d'approfondir comme elles le méritent à cause de leur importance au point de vue de l'histoire religieuse des peuples slaves… — Ainsi, pour citer quelques exemples, à propos de la vie de sainte Parascève, le père Tinnebroek … montre que c'est à Innocent III que les Bulgares doivent l'érection de leur patriarcat, et que par conséquent ils reconnaissaient alors l'autorité du souverain pontife. — J'en dirai autant du père de Buck, à qui on doit les savants commentaires sur saint Hilarion de Moglène et sur saint Jean de Rylsk. Entre autres, les géographes lui sauront gré d' avoir fixé, selon nous définitivement, la position jusqu'alors incertaine de la Grande Préslava… Le père de Buck ne fut pas moins heureux dans ses recherches chronologiques, si ardues de leur nature, surtout quand on entre dans le domaine de la chronologie slavonne…” [Bulletins, tom. cit., p. 160 – 70.] . His adiungemus tantum iudicium quod praeclarus quidam archaeologus Hibernus, Iacobus Reeves, ni fallimur, protulit “ non minoris pretii esse ea quae detegit doctissimus scriptor Bollandianus (P. Victor De Buck) circa ecclesias celticas et sanctos Hibernos, quorum historia tot tenebris et scopulis obstructa est” [Freeman's Journal of Dublin, 26 april 1869.] .

Sed his omnibus sufficere non potuit Pater Victor nisi assiduo et immenso labore. Huic non solum per multarum horarum spatio incumbebat interdiu, sed persaepe atque vix non cottidie seram protrahebat in noctem. Confidebat nimirum validissimi corporis robore et firmissimis viribus, quas cuivis defatigationi sustinendae pares existimabat. At suo et nostro detrimento, heu sero nimis, plus aequo se iis confidisse agnovit. Et primo quidem anno 1863 aliquam consuetae valetudinis defectionem expertus, iussus est tantisper operosum vitae genus abrumpere et quieti ac relaxationi animi indulgere. Mox tamen, viribus reparatis, ac nihilo prudentior factus, novo ardore studia repetiit, tomum XI Octobris typis excudendo impigre operam navavit; eoque absoluto, XII comparando statim manum admovit et ita quidem ut, cum socii Bollandiani sex huic volumini allaborarent, ipse unus eiusdem fere mediam partem confecerit. Adde longe maximam partem fastidiosi muneris singulas plagas saepius emendandi, ubi e typographorum manibus prodirent, ab ipso fuisse susceptam, nec solum menda typographica fuisse correcta, sed multa in commentariis collegarum, praesertim Remigii fratris sui, suppleta et perpolita.

Vixdum ex eo labore respirabat cum, indicto a SS. DD. Pio papa IX mense iunio anni 1868 concilio oecumenico Vaticano in finem anni sequentis, prae omnibus Patribus Societatis, insigni utique existimationis et fiduciae indicio, ab A. R. P. Praeposito Generali Petro Beckx designatus est, ut theologi titulo et munere ipsi ex officio adesset. Ad quod quidem munus explendum sedulo sese comparavit, eaque occasione conscripsit egregium illum De exemptione regularium conservanda et confirmanda tractatum, cuius supra mentionem fecimus. In ipso tamen concilio non adeo utilem operam praebere potuit, cum illud post emissa pauca decreta dogmatica mense augusto anni 1870 ob exortas bellorum calamitates dissolvi oportuerit, antequam ventum esset ad tractandas quaestiones disciplinares, ad quas elucidandas eius consilia et multiplicis eruditionis subsidia praecipue requirebantur.

Roma itaque Bruxellas reversus adversa valetudine laborare coepit. Ipse quidem caeli Romani intemperiem et Italorum victum insuetum sibi nocuisse censebat; reapse autem vires iam antea debilitatas recens suscepti labores prostraverant. Ad operam nihilominus denuo se naviter accinxit. Quam tamen iam subinde intermittere et tandem post biennium vix non omnino dimittere coactus est. Funesta siquidem indicia gravissimam virium deminutionem denuntiabant; inter quae profecto illud acerbissimum fuit, quod oculorum acies ita debilitata est, ut per novem mentium spatium paene eorum usu privatus, ab omni prorsus legendi et scribendi exercitio abstinere debuerit. Sed et ad hanc miseram condicionem redactus, adeo animum non despondit ut, cum ipse scribere non valeret, collegis suis et praesertim Remigio fratri plures de sanctis Hibernis, in quibus tractandis singulariter praestabat, commentarios dictarit, proxime edendo volumini Actorum inserendos.

Denique tamen, postquam remedia omnia a medicis in cassum fuerant adhibita, abicienda ipsi et aliis omnis spes recuperandae valetudinis fuit, cum praesertim inde ab anno 1874 omnimodam defectionem corporis indicarent sanguinis profluvia saepius ingeminata et quater per plures dies continuata. Itaque iam non aliud sibi restare intellexit quam ut se compararet ad temporalem vitam cum aeterna commutandam. Ultimis morientium sacramentis se muniri instantissimis precibus pluries postulavit; ceterum vero nullum inquieti animi signum praebuit; quin et mira serenitate vultus, piis etiam et hilaribus verbis absolutam animi aequalitatem et cum divina voluntate consensum ita demonstrabat, ut summae aedificationi esset omnibus. Tandem cum die 11 maii 1876 sacro viatico et extrema unctione ultimo refectus esset, die deinde 23 eiusdem mensis, B. Andreae Bobolae recolendae memoriae sacra, quem singulariter scriptis celebraverat pius hagiographus, placide obdormivit in Domino, laborum suorum, quos ad maiorem Dei gloriam susceperat et impigre prosecutus erat, aeternum praemium in caelesti curia recepturus. Annum agebat aetatis sexagesimum, ab ingressa Societate quadragesimum secundum, ex quo Bollandiano operi continuando adscriptus fuerat, trigesimum sextum.

DE P. REMIGIO DE BUCK

In sequentibus elogiis texendis multo brevioribus nobis esse licet, quoniam PP. Remigii De Buck et Beniamini Bossue opera litteraria tota se inter Bollandianos parietes continuit nec praeterea quicquam protulit, quod vel famam apud homines conciliaret vel eorum provocaret contradictiones.

Igitur, ut primo agamus de Remigio, Victoris fratre iuniore, natus est is Aldenardi die 22 martii anno 1819. Studiis litterariis vacavit in collegiis Cortraceno et Alostano cum non mediocri boni ingenii et diligentiae laude; quibus absolutis, Societatem Iesu ingressus est Truncinii die 3 octobris anno 1838. Post biennium tirocinii exercitiis ac triennium litterariis artibus repetendis et philosophicis addiscendis impensum, ad collegium Societatis Antverpiense missus mense septembri anni 1843, grammaticam ibidem primo docuit et dein litteras humaniores annis quattuor; praeterea annum ferme unum humaniorum scholae praefuit Turnholti. Inde theologicorum studiorum cursum perfecit ab anno 1848 ad annum 1852, sacerdotio interea initiatus mense septembri anni 1851. Postea in domo Trunciniensi tertio anno probationis peracto, in eadem per tres annos ministri officio functus est. Inde Lovanium evocatus anno 1856, historiam ecclesiasticam praelegit theologis usque ad mensem septembrem anni 1863; quo tempore in collegium Bollandianum cooptatus est.

Tribus igitur tomis Actorum praeparandis, XI scilicet, XII et XIII Octobris, seu potius duobus tantum (quamvis enim tomus XI nomen eius inter aliorum prae se ferat, nullos tamen commentarios ab eo conscriptos continet) allaboravit, duce fratre suo Victore, quem ingenio et doctrina sibi longe praestantiorem ultro ac libentissime agnoscebat et summo venerationis atque dilectionis affectu prosequebatur. Et tomi quidem XII maior pars, praeter eam quae Victori debetur, commentariis eius nomine signatis completa est; non dissimulandum tamen ad hos quoque multum contulisse Victorem. Post editum autem tomum XII, cum Victor primo aliis curis, iis praesertim quae ad concilium Vaticanum spectabant, distentus esset et deinde infirma valetudine a scribendo impeditus, reliquorum vero collegarum unum anno 1870, alterum anno 1872 mors abripuisset, tertius vero, aetate ingravescente, iam paene a labore quiesceret, Remigio fere uni, inter plurimas molestias, quas potissimum afferebat gravissimus fratris morbus, onus incubuit praeparandi tomum XIII et ultimum Octobris. Quem et typis committere inceperat anno 1880; sed editionem perficere non potuit: nam et ipsum satis levi, ut videbatur, malo per paucos dies tentatum, repentina mors abstulit die 5 novembris eiusdem anni, cum sexagesimum primum aetatis annum complesset, ab inita Societate Iesu quadragesimum secundum, Bollandiani vero collegii ingressi decimum septimum. Haud spernendam in eo rei historiae doctrinam, quam ex assidua librorum eruditorum omnis generis lectione collegerat, ornabat insignis animi modestia et liberalitas, qua se ad quaevis officia quibusvis praestanda promptum semper et alacrem exhibebat. Quam officiosissimam benignitatem saepius experti doctissimi viri, qui Monumentis Germaniae historicis e dendis praeerant, non semel etiam publice in prolegomenis suis testatam voluerunt.

DE P. BENIAMINO BOSSUE

Agmen nostrorum pie in Domino defunctorum claudit P. Beniaminus Bossue, natus die 1a martii anno 1804, in oppidulo Poperinghe, dioecesis Brugensis, parentibus non condicione magis et divitiis quam christiana pietate apud suos praecipuis. Quorum curis pie et liberaliter educatus, tandem, cum scholae catholicae in regione nostra non paterent, litteris imbuendus missus est ad celebre tunc collegium Sancti Acheoli prope Ambianos, cui moderabantur Patres Societatis Iesu; ibique philosophiae cursum absolvit anno 1823, magistris suis ob egregiam indolem et ingenium perspicax apprime probatus.

Arridebant illi vitae saecularis multa commoda; sed ad maiora se vocatum sentiens, pauper ac humilis pauperem Christum sequi decreverat; cumque in patria, iniquis legibus oppressa, aditus in religiosam vitam praecluderetur, non dubitavit perpetuum, si ita sors tulisset, solo natali et suis vale dicere et Helvetiam petere, quae sola tunc regio in septemtrionali Europa renatae non ita pridem Societati Iesu securum domicilium permiserat. Admissus in Societatem fuit Brigae in Valesia die 3 novembris anno 1823, et ibidem biennio in tirocinii exercitiis, anno uno litterarum stadio iterum decurrendo, altero etiam anno Friburgi in repetenda et perficienda philosophia transactis, ab anno 1827 ad 1829 grammaticam docuit in convictu Brigensi et ab anno 1829 ad annum 1831 rhetoricam in collegio Friburgensi; ubi et studia theologica incohavit et per biennium prosecutus est ad annum usque 1833. Quo tempore post restitutam in Belgio catholicae religioni libertatem, in patriam revocatus est ac theologicarum disciplinarum curriculum absolvit in collegio Societatis Iesu Gandae recens incohato; ubi et secundum consuetum Societatis morem tertium post annum sacerdos factus est anno 1834, et post annum quartum, Nivigellae tertiae probationis annum peregit. Inde ad collegium Namurcense anno 1836 missus, iterum ibidem rhetoricam rexit usque ad autumnum anni 1841 et simul ab anno 1839 praefecti studiorum morumque munere functus est. Quadriennium deinde Lovanii historiam ecclesiasticam simulque ius canonicum scholasticos nostros docendo impendit, ac tandem anno 1845 Bruxellis inter primos Bollandiani operis continuatores recentiores cooptatus est. Numquam autem exinde hagiographicos labores intermisit, donec post impensam naviter operam praeparandis et edendis tomis VIII Octobris et sequentibus usque ad XII, septuagesimo fere aetatis suae anno, merito otio frui iussus est, hagiographi tamen Bollandiani titulo servato usque ad vitae terminum. Non paucos eius de sanctis commentarios eruditorum suffragium admodum commendavit, praecipue quae scripsit de S. Abercio Hierapolitano episcopo et de S. Firmiliano Caesareensi in Cappadocia. Ultimum ipsius calami fetum, commentarium nempe de S. Quintino, quem continet tomus XIII Octobris, absolutum non vidit, morte praeventus, quam pie obiit die 18 augusti anno 1882, aetatis septuagesimo nono, religiosae vitae quinquagesimo nono, a suscepto Bollandiano labore trigesimo septimo. Mortem eius luxerunt multi tum sacerdotes, tum religiosae vitae sequaces, tum laici, quibus ob mansuetudinem et notam prudentiam apprime carus, a consiliis erat et a confessionibus: inter quos memorandus singulariter videtur praeclarus vir Iulius Malou, quocum ab eo tempore, quo simul in collegio Acheolensi studiis vacabant, intima semper familiaritate coniunctus fuit.

FACULTAS R. P. PRAEPOSITI PROVINCIAE BELGICAE S. I.

Cum tres theologi Societatis nostrae in lucem prodire posse censuerint partem priorem tomi secundi Actorum Sanctorum mensis Novembris, collecti et illustrati a Carolo De Smedt, Iosepho De Backer, Francisco Van Ortroy, Iosepho Van den Gheyn, Hippolyto Delehaye et Alberto Poncelet, Societatis eiusdem presbyteris theologis, ego infrascriptus praepositus provinciae Belgicae, potestate mihi facta ab Adm. R. P. Ludovico Martin, eiusdem Societatis praeposito generali, concedo facultatem hoc volumen in lucem edendi. In quorum fidem hasce litteras manu propria subscriptas consuetoque officii sigillo munitas dedi Bruxellis die vigesima quarta iunii anni MDCCCXCIV.

L. S.������������������L. DELVAUX, S. I.
PRAEP. PROV. BELG.

APPROBATIO ORDINARII

Imprimatur.

Mechliniae, 28 iunii 1894.
���������✠ P. L. CARD. GOOSSENS,
ARCH. MECHL.

PROTESTATIO AUCTORUM

Quod olim protestati sunt decessores nostri, in hoc de Actis Sanctorum opere se servatas velle Urbani papae VIII constitutiones, neque suis aliorumve hic relatis commentariis aliud pondus tribui quam sit historiae ab hominibus errori obnoxiis scriptae, idem nos ante hanc tomi secundi Novembris partem priorem protestamur.

MARTYROLOGIUM HIERONYMIANUM
AD FIDEM CODICUM
ADIECTIS PROLEGOMENIS
EDIDERUNT
IOH. BAPT. DE ROSSI ET LUDOV. DUCHESNE.

L. D. & I. B. R.

PROLOGOMENA.

[Prologus]

Prolegomena quae sequuntur tribus capitulis constant. In primo recensentur codices tam pleni quam breviati, adiectis kalendariis, quae ad textum martyrologii penitius cognoscendum aliquid conferre possunt. Tota haec tractatio Rossii est, paucis exceptis quae ipse supplevi. In secundo capitulo gradus fit de codicibus etiamnum exstantibus ad recensionem gallicanam extremo VI saeculo factam, ex qua pendent omnes codices. In tertio capitulo, omissa ea recensione, acceditur ad martyrologium ipsum, quale fuit in primigenia, id est italica editione, et ad fontes antiquissimos unde promanavit. Secundum et tertium capitulum ipse digessi. Ceterum ut suum cuique commode referatur, litterae initiales I. B. R. et L. D. marginibus appictae sunt.

Martyrologii usus vere ecclesiasticus nullus umquam fuit. Sed iam inde a saeculo VIII mos invaluit apud monachos canonicosve, ut post officium primae horae in oratorio persolutum, cum fratres intra aulam capituli sese recepissent, ibi legerentur aliqui libri ad aedificationem congregationis pertinentes, quos inter martyrologio locus datus est. Quod cum iam consuetudine magis quam certa lege observaretur, sancitum est in concilio Aquisgranensi, anno 817: Ut ad capitulum primitus martyrologium legatur et dicatur versus; deinde regula aut homilia quaelibet legatur; deinde Tu autem Domine dicatur [Böhmer-Mühlb. 631; Hardouin, Concilia, tom. IV, p. 1232 (c. 69).]

Inde, opinor, ortum est studium componendi martyrologii et ad aptam formam redigendi, quo tot pii doctique homines illius aevi aemulati sunt, Lugduni Florus, Rabanus in Germania, Ado Viennae, Parisiis Usuardus, apud S. Gallum Notkerus. Quorum labore effectum est, ut cuique diei sua lectio esset ex historiis sanctorum petita atque ita temperata, ut neque nimis ieiuna aliquando esset, neque commodos monachis limites excederet. Id ab Usuardo potissimum est praestitum, cuius liber a Baronio emendatus auctusque et nomine Romani Martyrologii attitulatus ceteros a pulpitis iam exterminavit.

Verum incipiente regno Ludovici Pii, nullum ex iis martyrologiis, quae nunc historica vocamus, lucem adhuc aspexerat, uno excepto, quod saeculo fere ante composuerat Beda; cuius tamen, cum in eo plurimi dies vacarent, exigua utilitas erat. Celebriore usu frequentabatur vetustus liber, quem commendabant nomina Eusebii, Hieronymi, Chromatii, nos autem Hieronymianum martyrologium vocare solemus.

Cuius multa exemplaria diem tulerunt, pleraque antiqua; antiquissima saeculi sunt VIII plus minusve adulti. Iis nobis sistitur quaedam veterum kalendariorum conglutinatio, cui praefixae sunt epistulae duae, altera Chromatii et Heliodori episcoporum, altera Hieronymi. Confictas esse eas litteras inter omnes constat; sed martyrologium ipsum minime confictum est,immo servavit nobis innumera documenta quarti sequentiumque saeculorum, quae non parum conferunt ad cultum sanctorum investigandum eorumque historiam dignoscendam. Quae summopere optandum erat ut ex codicibus inter se collatis eruderarentur atque in lucem proferrentur.

Sed ea est confusio textus, ea nominum in codicibus omnibus perturbatio, ut labor ille restitutionis maximis impediatur difficultatibus. Inter innumeros scribarum errores, qui nusquam latius profundiusque grassati sunt, ut viam quaerenti aliqua lux affulgeat, omnes ipsi traditiones hagiographicae totius orbis christiani, quantus antiquitus fuit, in animo vel prae oculis adsint omnino necessarium est. Neque id sufficit; nam plerumque traditiones liturgicae et hagiographorum curae aut sanctos hic commemoratos neglexerunt aut recentioris sunt aetatis, quam ut ex iis auxilium sperandum sit. Saepissime ad solos codices hieronymianos reducimur; in quibus quid primus auctor notaverit, expiscari difficillimum semper, saepe desperatum paene est.

Ut tamen quod peragi aliquando poterit interim cum fructu tentetur, oportebat codices illos ex latebris bibliothecarum vel dissitis Analectorum editionibus extrahere, exponere oculis, immo ita ordinare, ut eorum comparatio facilior evaderet. Id in hac editione praestitum est; quo consilio, qua via iam Rossius exponet.

CAPUT PRIMUM.
RECENSIO CRITICA CODICUM.

[Praefatio]

Recensioni criticae codicum martyrologii hieronymiani, quos huic editioni parandae adhibui, praemittenda erat praefatio significans, qua ratione et norma hos codices in columnas vel integros rettulerim vel inde excerpta fecerim, quid eorum complexione facta collegerim, quid lectores hoc apparatu usuros oporteat praenoscere. Plura praeterea constitueram in ipsis plagulis, dum paginae prelo mandabantur, revisere, emendare, amplificare. Sed paulo postquam apographum textus martyrologii typis dari coeperat, infelix lapsus me dextera manu debilitavit; deinde apoplexi correptus omnem scribendi facultatem amisi. Quare neque de textu revisendo et augendo potui cogitare, ipsaque artificum sphalmata magnam partem debui collegae mei curis emendanda committere, neque quae praefanda reservaveram scripto mandavi, recensione tantum codicum utcumque confecta. Benevolos itaque lectores oro, ut quae huius operis postulatis et perfectioni a me defuisse animadverterint, adversae praesertim valetudini imputent, et quae nunc nimis ieiune et breviter praefaturus sum, ea aequi bonique faciant.

Codices hieronymianos pleniores in tres tantum columnas distribui, exceptis paucis paginis quadripartitis: totidem enim ad nos pervenere eius textus exemplaria varia, Bernense, Epternacense et quae ad Fontanellensem familiam pertinent aut eidem sunt affinia. Bernense primam columnam obtinet ad fidem codicis diligenter expressum, et cum eo attente collatum a Ludovico Duchesne, qui librum ipsum Berna Parisios advehendum curavit. Quae diligentia exprimendi litteras modo maiores, modo minores et scripturae compendia aliaque id genus minima debebatur tum dignitati codicis insignissimi, tum eius genuinae lectioni tradendae. Nam compendiis solutis falsae vel arbitrariae potuissent facile interpretationes in textum irrepere; quemadmodum e. g. papae, ubi legendum est pap(iae) ad diem XVI kal. oct. [Bull. della Comm. arch. comm. di Roma, 1883, p. 248.] et similia. Epternacense in columna II exhibetur, servatis quoque versuum divisione et vocabulorum compendiis, codice Parisiensi a Ludovico Duchesne cum apographo meo assidue collato. In cuius lectione priorum editorum erroribus ansam dedit litterarum distributio, quae saepe ita continuantur supra lineam, ut quae ad laterculum unius diei spectant, videantur ad praecedentem diem pertinere. Demum eadem diligentia exhibetur in columna III codex Wissenburgensis a collega meo ad fidem veteris exemplaris expressus, versuum divisione servata. Cui prae ceteris omnibus eiusdem familiae hanc praerogativam dedimus, ob eius aetatem in ipso codice testatam, anni nempe 772; quamquam textus aliorum codicum Fontanellensium plenior saepe est Wissenburgensi. Quae textus supplementa et omnis varia lectio codicum Fontanellensium et affinium in columna III subiciuntur. Codices itaque hieronymiani pleniores, quos Florentinius circiter quattuor agnovit, ego anno 1868 octo numeravi [Roma sotterranea, tom. II, p. XIX.] . Nunc, computatis uno familiae Fontanellensis (Urb. 49), quem neglegendum censui, item duplici Corbeiensi et Lucensi, addito uno Hibernico (Dungallensi), quo usus minime sum, demum fragmento Laureshamensi, sunt in totum numero tredecim.

Codices vero, quos appellamus contractos, id est breviaria martyrologii hieronymiani exhibentes, sane multos et varios non potui ad unum vel plures prototypos certos redigere; neque eorum omnes varietates referre. Tanta eorundem est multiplicitas et mutua dissimilitudo, ut, excepto breviario Richenoviensi, cuius unum et alterum exemplar paene genuinum agnovi, alium nullum reppererim, cuius totam lectionem variam cum suo prototypo potuerim exacte conferre eique subiectam adnotare. Itaque breviarium Richenoviense totum ad litteram, servata versuum divisione, textum Epternacensem subsequi volui, unde saltem ex parte videtur pendere; varietates codicum R1, R2, plerasque orthographicas, diligenter subieci. Ceteram farraginem indigestam codicum huius classis et quae censui deligenda e martyrologiis historicis, quibus constat suam hieronymiana symbolam contulisse, reieci in Excerpta varia col. II. Quae aliis nimis ieiuna visum iri satis praevideo, aliis onerata additamentis a textu hieronymiano alienis. Quorum cum neque perfectionem velim asserere, neque peccata, si quae sunt, cuncta excusare, ut his Excerptis studiosi recte utantur, qua mente et norma ea conficienda seu eligenda decreverim, paucis accipe.

Omnes textus breviatos martyrologii hieronymiani eorumque singula verba contuli cum plenioribus et breviario Richenoviensi. Quicquid in his comperi desiderari, vel praebere indicium lectionis supplendae aut emendandae, sive alicuius corruptelae, quae haud videbatur plane neglegenda, id totum adnotavi. Ea tamen lege id sum exsecutus, ut adnotatio semel fieret; neque infinita lectionum paene parilium seges e diversis codicibus in cumulum confusionis magis quam lucis accresceret. Qua in re valde vereor, ne dum brevitati studui, obscuritatem legentibus attulerim. Haec autem a me dicta sunto de varietatibus lectionum textus vere hieronymiani. Quod ad additamenta vero eius textus attinet, quae in plenioribus et in breviario Richenoviensi recepta sunt, ea tamquam ipsa hieronymiana tractavi. Quae in ceteris tantum breviariis occurrunt, plerumque censui praetereunda. Hanc identidem tamen legem fregi, ubi nonnulla additamenta visa sunt aliquo nomine annotanda, obsecutus adagio dicenti: Quod abundat non vitiat. Lectores tamen moneo, si velint uniuscuiusque breviarii indolem sat perspectam habere, eorum integrum contextum seu plenas editiones consulant, quae in recensione mea indicantur. Textus vero nondum vulgatos (praesertim R3, G 914, G 915, E1, E2) constitueram heic edere integros, vel saltem eorum ampla specimina exhibere, commentariis subiectis. Quod cum nunc praestare nequeam, spero id lectores habituros in Analectis Bollandianis.

Codices unde Excerpta selegi, omnes in sequenti recensione descriptos invenies. Magnum vero numerum eorum cuius classis essent indagavi, vel doctos viros ut in meum usum expenderent rogavi; plus quam ducentos praeterii, quippe quos agnoverim manifeste alienos a progenie vere hieronymiana. Quamquam hi saepe in bibliothecarum indicibus traduntur tamquam hieronymiani, eo quod praefixas praeferant fictas epistulas mutuas Hieronymi et Chromatii, idque in Usuardinis quoque recentibus usuvenit [Cfr. comm. de cod. Urb. 49.] .

Ceterum nonnullos codices breviarii hieronymiani, qui Sollerio innotuerunt, frustra quaesivi: puta duos Casinenses [Vide Sollerium, Proleg. ad Usuardum, § 32.] et Coloniensem Sanctae Mariae ad Gradus [Vide Sollerium, l. c., § 41.] . Huius desiderio valde teneor; fuit enim examine dignissimus, ut e paucis, quae inde citantur, collegi. Multo magis voluissem adipisci martyrologium S. Hieronymi, quod hoc titulo designat index librorum coenobii Bobiensis scriptus saeculo X, editus a Muratorio [Antiq. Ital. medii aevi, Diss. XLIII.] . Cum multi codices Bobienses transierint in Ambrosianam Mediolaniensem, hanc praesertim adii et praefectum eius A. Ceriani v. cl. interrogavi. Qui respondit Bobiense martyrologium neque in Ambrosianam umquam venisse, neque in ipso coenobio Bobiensi repertum esse anno 1461, cum factum est inventarium librorum eius coenobii editum ab A. Peyron [Cfr. Th. Gottlieb, Ueber Handschriften aus Bobbio, in Centralblatt für Bibliothekswesen, tom. IV, p. 442 – 63.] .

Denique non me fugit insigne testimonium Hilduini in epistula ad Ludovicum Pium imperatorem praefixa Vitae S. Dionysii Areopagitae. Is nempe citat Graecae auctoritatis Martyrologion de tomochartis scrinii Constantinopolitani adeptum [Vide annotationem sequentem.] , qui tanta vetustate dissolvitur, ut maximam cautelam a se contingentibus exigat… Quod Martyrologium, ut antiquitas eius demonstrat, ex eo tempore constare posse non incongrue remur, quo, Constantino iubente, nata occasione martyria Sanctorum Domini de toto orbe collecta, et Caesaream sunt convecta [Vide Areopagithica, Coloniae 1563, p. 71; Migne, P. L, tom. CVI, p. 19, ubi perperam scriptum est Martyrologion de tomo chartiscriniis Constantinopolitanis, quae emendanda sunt de tomochartis scrinii Constantinopolitani, id est de tomis papyraceis. Vide Marini, Papiri, p. 222.] . Hunc tomum papyraceum fuisse aetatis vere Constantinianae et graecum exemplar ipsius martyrologii Caesareae in Palaestina ab Eusebio confecti, minime adducor ut credam. Plura fuere antiquitus apud Graecos Menologia, scilicet Acta sanctorum in compendium redacta et per singulos mensium dies distributa [Vide Usener, Acta S. Marinae et S. Christophori, Bonnae 1886, pp. 5, 47, 48; eiusdem Beiträge zur Geschichte der Legendenliteratur, in Jahrb. f. prot. Theologie, 1887, p. 247 et seqq.; Rocchi, Versi di Cristoforo Patrizio, pp. 6, 7, et quae scripsi in Comm. de origine etc. bibl. Sedis ap., p. LXXXVI.] . Martyrologium ab Hilduino visum multa certe vetustate pollebat, sed nostri martyrologii graecum prototypum illud fuisse, scriptum saeculo IV, nemo, opinor, facile credet. Ceterum in codice papyraceo Constantinopolitano, Dionysii natale ita erat consignatum, ut eum Atheniensium episcopum fuisse esset testatum, quod Hilduinus narrat l. c. In codicibus nostris hieronymianis ad VII id. oct. de Dionysii Atheniensi episcopatu ne verbum quidem.

Nunc quem in finem tot codicum lectiones et varietates heic habeas, paucis significabo. Abhinc annis fere triginta coeperam investigare libros omnes, quorum ope et collatione primaevum ac genuinum martyrologium, quod dicimus hieronymianum, in integrum restitueretur, aut saltem huius incoepti perfectionem, quantum fieri posset, propius assequeremur [Vide Roma sotterranea, tom. I, p. 112 et sqq.; tom. II, p. X et sqq.; tom. III, p. 196 et sqq. Cfr. tom. II, p. 39 et sqq.] . Quo apparatu cum satis mihi instructus viderer, rogavi amicum carissimum et huius generis studiorum supra omnes peritum Ludovicum Duchesne, ut in societatem laboris veniret et eius martyrologii in integrum restituendi sibi maximam partem assumeret, reservatis mihi potissimum fastis sacris ecclesiae Romanae regionumque finitimarum. In prima pagina codices omnes eorumque variae lectiones et testimonia erant exhibenda, in altera e conspectu prioris prodire debuisset martyrologium restitutum in integrum, subiectis commentariis, quibus fundamenta operis singillatim erant exponenda. Sed cum collega meus, usu et experientia edoctus, tempus huius restitutionis assequendae nondum advenisse censeret, eo auctore, consilium cepi collectum apparatum digerere et eodem adiuvante evulgare, prolegomenis auctum atque illustratum. En paucis habes rationes operis et consilii nostri; cuius exsecutioni invitus quidem valde defui.

Ceterum ne praesumas, martyrologio hieronymiano in integrum restituto, martyrum omnium saltem insigniorum uniuscuiusque ecclesiae censum plenissimum nos assecuturos, pauca opinor hoc loco subiungenda. Suos singulae certe ecclesiae fastos habuere seu ferialia, in quibus natales martyrum, depositiones episcoporum, dies denique festi uniuscuiusque loci erant consignati. Sozomenus de duabus civitatibus in Palaestina Iuliani imperio in unam rempublicam adunatis referens, testatur eas suam unamquamque ecclesiam, episcopum, clerum retinuisse et dies festos martyrum et commemorationes episcoporum qui ipsis praefuerunt [Πανηγύρεις μαρτύρων, καὶ μνείας τῶν παρ᾽ αὐτοῖς γενομένων ἱερέων, Sozom., Hist. eccl., lib. v, cap. 3.] . Verum huiusmodi feriale ecclesiae Romanae, quod Furium Dionysium Philocalum anno 354 nobis tradidisse omnes norunt, nonnisi paucos martyrum natales saeculi fere III, vix ullos antiquiores refert. Neque fasti hieronymiani, quamquam pleniores tabula Philocaliana, ad antiquiorem aetatem assurgunt, ita ut ne ipsum quidem Telesphorum pontificem nominent, quem martyrio gloriose defunctum Irenaeus testatur (Haer. II, 31). Sed saeculi quoque III martyres Romae fama celebratos in fastis hieronymianis non omnes esse receptos chronica minora saeculorum IV et seqq. a Mommseno nuper collecta manifeste nos edocent. Nam recensio facta inter annos 405 et 427 chronici, quod liber genealogus audit, persecutiones christianorum enumerans, de Deciana refert: sub ipso Decio passi sunt Romae Sempronius, Paulus et Eupater [Vide Monumenta Germaniae historica, etc. Chronica minora saec. IV, V, VI, VII, ed. Theod. Mommsen, tom. I, p. 196.] . Hos martyres, quorum nomina meruerunt sola inter pugiles sub Decio Romae coronatos, ineunte saeculo V, memorari, neque tabula Philocaliana neque hieronymiana norunt; eorum sepulcra veteres nulli topographi indicant. Quae de martyribus civitatum et regionum urbi Romae finitimarum ad fidem monumentorum exegi et exposui in Bullettino d'Archeologia cristiana [Bull. etc., 1878, p. 94 et sqq.; 1883, p. 151 et sqq.] , heic haud existimo repetenda. Hi martyres omnes ab auctore centonis hieronymiani prorsus sunt neglecti.

Fastos quoque martyrum ecclesiae africanae imperfectos et mancos in laterculis hieronymianis referri, sollemniori testimonio videmur edoceri. In Cypriani nempe epistula XXVIIII (ed. Hartel, p. 583) legitur: avia (Celerini) Celerina iam pridem martyrio coronata est. item patruus eius et avunculus Laurentinus et Egnatius … sacrificia pro eis semper offerimus, quotiens martyrum passiones et dies anniversaria commemoratione celebramus. Celerinam fortasse eam esse, quae III non. febr. vel quae IV kal. oct. inter africanas martyres in hieronymianis recensetur, haud pernegaverim, sed Laurentinum nullum, Egnatium nullum hieronymiani codices inter africanos martyres produnt. Laurentinum latere inter martyres africanos nomine Laurentios, Egnatium in Ignatio diei VIII kal. ian., fortasse conicies. Sed ecce multo copiosiorem martyrum seriem in epistula Luciani ad Celerinum inter Cyprianicas invenies, cuius in hieronymianis nullum indicium deprehendes, licet ad nominum mutationes et corruptelas forte recurras: Bassi in petrario, Mappalici in quaestione, Fortunionis in carcere, Paulus a quaestione, Fortunata Victorinus, Victor, Herennius, Credula, Hereda, Donatus, Firmus, Venustus, Fructus, Iulia, Martialis et Ariston, qui Deo volente in carcere fame necati sunt (ep. XVII, ed. Hartel, p. 534). Mihi haec a Cyprianicis epistulis capta testimonia indicio sunt, martyres, Cypriani aevo in Africa notos et liturgicis commemorationibus annuis celebratos, non omnes in hieronymianis laterculis inveniri. Id luculenter confirmant veteres tituli proximis annis in Africa reperti. De quibus vide quae pluribus locis dixi in ephemeride mea supra citata [Bull. d'Arch. crist., 1875, p. 162 et sqq.; 1876, p. 59 et sqq.; 1877, p. 109 et sqq.; 1878, p. 12; 1886, p. 26 et sqq.; cfr. titulum africanum in Mélanges de l'École Française de Rome, 1890, p. 537.] . Neque suspicor eos e secta Donatistarum fuisse. Nulla enim indicia suadent auctorem martyrologii hieronymiani compilasse ferialia Donatistarum, immo manifesta argumenta contradicunt. Nam nomina, quibus illos gloriatos maxime esse constat, in centone hieronymiano desiderantur [Duchesne, in Mélanges cit., 1885, p. 147.] . Neque obicias titulum anni 329, qui martyribus Donatistis, iisque in centone hieronymiano partim recensitis, nimis confidenter a nonnullis adiudicatur [Revue archéologique, juillet 1893, p 87; cfr. Revue de l'Art chrétien, 1893, p. 136, n° 5.] . Anno nempe 329 hoc in titulo designatur tempus, quo dedicatio memoriae a genitoribus martyrum facta est, non quo martyres passi sunt. Id ex imagine photographica didici; neque dissentit collega meus Ludovicus Duchesne [Mélanges, etc., l. c., p. 148.] . Quam rem historia clare confirmat. Constat enim annis 329 et proxime praecedentibus et insequentibus Donatistas tranquillitate maxima usos vexationem nullam pertulisse [Morcelli, Africa christiana, tom. II, p. 233.] .

Denique silentio non praeteribo Galliarum martyres ab insigni titulo Massiliensi aetatis fere Antoninorum nobis revelatos [Inscriptiones christianae, tom. II, p. XI.] , quos in codicibus hieronymianis frustra requires. Multaque id genus, non solum e lapidibus, sed ex historicis quoque variarum ecclesiarum monumentis colligere est. In summa, certo constat ingentem martyrum copiam a centone hieronymiano exhibitam haud esse erroribus exaggeratam; immo eam esse imperfectam et a rei veritate valde dissitam.

De catalogo episcoporum a Petro apostolo fere ad initia saeculi IV, quem ad calcem ferialis Romani adhibiti ab auctore centonis hieronymiani subiectum fuisse agnovi [Roma sotterranea, tom. I, p. 114. Ad diem pridie kal. ian. fragmentum huius catalogi irrepsit in codices hieronymianos, mixtum nominibus martyrum Catanensium in Sicilia: Stephani, Pontiani, Attali (lege Antheri), Fabiani, Corneli, Syxti. Nempe erroris causa fuit codex aliquis desinens, non in IX kal. ian., sed in pridie kal. easdem. In codice Adonis Parisiensi bibl. nat. n. 5256, scripto saeculo XII, ad diem X kal. ian. legitur prolixa commemoratio pontificum romanorum annotationibus historicis aucta, quae catalogum supra scriptum in codicibus hieronymianis a me agnitum vere esse manifeste confirmat.] , taceo; quippe quem ab annuis martyrum commemorationibus secernendum esse et recitationibus liturgicis e diptychis inserviisse iam omnes, opinor, consentiunt [In ephemeride The Academy, 4 augusti 1877, E. B. Birks v. cl. de hoc catalogo a me agnito locutus verbis amplissimis contendit in eo superesse quoque nomina consulum, seu eorum indicia : puta Titiani an. 69, Traiani. an. 91, Siriani an. 102, Metilii an. 108. Verum neque consul an. 108 appellatus est solo nomine gentilitio Metilii, neque auctores aetatis christianae suffectos consules adhibuerunt annis designandis, quorum duo (Titianus et Traianus) superius recitantur. De primaeva Romanorum pontificum chronologia vide Lightfoot, Apost. Fathers, ed. 2, tom. I, p. 201 – 345; tom. II, p. 158.] .

CODICES ADHIBITI IN EDITIONE VEL DESCRIPTI IN RECENSIONE QUAE SEQUITUR.

Ado etc. = Excerpta hieronymiana e mart. hist. etc.
Aug = Breviarium Augustanum e mon. S. Udalrici.
Autissiodorensia Breviaria duo = Cod. Ven. Marc. 1478 et cod. S. Germani Autissiodorensis, nunc Bernensis 289.
Barberinianum Breviarium etc. = Cod. Barb. XI, 64.
Beda-Flor = Codd. martyrologii vulgati nomine Bedae-Flori.
C = Codd. Paris. lat. 12410, 17767.
Corb. brevius = Cod. Paris. lat. 12260.
Corbeiense Breviarium = Cod. Paris. lat. 13220.
Dungallensis, nunc FF. minorum Dublinensium.
Epternacensis = Paris. lat. 10837.
E1 = Cod. Einsidl. 226.
E2 = Cod. Einsidl. 117.
Escorialensis = Cod. Escorial. lat. I. III, 13.
F = Cod. Fuld., nunc Leid. Scalig. in IV, 49.
G = Breviarium Gellonense, nunc cod. Paris. lat. 12048.
G 914 = Cod. S. Galli 914.
G 915 et 453 = Codd. S. Galli 915 et 453.
Gallicanum breviarium = Cod. originis ignotae ed. a Martene et Durand.
Kalendaria ex hieronymianis = Huius recensionis cap. III.
L = Cod. Luc. bibl. capit. 618 et Luc. bibl. publ. 428.
Lab = Breviarium e codice Labbeano.
Laureshamense fragmentum = Cod. Vat. Palat. 238.
M = Cod. S. Marci 673, nunc Laurent. 151.
Moguntinum Breviarium = Cod. Vindob. Palat. 642.
Morbacense Breviarium = Cod. Morb. ed. a Martene.
O = Cod. Vat. Ott. lat. 38.
Cod. S. Pauli = Cod. bibl. S. Pauli, Romae via Ostiensi.
R = Breviarium Richenoviense cod. Turic. hist. 28.
R1 = Breviarium Richenoviense cod. Augiensis CXXVIII bibl. Carlsruhensis.
R2 = Breviarium Rhinoviense ed. a Sollerio.
R3 = Breviarium Remense cod. Paris. lat. 17189.
S = Cod. Paris. Nouv. acq. lat. 1604 et Vat. Reg. 567.
S1 = Mart. Senonense cod. Vat. Reg. 435.
S2 = Breviarium Senonense cod. Vat. Reg. 567.
T = Breviarium Treverense 1245.
Treverense = Breviarium e codice Treverensi S. Maximini.
Urb = Cod. Vat. Urb. 49.
V = Cod. Vallumbros., nunc Laurent. (conventi soppressi) 331.
W = Cod. Wissenburgensis, nunc Guelferbytanus.

§ I. CODICES PLENIORES.

1.

Epternacensis liber, nunc Parisinus 10837 [Olim Supplem. lat., 1680.] , foliis 45 constat; quorum si primum et ultimum demas aliunde petita [Primum, ex aliquo libro chorali avulsum, scripturam exhibet saeculi fere XI; insunt lectiones officii S. Willibrordi, interspersis responsoriis cum notulis musicis; ultimum pars est commentarii ad quosdam versus gnomicos, de quibus inquirere non vacat; scriptura est saeculi XIV.] , 43 restant priscis manibus exarata. Ex iis folia 2 – 32 martyrologium continent; folium 33, eiusdem qui praecedentium moduli, prius vacuum fuit; in eo scilicet desinebat codex, qui nihil tunc praeter martyrologium continebat. Antiquarius subscriptionibus innotescit, f. 32v : O lector vive lege et pro me ora [Hucusque rubrica, cetera atramento picta.] . — Tuorum, Domine, quorum nomina scribsi sanctorum eorum queso suffragis miserum leva Laurentium; tuque idem lector ora. Laurentius aliquis presbyter tria diplomata scripsit S. Willibrordo, data annis 704, 710, 711 [Pardessus, n. 458, 476, 481. — De his cfr. R. Reiners in Organ des Vereins für christliche Kunst in der Diöcese Luxemburg, ser. III, anno 15 (1885), p. 31; cfr. Publications de la section historique de l'Institut de Luxembourg, tom. XL, p. 9, ubi insigni temeritate mihi exprobrat quod italicam originem vindicare voluerim codici Epternacensi, de quo numquam cogitavi; Wattenbach, Anzeiger der german. Musaeum, 1869, p. 289; Revue celtique, tom. I, p. 26 – 34; Neues Archiv, tom. XII, p. 234;] . Fuisse videtur ex eius comitibus atque codex noster ab eo describi potuit. Id eo verisimilius est quod calamo Laurentii senio(ris) descriptus est insignis quidam codex Evangeliorum, qui nunc asservatur in oppido Mayhingen, in bibliotheca principum ab Œttingen-Wallerstein, sed fuit olim monasterii S. Willibrordi [Samuel Berger, Hist. de la Vulgate, p. 52.] .

Post martyrologium sequitur (f. 34 – 41) quaternio foliorum 8, in quo scriptum fuit kalendarium, ea servata lege ut unaquaeque pagina unum mensem caperet. Prima tamen quaternionis pagina, id est f. 34r, vacua relicta est; itaque kalendarium incipit f. 34v et cum f. 40r terminatur. Post kalendarium tres paginae vacabant; in iis tres cycli paschales descripti sunt, scilicet decemnovennales, annotatis incarnationis dominicae annis, quorum primus incipit an. 703, tertius desinit in an. 759. Sequuntur duo folia, aliquanto latiora, sed paulo minus alta, scripturae diversae, minus antiquae; prius, f. 42, exhibet horologium cum tabula ventorum et orationes liturgicas; in altero, f. 43, continuatur cyclorum series, duobus additis, atque ita pervenitur ad an. 797. Superest f. 44, in quo sextus est cyclus, sed non qui praecedentibus ordine succedat; continet enim annos 684 – 702, atque omnibus hic descriptis praescribi debuisset. Huius ultimi cycli scriptura eadem est quae trium priorum, valde diversa a litteratura foliorum 42 et 43.

Kalendarium, antiqua manu anglo – saxonica descriptum, ad usum fuit sanctissimi viri Willibrordi Frisonum apostoli, Epternacensis coenobii fundatoris. In eo enim ad diem XI kal. decembr. ipse propria manu annotavit commemorationem ordinationis episcopalis an. 695 Romae acceptae; annus, cum scriberet, agebatur 728 ab incarnatione Domini. Sed viginti fere annis antiquiorem fuisse codicem omnino constat. Namque ut prima manu commemorantur dies obituales Ecfridi regis (685), Cuthberti episcopi (687), Hewaldorum martyrum (c. 690), demum Sergii papae (701), ita Landberichti episcopi (705) et Oedivaldi monachi natales, perscripto iam kalendario, accessere. Atqui Oedivaldus obiit sub rege Northumbriae Alcfritho († 705), XII vel amplius annis post mortem S. Cuthberti, id est inter annos 699 et 705 [Beda, Hist. eccl., V, 1.] . Igitur kalendarium an. fere 702 – 706 conscriptum fuit.

Id tamen non pertinet ad martyrologium, cuius litteratura valde diversa est et modulus aliquanto maior. Verum, etsi prius vix aliquid commune habuerint hi duo codices, mature in unum coaluerunt. Indicio est epistula quaedam Honorii pontificis, saeculo VIII non adeo adulto descripta, ea ratione ut folium integrum ad calcem prioris codicis vacans occupet atque continuetur in prima pagina kalendarii. Ex quo patet ante medium VIII saeculum ex martyrologio et kalendario unum codicem fuisse confectum. In martyrologio sicut in kalendario Oedivaldus nominatur, sed prima manu; unde martyrologio aliquantulum praecessisse kalendarium apparet.

Anglica manu Anglis descriptus codex noster anglica ex traditione procedit; neque est cur miremur. Beda enim prae manibus habuit hieronymianum codicem [Retract. in Actus Apost., c I: Liber martyrologii qui beati Hieronymi nomine ac praefatione attitulatur, quamvis Hieronymus illius libri non auctor sed interpres, Eusebius autem auctor exstitisse videatur.] . Ex Anglia veniunt commemorationes sanctorum Cantiae et Northumbriae, codici nostro propriae: Augustini (VII k. iun.), Paulini (pr. id. oct.), Oswaldi regis (non. aug.) Cuthberti (XIII k. apr.) Oedivaldi (XI k. mai.) Hi quattuor ultimi spectant ad Northumbriam; Cuthbertus, Oedivaldus, ipseque rex Oswaldus in magno honore apud Lindisfarnenses monachos habebantur, eius [Olim Supplem. lat., 1680.] scilicet regionis ex qua Willibrordus originem ducebat, et in qua pater eius Wilgisus proprio monasterio praefuerat. Iisdem, nempe anglicis, originibus congruit quod in Epternacensi frequentior est mentio sanctorum Italiae inferioris, praecipue Campaniae. Nuper enim vir doctus Germanus Morin, investigatis Bibliorum codicibus, in iis qui apud Anglos Saxonesque descripti sunt, mira vestigia usus liturgici olim in Campania vigentis detexit [G. Morin, Revue bénédictine, tom. VIII (1891), p. 481; Anecdota Maredsolana, tom. I; Liber Comicus, (1893), p. 436; cfr. S. Berger, Histoire de la Vulgate (1893), p. 39.] , idque recte rettulit ad Hadrianum, Neapolitanum monachum, qui cum Theodoro archiepiscopo an. 668 a pontifice Vitaliano missus est in Britanniam, ut illius regionis clerum sacris disciplinis imbueret. Ad eundem fontem redeunt interpolationes quaedam codici nostro propriae, quarum elenchum accipe:

VI id. ian. In Brundi(sio) Leuci.
III id. feb. In Vulturno Castrensis.
XIIII k. mart. In Camp(ania) Cumas [Cod. Cumbas.] nat. Iulianae.
XIII k. aug. In Casino Severi.
XIIII k. sept. In Fabriteria Magni.
k. sept. In Apulia Felicis et Donati [Ii quidem sancti in aliis etiam codicibus reperiuntur, sed alio tenore; qui cum etiam in nostro vestigia reliquerit, patet hic vetera novis cumulata fuisse. Idem dictum sit de diebus non. nov. et XVI k. dec.] .
k. sept. In Casino Constanti.
III non. sept. In Caudis Vitaliani.
VIIII k. oct. In Miseno Sossi.
III k. nov. In Comsa Maximi.
non. nov. In Ecas Marci episcopi.
XVI k. dec. In Capua Augustini et Felicitatis.

Neque desunt alius generis additamenta. Hic non inutiliter commemorabuntur quae ex S. Laurentii passione petita sunt ad dies XIII kal. mart. et X kal. apr. Illic recolitur S. Polychronius Babylonis episcopus, hic SS. Parmenius, Elymas, Chrysoteles presbyteri, cum sanctis diaconibus Luca et Mucio, de quibus pleniores nostri codices concorditer silent.

Inventus est a Rosweydo liber pretiosissimus, qui latebat in Carthusia Treverensi, nescio quo casu a monasterio S. Willibrordi extorris. Antverpiam delatus, ibi tanto loco apud Bollandistas habitus est ut Balthasari Moreto persuaderent eum in laminis aereis excudere. Non tamen ultra XII kal. iulias labor ille processit, contra nitentibus Epternaci monachis et suum codicem repetentibus. Neque ex laminis excusis editio umquam facta est; attamen laminae exstant Antverpiae in musaeo Plantiniano; inde a. 1660 novem exemplaria expressa sunt, quorum unum, Dacherio missum, possidet nunc bibliotheca Parisiensis [Cod. lat. 12159. De his vide quae disseruit Max. Rooses, Plantiniani musaei custos, in Bulletin de l'Académie d'archéologie de Belgique, Antverpiae, 1881, 3e série, tom. II, p. 295 – 300.] ; alterum certe habuit Florentinius dono datum ab Henschenio, qui etiam ei communicavit quod reliquum erat codicis; demum, in Propylaeo ad tomum II Aprilis, socii Bollandiani specimen scripturae satis amplum exhibuerunt.

2.

Bernensis codex 289, in eam bibliothecam dono Bongarsii venit; Mettensis olim fuit. Oblongus est, scripturae VIII saeculi vergentis ad finem. Lineae binis columnis distribuuntur. Deest ultimus quaternio, unde fit ut textus desinat in XI kal. dec. et desiderentur 33 dies, a 22 nov. ad 24 dec. [Editus est in Act. SS., Oct. tom. XIII, initio, ex apographo W. Arndt. Nos edimus ex codice Parisios misso, ad quem plagulae correctae sunt. Hic nos gratos testari oportet erga praefectum bibliothecae Bernensis Hermannum Hagen v. cl., qui tot menses insignem librum a suo domicilio abesse passus est. Neque sine memoria praeteribit amici S. Berger humanitas, qui per aestivas vacationes annorum 1892 et 1893, dum ego marino otio perfruerer, successit oneri plagularum cum codice conferendarum.] .

In marginibus adiecta sunt festa multa ecclesiae Mettensis propria, qualia sunt depositiones translationesve episcoporum et aliorum sanctorum, natales ordinationis, dedicationes ecclesiarum; inest etiam obituarium [De hoc necrologio cfr. quae disseruit V. Ebert, Gebetsverbruderungen, p. 141 et sqq. Additiones Mettenses vulgavit E. Dümmler, Forschungen z. deutschen Geschichte, tom. XIII, p. 596.] . Ex iis commemorationibus nulla recentior esse videtur consecratione Adventii episcopi (855); unde pronum est conicere eo tempore alium codicem usui capituli aptatum fuisse, nostrumque sollemniter legi desiisse.

Descriptus fuerat non ecclesiae episcopali, sed Hilariaco monasterio, quod Novae Cellae et S. Naboris (S. Avold) nominibus etiam designatum fuit. S. Naboris reliquiae ibi colebantur, ex Urbe allatae a Chrodegango episcopo cum corporibus SS. Nazarii et Gorgonii. Huius ultimi sacra ossa Gorziae deposita sunt; reliquorum in Hilariaco monasterio; mox tamen Nazarius trans Rhenum migravit atque in Laureshamensi monasterio conditorium accepit, ita ut Nabori soli templum dedicarent Hilariacenses monachi [Ann. Fuld., an. 765, 766.] . Hinc duo festa: III non. iul. Adventus corporis ss. Naboris et Nazarii et XVI kal. octob. Translatio corporis s. Naboris et dedicatio ecclesiae ipsius. Utrumque exhibet codex noster, idque prima manu, quae ceteras festivitates Mettensis ecclesiae penitus neglexit. Quibus commemorationibus evincitur non ante annum 766, qui translationum earum fuit, esse descriptus [Immo neque ante annum 770 dicerem, si constaret de tempore S. Ambrosii Cadurcini episcopi, cuius depositio ad diem XVII kal. nov. reperitur. Sed qui eum a. 770 obiisse statuerunt, id nullo argumento comprobarunt. Vita S. Ambrosii (Act. SS., Oct. tom. VII, p. 1046) nullum praebet temporis indicium, sed neque diem obitus annotat.] .

Exemplar ex quo descriptus est Biturigis allatus fuisse videtur, nisi in ea civitate suum antiquarius confecerit apographum. Huic enim insunt festa Biturigibus propria, quae in aliis frustra quaeras:


VII kal. sept. Beturico, translatio corporis s. Sulpitii et dedicatio ipsius basilicae.
X kal. oct. Beturico, vico noncupante Libroso, s. Silvani et Silvestri.
VIII kal. oct. Beturicas, dedicatio basilicae s. Desiderii episcopi et martyris.
kal. oct. In Gallia, civitate Beturicas, dedicatio ecclesiae s. Stephani protomartyris.
XVII kal. nov. Beturicas civitate, depositio s. Ambrosii episcopi et confessoris.
VII kal. nov. In territurio Beturico, monasterio Longoreto, translatio Siggeramni et dedi[ca]tio basilicae ipsius.
kal. nov. In Beturio, Gortonis castro, depositio Rumoli presbiteri [Indicium exstat leve quidem, sed non omittendum, codicem illum qui Bernensi fuit exemplar pertinuisse ad S. Symphoriani Bituricensem abbatiam; in eo enim vigilia S. Symphoriani XII kal. sept. eximio quodam fervore recolitur: Vigilia sancti ac beatissimi Simforiani martyris. Si ita est, mireris nullam V id. nov. de S. Ursino mentionem fieri, cuius sepulcrum in monasterio illo servabatur (Greg. Tur., Gl. conf., c. 19).]

In eo etiam exemplari vel in aliquo ex progenitoribus eius sancti quidam Scoti in margine appositi, mox in textum recepti sunt, nempe Brigida (kal. feb.) [Brigida etiam in Epternacensi recolitur.] , Patricius (XVI kal. apr.), Comgillus (VI id. maii).

Magni pretii est codex Bernensis, qui pleniores quam ceteri servavit notas locorum, civitatum, viarum, coemeteriorum. Quod multis exemplis illustravit Rossius noster tam in suo Bullettino quam in tomis Romae subterraneae. Ceterum non ea tantum Romana festa in codice nostro occurrunt quae et in aliis, sed quaedam habet propria, serius, ut videtur, adiecta. Ea sunt:
k. ian. Martini martyris [Hic agitur de S. Martina Romana, ut in Parvo Romano et ceteris apparet. Etiam Rich. et quidem plenius distinctiusque: Romae, Martinae martyris.] .
III non. ian. Romae Antheri papae.
XI k. feb. Anastasi martyris [Etiam in E, sed alio loco et tenore.] .
X k. feb. Romae Emerentiani martyris [Est S. Emerentiana, quae etiam in Corb., Rich. et quibusdam aliis nominatur.] .
III id. feb. Romae Caloceri Parthemi martyrum.
XVI k. mart. Romae Zenonis martyris.
II id. mart. Romae Leonis episcopi et martyris.
XV k. apr. Romae Pymeni episcopi.
VIIII k. apr. Romae Cyri martyris.
III id. apr. Romae Leonis papae.
IIII k. mai. Romae Vitalis martyris.
II id. mai. Romae Isidori, Bonefacii.
VII k. iun. Romae Simmetri martyris.
VI k. iun. Romae Restituti [Redit in omnibus IIII k. iun.] .
II k. iun. Romae Petronillae virginis.
XV k. sept. s. Martini papae urbis Romae et martyris [Hoc ex Libro pontificali, ut videtur, derivatum est, ut superius natale Antheri papae. Sed error est in mense; in Libro enim pontificali Martinus depositus fuisse dicitur XV k. oct., non sept.] .

3.

Insigne fragmentum Laureshamense, constans paginis quinque compactis cum codice Vat. Palat. 238, heic primo in lucem prodit in columna II; a die VIII kal. ian. ad diem pridie non. ian. et a die VI kal. febr. ad pridie kal. easdem. Feliciter servatum est ex pretioso exemplari saeculi fere VIII vel IX, ipsius facile coenobii Laureshamensis, unde totus codex videtur oriundus. Eius primam notitiam habui ab Emmanuele Schelstratio, qui in codice Veneto Marciano XIV, 78, p. 37 – 41, illud transcribendum curavit tamquam desumptum e cod. Palat. 283, hac subiecta annotatione. “Fragmentum hoc desumptum est ex tribus foliis, quae librarius initio et in fine Codicis posuit, ut solent Manuscriptorum compactores, unde colligere licet, quae olim negligentia fuerit in asservandis prestantissimis et Antiquissimis manuscriptis. Quantum enim ex scriptura conicere licet, hae membranae ante tempora Caroli Magnus (sic) exaratae sunt; et continent partem vetustissimi Martyrologii, cuius meminit Gregorius magni (sic) epistola 29. lib. 7. ind. 1 ad Eulogium Patriarcham Alexandrinum ”. Sed cum a cod. Palat. 283 tanti pretii membranae prorsus abessent, et volumen ipsum recenti artificio restitutum et denuo compactum appareret, fragmenti iacturam maerore summo deploravi, artificis neglegentiae, fortasse etiam furto, imputandam. Neque ulterius quaesivi. Nova autem codicum Palatinorum recensione instituta, praeter spem fauste feliciter accidit, ut collega meus Henricus Stevenson, cui primo codices excutiendi tradebantur, deploratum fragmentum reperiret in codice Palat. 238, non 283, quemadmodum errore Schelstratius posuerat. Quare thesauri iterum recuperati laus sit tota penes Henricum Stevenson, virum aeque doctissimum atque diligentissimum. De quo invento ego et ille ipse egimus in Bull. di Arch. crist., 1882, p. 109.

Singulare pretium huius fragmenti in eo consistit, quod exemplar exhibet unicum martyrologii hieronymiani plenioris, in quo nonnullae adnotationes historicae ex Actis martyrum adiectae sunt ad dies VIII kal. ian., III kal. ian., kal. ian., pridie non. ian. Quae ab aliis omnibus codicibus absunt; neque sunt addititiae, id est secunda manu in eum codicem vel in aliquem alium, unde directe pendeat, insertae et alienae a textu archetypo codicum nostrorum omnium, sed huius ab origine propriae et genuinae. Nam praeter harum annotationum stilum, de earum antiquitate satis testantem, ad diem pridie non. ian. manifestum est compendium Actorum martyris Cyziceni eo loco prius exstitisse, deinde esse resectum. Nempe unus codex Wissenburgensis eo loco servavit verba qui sub Licinio, unde incipit annotatio historica; quae in reliquis exemplaribus omnibus sunt omissa, tamquam superflua et cum textu detruncato male cohaerentia. Quare clare patet excerptum historicum ex Actis martyrum ad diem pridie non. ian. in textu hieronymiano olim exstitisse, et quae pleniora dicimus exemplaria, ea esse cuncta in compendium redacta. Eadem annotatio historica ob oculos fuit Rabano et Notkero, ab illo tamen melius quam ab altero martyrologo exscripta, quamquam ille nomen martyris corrupit, Titum episcopum ponens loco filii episcopi, Rabanus autem Philum episcopum substituit in locum filii episcopi. Vera appellatio martyris, secundum textum hieronymianum, fuit Theogenes puer christianus filius episcopi.

Theogenis martyris Acta valde depravata et prodigiis inferta edidit Bollandus in Actis Sanctorum, Inauarii tom. I, p. 134 et sqq. Meliora dederunt nuper Bollandiani e codice Bruxellensi bibliothecae regiae n. 207 (Analecta Bollandiana, tom. II, anno 1883, p. 206 et sqq.), in quibus tamen omittuntur verba cum esset episcopi filius, quae in superiori recensione non desunt et congruunt cum codice Laureshamensi.

Haud mirum contigit nobis excerpta ex Actis martyrum in martyrologio hieronymiano antiquiore reperiri. Cassiodorus enim monachos hortatus, ut legerent passiones martyrum, qui per totum orbem terrarum floruere, eas quaerendas monuit, inter alia, in epistola sancti Hieronymi ad Chromatium et Heliodorum (De institutione divinarum litterarum, c. XXXII). Hieronymi epistula (certe supposititia) ea est, quae legitur in fronte martyrologii hieronymiani. Quomodo intellegenda sint verba Cassiodori, dubitatum valde est: nunc vero fragmento Laureshamensi reperto, satis, ni fallor, liquet ea respicere martyrologium hieronymianum, auctum compendiis ex Actis martyrum sinceris et antiquioribus. Quae resecuit auctor exemplaris a Gregorio Magno Romae adhibiti; quippe dies tantum natalitios et loca passionum annotavit. Sed exemplar, quod praesto fuit clerico Autissiodorensi, minus ieiunum videtur fuisse ac romanum Gregorii Magni. In eo enim hac illac pauca ex Actis martyrum in compendium redactis etiam nunc servantur in codicibus plenioribus. Et ad VII id. ian., non uno in codice familiae Autissiodorensis expressum testimonium legitur textus breviati in excerptis historicis ex Actis martyrum (vid. comm. de codice S). Quare fragmentum quoque gallicanum Laureshamense ex eadem familia ad nos pervenisse probabilius existimo, quam directe a Cassiodoro eiusque bibliotheca Vivariensi.

Annotationes quoque topographicae de coemeteriis urbis Romae in codice Laureshamensi videntur plenius servatae, quam in ceteris familiae Autissiodorensis. Exemplo sint martyres Donata, Paulus, Rogatia (lege Rogantina), Dominanda, Hilarina, quae ad diem pridie kal. ian. rectissime adsignantur coemeterio Iordanorum via Salaria (vid. Itineraria in mea Roma sotterranea, tom. I, p. 176, col. IV, et cfr. cum p. 207 et Bull. d'Arch. cristiana, 1873, p. 7 et sqq.) Id in reliquis exemplaribus desideratur. In duobus tamen codicibus romanis familiae, quae Bedae vulgo censetur, ea annotatio topographica coemeterii Iordanorum apparet. Quare aliquod vestigium lectionis plenioris formae Laureshamensis ad diem pridie kal. ian. Romae pervenit saeculo XI vel XII.

Denique in fragmento Laureshamensi haud deest indicium lectionis topographicae falso supplemento vitiatae seu interpolatae. Nempe ad VII kal. ian. Dionysius romanus episcopus dicitur positus in coemeterio Priscillae; cuius sepulcrum longissime ab eo loco dissitum esse certo liquet. Depositus enim ille fuit in coemeterio Callisti via Appia [Vide quae scripsi in Roma sotterranea, tom. I, p. 100 et sqq.] . Id primitus ibi scriptum esse debuit; sed hac annotatione deleta, nescio quo errore, irrepsit Priscillae loco Callisti in textum hieronymianum fragmenti Laureshamensis.

4.

C. = Martyrologium Corbeiense maius, codd. Paris. lat 12410, 17767. — Codex Paris. lat. 12410 membraneus, formae quaternariae, e coenobio Corbeiensi translatus saeculo XVII in bibliothecam S. Germani Pratensis, continet exemplar plenius martyrologii hieronymiani scriptum saeculo fere XII ineunte; inde vulgatum a Luca d'Achery [Spicil., ed. in 4°, tom. IV, p. 617 et sqq.; ed. in fol., tom. II, col. 1 et sqq.] , eadem repetita editione a Vallarsio receptum inter opera S. Hieronymi [Tom. XI, col. 473 et sqq.] . Dacheriano exemplari et excerptis e codice a Dufresnio sumptis usus est Florentinius; itaque particulas in singulos anni dies dissectas subiecit singulis laterculis editionis Lucensis. Ego codicem Paris. 12410 attente tractavi et contuli cum editione Dacheriana; cuius examinis fructum summatim perstringam.

Editio codicem, ut oportuit, minime refert, his praesertim peccans capitibus. Quaecumque Lucae d'Achery visa sunt interpolata sive hieronymiano martyrologio superaddita, tametsi in codice eodem, quo reliqua, charactere scripta, litteris inclinatis in editione exhibentur et locis suis mota ad calcem cuiusque laterculi reiciuntur. Marginibus paginarum exsectis ab eo, qui volumen compegit, extremae vel primae vel mediae plurium nominum et vocabulorum litterae periere, quas editor, lectore haud monito, ope codicis Epternacensis, integravit aut ex ingenio, neque interdum successu semper felici. Quae sive inter lineas sive in marginibus antiqua manus adlevit, editor neglexit. Haec aliaque vitia editionis Dacherianae cuius momenti sint, ut intellegatur, de ipsius codicis origine et indole quicquid, eo diligenter excusso didici, exponere aggredior.

Apographum Corbeiense nunc Paris. 12410 agnovi descriptum esse saeculo fere ineunte XII ex antigrapho item Corbeiensi in 4° eiusdem aetatis, cuius fragmenta repperi in codice Paris. lat. 17767 (antea Fonds Corbie 5). Initio huius voluminis manus saeculi XVII annotavit: Hic codex sedente Gossone scriptus agnoscitur, qui sub finem duodecimi saeculi regimen Abbatis cum vita finivit. Continentur primis foliis plura ad coenobium Corbeiense pertinentia; tum f. 11v in fronte martyrologii Adonis delineata est imago monachi offerentis librum Petro apostolo, adscripto nomine oblatoris: FR NEVELO; subiecta sequenti adnotatione: In nomine sancte et individue Trinitatis. Ego frater Nevelo, huius sancti coenobii Corbeiensis alunnus (sic) in sancto habitu constitutus, sed conscientiae sarcina utcumque pregravatus, hunc libellum, propriis sumptibus elaboratum et propria manu prout potui descriptum, obtuli Domino et patrono nostro beatissimo Petro apostolo… Fol. 134v redit imago Nevelonis prostrati ad pedes S. Benedicti, cuius subsequitur regula. Nevelo bibliothecae Corbeiensi augendae operam dedit exeunte saeculo XI, ineunte XII [Delisle, Le Cabinet des mss. de la bibl. nationale, tom. II, pp. 118, 119; Hist. litt. de la France, ed. Paulin Paris, 1868, tom. VIII, p. 590 et sqq.; cfr. Catal. codd. hagiogr. lat. bibl. nat. Paris., ed. a sodalibus Bollandianis, tom. I, p. 486: codex, cuius hoc loco meminerunt hagiographi Bollandiani, passionarium continet, minime vero martyrologium.] . Denique f. 193r et sqq. fragmenta martyrologii hieronymiani eiusdem Nevelonis manu exarata; nempe a die VI idus iulias ad VII kal. nov. et V kal. nov. ad X kal. ian. : Depositio sanctae Victoriae Romae sub Decio, quae cum esset desponsata viro pagano et RL (reliqua)… QVICV(m)Q; LECTOR HIC LEGERIT HOC DEESSE NON IGNORANTIA NOVERIT NEVELONIS SCRIPTORIS QVI P(ro) ANIME SVE REMEDIO SCRIPSIT. SED DETRVNCATIONE FOLII EXENPLARIS. QVI VERO ALIO REPPERERIT HOC QVOD HIC DEEST. HVIC PAGINE CARITATIS AMORE INSERERE P(ro)CVRET. Eadem verba e Nevelonis autographo descripta sunt ad calcem apographi cod. Paris. 12410, deinde deleta. Collatione instituta alterius exemplaris cum iis, quae supersunt ex antigrapho, vidi utrumque concordare. Neque idcirco collatio fructu caruit. Ipse enim Nevelo apographum (12410) cum autographo suo contulerat, lacunas expleverat, quarum supplementa inter lineas vel ad margines annotata Dacheriana editio suppressit; unde factum est, ut hoc martyrologium pluribus locis deminutum typis commissum sit. Quin etiam totum laterculum diei IIII non. nov. scriptor codicis 12410 incuriose praeteriit, Nevelo in ima pagina supplevit: editori vero neque hoc supplementum tradere nec saltem de primaeva codicis lacuna lectorem monere curae fuit. In nominibus exsecta membrana detruncatis, collatio utriusque exemplaris me docuit arbitrium supplendi litteras excisas editori saepe infeliciter successisse, mutatis finalibus syllabis generis masculini in femininum et vice versa. Denique, id quod magni facio, lectio unius loci in Corbeiensi tantum recensione sincera in ceteris omnibus falso additamento interpolata, unde originem duxerit, deprehendi. Nempe ad III idus augustas, ubi in hieronymianis exemplaribus, quotquot ad nos pervenere, post Tiburtium martyrem sepultum via Labicana errore manifesto inseruntur loco alieno nomina Valeriani (et Caeciliae), exemplar Corbeiense fallaci caret interpolatione. Quare eius auctoritas haberi potuit praestantior ceteris omnibus; quippe quod descriptum videretur ex antigrapho puriore, scilicet confecto antequam mala manus emendare praesumens lectionis integritatem depravaret [Cfr. Roma sott., tom. II, p. XVIII et sqq.] . Verum immunitas a communi textus depravatione in recensione Corbeiensi aliis locis haud perstat. Neque ad diem III idus aug. ea integritas ab origine constitit. In autographa enim Nevelonis scriptione vidi primo nomina interpolata haud defuisse; postea, errore deprehenso, deleta esse. Qui apographum confecit (cod. 12410) deletas litteras non descripsit. Sic recensionem Corbeiensem a communi ceterarum origine et fonte alienam haud esse ipsa Nevelonis manus manifestat.

His expositis, nemo non intellegit cur in variis lectionibus recensionis Corbeiensis annotandis (col. III) utriusque codicis tamquam unius eiusdemque exemplaris rationem habuerim, editionis Dacherianae nullam.

Martyrologium hieronymianum Corbeiense ad formam recensionis Lucensis, id est Fontanellensis, multo propius accedere quam Epternacense, iam Florentinius agnovit (p. 37). Quare eius varias lectiones recensui una cum Fontanellensibus (col. III). Annotationibus vero familiae Fontanellensis caret. Quae cum ita adiectae sint martyrologio, ut cum eo coaluerint inter annos 756 – 772 (vid. comm. de codice W), adhuc antiquius opinor fuisse antigraphum, unde pendeat recensio Corbeiensis. Prima origine idem est ac Fontanellensis, antequam huic peculiares annotationes eius coenobii accessissent, vel antequam eae receptae essent e marginibus in corpus martyrologii. Eadem fere conditio est codicis S.

Haec recensio carens annotationibus Fontanellensibus habuit suas proprias Corbeienses. Quarum praecipua est nonis iuniis translatio Corbeiam corporis S. Praecordii, cuius tempus Bollandus statuit quaerendum inter an. 932 et 942 [Act. SS., Febr. tom. I, p. 196.] . Vix ante medium igitur saeculum decimum pertingere videbitur recensio Corbeiensis, qualis ea ad nos pervenit. Sed Nevelo appicto signo monuit huius translationis annotationem ad marginem esse transferendam; quare eam iudicavit addititiam, minime vero ab origine recensioni Corbeiensi propriam.

Huic recensioni competit insignis praerogativa, qua ceteris omnibus vere praestat. Plurima enim in martyrologio Corbeiensi maiore offendimus nomina martyrum, quae in alio pleniorum exemplarium nullo leguntur. Saepe ultimo loco in unoquoque laterculo nomen aliquod annotatum est, quod nuspiam alibi apparet; quare vetus antigraphum, unde pendet recensio Corbeiensis, videtur fuisse paulo plenius sive potius in extremis marginibus minus detritum quam ceteri codices pleniores. Interdum tamen non unum aut alterum, sed plura nomina medio in contextu Corbeiensi sese nobis offerunt, quorum in aliis vestigium frustra quaeres. Neque his locis interpolationis indicia ulla deprehendo: quare additamenta Corbeiensia minime opinor reicienda. Attamen quid certi statuendum sit de hac Corbeiensis textus praerogativa deque eius origine et auctoritate, mihi nondum clare liquet.

Denique textum Corbeiensem nonnullis locis valde raris studiose breviatum agnosco. Sic ad III non ian. verba et reliqua, ad VII idus easdem verba qui sub Licinio residua e particula historica pleniore suppressa sunt tamquam supervacanea, ipsius fortasse iudicio Nevelonis.

[Mihi res ita se habere videtur. In codicem Corbeiensem, qui omnium pleniorum aetate recentissimus est, ampla messis est relata commemorationum undequaque petitarum. Ideo qua parte ceteris est ditior, ea recedere videtur ab hieronymiana traditione.

Ex iis additamentis ea subter composui quae ad Galliam spectant.

VI id. ian. In Gallia civitate Belloacus passio ss. Luciani, Mariani atque Iuliani.
id. ian. Ambianis inventio s. Firmini episcopi et confessoris.
III k. feb. Cala monasterio depositio Badechildis reginae. — Corbeia monasterio dedicatio basilicae s. Iohannis evangelistae.
V id. feb. In Parrona nat. s. Fursei confessoris.
id. mart. Obiit Ratoldus abbas [Corbeiensis.] bonae memoriae.
XVII k. apr. Natale s. Gertrudis.
k. apr. Iganon monasterio depositio b. Uualarici confessoris.
IIII non. apr. Luxovio monasterio depositio Eustasii abbatis.
non. apr. Et alibi [Catalaunis, etsi eum dixerint Bollandiani, tom. I Apr., p. 395, a catalogis illius ecclesiae abesse.] Arulfi episcopi et confessoris.
XII k. mai. Everduno depositio s. Marcellini episcopi et confessoris.
VI k. mai. Centulo monasterio in Gallia depositio s. Richarii.
k. mai. Ambianis civitate nat. ss. Agii et Cioli martyrum.
VIII id. mai. Corbeia monasterio translatio corporis b. Gentiani martyris.
non. iun. Corbeia translatio corporis s. Praecordii conf.
V k. iul. Octaviani pontificis [Octavianum pontificem nullum novi nisi Iohannem XII, cuius neque natalis neque emortualis dies cum V k. iul. concurrit. Ceterum non is fuit qui in kalendaria referretur.] . Ambianis civitate inventio ss. corporum Fusciani Victorici atque Gentiani martyrum.
k. iul. Cinomannico Anisola monasterio depositio s. Karilefi presbyteri et confessoris.
II non. iul. Depositio s. Goaris presbyteri et confessoris.
XIII k. aug. Corbeia monasterio dedicatio basilicae b. Stephani protomartyris.
V k. aug. Corbeia monasterio dedicatio basilicae s. Petri apostoli.
k. aug. In territorio Parisiacensi, in ipso loco qui dicitur Lupera, passio s. Iustini martyris.
III id. aug. Ebrocas civitate natalis s. Taurini episcopi et confessoris.
id. aug. Ebrocas civitate natalis s. Landulfi episcopi et confessoris.
k. sept. Ambianis civitate depositio s. Firmini episcopi et confessoris.
IIII non. sept. Stabulaus Remacli episcopi et confessoris. — Corbeia monasterio dedicatio basilicae s. Martini pontficis.
non. sept. Passio ss. Thothahelis et sororis eius nomine Bebeae [Ignoti; ne ipsi quidem Bollandiani eos sanctos nominant.] .
XI k. oct. Corbeia monasterio dedicatio basilicae domni Albini et Marcellini episcoporum.
VII k. oct. In Gallia Ambianis civitate passio s. Firmini episcopi et martyris.
k. oct. Treveris s. Nicetii.
VII id. oct. In Centulo monasterio translatio corporis b. Richarii conf. — Corbeia monasterio depositio Teofridi abbatis.
V id. oct. S. Nicasii [Huius martyris pagi Vilcassini mentio est apud Usuardum; is est quem recentiores episcopum Rothomagensium primum fuisse voluernt.] et aliorum martyrum.
XV k. nov. Ebrocas civitate natalis s. Aquilini episcopi et confessoris.
X k. nov. In Gallia depositio s. Gratiani martyris [Territorii Ambianensis, non longe a Corbeia loci.] .
VIII k. nov. In Gavalis depositio b. Hilarii episcopi et confessoris.
k. nov. Festivitas omnium sanctorum. — Baiocas civitate s. Vigoris episcopi et confessoris.
XVII k. dec. Depositio s. Machuti episcopi.
V k. dec. In civitate Regiensi depositio s. Maximi episcopi.
III id. dec. Post nomina ss. Ambianensium Victurici et Fusciani additur: et Gentiani.

Satis apparet Corbeienses et totius Ambianensis dioecesis festivitates hic permultas recenseri; sed non desunt extraneae, nec tantum vicinarum, sed et remotarum ecclesiarum. Ebroicenses episcopi recoluntur tres; unde conici potest cum ea regione necessitudine aliqua textum nostrum colligari].

5.

S = Martyrologium Senonense cod. Paris. Nouv. acq. lat. 1604, cod. Vat. Reg. 567. — E martyrologio hieronymiano pleniore ad usum ecclesiae Senonensis fragmentum tantum superesse in codice Vat. Reg. 567 dixi in Roma sott., tom. II, p. XIII, XIV; multo maior eius pars, i. e. ab initio ad VI idus iunias, deinde innotuit, reperto codice olim Aurelianensi, cuius varios casus breviter enarrabo. E coenobio Floriacensi S. Benedicti an. fere 1798 codex membraneus saeculi circiter X pervenit ad bibliothecam Aurelianensem, continens martyrologii nostri partem semestrem a natali Domini ad VI idus iunias, f. 1 – 64, compactus cum tractatu mutilo Alcuini de virtutibus et vitiis; totumque volumen tunc notatum est n. 274. Sed in locum prioris partis huius voluminis alia fragmenta varia fraude substituit Librius, ereptumque martyrologium vendidit in Britannia an. 1847 bibliothecae Ashburnhamensi. Eius vero apographum confectum exeunte saeculo XVII mansit in bibliotheca Aurelianensi, idque mihi describendum curavi an. 1884. Inde Leopoldus Delisle an. 1883 edidit excerpta, i. e. quattuor primos totidemque ultimos dies martyrologii et omnes Notas Senonenses, necrologium nempe, plura historica aliaque ad Senonensem civitatem et regionem pertinentia ad margines martyrologii annotata [Delisle, Notices sur plusieurs manuscrits de la bibl. d'Orléans in Notices et extraits des mss. de la bibl. nat. de Paris, tom. XXXI, P. 1, p. 403, 424 et sqq.] . Denique an. 1888 vetus codex Aurelianensis una cum ceteris Ashburnhamensibus furto ereptis e bibliothecis Galliarum rediit in patriam, curante Leopoldo Delisle, positusque est in bibliotheca Parisiensi Nouv. acq. lat. 1604 [L. Delisle, Catalogue des mss. des fonds Libri et Barrois. Paris, 1888, p. 46.] . Tunc collega meus Ludovicus Duchesne martyrologii Senonensis ex ipso vetere codice apographum fidelissimum mihi confecit, servata versuum divisione, quo usus sum in annotanda varietate lectionum col. III [In codice, ut numeris quaternionum et foliorum edocemur, desunt initio integer quaternio cum duobus foliis secundi quaternionis; inde est ut epistularum indicisque apostolorum nullum appareat vestigium. Fol. nunc 1, olim 11, ita incipit: Incipiunt tituli de nataliciis sanctorum. VIII k. ianuarii, etc. Neque plura habuit apographum saec. XVII [L. D.].] .

Codex Vat. Reg. 567 membraneus in 4°, saeculi X servat eiusdem martyrologii plenioris Senonensis, de quo nunc usque diximus, alteram partem a die VIII kal. aug. ad nonas septembres. Cetera desiderantur. Sed martyrologii continuatio usque ad finem anni in codice Reg. 567 suppleta est membranis alia manu descriptis, saeculo fere X, forma, quam dicimus breviatam sive contractam. Hunc codicem cum inspiceret Leopoldus Delisle, animadvertit in eodem volumine compactum esse sacramentarium item Senonense, ad cuius margines exaratae sunt eae, quas appellat Notas Senonenses, eiusdem generis atque illae, quae adiectae sunt martyrologio, ut videatur tum martyrologium tum sacramentarium in unum idemque volumen Senonense olim fuisse conglutinata et scholiis historicis aucta. Ideo Delislii animum subiit sagax suspicio codicem Vat. Reg. 567 et Aurelianensem eiusdem libri partes olim fuisse [Delisle, Mém. sur d'anciens sacramentaires in Mém. de l'Acad. des inscr. etc., tom, XXXII, P. 1, p, 162 – 167.] . Id ita re vera esse, codice Aurelianensi in patriam recepto et expenso, nunc certo agnoscimus. Notas Senonenses necrologicas et historicas e codice Vat. Reg. 567 ediderunt G. Julliot et M. Prou, Le Livre des reliques de l'abbaye de Saint-Pierre-le-Vif de Sens, Sens 1887, p. 149 – 152. Textum martyrologii inde mihi summa cura descripsit Henricus Stevenson. In annotanda varietate lectionum ex utroque codice, tum Paris. tum Vat. Reg. quicquid ad Notas Senonenses pertinet neglexi, utpote a martyrologii nostri textu prorsus alienas et superadditas saeculo ad summum decimo.

Quas inter illam particulam in primis mentione dignam reputo, quae ad extremum mensis decembris adiecta est: In Senones beatorum Saviniani et Potentiani episcoporum qui a pontifice romano ad praedicandum directi eandem metropolim martirii sui confessione illustrem fecerunt. Et in eandem urbem in villa quae vocatur Erdona, sanctae Columbae praeclarae virginis et magnae constantiae martiris quae magni inmensique superata valitudine rogi mucrone cesa et capite truncata quae Aureliani spurcissimi imperatoris implever. iussa. De Saviniano et Potentiano, hac inserta particula, intrusis in martyrologium hieronymianum Senonense cfr. Duchesne in Bulletin critique, 15 mart. 1885, p. 188 et sqq.

Varietatem lectionis huius textus martyrologici plenioris usque ad nonas sept. recensui in col. III una cum codicibus familiae Fontanellensis. Annotationes quidem Fontanellenses absunt a textu Senonensi. Initio martyrologii ad calcem laterculi diei natalis Domini adnotatum est: et dedicatio basilice beatorum apostolorum, quae postrema verba eadem manus emendavit: beati petri apostoli. Quo loco fuerit haec basilica beati Petri apostoli, me latet. Martyrologium certe Senonense accedit ad formam codicum Fontanellensium; neque coenobium Fontanellense ad Sequanam alienum est a regione, cuius propriae sunt huius codicis Notae Senonenses. Quare non sine causa varietatem lectionis S inserendam censuimus in columna III. Ceterum in textu Senonensi insignem locum notandum moneo; in quo uno lectio integra exhibetur, in ceteris codicibus cunctis truncata. De Luciano nempe presbytero Antiocheno ad VII id. ian. in S legitur: qui quattuor partibus factus (lege fractus cum codice M) est in mare missus alia die integer est inventus. In codicibus Bernensi, Wissenburgensi et ceteris Fontanellensibus, excepto L, post fractus est adiectum: et reliqua. In Lucensi et in Corbeiensi particula historica desinit in factus est, omissa formula et reliqua. Quid heic suppressum sit, ab uno tantum codice S discimus. Acta martyrii Luciani Antiocheni variis modis, inde a saeculo IV, tradita sunt a catholicis et ab arianis [Batiffol, La Passion de saint Lucien d'Antioche, Paris 1891.] ; de eius vero corpore prodigiose restituto in integrum, postquam diffractus erat, meminit unus codex S.

[Subiungendum duxi elenchum commemorationum quas proprias inde a prima origine codex habuit. Eae prima manu notatae sunt in integra pergamena, non super rasuram aut in margine et manu posteriori, ut sunt illae notae Senonenses.


k. mart. in Dininse Davigilisi.
id. mart. Et in Carralis monte Rosario spinoso Regoli [Ept. etiam habet Riguli in fine laterculi. In Tamlactensi post Ingenuae haec verba occurrunt: Spinosi Innocentii Epiro Reguli et aliorum IIII. De quo Regulo agatur plane nescio.] .
XVI k. apr. Patricii episcopi.
VIIII k. apr. Hierosolymis crux portata in campo Salvatoris.
VIII k. apr. In Baiocassimo ad duos Gemellis [Deux-Jumeaux (Calvados).] depositio Magnovei abbatis et Iohannis episcopi.
VI k. apr. In Baiocassino Colonica vico depositio Honorinae virginis.
III k. apr. Silvanectis depositio Reguli episcopi.
IIII non apr. Luxodio monte (corrige: Luxovio monasterio) depositio Austasi abbatis.
X k. mai. Parisius inventio s. Dionisii episcopi cum Eleutherio presbytero et Rustico (diacono 2a m.)
k. mai. In Onellico Nanto monasterio depositio Marculfi abbati [Saint-Marcouf (Manche).] .
id. mai. In civitate Fausiana Rosolae [Fausiana civitas episcopalis Sardiniae fuit tempore Greg. M., Ep. IV, 29; incertus est situs eius, etsi Sardi qui nunc sunt Fausianae nomen (immo Fausaniae) oppido Terranova indiderunt (cfr. C. I. L., tom. X, p. 829). Simplicius presbyter Sardus hodie commemoratur in hieronymiano; quocum Acta quaedam coniungunt alios martyres, inter quos est S. Rosula. Haec etiam in Rabano et Notkero invenitur, De his cfr. Acta SS. ad hunc diem.] .
XVII k. iun. In Abrincatino Patricii abbatis.
V k. aug. In territurio Turonicae civitatis, Lucas castro, depositio s. Ursicini abbatis et confessoris.
k. aug. Baiocas depositio Exsuperi episcopi.
XV k. sept. Mettis depositio Arnulfi episcopi.
III k. sept. In Mellizano Rausbace monasterio depositio Aghyli abbatis [S. Aghili, Resbacensis mon. primi abbatis.] .
k. sept. In Parisiaco Noviente depositio s. Chlodoaldi regis [S. Ambrosius Senonensis qui ad diem III non. sept. indicatur tamquam 1a manu relatus, revera 2a man. adscriptus est.]

Ex hoc indiculo apparet eorum quae codici Senonensi propria sunt nihil pertinere ad ecclesiam Senonensem, neque fieri posse ut illi ecclesiae inde ab initio exaratus fuerit. Cui vero ecclesiae? Non omnino liquet; sed numero praestant commemorationes Baiocassinae vel dioecesium vicinarum, Abrincatuorum, Unellorum. Deest quidem S. Vigor inter Baiocassinos celeberrimus; at festum habuit kal. nov. et codex deficit in septembri.]

6.

W = Martyrologium Wissenburgense e codice olim Blumano (i. e. Henrici Iulii de Blum), nunc Guelferbytano inter Wissenburgenses 23.

Codex, olim coenobii S. Petri Wissenburgensis, quem Henricus Iulius de Blum Vindobona misit Lucam et quo utendum concessit Florentinio, idcirco ab eo appellatus Blumanus, in editione nostra integer ad litteram columnam obtinet tertiam, tamquam recensionis Fontanellensis primarius. Quem locum cur ei dederimus, inferius exponam.

Codicem Florentinius accepit “fere absoluta operis (Martyrologii) impressione” ineunte an. 1668; quare non nisi ad calcem voluminis p. 1054 et sqq. de tam pretioso exemplari potuit parergon adicere. “Membranaceum volumen est (ipsa Florentinii verba refero), quarto, ut dicunt, folio compactum, optime quoad nomina scriptum, sed vel incuriosi, vel laborem pertaesi librarii culpa, pluribus sparsim Martyrum nominibus est decurtatum; licet raro aliquibus supra libros nostros abundet… Ex Traiectensi ad Mosam Ecclesia vetustius ectypum defluxisse Sancti Servatii Traiecti, vel Tungrorum primi Episcopi memoria, capitalibus literis die 13. Maii, ornatius scripta, et Sanctissimi praeter morem titulo ornata suadere potest; quemadmodum etiam ad diem 22. eiusdem mensis dedicatio Ecclesiae Sancti Michaelis, in Civitate Traiecto indicata confirmat. Sed excerptum inde antiquitus volumen ad usum postmodum fuisse Monasterii S. Petri Veissemburgensis, non modo ex primae paginae fronte convincitur, ubi recentius scriptum legitur, Codex Monasterii S. Petri in Vuissemburgo; sed passim in ipsius codicis marginibus pervetusto charactere indicatae occurrunt dedicationes, et propriae celebritates Veissemburgensis Ecclesiae. Castrum Veissemburgum, seu ut ibi scribitur Huuizenburg, inter Argentinam et Spiram reponitur, et adhuc in Spirensi Dioecesi Abbatiam S. Petri Veissemburgensis Benedictini ordinis esse, Sammarthani in Gallia Christiana testantur. Aetatem Blumanii huius libri, suadere facile possent marginea quaedam octavi desinentis, et noni incipientis saeculi parerga, anni nempe DCCXCVIII, ad VI Idus Aprilis, et anni DCCCIII, ad V Kal. Febr. quae illius aevi charactere signata et post scriptum Martyrologium apposita, non esset ambigendum. Verum omnino ex primae paginae excerptis quibusdam chronologicis constat, scriptum esse codicem anno Christi DCCLXXII. Scriptor enim ille, supputationis summam colligens, inquit. Ab initio mundi usque ad Christum anni V. millia, deinde [Hic legendo erravit Florentinius; pro deinde est DVIII, ita ut 5508 anni computentur ab origine mundi ad Incarnationem.] ab Incarnatione Christi DCCLXXII.” His positis, prosequitur Florentinius codicis laudes, quem ob scriptionis aetatem ab Epternacensi parum dissitam magni facit, neque aliam ob causam ei nos locum Epternacensi proximum et in columna III principem dandum decrevimus. Verum in volumine Florentiniano, p. 1058 et sqq., codicis Blumani recensentur praecipuae tantum lectiones variae ab exemplari Lucensi; in nostra col. III textus integer exhibetur ad fidem veteris scripturae, ne versuum quidem divisione ullatenus mutata. Quod ut praestare potuerimus, effecit collega meus L. Duchesne, codicis iam dudum delitescentis felix repertor [Iudicio Samuelis Berger, qui eum agnovit in catalogo bibliothecae Guelferbytanae.] .

Florentinius enim proprio exemplari operis sui typis impresso, quod vidi in bibliotheca regia civitatis Lucensis (VI. F. I), annotavit varias lectiones omnes libri Blumani, necrologium quoque et fastos dedicationum aliaque historica ad coenobium Wissenburgense pertinentia ad margines eius codicis vel inter lineas appicta; quae in parergo ad calcem voluminis omiserat. Quo vita functo (a. 1673), filius eius Marius eidem exemplari p. 1057 haec addidit: “Die prima Octobris anni 1691 ego Marius Florentinius misi mss. codicem Blumianum domino Antonio Magliabechio, ut eumdem tradi curet Dno Leibnitio et Serenissimo Brunsvicensi duci, cui legaverat Blumius, et ab eodem Magliabechio accepi autographum parentis mei, quo restitutionem codicis promiserat Baroni Iulio Blumio. [Giovanni Sforza, Fr. Maria Fiorentini ed i suoi contemporanei Lucchesi, Firenze, 1879, p. 653.] ” Sed neque in bibliotheca Brunsvicensi neque alibi repperi codicem exoptatissimum. Eius latebram in Guelferbytana detexit L. Duchesne anno 1879; qui totum textum ad fidem veteris scripturae propria manu descripsit, accuratumque apographum typis exhibendum huic editioni paravit. Idem mihi auctor fuit, ut e codicibus recensionis Fontanellensis exemplar Wissenburgense eligerem potius quam Corbeiense in columna III integre exhibendum.

Exemplar quidem Corbeiense identidem nomina refert, quae in aliis codicibus atque adeo in Wissenburgensi, desiderantur. Quare tamquam codex omnium plenior e progenie recensionis Fontanellensis videbatur ceteris praeferendus, et principe loco in columna III ex integro exhibendus. Verum antiqua aetas codicis Wissenburgensis, tribus et ultra saeculis superans Corbeiensem, insignem ei conciliat auctoritatem. Praeterea recensio Corbeiensis affinis vere est Fontanellensi, caret autem annotationibus huius familiae propriis et peculiaribus, quae in codice Wissenburgensi haud desiderantur. His de causis minus aegre passus sum mihi persuaderi, ut Wissenburgensem substituerem in locum a me pridem destinatum recensioni Corbeiensi.

Ceterum Corbeiense brevius manifeste contractum ex eiusdem nominis maiore agnovi pendere haud quidem ab antigrapho, quo maioris scriptor Nevelo monachus usus est, sed ab exemplari propiore Wissenburgensi (vide comm. de Corbeiensi breviore). Inde quoque elucet affinitas inter W. et C.; et utrumque pertinere ad eandem progeniem Fontanellensem, utrumque optimo iure in eadem columna III a nobis esse copulatum.

Annus 772, quo hic codex est exaratus, proxime distat ab aetate, qua annotationes Fontanellenses adiectae sunt martyrologio et cum eo coaluerunt. Coenobium Fontanellense S. Wandregisili in dioecesi Rothomagensi ad Sequanam celebre olim fuit; cuius vetus chronicon et Gesta abbatum Fontanellensium habemus in Monumentis Germaniae historicis, ed. Pertz, Scriptorum tomo II, p. 271 et sqq. Annotationes huius coenobii proprias et peculiares Florentinius expendit [P. 259, 370, 371, 391, 410, 437, 443, 447, 476, 602, 604, 676, 686, 889, 892, 994.] : earum omnium postremam agnosco depositionem Wandonis abbatis XV kal. maias a. 756 [Cfr. Mabillon, Acta SS. ord. S. Benedicti (ed. 1687) tom. III, P. II, p. 130.] . De eodem Wandone legitur in chronico Fontanellensi, eum dedisse monasterio martyrologium [Pertz, Mon. Germ. hist., Script. tom. II, p. 287.] . Qui temporum et rerum concursus manifestat apographum Wissenburgense pendere e codice, quem Wando abbas dedit coenobio Fontanellensi, paucisque vix annis a Wandonis morte elapsis esse descriptum.

Fontanellensibus annotationibus secunda manus monachi alicuius Wissenburgensis nonnullas superaddidit huius coenobii proprias, quae in alio nullo codice leguntur. Fontanellenses omnes redeunt in codicibus familiae Tuscanicae L. M. V. Urb. 49.

NOTAE WISSENBURGENSES.

III non ian. Et est transitus domni Ermberti episcopi [Episcopus Wormacensis; obiit an. 793 (Ann. Xant.).] .
non ian. An. DCCCX trans. Iustulfi episcopi.
V kal. feb. An. ab Incarnatione DCCCXIIII, V k. feb. domnus Karolus imperator obiit.
IIII kal. feb. Et est transitus domni David episcopi.
VIII id. feb. Et est transitus domni Ratfordi abbati.
IIII id. feb. Signum Domini.
IIII non mart. Et est transitus domni Chrotgango archiepiscopo.
XII kl. apr. Bernharius episcopus obiit.
IIII kl. apr. Babo m. obiit.
VI id. apr. An. DCCXCVIIII, VI id. ap. luna XXVIII, feria II, or[t]o sol[e] terr[ae motu]s [in] Huuizenb.
II id. mai. Et est dedicatio basilicae s. Petri in Uuizenb.
id. iun. Commemoratio Baugulfi m.
IIII id. iul. Et est dedicatio s. Diunisii ante porta in Huiuz(en)burgo.
id. aug. An. DCCLXXXII [In textu, errore DCCXXXII; mox sci pro sic.] , luna XXVIIII, idus ag. quasi hora sexta in die martis sic fuit terrae motus magnus in monasterio Huizunburgo.
III kal. sept. Askarih obiit.
XVIII kl. oct. Et est dedicatio basilicae s. Salvatoris in Uuizenb.
III non oct. Dedicatio oratorii s. Remedii in oriente iuxta flumen Hlutra.
XIII kl. nov. Et est dedicatio secretarii /// Andreae et Martini in Uuiz.
VII kl. nov. Obiit Anghilhramnus archiepiscopus.
VII id. nov. Dedicatio oratorii s. Angeli in /// uded.
II id. nov. Castro Huuizunburg mil. uno, via montana, dedicatio s. Crucis et s. Mariae virginis an. DCCCIII.
IIII kl. dec. Et commemoratio fratrum nostrorum qui in nostra congregatione obiti sunt.
III kl. dec. Castro Huuizunburgo miliario uno in monte dedicatio oratorii beati Pauli apostoli egregii praedicatoris.
VIII id. dec. Et est dedicatio basilicae s. Michahelis et s. Iohannis baptistae.
III id. dec. Et est obitus Frittamni.
VII kl. ian. Et est dedicatio ipsius basilicae in Uuizenburgo.
IIII kl. ian. Et est dedicatio s. Iohannis evangelistae in Uuizen.

7.

L = Martyrologium editum a Florentinio e duobus codicibus Lucensibus, altero bibl. Capit. 618, altero, cuius vix fragmenta supersunt ustulata in bibl. publica eiusdem civitatis, cod. 428. Franciscus Maria Florentinius Lucensis, medicus, multiplici doctrina clarus, historica praesertim et sacra eruditione inter Italos aetatis suae insignis [G. Sforza, F. M. Fiorentini, ed i suoi contemporanei, saggio di storia lett. nel secolo XVII, Firenze 1879.] , immortalem famam consecutus est edito e duobus codicibus patriis nostro martyrologio, eoque collato cum ceteris codicibus, quotquot tunc reperiri potuerunt, perpetuoque adiecto commentario. Docto volumini titulum praefixit: Vetustius occidentalis ecclesiae martyrologium D. Hieronymo a Cassiodoro etc. tributum. Lucae 1668. E duobus codicibus Lucensibus a Florentinio adhibitis, alter incendio paene consumptus est an. 1822 [De incendio bibliothecae Florentinianae vide Sforza, p. 155 et sqq.] ; alter superest integer in bibliotheca Capitulari aedis cathedralis Lucensis. De illo prius, tum de hoc quae opus sunt dicam.

Codex prior ab ipso Florentinio ereptus “imminenti cultro bibliopolae involucra librorum meditantis”, fuit basilicae Lucensis suburbanae Sancti Donati, olim sedis cathedralis. “Praefert initio, scripsit Florentinius, kalendarium pro eadem ecclesia (S. Donati) accomodatum, in quo pariter aliquorum beneficorum obitus recentiori manu adnotantur et praecipue I. Prioris S. Donati Lucensis MCLXXVII. Deinde sequitur martyrologium Adonis, cui immediate subnectitur quod Divo Hieronymo ascribimus. Alia in eodem codice sequuntur, nempe canonicorum illius basilicae ordo etc.” Quare constat totum codicem prima ab origine paratum esse in usum veteris ecclesiae cathedralis Lucensis. Quae flammis erepta sunt an. 1822 nunc servat bibliotheca publica Lucensis, cod. 428. Kalendarii et necrologii pars tantum incendio periit; sed utrumque ante eam iacturam typis dederat Sebastianus Donati, Dittici antichi sacri e profani, p. 257 – 272. Adonis martyrologium paene integrum superest, Hieronymiani vix minima pars; id est, post praemissas epistulas apocryphas, festa apostolorum et primae atque extremae paginae dierum totius anni. Quae cum examinaverim conferens cum editione Florentiniana, hanc cura sat diligenti membranas nunc semiustas exhibere vidi, atque in summa ei fidendum iudicavi, ubicumque vetus antigraphum vorax nobis flamma invidit. De codicis aetate Mabillonius Lucam veniens an. 1686, haec in Itinere Italico pronuntiavit: “octingentos annos videtur superare [Museum Italicum, tom. I, p. 188.] ”. Idem fere testatur Marius Florentinius, cuius manu ad marginem editionis paternae in bibl. publica Lucensi VI. F. I annotatum legimus: “ Anno 1686 mense Aprili fuit Lucae doctissimus P. Mabillonius Benedictinus Gallus, qui multa in lucem protulit, et cum bibliothecam nostram inviseret, ego Marius Florentinius ostendi illi originalem codicem Martyrologii Hieronymiani a patre meo editi, et maxime laudavit, crediditque exaratum fuisse circa annum 800 et optimae notae eumdem existimavit”. Mihi aetas scripturae paulo recentior quam Mabillonio visa est, saeculi facile XI. Fr. Zaccaria, qui codicem adhuc integrum vidit, iudicavit exaratum saeculo XII [Iter litterarium per Italiam, p. 35.] .

Alter codex Lucensis praesto est in bibl. Capitulari membr. in fol. n. 618, manu saeculi circiter XI, vel ineuntis XII. Florentinius “circa millesimum vel millesimum centesimum annum exaratum fuisse conicit; quamquam aliquas additiones contineat recentiori manu confectas, quae annum notatum praeferunt praeferunt MCIII”. Praeeunt martyrologium Adonis, aliquot vitae sanctorum (Iacobi intercisi, Pauli primi eremitae, Augustini, Paulae, Mauri abbatis), martyrologium metricum Wandelberti, tum nostrum hieronymianum e codice S. Donati, opinor, descriptum. Id ipse quoque Florentinius agnovit, quippe qui alteram ab altera lectionem haud discernendam existimarit. “Bini codices, ait ille, ex quibus Martyrologium fideliter reddidi, integri sunt et aetate inter se fere suppares; vel ex eodem exemplari vel alterum ex altero excerptum”. Mansius iniquus fuit erga Florentinium, asserens eum “neutrum (codicem) satis accurate repraesentasse [In Fabricii Bibl. medii aevi, tom. V, p. 46.] .” Id ille de utroque codice asserere haud potuit, quippe qui fateatur alterum a se numquam esse visum. Minuta sphalmata typographi Florentinius diligenter recensuit et emendavit initio voluminis.

Exemplaria Italica pleniora cuncta eius sunt recensionis, quam appellandam censeo Fontanellensem. Ad eandem manifeste pertinent ceteri huius martyrologii codices in Tuscia reperti; neque alia ulla Italiae regio martyrologii hieronymiani exemplar plenius ad hanc diem nobis suppeditavit. Quare Lucensis prior (S. Donati) videri poterit fons eorum, quos ecclesiae Tusciae post saeculum decimum vel undecimum adhibuerunt. Id, exacta codicum collatione, falsum comperi. Ut unico defungar exemplo, VII idus ian. codices egregii B (col. I) et W (col. III) particulam servant historicam de diro supplicio Luciani martyris in quattuor partes diffracti; eam tamen integre relatam haud esse monent adiecta formula: et reliqua. Quam formulam codices Lucenses, quemadmodum et Corbeiensis, supervacaneam existimantes neglexerunt: alii vero Italici eiusdem recensionis servarunt (M. V. Urb. 49). Hi pendent igitur ab exemplari fideliore et propiore melioribus, quam utrumque Lucense. Id ipsum multo clarius elucet e codice Fontanellensi Tuscanico M, de quo iam dicemus Denique de tota familia Tuscanica codicum recensionis Fontanellensis vide comm. de cod. Urb. 49.

Editionem Lucensem Florentinianam I. Dominicus Mansius voluit recudere et ampliare: id factum esse Tiraboschius affirmat [Tiraboschi, Storia della letteratura ital., ed. Rom. 1785, tom. VIII, p. 112.] , de opere excogitato tamquam de iam perfecto locutus. Mansii schedas de martyrologiis, quas suspicor pervenisse ad Fr. Ant. Zaccaria [V. Cuccagni, Elogio storico del sante Simplicia ed Orsa, p. 98 – 100.] , frustra quaesivi.

8.

M. = Cod. Florent. olim coenobii S. Marci 673, nunc Laurent. 151. — Franciscus Ant. Zaccaria [Iter litter. per Italiam, Venetiis, 1762, p. 60.] meminit martyrologii hieronymiani in bibliotheca S. Marci Florentiae, cuius textu collato cum editione Dacheriana (vide comm. de cod. C.), praecipuas inde edidit varietates [L. c., p. 60 – 63.] . Hinc facile disces hunc codicem familiae Fontanellensis-Tuscanicae aggregandum esse. Quem cum Florentiae in pluribus locis frustra quaesissem, tandem anno 1884 Nicolaus Anziani me docuit eum olim in bibliotheca S. Marci notatum 673 pervenisse in Laurentianam, ibique designari numero temporario 151. Totum, ut decuit, examinavi, et obtinui ut Romae mihi commodaretur una cum codice V, anno 1890. Liber est membraneus, formae octavae, chartis minime numeratis, scriptis saeculo fere exeunte XII vel ineunte XIII. Initio voluminis manu saeculi XV legitur annotatum: In hoc volumine continentur infra scripta opuscula s. Martyrologium quoddam imperfectum. Liber S. Jeronimi de vita et obitu S. Paule. Liber retractationum S. Augustini imperfectus. — Conventus S. Marci de Flo(renti)a ordinis praedic. de hereditate periti viri Nicolai de Nicolis Florentini. Periit prima charta, ubi descripta erant festa apostolorum. Secunda incipit: XII. kl. IAN. Natale Thomae apli, etc. Deinde martyrologium ab VIII kal. ian.; sed pluribus locis chartis male transpositis perturbatum aliisque deperditis mutilum. Ab initio (natali Domini) ad totam diem IIII nonas febr. nihil deest. A III nonas febr. ad initium laterculi diei XIII kal. mart. cuncta desiderantur. A XIII kal. mart. ad XIII kal. oct. chartae perturbatae. A XIII kal. oct. ad anni finem cuncta periere.

Quamvis hic codex pertineat ad recensionem Fontanellensem familiae Tuscanicae, nonnullis locis plenior est ceteris omnibus huius ipsius familiae, et quae plus ceteris iste habet redeunt ad litteram in codice Wissenburgensi. Id praesertim deprehenditur in particulis historicis insertis diebus V idus iulias, VI kal. aug., VII (em. VIII) kal. sept., pridie kal. sept., quae pari modo leguntur tum in W, tum in nostro M; desiderantur autem in L., V., Urb. 49, quemadmodum et in C. Quare hunc codicem ceteris familiae Fontanellensis-Tuscanicae censeo praestantiorem et ad archetypum Fontanellensem, unde tota haec familia originem duxit, propius accedentem agnosco. Ad diem VII (em. VIII) kal. sept. semel iterumque spatia vacua studiose exhibet, ut moneat ibi quicquam desiderari, apposito signo r (i. e. reple). In codice eiusdem familiae V alterum tantum ex his spatiis vacuis deprehenditur, neutrum in ceteris. Collato egregio codice Bernensi ad VIII k. sept., intellegitur quid his spatiis vacuis subsit, nempe replendum. Etenim ubi legitur: Rom. in cym. (spatium vacuum) … ntl. sci. Basselae, supplendum et emendandum in cym. Bassilae. ntl. sci Maximiliani. Ubi post: via praenestina mil. XXII (i. e. miliario XXII, quod C mutavit in milites XXII), sequitur spatium vacuum, supplendum nomen Quintini martyris. Minima haec satis sunt ad demonstrandum scriptorem codicis M antigraphum Fontanellense nonnullis saltem locis attente observasse et expressisse fidelius quam quivis alter e scriptoribus codicum eiusdem familiae, et ipsum illud antigraphum ad formam genuinam propius accessisse quam exemplar omnium antiquius Wissenburgense.

9.

V = Cod. Vallumbros., nunc Laurent. (conventi soppressi) 331. — Codex nunc Florentinus Laurent. conventi soppressi 331, membraneus, in fol. manu saec. XII, fuit coenobii Vallumbrosani, et continet martyrologii nostri egregium exemplar alterum e plenioribus familiae Fontanellensis-Tuscanicae, nondum notum neque commemoratum. Hunc mihi monstravit praeses bibliothecae Laurentianae Nicolaus Anziani et pluries examinavi Florentiae. Sed quo commodius omni erga eum cura defungerer, petii ut una cum codice M transferretur Romam aestate anni 1890. Sic totum exemplar Vallumbrosanum martyrologii hieronymiani potui mea manu describere ad litteram, servata versuum divisione, minima quaeque expendere et conferre cum altero exemplari Florentino eiusdem familiae (M).

Codex incipit f. 1: In annuntiatione beatae Mariae sermo S. Ioannis os aurei. Deinde f. 2, epistulae praemissae martyrologio hieronymiano; f. 2v, festa apostolorum; tum martyrologium a natali Domini, sed tota pars ab eo natali ad finem decembris lineis conclusa est, tamquam expungenda, et redit ad calcem martyrologii f. 22v, ita ut martyrologium incipiat a kalendis ianuariis, desinat in pridie kal. ianuarias. Ad III nonas febr. initio laterculi litteris rubricatis: In cappad. S. Blasii, quae a ceteris codicibus nostris omnibus absunt. Ea commemoratio debuit esse sollemnior in coenobio Vallumbrosano. Ad diem VII kal. sept. vacuum spatium studiose relictum est post in cimit., nempe ut indicio esset nomen coemeterii eo loco desiderari : idem fit in codice M, ubi praeterea in margine annotatur r id est r(eple). (Cfr. comm. de codice M). In reliquis codicibus huius familiae Tuscanicae ad VII k. sept. nullum lacunae indicium deprehendi. Haec mihi visa sunt notatione digna in textu Vallumbrosano: ceterum lectionis varietatem, qualiscunque illa est, praeter quaedam orthographica nullius momenti, totam annotatam reperies in col. III.

10.

Urb. 49 = Martyrologium recensionis Fontanellensis in cod. Vat. Urb. 49. — Cod. Vat. Urb. 49, membraneus, in folio, saeculi XV, picturis egregie ornatus, quemadmodum plerique bibliothecae Urbinatis confecti iussu Friderici ducis, continet corpus martyrologicum in hanc seriem digestum: martyrologium hieronymianum, passionarium, prologus in martyrologium Usuardi ad usum fratrum praedicatorum, martyrologium Usuardi, martyrologium in fronte voluminis Bedae attributum. Hieronymianum est purum putum Fontanellense recensionis Tuscanicae; cuius cum plura nobis praesto sint exemplaria longe antiquiora, inutile censui huius lectiones varias, si quae sunt, recensere. Natalis vel natale heic semper scribitur nativitas; cetera fere concordant cum recensione Lucensi Florentiniana. Minime vero inde directe pendet; id quod e minutis indiciis agnovi, praesertim e verbis et relique (sic) in laterculo diei VII idus ian., quae in Lucensi suppressa sunt (v. comm. de cod. S.).

Prologus, quem hic codex refert f. 179, iisdem fere verbis redit in codice aedis cathedralis Senensis, nunc bibliothecae publicae Senensis F. VI, 2. Quare, mea opinione, nequit dubitari, quin volumen Urbinas descriptum sit ex antigrapho italico regionis Tuscanicae. En ipsius prologi verba e codice Senensi. “De diversis prologis super opus martirologii per quos patet quantam diligentiam sancti et antiqui ad compilationem huius opusculi habebant. Notandum quod licet multi dederint opera(m) ad compilandum martirologium, tamen fuerunt maiores (sic) auctoritatis qui opus huius (sic) tradiderunt. Primus fuit ieronimus, cuius operi premictuntur due epistolae, videlicet duorum episcoporum ad ipsum et ipsius ad eos inferius notate. Secundus fuit beda cuius operi assignatur secundus prologus qui sic incipit: Festivitates, etc. Tertius fuit usuardus, cuius est tertius prologus in fine notatus et cuius opus habetur magis in usu apud multas ecclesias, quae etiam eius operi creduntur aliqua in locis variis addidisse precipue de sanctis et festis pertinentibus specialiter ad easdem, et huius est martirologium subcriptum, quod nos pro maiori parte duximus eligendum”. Sequitur martyrologium Usuardi; minime vero hieronymianum, quod in lectione liturgica penitus obsoletum erat saeculo XV. Sed aliquis eius usus videtur serius quam aliis locis perdurasse in Tuscia; id quod manifeste apparet e familia codicum Tuscanica recensionis Fontanellensis.

Codicis Urbinatis hieronymiani plenioris nemo hactenus mentionem fecit; nec ipso me excepto, qui de eo tacui, cum nihil inde profecerim.

[Ex praecedentibus patet duplicem esse traditionem, quae ex Fontanellensi martyrologio tamquam ex communi fonte orta est. Antiquitate praestat ea quam exhibet codex Wissenburgensis olim, nunc Guelferbytanus, origine, ut videtur, Traiectinus. Posterior est Tuscanica, cuius testes habemus Lucenses libros, Florentinum, Vallombrosanum, Urbinatem. Ut clarius appareat quomodo a Traiectina Tuscanica differat, hic Fontanellense kalendarium apponam, quale in utraque servatum est. Charactere recto exprimitur vel textus utrique communis vel sola traditio Traiectina (W), inclinato sola Tuscanica. Festa quae solus habet W, asterisco notavi.

>XVII kl. feb. In Fontanella depositio Landoni episcopi et confessoris. In Fontanella depositio Landoni abbatis [In corpore W, ad calcem ceteri.] .
V id. feb. In Altomonte super Sambre depositio s. Ansberti episcopi et confessoris.
IIII id. feb. In Pauliaco monasterio depositio Austerbertanae abbatissae.
VII id. mart. In territorio Rodomi in loco Paldiacro pausatio corporis s. Ansberti episcopi.
VI id. mart. In Fontanella monasterio transmigratio s. Ansberti episcopi et confessoris. Fontanella monasterio adventus et exceptio corporis s. Ansberti episcopi [In corpore W, ad calcem cett.] .
XIII kl. apr. In Fontanella monasterio depositio s. Uulframni episcopi et Benigno abbate.
II kl. apr. In Fontanella monasterio transmutatio corpora sanctorum, s. Uuandoni abbatis et s. Ansberti et Uulframni episcoporum [In fine W; initio cett. qui omittunt In Fontanella monasterio.] .
XVIII kl. mai. In Lugduno civitate depositio Landiberti episcopi [Pro dep. cett. habent transitus domni.] .
XVII kl. mai. Depositio s. Paterni episcopi et Scubilionis abbatis.
XV kl. mai. In Fontanella monasterio depositio Uuandoni presbyteri et abbatis.
II kl. mai. In Gallia Fontanella monasterio depositio [Translatio cett.] Ermberti episcopi et confessoris.
kl. mai. In Gallia Nanto monasterio transitus s. Marculfi.
III id. mai. In Treiecto depositio SANCTISSIMI SERVATII EPISCOPI ET CONfessoris. Treiesto depositio s. Servasiae presbyteri et confessoris et translatio et dedicatio basilicae.
* XI kl. iun. In civitate Treiecto dedicatio basilicae s. Michahelis archangeli [W. solus; cett. om.] .
non. iun. In Austria passio s. Bonifatii episcopi et martyris.
*VII id. iun. Passio Bonifacii episcopi qui passus est in Uuestrachia [W. solus.] .
XIII kl. iul. In Fiscamno monasterio Childomarcae abbatissae.
XII kl. iul. In Fontanella monasterio depositio Baini episcopi et confessoris [W. in fine; cett. in corpore.] .
VIIII kl. iul. Inventio corporis s. Quintini martyris.
VIII id. iul. In Austria passio s. Kyliani.
XI kl. aug. In Fontanella monasterio depositio s. Uuandregiseli abbatis. Et in eodem loco dedicatio basilicae s. Petri apostoli ubi ipse venerabilis pater requiescit in corpore.
V kl. aug. Dolo monasterio depositio s. Samson abbatis.
IIII kl. aug. *In Fontanella monasterio depositio Gennardi presbyteri et confessoris. In Fontanella monasterio dedicatio basilicae b. Petri apostoli.
III id. aug. In Cameraco nat. s. Gaurici confessoris [Ita W; cett.: In Gallia civ. Camaracum dep. s. G. episcopi et conf.] .
XIII k. sept. In Toronico Kainone castro depositio s. Maximi confessoris. In Aeri monasterio depositio Fileberti abbatis.
VIIII kl. sept. Depositio b. Audoini episcopi Rodomaginsis urbis [Ita W; cett.: In Gallia civ. Rodomo dep. s. Audoeni ep. et conf.] .
IIII kl. sept. Translatio corporis Valentini episcopi [Quis hic sit ignoratur.] .
kl. sept. S. Reguli martyris.
kl. oct. In Fontanella dedicatio basilicae s. Servatii et s. Landiberti episcopi. Remus civitate translatio corporis S. Remedii episcopi et confessoris. In Adravetis depositio b. Vedasti episcopi et confessoris. S. Vedasti Remedii et s. Piatoni [Remigium et Vedastum in corpore W; cett. in fine; omnes codices Remigium hodie habent, sed alii aliter.] .
V id. oct. In Gallia Turonus s. Venanti abbatis et confessoris [De quo Greg. Tur., Vitae pp. XVI.] .
XIIII kl. nov. In Gallia Turonus depositio Columbani presbyteri [Ignotus, nisi ut celeberrimus abbas Scotus de quo ad 21 oct.] .
kl. nov. Lugduno Galliae civitate depositio s. Genesi episcopi et confessoris. * In Sidio monasterio depositio s. Audomari confessoris.
* VIIII kl. dec. In villa Sarchynio depositio b. Trudoni presbyteri et confessoris.
* II non. dec. Longorito monasterio transitus s. Siramni.
XII kl. ian. In Pennante monasterio depositio s. Saiwoldi presbyteri atque abbatis [Quis sit hic sanctus, ubi monasterium eius exstiterit, penitus ignoro, nisi sit idem cum S. Sewoldo de quo tenuis est memoria diebus 16 (vel 17) septembris et 2 novembris (Acta SS., Nov. tom. I, p. 420). Huius reliquiae servabantur in monasterio Leuconao sive S. Walarici ad mare et in oppido Abbeville, in ecclesia S. Wulframni. De Pennante monasterio nulla mentio alibi reperitur.] .

Harum commemorationum recentissima est depositio Wandonis abbatis (XV k. mai) qui obiit an. 756; sed haec non invenitur in codice Wissenburgensi, in quo post Landonem (XVII k. feb.) nullus abbas Fontanellanus nominatur; atqui hic anno 734 obiit. Itaque textus quem Fontanellensem dicimus circa medium VIII saeculi ex illo monasterio migravit, moxque in Hasbania ortum dedit codici Traiectensi, qui ipse circa finem saeculi VIII in abbatiam Wissenburgensem illatus est. Post abbatis Wandonis mortem (756), aucto iam in aliquibus kalendario Fontanellensi, aliud Fontanellae exemplar descriptus est, ex quo orta est italica recensio. Haec pluribus libris cognoscitur, quorum tamen antiquissimus ultra saeculum XI non ascendit. Italici sancti additi sunt paucissimi:

VII id. oct. Nat. s. Domnini martyris.

VII kl. dec. In Regensis monasterio nat. s. Prosperi confessoris.

Haec duo communia sunt; Lucenses soli habent:

XIIII kl. dec. In Tuscia Lucca civitate depositio s. Frigiani episcopi.

Quae cum ita sint, non temere conicias ex Aemilia potius quam ex ipsa Tuscia Tuscanorum codicum pullulasse propaginem.]

§ II. CODICES CONTRACTI MARTYROLOGII HIERONYMIANI VEL MIXTI E CONTRACTIS ET HISTORICIS OMNE GENUS.

11.

Ado, Notk., Rab. = Excerpta hieronymiana e martyrologiis historicis Adonis, Notkeri, Rabani. — Martyrologiis historicis adornandis saeculo IX Adonem, Notkerum, Rabanum codices hieronymianos adhibuisse et particulas inde decerptas inseruisse laterculis singulorum dierum manifestum est et omnes consentiunt. Sed qua norma et ratione particulae hieronymianae discerni debeant a textu Notkeri, Rabani et Adonis, quibus exemplaribus usi illi sint, nemo definire aggressus est, neque utrum id fieri ullo modo possit satis constat. Quaestionem difficillimam hoc loco discutere constitueram; sed gravi morbo, dum haec pararem, oppressus et nunc inde vix lentissime convalescens cogor in scribendo brevitati summopere studere; ita ut iis tantum contentus, quae huic editioni praefanda necessario sunt, officio defungar.

Rabanus, abbas Fuldensis, medio saeculo IX, composuit in usum coenobii, cui praeerat, martyrologium historicum; secutus praesertim Bedam auctum a Floro, superadditis excerptis e variis passionariis. Totum opus Rabani contuli cum plenioribus exemplaribus hieronymianis et enotavi quicquid visum est inde pendere, veramque varietatem lectionis nobis offerre vel corruptelas dignas quarum fieret mentio.

Rabanus certe usus est exemplari hieronymiano familiae Britannicae, sive codice similiore Epternacensi, quam Bernensi et Fontanellensibus. Id e tota collatione Rabani cum codicibus hieronymianis liquido didici. E. g. pridie non. iun. Rabanus scripsit: In Ninive natalis Dinoci etc., quae leguntur tantum in codice Epternacensi et in eidem affini breviario Richenoviensi. Haec corruptela orta est e genuina lectione: Nividuno civitate etc., quae genuit monstrum Nivi dunoci, a correctore mutatum in Ninive dinoci. Verum Rabanus usus est exemplari meliore et pleniore eo, quod adhibuit Epternacensis. Sic VIII kal. oct., qua vere die Liberius episcopus depositus est in Priscillae [Duchesne, Liber Pont., tom. I, p. 210.] , Rabanus solus notat: Romae natale Priscillae et Liberi episcopi. Hoc scilicet manifestum indicium est primaevae lectionis hieronymianae: in (coemeterio) Priscillae Liberii episcopi; quae neque in Epternacensi, neque in ullo alio exemplari, praeter eum quod Rabanus adhibuit, servata est. XI kal. aug. nomini Platonis martyris Rabanus subiungit: cuius gesta habentur; quae verba hieronymiana esse similia exempla et Fontanellensium codicum lectio clare docent. Ea respiciunt epitomas historicas ex Actis martyrum, quarum plures insertas fuisse primaevis codicibus hieronymianis, aliquas superesse in plenioribus, qui ad nos pervenere, in commentario ad fragmentum Laureshamense perspicue docui. In Rabano has epitomas esse repetitas, non uno exemplo discimus: vide e. g. ad pridie id. ian. et cfr. codices B. et W,; ac praesertim ad pridie non. ian. et cfr. fragmentum Laureshamense. His epitomis caret semper Epternacensis. Neque definio utrum Rabanus eas invenerit in codice familiae Britannicae, quo usus est, an in altero exemplari, quod fuerit simile fragmento Laureshamensi. His indiciis facile adducor ut credam alias quoque epitomas ex Actis martyrum in textum Rabani e codice aliquo pleniore hieronymiano esse derivatas. Sed quid hac in parte tamquam hieronymianum habendum sit et e Rabano excerpendum, nolui temere definire.

Rabano iungendus est Notkerus monachus coenobii S. Galli. De quo quidem dicendum esset post Adonem; nam magnam partem ex utroque sumpsit, anno fere 870. Codice autem usus est hieronymiano pleniore, quem neque Rabanus adhibuit, neque nos novimus. Lectio Notkeri melior est Rabaniana; praesertim in enuntiandis nominibus martyrum. Ego utriusque vulgatis per Canisium et Basnagium exemplaribus usus sum, codices ipsos Rabani et Notkeri haud excussi. De quorum martyrologiis vide Dümmler, Forsch. z. d. Gesch., tom. XXV, pp. 195 et seqq.

Ado, archiepiscopus Viennensis, eodem tempore quo Rabanus, cuius tamen opus ignoravit, insigne martyrologium historicum confecit; adhibitis Actis sanctorum undecunque collectis, quorum epitomas singulis diebus, locis suis, inseruit diligenter. Haec Acta ab Adone undecunque collecta, ut ipsemet in praefatione testatur, in codicem opinor relata vel ad Adonis exemplum in id genus syllogem postea institutam sunt adunata. Nam in membrana saeculi fere XI, inter fragmenta exsecta e veteribus libris in bibliotheca Basileensi, repperi paginam e kalendario nescio cuius ecclesiae exhibentem mensem decembrem, in cuius averso folio legitur: QVISQVIS AD LEGENDVM VITAS VEL PASSIONES SCŌRV̄ QVORV̄ IN ANTERIORI PAGINA NOMINA TAXAVIM(us) ANIMVM APPVLERIT. NOVERIT NON SINE CAVSA NVNC EADĒ ITERATO RECAPITVLARI. IBI NĀQ. IVXTA ORDINEM KALENDARII. DIĒ NATALICII SVI. SINGVLA LEGITIME ET ORDINABILITER OCCVPANT. hIC AVTĒ SEPIVS INTERCISA SCD̄M QVOD EX DIVERSIS VNDECV̄Q. COLLECTIS EXEMPLARIB(us), P̱. INT̄VALLA …

Sed sive haec collectio Adoniana fuerit, sive ad eius exemplum conflata, ea vix quicquam ad hieronymiana attinuit. Nam ad diem IV non. ian. insigne compendium ex Actis martyrum in fragmentum Laureshamense relatum in aliam multo breviorem formam redactum ab Adone exhibetur. Neque quicquam ex hac Adoniani martyrologii parte inter Excerpta hieronymiana col. II recipere ausus sum, quamquam aliqua ex epitomis historicis hieronymianis in Adonis textum derivata esse valde suspicor.

Martyrologium vero, quod Sollerio duce Romanum parvum appellamus, totum Ado in suum transfudit. Id antiquitus habitum esse tamquam vere Romanum, id est Romae confectum saeculo IX, reperto insigni codice coenobii Sangallensis n. 454, luculenter demonstravi in Roma sotterranea, tom. II, pp. XXVIII et seqq. Sed eius indolem ab hieronymiana toto caelo diversam, immo eidem contrariam, comperi (Roma sott., l. c.); quare nullum ei locum in hac editione in Excerptis col. II datum esse nemo mirabitur. Semel tantum Romanum parvum censui citandum ad diem X kal. maias. Sepositis iis, quae ex Romano parvo Ado descripsit, item seclusis passionibus ab eo in compendium redactis, vix quicquam in Adone restat, unde Excerpta hieronymiana potuerim amplificare. Quare Adonem raro citavi.

Usuardus Adonis martyrologium contraxit in formam concinniorem; quae latissime recepta est et commentariis aucta, ut ex ampla Sollerii editione cuivis patet. Inde ego id tantum sumpsi, quod ad diem XV kal. iul. ex auctariis codicis Florentini a Sollerio adhibiti et Pistoriensis, editi per Zaccariam [Zaccaria, Bibliotheca Pistoriensis, p. 148.] , censui annotandum, in quibus Diogenes martyr assignatur ad septem columpnas via Salaria vetere. Unus et alter e codicibus hieronymianis habent palumbas loco columpnas. In veteri indice coemeteriorum urbis Romae incertum est utrum columbas scriptum olim sit an palumbas [Roma sotterranea, tom. I, p. 132; Bull. d'Arch. crist., 1878, p. 47.] . Tota haec adnotatio e codice aliquo hieronymiano videtur derivata, et septem columnas mutata esse in columbas et palumbas aut vice versa. Utra vero lectio genuina sit, non definio.

12.

AUG. = Breviarium Augustanum e monasterio S. Udalrici. — Hoc breviarium e codice Augustano S. Udalrici edidit Sollerius, Acta SS., Iun. tom. VII, part. II, p. 15 et seqq. Sane IV non. iul. hoc in breviario notatur natalis S. Udalrici episcopi. Codex ipse ubi sit, ignoro. Sed quoniam vix parum differt a Labbeano, quem ad progeniem Gellonensem pertinere manifestum est, nihil fere inde duxi annotandum. Attamen codex prototypus, unde Augustanum breviarum pendet (quemadmodum et Labbeanum), nonnullis locis plenior erat quam Gellonensis. Nomina haud multa, quae ex aliis fontibus hausta hieronymianis superaddita heic sunt, ab Excerptis huius editionis aliena iudicavi. Ceterum cfr. quae de Labbeano et de Gellonensi suis locis praemonui.

13.

Autissiodorensia Breviaria hieronymiana duo, alterum e codice saeculi IX vel X loci ignoti ex apographo Veneto-Marciano XIV, 78, alterum e codice sancti Germani Autissiodorensis saeculi, ut fertur, VIII. — Emmanuel Schelstrate, vertente saeculo XVII, collegit in codice Veneto-Marciano XIV, 78 Excerpta Martyrologiorum bibliothecae Vaticanae; in quibus, pp. 70 – 72, fragmentum martyrologii ante 800 facile annos conscriptum ex codice 1259. Verum neque in eo codice Vaticano invenitur fragmentum a Schelstratio exscriptum neque in Palatino eiusdem bibliothecae, quae eius aetate erant classes codicum Vaticanorum. Unde Schelstratius hoc fragmentum desumpserit, ignoramus. Exemplum servatum in volumine Marciano totum describendum curavi, et vidi esse hieronymianum valde contractum, additis nonnullis festis gallicanis, et peculiari cura servatis illis, quae pertinent ad ecclesiam Autissiodorensem. Ab VIII idus sept. ad VI idus octob. quinquies sanctorum Autissiodorensium mentio fit. VII kal. oct. commemoratur natale Autissiodori sancti Aunarii (id est Aunacharii), cuius in hieronymiano martyrologio annotatur ordinatio pridie kal. aug. tamquam viventis, non natale tamquam inter sanctos recepti. Ante Aunarium praecedit depositio sancti Marci episcopi, sine ulla sedis annotatione: hic Marcus in codicibus hieronymianis haud dicitur episcopus. Breviarium ipsum appellandum censeo Autissiodorense, utpote quod eius ecclesiae proprium fuerit, vel potius ex eius proprio breviario depromptum. Nam pridie non. oct. commemoratio Marci, Romani episcopi, perperam traditur tamquam episcopi Autissiodorensis; et vice versa episcopus nomine Romanus, qui in Autissiodorensi cathedra sedit, honoris sui geographica appellatione caret. Quae errata mihi persuadent hoc fragmentum non esse directe Autissiodorense, sed potius ex Autissiodorensi exemplari parum attente depromptum. Quo minime usus sum in Excerptis col. II; quandoquidem nulla in eo nova vel mentione digna deprehendi, quae vere ab hieronymianis pendeant. Nonnulla etiam sunt addita manu secunda; puta ad V non. oct. natale sancti Dionysii Areopagite, de quo vide Georgium ad Adonem, p. 514. Sunt demum multa vitiata; ut Protus martyr, socius Hyacinthi (III id. sept.), male mutatus in Proiectum. Plura mihi dicenda non suppetunt de huiusmodi fragmento, cuius prototypum nuspiam repperi (V. comm. de cod. S2).

Alterum breviarium Autissiodorense integrum edidit Martene [Thesaurus novus anecdotorum, tom. III, p. 1550 et sqq.] , e monasterio sancti Germani eius civitatis, et iudicavit scriptum ante annos a Christo mille. Est omnino diversum a fragmento, de quo supra, quemadmodum conferenti utrumque clare patet. Neque VII kal. oct. in eo ulla mentio fit Aunarii episcopi Autissiodorensis. Ego Autissiodorum non adii; neque utrum hic codex etiam nunc ibi aut alibi exstet, comperi. Cuius vestigia curiose persequi neglexi, quod viderim textum a Martene editum ad typum breviarii G propius accedere secundum formam codicum AUG. et LAB., sed adhuc compendiosiorem. Quamquam nonnulla nomina potius ex R videntur desumpta quam ex G, AUG, LAB. Qui huius breviarii progenitores cum sint omnes notissimi et in col. II satis repraesentati, nihil inde censui annotandum.

Martyrologium Autissiodorense, quod ediderunt Martene et Durand [Vet. Script., tom. IV, p. 686 et sqq.] ex codice Colbertino mutilo et ex alio Autissiodorensi, ad rem nostram haud pertinet. Est enim prorsus classis historicae. Codicem Colbertinum vidi in bibliotheca nat. Paris. n. 5253, membraneum, anni circiter 1050; et quae in eo desiderantur, id est menses ianuarius et februarius, quaerenda moneo in codice eiusdem bibliothecae 894.

14.

Breviarium Barberinianum hieronymianum e codice Barb. XI, 64 saeculi fere XI. — Codex Barberinianus XI, 64 membranaceus, formae quaternariae, exaratus est littera antiqua Langobardica seu Beneventana Casinensi, saeculo, ut reor, undecimo, Bethmanno vero iudice, nono vel decimo [Pertz, Archiv, tom. XII, part. I, p. 379.] . In prima pagina manu haud antiqua legitur: munere Ranutii Fabri canonici Reatini: quare ex una vel altera e bibliothecis monasticis regionis Sabinorum et finitimis facile liber Reatem pervenit. Continet breviarium martyrologii hieronymiani, mancum a die pridie non. maias ad medium fere Augustum; adeo contractum, ut ad diem e. g. X kal. ian., quo hieronymiana consignant seriem episcopalem a Petro apostolo ad initia saeculi IV, lacunosam quidem, sed e duplici saepe fonte haustam, ea tota ad tria tantum nomina redacta sit: egeni. urbani. corneli. Ceterorum dierum laterculi adeo breviati haud sunt; sed semper valde contracti, saepe depravati. Neque ab ullo e typis huius classis nobis notis videntur pendere, ad ullum eorum accedere. E. g. ad diem IV non. ian. lectio laterculi, quae solito minus depravata videtur, in haec verba expressa est: eam exhibeo collatam cum textu codicis Vat. Reg. 435 (S1), qui eo die, ut plurimum, optimus est.

COD. VAT. REG. 435.

Antiochiae Syriae Doni episcopi eiusdem loci. Alio loco Stratonici. Et Macharii Abbatis. In Ethiopia Rutuli cum aliis tribus.

COD. BARB.

Antiochia Syri Doni episcopi …ini. Macharii Abbatis. rutuli. Claudie aurigie. Vitalis.

Ex huiusmodi breviario martyrologii hieronymiani nihil duxi annotandum in Excerptis col. II.

15.

Beda-Flor. codd. A. B. C. D. L. T. V. = Martyrologium vulgato nomine Bedae-Flori editionis Bollandianae. — Martyrologium Bedae et additamenta eiusdem auctore Floro Lugdunensi ab Henschenio quidem et Papebrochio [Acta SS., Mart. tom. II, p. VIII et sqq.] ita edita sunt, ut alterum ab alteris videantur praecise distincta. Verum Bedae contextus et quae ei a Floro addita sunt incertissima iure censentur a criticis [Soller., Proleg. ad Usuardum § 47 et sqq.; De Buck, Recherches sur les calendriers ecclésiastiq., in Précis historiques, 1877, p. 17, 18.] . Celeberrimum opus Bedae eiusque supplementa videntur etiam nunc egere crisi rigidiore, ampliori indagine codicum, curis novi et sagacis editoris. In his codicibus multa sunt absque dubio derivata ex hieronymianis; alia, opinor, ab ipso Beda; alia a Floro illata; alia in codicibus praesertim Bedanis urbis Romae obvia. Quorum usus in basilicis et titulis urbanis post saeculum X sollemnior fuit, quam Usuardinorum [Guérard, Mélanges d'archéol. et d'hist. de l'École franç. de Rome, 1893, p. 162, 163, 165.] . Ne ego ipse hoc loco aggrederer opus plenum aleae de tota familia codicum Bedanorum, quae multo latius patet quam editores noverunt, et ex parte tantum hieronymiana attingit, editione Bollandiana contentus, inde Excerpta in col. II posui sub vulgato nomine Bedae-Flori. Cui appellationi, ne iusto maiorem fidem habeas, moneo.

Litterae, quibus codices adhibiti in editione Bollandiana designantur, significant A Atrebatensem, B Barberinianum, C S. Cyriaci, D Divionensem, L Laetiensem, T Tornacensem, V basilicae S. Petri in Vaticano. Ex his ego vidi tantummodo B, C, D, V. Primus est Barberinianus XIV, 19, acephalus, mixtus ex elogiis Bedae et ex hieronymianis contractis, de quo Sollerius dixit (Proleg. ad Usuardum, § 34, 36) et cuius specimen edidit in Actis SS., Iunii tom. VII, part. II, p. XI. Est saeculi fere X, auctus necrologio, in quo mentio fit obitus Gregorii VII pontificis (VIII kal. iun. obiit Gregorius praesul sanctae romanae Ecclesiae), et III non. dec. Desiderii abbatis nostrae congregationis. Is diversus est a Desiderio abbate Casinensi, quippe qui electus in summum pontificem assumpserit nomen Victoris III et obierit die XVI sept. Alter codex est Vallicellanus F. LXXXV, olim S. Cyriaci in via Lata; non Cyriaci in Thermis, id quod errore scripserunt Baronius et eum secuti Mabillonius et Sollerius [Baronius ad Martyrolog. Rom. XIX Ian.; Mabillon, Ann., tom. I, p. 244; Soller., Proleg. ad Usuardum, § 35. Errorem emendavit Galletti, Primicerio, p. 147, 148.] . Est saeculi fere XI. Specimen edidit Sollerius in Actis SS., Iunii tom. VII, part. II, p. XI. Eius apographum integrum servat codex Vaticanus 8264 [Garampius in Cod. Vat. 9022 collegit apographum necrologii additi martyrologio S. Cyriaci et plagulas typographicas editionis eius necrologii, quam paravit Ioseph Bianchini inserendam tomo V Anastasii bibliothecarii.] ; alterum apographum habuit Fontaninus [Lucidi, Istoria dell' Ariccia, p. 379 et sqq.] . Tertius codex est Divionensis magni pretii, cui potissimum Bollandiana editio innititur: hunc ego vidi in bibliotheca Montispessulana Scholae medicinae notatum H, 410. Denique quartus est Vaticanus, id est basilicae S. Petri apostoli in Vaticano, formae quaternariae; cui geminus est alter similis in folio; uterque saeculi XV, sed ex antiquiore exemplari derivati (codices H. 56, H. 57 in archivo basilicae Vaticanae). Priorem laudavit Sollerius, Prolegomena ad Usuardum, § 35. Horum codicum notabiliores mihi videntur, qui sunt origine Romani, id est in urbanis aedibus sacris liturgicis officiis adhibiti; quippe qui genuinas lectiones hieronymianas de martyribus urbanis eorumque sepulcris identidem servarunt et ad seriora tempora propagarunt. Quas lectiones non omnes annotavi, utpote quae in codicibus plenioribus et contractis iam erant consignatae. Nam Excerpta mea textus praedictos omnes respiciunt et complectuntur; et quae iam in his leguntur integra ea mutila incassum repetenda haud curavi. Martyrologii cuiusdam eiusdem familiae, ac Vaticanum et Vallicellanum S. Cyriaci, specimen habui a nescio quo, sine ullo indicio codicis, neque loci et bibliothecae unde esset oriundus. Certe erat Bedanum-Romanum eiusdem typi, quo Vallicellanum et utrumque Vaticanum.

In Excerptis ex codd. A – V annotandis fateor me brevitati nimis studuisse, ne ea plus aequo onerarem lectionibus variis e codicibus Bedae, cum Bollandiana editio huius martyrologii praesto omnibus sit, praesertim in Mignii Patrol. Lat., tom. XCIV.

Ceterum intra limites editionis Bollandianae totus thesaurus codicum martyrologii Bedani haud continetur. Cuius crisim omni ex parte absolutam si quis voluerit perficere, huic multo maior manuscriptorum librorum numerus erit conquirendus et excutiendus. Scipio Maffei monuit codicem Bedae praestantiorem iis, quos Bollandiani adhibuerunt, servari in Capitulari Veronensi [Istoria teologica, app., p. 94.] . Ibi ego non unum tantum, sed duos vidi codices membranaceos, saeculi IX, notatos LXV et XC, praefixo nomine Bedae; qui eius textum fere absque additamentis, ut mihi visum est, tradunt. Plures offert bibliotheca Vaticana, in quibus eminent Palatini 833, 834, saeculi IX, quos magno in pretio habuit Emmanuel Schelstrate et describendos curavit in codice Veneto-Marciano XIV, 78, inter insigniora Excerpta Martyrologiorum eius bibliothecae. Vaticanus 5949, origine Beneventanus, videtur constare e Beda et Usuardo, ut plurimum contractis, nonnumquam amplificatis. Sollerius dicit hunc codicem esse ex hieronymianis quoque interpolatum [Proleg. ad Usuardum, § 251.] .

Codex britannicus 19725, saeculi X, martyrologium Bedae refert, in quo plures dies vacant, sicut, Floro teste, vacabant in Bedae textu primigenio.

Totum Bedam cum additamentis e codice saeculi X S. Maximini Treverensis ediderunt Martene et Durand [Veterum scriptorum amplissima collectio, tom. VI, p. 638 et sqq.] , eundem breviatum d'Achery [Spicileg., ed. in fol., tom. II, p. 23, 24.] . Sed si codices omnes Bedanos vel huic familiae assignatos, qui in bibliothecis britannicis, germanicis, gallicanis, italicis, occurrunt, vellem describere, tam prolixae recensionis nullus prope finis esset. Quae de hoc argumento breviter dixi, pro huius operis proposito satis superque sunto.

16.

CORB. brevius = Paris. lat. 12260. — Codex nunc Paris. lat. 12260, prius S. Germani 479, membraneus in-4°, saeculi VIII vel IX (aetate Karoli magni), pertinuit ad coenobium Corbeiense; id quod initio codicis annotavit manus saeculi XV: Lib(er) sci pet(ri) corbeiae. Tum altera manus saec. XVI adscripsit: author huius martyro(logii) vid(etu)r autissiodorensis esse, q(ui)a dedicationes altarium et cetera eius urbis speciatim commemorat. Sed haec omnibus exemplaribus hieronymianis communia sunt, minime vero propria huius libri Corbeiensis. Inde martyrologium descripsit Martene in cod. Paris. 17189, p. 343 – 351, praefixo titulo: Martyrol. e ms. Corbeiensi ante annos 800 scripto: de quo iudicium subiecit huius modi: Hoc m. descripsi a vetusto codice Corbeiensi; scriptus quippe est ante institutionem festi omnium sanctorum, quod altera posteriori manu additum est. Ad usum ecclesiae Autissiodorensis fuisse quidam credunt, propterea quod eiusdem ecclesiae dedicationes continet. Alii Corbeiense m. autumant propter eandem rationem. Forte ad usum fuit primo ecclesiae Autissiodorensis atque inde scriptum ad usum Corbeiensis monasterii. Nullum sanctum continet posteriorem saeculo VIII. Idem Martene hoc martyrologium typis edidit inThesauro anecd., tom. III, p. 1571 – 1588. Eius vero editionem rectius curavit Sollerius in Act. SS., Iun. tom. VII, p. 31 et seqq.; qui (l. c., p. VI) de codicis aetate iudicavit e morte Fulconis, archiepiscopi Remensis, annotata ad XV kal. iul. Eodem die interfectus est venerabilis Fulco archiepiscopus ab iniquo. Fulco occisus est an. 900. Verum Martene et Durand [Veterum script. amplissima collectio, tom. VI, col. 632.] Sollerii iudicium iure exploserunt, monentes codicis aetatem e morte Fulconis colligi haud posse, quippe quae alia manu annotata sit codici antiquius exarato. Sollerius, in Prolegomenis ad Usuardum § 31, meminit apographi huius martyrologii ad Bollandianos missi an. 1661, curante Luca d'Achery, qui adscripsit (mense decembri MDCLXI) illud esse exaratum abhinc saltem annis octingentis.

Hoc breviarium manifeste pendet a Corbeiensi maiore; sed adeo contractum est, ut singulis diebus vix pauci martyres neque his semper locus, quo unusquisque passus est, annotentur. Quare cum Corbeiense maius nobis praesto sit, descriptum manu Nevelonis, ex hoc breviario parum proficiendum, nihil inde excerpendum lectores praesumant. Collatione vero attente facta, intellexi auctorem huius breviarii Corbeiensis neque ipso exemplari Nevelonis neque antigrapho, quod Neveloni ob oculos fuit, usum esse: ea enim erant detruncata ad X kal. ian., et laterculo diei sequentis prorsus destituta; quo loco in hoc breviario nihil desideratur. Die VI kal. februarias heic legitur: Romae Agnetis virginis; quae pertinent ad diem sequentem, quemadmodum in apographo Nevelonis aliisque e familia Fontanellensi exemplaribus (col. III) legitur, praeter unum Senonense, ubi ea ad VI kal. febr. primo scripta sunt, deinde deleta. Idem fit in Bernensi (col. I). Qua varietate excepta, ceterae mihi visae sunt fere omnes corruptelae manifestae, vel nomina ad diem praecedentem aut sequentem errore transposita.

Nonnumquam hoc breviarium concordat cum lectione sincera exemplarium maiorum, discordat a corrupta Corbeiensi Nevelonis; e. g. IIII kal. maias recte Tiballi, ubi Nevelo et Vitalis. Vice versa, uno alterove loco Nevelo veram lectionem tradit, breviarium cum codicibus maioribus familiae Fontanellensis falsam; e. g. kal. maiis Africa, Nevelo recte Asia Hierapoli. In summa, exemplar nobis ignotum, quod auctor martyrologii Corbeiensis brevioris contraxit, ad Wissenburgense propius accedebat quam apographum Nevelonis. Vix pauca vero inde excerpenda censui et annotanda in variis lectionibus col. III. Appellationem Corbeiensis brevioris adhibitam a Sollerio servavi.

Ipsum codicem contuli cum editionibus Maurinorum et Bollandiana: hanc alteri praeferendam agnovi. Verum utraque valde peccat ad dies V et IIII idus nov., ubi nomen donati, quod in codice subiungitur nomini damiani (V id. nov. In nicomd. nat. sanctorum damiani donati) editores transferunt ad diem sequentem et ad Antiochiam: in Antiochia nat. donati. Nonnulla addita sunt eadem manu, quae totum breviarium primo exaravit; ea in Corbeiensi quoque maiore apparent.

17.

Breviarium Corbeiense = cod. Paris. lat. 13220. — Codex Paris. lat. 13220, in-8°, saec. IX, olim S. Martialis Lemovicensis, continet breviarium ex hieronymianis a kal. ian. mutilum in mense augusto, manifeste contractum e Corbeiensi maiore. Pendet autem ab exemplari propius accedente ad Wissenburgense (col. III) quam apographum Nevelonis Corbeiense. Id ipsum animadverti in eo quoque martyrologio, quod Corbeiense brevius appellamus. Breviarium, de quo nunc loquimur, paulo plenius est quam Corbeiense brevius. Plerumque auctor sat fideliter contrahit exemplar Corbeiense recensionis maioris; neque illud valde vitiat, perturbat. In errores tamen saepe incidit; praesertim mutans nomina feminina in masculina et vice versa. Exempli gratia describam laterculum diei XV kal feb.

“Rom(ae) dedicatio cathedra sci. petri ap(osto)li qui primoru(m) sedit rom(ae) sci. prisci tyrsi et gallinici turonis monasterio maioris dep. sci. leobardi conf.” Heic verba qui primorum corrupta sunt e lectione Corbeiensi sincera qua primo rom(ae); item lectio genuina sanctae priscae mutata est in sancti prisci. Nomina quae sequuntur ad urbem Romam minime pertinent. Denique depositio sancti Leobardi vere pertinet ad Turonense S. Martini monasterium maius (Marmoutier). Sed ea nuspiam alibi in hieronymianis commemoratur. Quare huius breviarii originem iudico Turonensem, id est contractum illud esse e Corbeiensi in usum monasterii maioris Turonensis.

Codicem ipse vidi, examinavi, inde excerpta sumpsi. Deinde L. Duchesne rogatus integrum mensem ianuarium mihi descripsit. His subsidiis, totaque re perpensa, intellexi ex hoc breviario quamquam valde antiquo eoque nondum edito, lectionem vix ullam eliciendam, quae restituendo in pristinam formam veteri martyrologio serio conducat. Uno fortasse loco debuissem lectionem ex hoc codice excerpere;nempe ad XVI kal febr. Ad quam diem legitur: dea sci civ. dep. marcelli epi: haec enucleanda opinor: Dea scilicet civitate etc., id est Dea Augusta Vocontiorum, nunc Die. Adverbium scilicet ante vocabulum civ(itate) nullus allius codex profert. Paulo varia lectio ex aliis breviariis in Excerpta mea recepta est: Deas civit. etc., unde fortasse illud sci(licet) erupit potius quam e pristina sinceraque lectione. Ceterum Deas corruptela est: sincera lectio Dea exhibetur a codice Bernensi (col. I) et a nonnullis familiae Fontanellensis (col. III). In Epternacensi e Dea factum est (diac(oni): in Wissenburgensi (col. III) antiqua manus abrasit litteram a, ut e vocabulo geographico Dea fieret prima syllaba vocis depositio. Omne dubium sustulit, rem perspicue explicavit codex F in mea Excerpta relatus, substituens in locum Deae civitatis adiectivum deensis (episcopi) subiunctum nomini Marcelli.

Neque plura de hoc codice mihi suppetunt admonenda.

18.

De codice Dungallensi. — Liber qui dicitur Leinsterianus sive Glendalughensis [The Book of Leinster sometime called the Book of Glendalough, edidit ad similitudinem scripturae R. Atkinson, Dublini, 1880.] , saeculo XII inclinato in Hibernia descriptus, immensam continet farraginem scripturarum ad fabulas historiamve illius regionis spectantium. Ibi locum tenuisse videtur martyrologium quoddam mixtum, ex breviatis hieronymiani laterculis conflatum et supplementis ad sanctos Hibernicos spectantibus, quod aliquando allegatur sub nomine Martyrologii Tamlactensis vel Dungallensis.

Scilicet Colganus, dum Lovanii circa annum 1630 rei hagiographicae Hibernorum curas adhiberet, in manibus habuit codicem sive fragmentum codicis undecim foliorum, quae nunc patet scriptura, forma, magnitudine mire quadrare cum reliquo libro Leinsteriano. Ex iis quinque tantum et sexti quarta pars martyrologium continent; cetera diversi sunt argumenti. Pertinebant haec folia ad conventum Franciscanorum Dungallensem. Primum incipit a die decembris 25 et progreditur usque ad ian. 29. Ibi, uno avulso folio, totus mensis februarius periit. Secundum et tertium exhibent dies a 12 martii usque ad 20 maii. Hic rursus hiat codex, duobus avulsis foliis, et quartum folium incipit in laterculo 1 augusti; inde procedunt, tam in hoc quam in sequenti folio menses augustus, september, october; hic tamen desinit in diem 30. Post quem, uno folio deficiente, november minime comparet; sextum et ultimum in laterculo 17 decembris incipit et pergit usque ad diem ultimam anni ecclesiastici, nempe 25 decembris.

Colgani folia migraverunt Romam, ubi in conventu Franciscanorum Hibernico ad S. Isidorum domicilium habuerunt usque ad an. 1870. Tunc mutatis rebus, Romani fratres codicibus suis timuerunt eosque in Hiberniam remeare iusserunt. Nunc apud Dublinenses Franciscanos reperiuntur folia quondam Dungallensia; quae cum reliquo Leinsterii libro Atkinsonius splendida editione (p. 355 – 365) comprehendit,ad similitudinem codicis expressa.

Verum non hic tantum liber usui fuit Colgano. Loquitur enim [Acta SS. Hiberniae, tom. I, p. 581, 582.] de altero simili, id est idem continente martyrologium, qui in Hibernia repertus ipsi Colgano ex parte iam descriptus erat et totus nuntiabatur mittendus. Quae fata tulerit secundus ille codex, num re ipsa ad Colganum pervenerit, ignoramus. Apographum imperfectum quod sese iam in manibus habuisse significat, in Belgio mansit, ibique adhuc asservatur in bibliothecae regiae Bruxellensis codice signato num. 5095. Sed cum nihil contineat praeter sanctos Hibernicos, ad calcem laterculorum hieronymianorum additos, nobis curae non erit. Sufficiet dicere alterum illum codicem, etsi minime integer et ipse fuerit, lacunas tamen prioris aliquando explevisse. Ad idem exemplar utrumque redire indicia sunt evidentia [De his vid. quae disseruit Atkinson, l. c., p. 13.] .

Huic martyrologio Colganus dicit praefixum esse titulum Martyrologium Aengussii et Moelruani; qui cum in codice Leinsteriano minime compareat, necesse est ut ex alio nobis iam incognito petitus fuerit. Aengussius et Moelruannus in monasterio Tamlactensi [Hodie Tallaght, non longe ab urbe Dublino.] convixerunt, extremo VIII saeculo, atque prior ille famam rettulit ex opere quodam martyrologico, metrice et lingua hibernica conscripto, Festilogio scilicet, quod nuper edidit v. cl. Whitley Stokes [Calendar of Oengus in Transactions of the Royal Irish Academy, Irish Manuscript Series, Dublin, 1880, tom. I, part. I.] .

Aengussio vult Colganus etiam breviarium nostrum tribuere una cum hibernicis supplementis. Sed id parum constat, atque ipse Colganus vidit in Tamlactensibus codicibus contineri “natales ipsorum SS. Moelruani et Aengussii et aliquot aliorum sanctorum qui eodem saeculo cum ipsis vixerunt quos et constat post ipsos obiisse. Hanc autem additionem factam arbitramur (ita pergit Colganus) ab aliquo Tamlactensi monacho qui sub finem saeculi noni vixit et sub initium decimi decessisse videtur. Meminit enim S. Corprei episcopi Cluanensis qui anno 899 obiit, non tamen S. Cormaci regis et episcopi anno 903 mortui vel ullius sancti quem constet post annum 900 vixisse [L. c., p. 58.] .”

In hoc pretium est Hibernici illius libri quod artae coniunctionis cum Epternacensis codicis traditione haud obscura vestigia exhibeat. Ibi reperiuntur et sancti Angliae, immo Northumbriae, quorum sermo in superioribus fuit, ibi et nomina ex passione S. Laurentii desumpta. Attamen quod spectat ad Italiae inferioris sanctos, quos proprios Epternacensis habet, res est minus clara. Bedae quod traditur martyrologio propius accedere videtur quam Epternacensi. Ut ut est, idem omnibus fons discernitur, isque ex Lindisfarnensi monasterio promanans, communis utrique Hibernorum et Anglorum liturgicae traditioni [De hoc codice cfr. Sollerii Prolegomena ad Usuardum § 11 et 25, Rossii Roma sott., tom. II, p. 41, ubi specimen datur ad d. V id. aug. pertinens. Varias lectiones inde proferre non sine fructu fuisset; quod si minime factum est, ad me culpa pertinet.] .

19.

E1 = Breviarium Einsidlense e codice eiusdem coenobii 236. — Codex Einsidlensis 236, membranaceus, formae quaternariae, mihi olim visus est saeculi IX; nunc G. Meier, bibliothecae praefectus, dubitat utrum sit decimi an aetatis antiquioris. Continet breviarium hieronymianum integrum ab VIII kal. ian. ad finem anni, illi fere typo affine, cuius tamquam exemplar sunt Richenoviense (in editione nostra col. II) et Gellonense. Verum nonnulla habet directe e plenioribus, quae neque in Richenoviensi et congeneribus, neque in Gellonensi reperiuntur. E. g. ad IV kal. ian. typicum illud Bonifati episcopi de ordinatione refert, quod in neutro e breviariis sollemnioribus R et G ullo modo apparet. Quare ab uno vel altero e plenioribus videtur recta aut obliqua via, non uno loco, pendere. De eo, quem attente examinavi anno 1856, et cuius exemplar fidele a cl. memoriae monacho Gallo Morel obtinui, neque typis editum umquam est, hoc loco constitueram fuse disserere. Sed incidi in morbum, antequam quae scripturus eram chartis mandarem. Nunc iis tantum, quae necessario praemonenda sunt, contentus ero.

Martyrologium male compactum est, foliis sus deque versis. Ab initio ad V non. martias scriptum ita est, ut duo saepe versus fastos unius diei contineant. A IV non. martias ad XIII kal. dec. alia manu exaratum, compendium est breviarii Richenoviensis, ita institutum, ut singuli dies uno tantum versu contineantur. Quare primi martyris nomen locum plerumque adiectum habet, reliqui martyres non item; et hi pauci recensentur, quot brevis versiculus capere potest. Demum a XII kal. dec. ad finem, alia item manu parum recentiore, eadem tamen lege, variat fere semper a Richenoviensi, et aliunde petitum esse manifesto apparet. Quicquid a breviario Richenoviensi aut a plenioribus nunc notis videtur ita differre, ut eius aliqua ratio habenda sit, id totum (quemadmodum et in codicibus G 914, 915 et O) in Excerptis meis annotandum censui. Omittenda vero duxi quaecumque e fontibus haud hieronymianis manifesto pendent, id est e commemorationibus seriore aetate superadditis vel e Beda, Romano parvo, similibus; iis tamen exceptis, quae ipse quoque Richenoviensis iam receperat. Haec singula a me omissa notare seiunctim mihi proposueram; sed quoniam huius editionis postulatis id minime necessarium iudico, ab hoc censu conficiendo et expendendo abstineo. (Vid. comm. de cod. E2).

20.

E 2 = Breviarium Einsidlense e codice eius coenobii 117. — Hoc breviarium item coenobii Einsidlensis, nondum typis editum, eleganter exaratum est in membranis formae quaternariae, saeculo fere XII. Incipit a kal. ian. multoque contractius est quam E 1, a quo identidem variat, sed quocum saepe concordat.

Eius antigraphum, sive ut melius dicam antigraphi fragmenta, agnovi anno 1856 in codice Einsidl. 256, saeculi IX vel X; item in codicibus 128, 132, 139, 174, 258 et in duobus foliis exsectis a veteri codice membranaceo, quae anno 1856 nondum in volumen compacta erant. Nempe ianuarius apparet in codice 132, februarius in 174, item finis februarii et initium martii in codice 258, martii finis et initium aprilis in 128, medius aprilis in folio seiunctim exsecto, finis aprilis et initium maii in codice 132, finis iulii et media fere pars augusti in codice 139, september in pagina exsecta. Ibi nonnullas commemorationes aevi serioris, quae in codice 117 eadem manu qua integer textus scriptae sunt, exaratas deprehendi manu parumper recentiori. Quare haec omnia serius admissa sprevi: quaecumque a Richenoviensis breviarii manu prima variant, ea attente annotavi. In hac editione excerpta typis impressa e codicibus E1, E2 inde a mense martio errore ita citantur, ut E2 semper positus sit pro E1 et vice versa; praeter diem pridie idus iulias, ubi lectio fogati (G 915 et Ofocati) ep. recte attribuitur codici E2. Nempe scribendum fuit Focatis e recto Focas, quod ceteri codices minus bene enuntiant Focae vel Foci.

In Pertz, Archiv, tom. IV, p. 307 et seqq., Carolus Dümge et Franciscus Mone plurima congesserunt de Martyrologiis et Passionalibus manuscriptis in bibliothecis germanicis, ubi nonnulla quoque de codicibus Einsidlensibus, pp. 309, 320. Ea non prosequor, quippe quae historiam tantum germanicam respiciant.

21.

Cod. Escorialensis lat. I. III. 13. — Ab auctore (von Hartel) Bibl. Patrum lat. Hispanicae [In Sitzungsberichte d. k. Akademie d. Wissenschaften zu Wien, 1885, tom. CXI, p. 495.] didici in codice Escorialensi saeculi X, notato I. III. 13, contineri passionarium mutilum cuius initium (f. 1r) est: In axiopoli. aurili. iulii, finis (f. 7r) stepani. potiani et alior(um). Statim intellexi hoc fragmentum non codicis passionarii esse, sed martyrologii contracti ex hieronymianis a die XI kal. maias ad pridie kal. decembres. Cum autem codicem martyrologicum hieronymianum originis Hispanae nullum nossem, apographum integrum huius exemplaris Escorialensis petii et obtinui, procurante Mariano Rampolla v. em. presb. card. S. E. R., cui plurimis beneficiis me devinctum profiteor. Apographum confecit peritissime Rodulfus Beer, ab Academia Vindobonensi missus ut Patrum latinorum codices Hispanos excuteret. Itaque martyrologii fragmentum Escorialense totum examinavi et certior factus sum id non nisi breviarium esse, ex hieronymianis maioribus adeo contractum, ut singulis diebus nomen loci vix unum, martyrum tria vel quattuor sint annotata, eaque saepissime valde corrupta. Plerumque locus, qui in codicibus col. I et III primus occurrit, integre descriptus est; deinde unum vel duo nomina martyrum eius loci propria sunt annotata; tum unum alterumve nomen arbitrio eius, qui breviarium fecit, undecunque e toto laterculo electum. Exempli gratia: VI kal. maias. In axiopoli aurili. iulii. victuri etc. (sic). Primum nomen vere pertinet ad Axiopolim, reliqua sunt Africana. Exemplar prototypum maius, unde hoc breviarium pendet, modo videtur esse familiae Mettensis (col. I), modo Fontanellensis (col. III), interdum etiam, quamquam raro, Epternacensis (col. II). Sic ad diem VIII kal. iul. natale Iohannis Baptistae dicitur genuinum, id quod in Epternacensi tantum legitur. Neque tamen ab unico pendet exemplari. Nonnumquam enim idem nomen varia forma corruptum vel parce detortum bis terve repetitum animadverti; quemadmodum ad III k. ian. in Alax(andria) mansueti. secuti. securi. severi. donati etc. Quo loco codices maiores efferunt: mansueti. severi (unus Ept. securi) donati. Quare non ex uno tantum exemplari maiore, facile e tribus diversis, breviarium Hispanum esse decerptum videtur stabiliendum.

Saeculo VII et VIII martyrologium romense in Hispania exstitisse discimus ab antiquissimo indice bibliothecae Ovetensis, quem servat codex Escorialensis R. II. 18, ubi fol. 95r huiusmodi liber indicatur. Quem codicem exaratum esse saeculo VII vel VIII iudicavit von Hartel [L. c., p. 549.] . Utrum hoc martyrologium romense breviatum fuerit, an recensionis plenioris, nullo indicio mihi fas est divinare. Ea tamen aetate martyrologium romense non aliud fuisse quam pseudo-hieronymianum dubitari minime posse opinor.

Breviarium Escorialense corruptissimum lectiones sinceras ab hieronymianis nobis notis vere diversas numquam exhibere iudico. In efeso adsumsio sancti iohannis apostoli, quam solus Bernensis assignat diei VIII kal. iulias, heic anticipatur ad VIII kal. iunias; opinor, errore. De hac adsumptione V. commentarium Florentinii de indiculo apostolorum, praefixo codicibus martyrologii hieronymiani, p. 123 et seqq. Die kalendarum maii vere discedit ab hieronymianis, annotans quae in his nuspiam leguntur: In Acci civit. sanctorum Torquati et comitum eius. Haec propria sunt kalendarii Gotho-Hispani, quemadmodum discimus e codice Parisiensi (N. A. 2171) nuper edito a D. Germano Morin [Anecdota Maredsolana, tom. I, p. 398.] . Romanum parvum et Ado eos martyres assignant idibus maiis: Ado certe ex actis Hispanis. Quare breviarium Escorialense non est purum prorsus hieronymianum.

Fere nihil inde decerpsi, praeter quae ad diem III kal. iulias annotavi de natali apostolorum Petri et Pauli. Cuius diei laterculus, desinens in verba: Petri autem in Baticano indicio est codicem, unde hoc breviarium pendet, natalem apostolorum tribus locis plene exhibuisse; formula tamen ab ea, quae in codicibus maioribus legitur, parum diversa.

22.

F = Breviarium Viennense e codice coenobii Fuldensis, nunc Leidensi Scalig. in-IV, n. 49. — Egregiis Analectis Bollandianis initium feliciter factum est [Tom. I, p. 1 – 48.] a martyrologio Fuldensi e codice Leidensi Scalig. in-IV, n. 49, saeculi fere decimi. Codex quidem usui fuit olim coenobii Fuldensis; id quod manifestant necrologium paginarum marginibus adscriptum [Hoc necrologium edidit E. Dümmler in Forschungen zur deutschen Geschichte, tom. XVI, p. 171 – 177.] et series abbatum Fuldensium, martyrologio subiuncta. Verum martyrologium ipsum, quale hoc codice exhibetur fol. 1 – 49, prima origine fuit Viennense, contractum scilicet ex hieronymianis et historicis in usum peculiare ecclesiae Viennensis. Id facile evincam.

Hoc Breviarium ita contextum agnovi, ut prima uniuscuiusque diei pars excerpta sit et contracta ex hieronymianis, plerumque e contractis formae Richenoviensis (cuius dedicationes quoque enuntiantur XVII et XVI kal. sept.), saepe e plenioribus, praesertim inde a mense februario. Altera pars excerpta est e martyrologiis historicis, maxime ex Adone vel Notkero, Usuardo et huius auctariis. Quare parum miror, quod Ernestus Dümmler, hoc contextu partim historico martyrologii deceptus, id Bedae esse praesumpserit [L. c., p. 168.] . Pontificum Romanorum ultimi in his fastis occurrunt Gregorius (III) ad IV kal. dec.; Zacharias ad pr. idus martias: ille defunctus est an. 741, hic an. 752. In alterius partis contextu, quae pendent e fastis martyrologicis formae historicae permixta sunt cum excerptis e codicibus hieronymianis plenioribus. Sed omnium frequentissima mentio est episcoporum Viennensium, item sanctorum eius ecclesiae. In his fastis commemorantur quidem unus aut alter episcopus Virdunensis, Bituricensis, Cameracensis, Mettensis, Coloniensis, Treverensis, Moguntinus, nonnullique e tota Gallia sancti delecti; sed Viennenses fere quindeni. Duplex fons huius breviarii origine Viennensis inde etiam agnoscitur, quod idem martyr vel sanctus nonnumquam bis enuntiatur nomine sive integro, sive corrupto. Sic ad XIII kal. ian. in parte priore: Rome Cypriani episcopi, in altera: Rome Zepherini. Utrumque unum idemque esse, nomine in codicibus varie corrupto, ut ex Zephirino, Cepirinus, Caprinus, Cyprianus factus sit, collatis exemplaribus plenioribus et breviatis liquido apparet.

Quae mihi visa sunt in hoc breviarium illata e fontibus haud hieronymianis, cuncta praetermisi neque iis locum dedi in Excerptis col. II.

Alterum martyrologium Fuldense e cod. Vat. Reg. 441 edidit Georgius in appendice ad Adonem, p. 656 et seqq. Pertinet ad classem, quam dicimus historicorum, conflatum ex Adone et Usuardo. Quare nulli nobis heic usui est.

23.

G = Breviarium Gellonense e codice olim Gellonensi, nunc bibliothecae Paris. Nat. 12048. — Breviarium hieronymianum a celeberrimo codice Gellonensi edidit d'Achery [Spicilegium, edit. in fol., tom. II, p. 25 et seqq.] . Leopoldus Delisle [Mémoire sur d'anciens sacramentaires, p. 80.] hunc codicem diligenter describit, et iudicat scriptum post medium saeculum VIII, nec in cuius coenobii usum ab origine confectus fuerit, liquere asserit. Martyrologii hieronymiani breviarium heic subiectum sacramentario est, tamquam eius appendix. Huius breviarii originem Sollerius docet fuisse Resbacensem. Scribit enim: “argumentis pluribus educi posse videtur (hoc martyrologium) spectasse ad Resbascense coenobium diocesis Meldensis [Soller., Act. SS., Iun. tom. VII, P. II, p. III.] .” Nempe ad VII kal. iul. et ad VII et III kal. sept. leguntur commemorationes propriae monasterii supradicti. Sed XIX kal. ian. legitur quoque dedicatio basilicae S. Salvatoris in Gellone. Quare videtur martyrologium vere fuisse Gellonense, descriptum ex codice coenobii Resbacensis. Nec sine optimo iure Martenius [Veterum script. ampl. collectio, tom. VI, p. 632.] huic martyrologio nomen Gellonense vindicat adversus Sollerium. Codex scriptus est dum adhuc viveret Hadrianus papa I. Siquidem IV non. martias annotatum est: Adriani romani episcopi ordinatio; quae nonnisi eo etiam tum vivente fuit commemoranda. Hadrianus sedit ab anno 772 ad 795 [Mabillon, Museum Italicum, tom. I, P. II, p. 38; cfr. quae scripsi in Roma sotterranea, tom. III, p. 199.] .

Breviarium Gellonense progenie gaudet copiosa. Inde contracta brevius sunt G. 914, AVGustanum, LABbeanum, Treverense, Autissiodorense, Morbacense, alia quoque fortasse nondum visa aut examinata. Sed haud ipse codex G fons est ceterorum, quos dixi, et similium. In G enim errores animadverto, a quibus alii codices sunt immunes; e. g. saepe abb. pro alibi. Quare breviaria typi contractioris, quae ad formam Gellonensis accedunt, ab aliis exemplaribus, non ab ipso Gellonensi derivata esse comperimus.

Nec de breviario Gellonensi accidit idem quod de Richenoviensi, ut eius progeniem manifestam et a prototypo nullatenus variantem in pluribus codicibus agnoscamus. De Richenoviensi quidem asserere possumus propagatum illud directe esse in R1, R2, Fuldense et Moguntinum (Vindobonense Palat. 642); de G non item. Inter breviarium Richenoviense et textum Hibernicum affinitatem intercedere agnovit Victor De Buck [Recherches sur les calendriers ecclésiastiques in Précis historiques, tom. XXVI, 1877, p. 17; cfr. supra comm. de Adonis, Notkeri et Rabani martyrologiis.] . Ad Gellonensis vero originem certa via pervenire non possumus. In codice quidem G 914 (coenobii S. Galli), qui cum Gellonensi familia coniunctus manifesto est, initio martyrologii legitur: “breviarium de martyrologium circulum anni transcriptus de libris civitatibus lugdonensium, viennensium, acustodinensium et gratinopolitane (sic) urbis iuxta hieronimum etc.” Sed codices Lugdunenses, Viennenses etc. martyrologii, unde breviaria familiae G videntur derivata, minime ad nos pervenere. Codex ipse G 914 ad G accedit forma simili LABbeanae, sed breviori. Interdum G 914 est ipso G plenius; e. g. ad VII kal. ian. refert nomen civitatis Antiochiae (Antiotia), quod in G desideratur. In summa, familia G, et in primis codex G 914, accedit modo ad alterum e plenioribus exemplaribus nobis notis, modo ad horum nullum; et liquido patet pendere ab exemplari pleniore, quod ad nos minime pervenit. Quare mirum haud est in codice G et in uno aut altero e breviariis eius familiae nonnulla reperiri, quae in plenioribus nobis notis desiderantur; e. g. festum Hippolyti et Hadriae V id. nov. [Sed haec ex aliquo codice passionis interpolata sunt. [L. D.]] , de quibus vide quae scripsi in Roma sotterranea, tom. III, p. 199 seq.; item natalis Optati episcopi V kal. dec., de quo op. cit., tom. II, p. 222. Breviarium G cum tota etiam progenie supplendis martyrologii plenioris lacunis interdum inservit.

Quae huic breviario propria sunt, neque e hieronymianis derivata, in Excerptis meis haud notavi. Ea volueram (quemadmodum et additamenta codicum G 914, 915; AVG.; E1; E2; F; LAB.; O; Tr) separatim recensere et singularum additionum origines vestigare; sed longum opus huic editioni minime necessarium cogor nunc praetermittere.

24.

G 914 = Cod. e bibliotheca Sangallensi 914, id est breviarium hieronymianum maius ad usum coenobii S. Galli. — G 915 et 453 = Codd. e bibliotheca Sangallensi 915 et 453, i. e. breviarium hieronymianum minus ad usum coenobii S. Galli. — Breviarium in codice bibliothecae S. Galli 914 membranaceo, formae quaternariae, exaratum est exeunte saeculo VIII, p. 234 – 278, cui subicitur necrologium Sangallense ineuntis saeculi IX, p. 279 – 285. Codex deficit a VII kal. ad idus febr., a IV ad III non. mart., a kal. apr. ad XVI kal. maias, ab XI kal. dec. ad III non. easdem. Affinis est Gellonensi, minime vero inde unice pendet. Huius codicis breviarium ego appellabo Sangallense maius; nam codex G 915 (membr. in-4°) eiusdem fere martyrologii compendium exhibet brevius, exaratum iubente Cralone abbate anno 956, cui singulis diebus insertum est necrologium. A IV kal. maias ad IV idus easdem membranae periere. In extremis paginarum marginibus litterae saepe sunt usu deletae. Idem breviarium redit, necrologio auctum [De necrologiis Sangallensibus vide Ebner, Die klösterlichen Gebets-Verbrüderungen, p. 96; cfr. Pertz, Archiv, tom. IV, p. 318.] , in codice Sangallensi 453, scripto anno 1090. Addita praefert nonnulla festa, ut Lini, Cleti, romanorum pontificum, electa e kalendariis aevi sequioris. Utrumque compendium Sangallense 915 et 453 interdum aliquid annotat, quod in breviario prototypo 914 et in Gellonensi desideratur, exstat autem in Richenoviensi. Huiusmodi insigne exemplum praebet dies VI kal. decembres, mentionem exhibens coemeterii Callisti, quae eo loco rectissima est, et in breviario Richenoviensi tantum servata, indeque in Sangallenses minores propagata [Roma sott., tom. II, pp. 70, 71.] . Aliis quoque pluribus locis affinitatem prodit cum R; sed nomina saepe vitiat. Quae in breviariis Sangallensibus vere variant a Richenoviensi, semper annotavi; codicem tamen 453 citare neglexi, utpote in hieronymianis totum similem Sangallensi 915.

Lucas d'Achery prioris codicis 914 varias lectiones subiecit editioni textus Gellonensis [Spicil., ed. in fol., tom. II, p. 25 – 37.] , sed officio functus est neglegenter. Breviario codicis G 914 praefixus est titulus indicans excerptum id esse ex exemplaribus ecclesiarum Lugdunensis, Viennensis, Augustodunensis et Gratianopolitanae (v. comm. de codice G.) Quae cuncta exemplaria periere. Quare breviarium codicis Sangallensis 914 exspectationem de se magnam commovet.

Verum propius examinatus mihi visus est pendere praesertim a Gellonensi, ad formam accedens breviarii LABbeani, nominibus martyrum minus recte servatis et generatim magis contractum. Interdum tamen plenius est, et modo derivatum e plenioribus Bernensi ac Wissenburgensi, modo ex Epternacensi. Nonnumquam partim concordat cum B, partim cum W. Plus semel videtur idem festum vario modo enuntiare et e duobus vel pluribus codicibus excerptus. Potius dixerim pendere ab exemplaribus, quae ad nos minime pervenere (vide comm. de codice G). A mense fere iunio ad anni finem accedit saepius ad plenius Corbeiense eiusque progeniem quam ad Bernense ac Epternacense. Nomina masculina saepe arbitrario mutat in feminina et vice versa; alia a genuina forma prorsus detorquet. E. g. ad XIII kal. febr. martyrem Persam Audifax enuntiat Adafletum. Series varias martyrum perturbat, quamquam a primis uniuscuiusque diei soleat incipere. Nomina geographica saepissime omittit. Haec de iis, quae ex hieronymianis fontibus derivata sunt, dico. E fontibus vero a centone hieronymiano alienis multa inserta heic sunt, praesertim e martyrologiis historicis, quorum in hac editione nulla ratio habenda fuit. Varias lectiones hieronymianas vel ad hieronymianas illustrandas aliquo modo spectantes omnes in Excerptis annotavi. Manifestos errores neglexi; ut pridie non. oct. Albini pro Balbinae, nempe coemeterio, in quo Marcus depositus est, mutato nomine loci in nomen martyris vel confessoris; et similia quamplurima. Multae notationes liturgicae adiectae sunt similes illis, quas Leopoldus Delisle explicuit in Mémoire sur d'anciens Sacramentaires, p. 313.

Eadem fere monenda sunt de Excerptis meis ex codice G 915. Sed quoniam hic pluries variat a G 914 et multa addit e fontibus historicis aliisque haud hieronymianis, quae ab hac editione prorsus aliena iudicavi, ea cuncta decreveram separatim recensere et expendere. Morbo interveniente, invitus coactus sum, quemadmodum in codicibus Gellonensi, Einsidlensi aliisque, a proposito abstinere.

25.

Breviarium Gallicanum hieronymianum e codice originis ignotae saeculi XI. — Martene et Durand [Veter. scriptor., tom. VI, p. 658.] ediderunt martyrologium, cui nomen fecere Gallicanum, ex codice ab annis circiter septingentis conscripto bibliothecae domini Chauvelin, regiorum sigillorum custodis. Iidem prosequuntur: non alia ratione Gallicanum appellatum conicimus, quam quia Gallicanos sanctos commemorare soleat. Verum nulla ratio erat cur hoc martyrologium editores eo nomine appellarent. Est enim purum putum breviarium hieronymianum, quod a nullo e typis nobis notis videtur pendere. Accedit quidem ad Richenoviense; sed multa habet, quae in hoc desiderantur et redeunt in plenioribus. Nihil inde desumpsi, quoniam varietates omnes vidi esse meras corruptelas. E. g. ad diem IV non. ian. post in Aethiopia Rutuli (quae codicis quoque S1 lectio est) sequuntur Claudiae, Aurigo, Vetali, Yertiae, Stephani. Haec mirum in modum esse depravata, a plenioribus discimus. Quae consentiunt legendum: Claudiae, Aurigae, Vitalis, Hierosolyma Stephani. Sic XIX kal. sept. martyr prodit ignoto nomine Tatuli; id corruptum est e tituli, quod adiectum legitur nomini Eusebii, id est Eusebii tituli conditoris [Vide quae scripsi Roma sotterranea, tom. II, pp. 111, 112.] . Uno verbo nihil inde bonae frugis collegi. Manu scripta volumina bibliothecae Chauvelinianae fere cuncta pervenerunt ad coenobium Sancti Germani Pratensis. Hunc codicem ego inter libros eius bibliothecae in Nationali Parisiensi minime agnovi.

26.

LAB. = Breviarium e codice Labbeano. — Hoc breviarium e codice, quem Philippus Labbe loco ignoto descripsit, edidit Sollerius [Acta SS., Iun. tom. VII, P. II, p. 22 seqq.] . Hunc codicem olim collegii Claromontani fuisse suspicor, sed ego nuspiam repperi. In bibliotheca Philippica codicem iam Meermannianum, id est Claromontanum 734, animadverti inscriptum S. Hieronymi martyrologium. Sed neque hic codex, partim impressus, partim manuscriptus, ille est quem adhibuit Labbeus. Huius libri iacturam facile toleramus: ab AVGustano enim ille vix parum distat, ideoque et a Gellonensi. Textus breviarii Labbeani manifestis erroribus scatet. Excerpta mea fere nihil inde profecerunt. Cfr. quae de hoc codice scripsi in comm. ad Treverensem.

27.

Breviarium Moguntinum in cod. Vindob. Palat. 642. — Codex bibliothecae palatinae Vindobonensis 642, membraneus, olim Carthusiae Moguntinae, continet breviarium martyrologii hieronymiani, quod in catalogo eius bibliothecae dicitur Rhinoviensi simillimum, saeculi X. Verum Ludovicus Duchesne a me rogatus, ut codicem inspiceret, iudicavit videri scriptum saeculo IX. Incipit f. 1v XI kal. feb.; quae praecedebant ab VIII kal. ian. ad XII kal. feb. sunt cuncta deleta. Desinit fol. 18r: XIII kal. ian. In tracia iulii et iconio teclae. Rome ci. Eiusdem fol. 18, pagina versa, novem circiter versus sunt deleti: quare cum singuli dies versibus fere duobus contineantur, martyrologium pertingere debuit ad diem IX. kal. ian. Hoc breviarium haud dixerim simillimum Rhinoviensi; est totum contractum e breviario Richenauensi (R, R1); quemadmodum e sequenti specimine diei id. V aug. facile disces:

RICHENAUENSE.

In sirmio rustici. et in oriente crescentiani. et tiburtii. In Alexandria antonini. Rome dionisii episcopi. in urbe lemovicas martini.

MOGUNTINUM.

In sirmio rustici. In Alexandria antonini. Rome dionisii epi. In lemovicas martini.

Cum utriusque codicis Richenauensis totum. textum dederim in col. II, Vindobonensis 642 collationem exhibere prorsus inutile iudicavi.

28.

Breviarium Morbacense, id est e codice monasterii Morbacensis, dioecesis Basileensis. — Breviarium hieronymianum Morbacense integrum edidit Martene e codice eius coenobii dioecesis Basileensis [Thesauri novi anecdotorum, tom. III, p. 1563 et seqq.] . Editor monuit multa nomina sanctorum scripta heic esse altera manu, pollicitus ea a ceteris distinguere vario charactere typographico, verum promissis haud stetit. Codex Morbacensis compendium exhibet valde contractum et ieiunum breviarii Gellonensis secundum typum AUG., LAB.; admisso aliquo identidem nomine, quod inde haud videtur desumptum. E. g. ad diem pridie kal. febr. commemoratur Geminianus ep(iscopus), post Tharsicium martyrem Alexandriae. Haec corrupta opinor a nomine Gemini, qui in plenioribus et etiam in nonnullis breviatis recensetur inter martyres Alexandriae, sed absque appellatione episcopi. Quae omni carent auctoritate et videntur plane corrupta, idcirco ea minime annotavi. Neque codicem ipsum vidi.

29.

O = Breviarium partim hieronymianum saeculi IX e codice Ottob. Vat. lat. 38. — Codex Ott. Vat. lat. 38, membraneus, formae quaternariae, egregie exaratus saeculo IX, continet breviarium partim hieronymianum, partim historicum editum a Georgio [Ad Adonem, p. 676 et seqq.] . Mutilus est initio a kal. ian. ad XII kal. febr. Victor De Buck [Recherches sur les calendriers ecclesiastiques, l. c., p. 17.] censet hunc codicem dignum, prae ceteris omnibus contractis hieronymianis, qui commentario peculiari illustretur; adeo singularis est eius indoles et obscura origo. Ego totum attente examinavi in ipso codice. Vidi scriptum esse sedente Gregorio IV pontifice; quoniam ad diem IV kal. apriles commemoratur ordinatio Gregorii papae, quae pontificis etiam tum viventis indicium est. Eiusdem ordinationis mentio fit in kalendario Rhinoviensi edito a Marzohl [Liturgia sacra, tom. IV, p. 766.] et in Bedae-Flori codice A. Hic Gregorius est sine dubio eius nominis quartus. Nam Gregorii I ordinatio incidit in diem III septembris; Gregorii II in XIX maii; Gregorii III in XVIII martii; Gregorii V in III maii. Unius Gregorii IV dies ordinationis ignota est; quam ex Einhardo scimus [Annal. 827 ap. Pertz, M. G., Scr. tom. I, p. 216; cfr. Vita Hludowici imp., c. 41, apud Pertz, l. c., tom. II, p. 631.] confectam non prius quam legatus imperatoris Romam venit et electionem populi, qualis sit, examinavit. Electio post mortem decessoris Valentini peracta est Romae mense fere septembri vel octobri anni 827. Quare iter romanum legati imperatoris necessario fuit eo exeunte anno, et electionis examen nonnisi eodem tempore vel ineunte anno 828 perfici potuit. Quare Gregorii IV ordinatio dilata ad exeuntem mensem martium optime convenit cum historia. Sane e pontificibus romanis nomine Gregoriis ante saeculum XI, unus nominis quartus potuit consecrari IV kal. apr.; ceterum omnium dies ordinationis sunt, quos dixi, plane diversi [Vide Jaffé-Löwenfeld, Regesta, locis citatis.] . Manifestum est Gregorio IV vivente hoc breviarium martyrologii hieronymiani confectum esse, vel eo tempore in codice Ottoboniano perscriptum.

Breviarii indoles ea est, quae duplicem saltem fontem prodat. Alter fons est hieronymianus e codice Bernensi vel eius simillimo. E. g. ad XIIII kal. martias, ubi Bernensis inter martyres africanos recenset et cum eis LIIII, hic codex mutat numerum LIIII in LINI. Natale apostolorum Petri et Pauli III kal. iulias attribuit tribus locis et viis, quemadmodum unus Bernensis. Nonnumquam vero pendere videtur potius e Corbeiensi, quam e Bernensi. E neutro, opinor, directe excerptus est, sed e simili et copiosiore deperdito. Indicium sumo ex die XV kal. ian., ubi legitur: In Aegypto in Anaxypoli, Dioscori lectoris multa passi (codex passus) ad cuius memoriam multae curationes fiunt. Extrema verba ad cuius etc. in ceteris codicibus plenioribus, non excepto Bernensi, desiderantur. Eas esse antiquas et genuinas didici e fragmento Laureshamensi ad diem III non. ian., ubi eadem fere verba leguntur de martyre quodam Tomitano. In martyrologio Rabani, qui eo loco manifeste pendet ex hieronymianis sinceris, lectio melior est quam in ipso fragmento Laureshamensi et concordat ad verbum cum codice Ottoboniano. Alter fons huius breviarii derivatus est e martyrologiis historicis, Beda, Romano parvo aliisque, quae additamentis variis ad Usuardum inserviere, minime ex Rabano aut ex Adone. Uno verbo pertinet ad classem mixtam ex hieronymianis puris et ex uno vel pluribus historicis. In postremis anni mensibus affinitatem aliquam videtur habere cum codice Sangallensi 915. Quae ex hieronymianis puris sunt derivata contuli cum codicibus plenioribus ac breviatis, et seclusa farragine lectionum manifeste corruptarum, annotavi in Excerptis, quae mihi visa sunt aliquo nomine haud praetereunda.

Denique de monasterio, in cuius usum hoc breviarium confectum est, pauca videntur subicienda. Ad diem XVIII kal. iul. in hoc codice legitur: In monasterio quod est in monte petroso, depositio sancti Zosimi translati de Putheolo. Eadem annotatio est in vetusto martyrologio manuscripto bibliothecae sanctorum apostolorum Neapoli, sed ad diem XIII kal. nov., qui dies natalis est Zosimi martyris Puteolani, secundum pleniora hieronymiana. Eius mentionem fecit Caracciolus [De sacris ecclesiae Neapolitanae monumentis, etc., p. 36.] his verbis: Putheolis civitate natalis Zosimi episcopi qui translatus est in monasterio de Monte Petroso. In Actis Sanctorum Octobris [Tom. VIII, p. 829.] , Victor De Buck disputat utrum hic Zosimus idem sit ac Zosimus episcopus, relatus in vetusta kalendaria civitatis Capuae [Mich. Monachus, Sanctuarium Capuanum, pp. 401, 410, 420, 433, 547.] , loco minime annotato, et Zosimus episcopus Benevento attributus in codice Usuardino, Vaticano n. 5949 [Vide Sollerium in editione Usuardi, addenda ad XX Octobr.] . Quicquid id est, de quo Bollandiani non audent decernere, monasterio de monte Petroso videtur proprium fuisse hoc breviarium hieronymianum, in quo uno dies translationis Zosimi martyris a Puteolo in illud coenobium est commemorata et inter dies festos relata. Petii a doctis amicis Neapolitanis quo loco fuerit monasterium de monte Petroso: id tantum ab eis didici montem Petrosum, cui successit recenti aetate monte Scaglioso, esse in Apulia prope Metapontum in dioecesi Acheruntina, et monasterium dicatum esse nomini Michaelis archangeli. In hoc martyrologio nullae notationes leguntur propriae dioecesis Acheruntinae, adiectae textui hieronymiano. Id genus natales adiectos animadverto civitatum Beneventi, Capuae, Neapolis in Campania, id est: XI kal. mart. sancti Barbati episcopi Beneventani; VIII id. iul. sancti Apollonii Beneventanae sedis episcopi; III kal. nov. In Capua sancti Germani episcopi; V. id. nov. Campania Neapolim natalis sancti Agrippini episcopi.

30.

Cod. coenobii S. Pauli Romae via Ostiensi. — In bibl. coenobii S. Pauli via Ostiensi cod. XVII Miscellaneorum card. Tamburini, chartis non numeratis, insunt fragmenta veteris martyrologii “e codice scripta circa finem decimi et initium undecimi saeculi”. Ubi Tamburinius hunc codicem viderit, aut unde eius notitiam habuerit, annotatum haud est. De eius origine nihil scimus. Primum fragmentum incipit a postremis verbis laterculi diei IV idus maias: cum praemiis caelestibus carus et dignus d(e)o in pace dies huius vitae clausit. Totidem verba ad eam diem leguntur in Adone. Cetera sequuntur usque ad VI nonas iulias, excerpta maximam partem ex Adone vel ex Beda vulgato. Ad diem vero III kal. iulias natale apostolorum Petri et Pauli iisdem fere verbis, quibus in codice Bernensi, tribus locis adscribitur (Vaticano, via Ostiensi, Catacumbis); quare rarissimum testimonium annotavi ad calcem columnae I (codicis Bernensis). Neque praeterea quicquam inde decerpsi. Reliqua fragmenta continent, primo partem dierum VII et VI. kal. octobres, deinde ab ultimis verbis diei VI kal. oct. ad finem anni. Quare desiderantur a kalendis ian. ad XVIII kal. apr. et a V nonas iul. ad VIII kal. oct.

31.

R = Breviarium Richenoviense, cod. bibl. publ. Turicensis Hist. 28. — Martyrologium hieronymianum contractum Richenoviense editum a Sollerio [Act. SS., Iunii tom. VII, p. 5 – 15.] exstat in codice membr. in-4°, saeculi IX, olim coenobii Augiae divitis (Reichenau), nunc bibliothecae publicae Turicensis Hist. 28, f. 154 – 209. Inde Keller edidit vetus necrologium Richenoviense, subiectum martyrologio [In Mittheilungen der antiquarischen Gesellschaft zu Zürich, tom. VI, 1849, p. 37 seqq.] . Huius codicis apographum accuratissimum mihi conficiendum curavi, servata versuum divisione, quod totum exhibeo in col. II, praefixis unicuique articulo litteris Rich. Quoties editio nostra variat a Bollandiana Sollerii, id non nisi codice attente inspecto et re perpensa factum scito. De additamentis martyrologio alia manu superadditis lectorem semper admonui, neque cuncta sunt eiusdem aetatis haud multum distantis ab ea, qua librarius Richenoviensis descripsit martyrologium. Nonnulla additamenta videntur facta manu saec. XII, id est ad XIII kal. iunias, ad XI kal. iulias (… enesii), ad IIII nonas easdem, ad XI kal. aug. Ea vero, quae annotantur ad V idus apriles de corporibus Marci evangelistae et Senesii martyris Augiam translatis multo recentiore manu addita sunt, nempe saeculo XIV. Dedicationes aedium aedicularumque sacrarum in insula (Reichenau) adscriptae diebus XVII et XVI kal. sept. pertinent ad ipsum contextum Breviarii Richenoviensis prioris et in aliis quoque similibus breviariis redeunt. Sed in Richenoviensi altero (R1), in quo huius paene geminum fratrem agnosco, plures huiusmodi dedicationes occurrunt in priore Richenoviensi minime adscriptae. Quod mihi indicio est eas factas esse post confectum breviarium Richenoviense prius. Quare alterum alteri aetate praeire existimo. Richenoviense secundum (R1) constat exaratum esse ante medium saeculum IX, Richenoviense prius aliquot ante annis confectum censeo. Ceterum in Richenoviensi priore kalendis nov. extremo loco, tamquam de recentiore instituto, mentio fit festivitatis omnium sanctorum; de qua alterum Richenoviense silet. Antigraphum igitur, unde hoc pendet, quamvis prima ab origine maiore quam Richenoviense prius antiquitatis praerogativa polleat, eam festivitatem videtur commemorasse, quam in Gallias inductam esse a Gregorio IV an. (827 – 844) Ado testis coaevus affirmat [V. Georgii, Martyrol. Adonis, p. 555.] . Breviarium igitur Richenoviense maius post an. 827 confectum erit dicendum, ante 842, quo anno iam exstabat alterum Richenoviense.

De utriusque breviarii Richenoviensis originibus, indole, affinitate cum aliis eiusdem classis, vide comm. de Gellonensi et de utroque Sangallensi.

32.

R1 = Breviarium Richenoviense alterum in cod. Augiensi CXXVIII bibliothecae Carlsruhensis. — Codex nunc in bibliotheca magni Ducis et civitatis Carlsruhensis inter Augienses notatus CXXVIII in fol., exstabat in coenobio Richenoviensi ante medium saeculum nonum, teste Reginberto in catalogo librorum eius coenobii confecto inter annos 838 et 842 [Neugart, Episcopatus Constantiniensis Alemannicus, tom. I, p. 547 et sqq. Cfr. Holder, in Röm. Quartalschrift, 1889, pp. 204, 205.] . Continet Breviarium Richenoviense martyrologii hieronymiani, inde editum ab Alfredo Holder v. cl. [Ibid., pp. 205 – 249.] . Eius similitudo cum Richenoviensi priore (R), quem typis dedit Sollerius, tanta est, ut nuperus editor Holderus unum ab altero non discreverit. De utroque Richenoviensi et quomodo alter ab altero differat, dixi in appendice ad editionem Holderi, l. c., p. 249 et sqq. Breviarium Augiense CXXVIII (R1) a Richenoviensi priore (R) parum differt. Pluribus locis contractum est, praesertim initio martyrologii, et auctum dedicationibus monumentorum sacrorum coenobii Augiae divitis XI kal. febr., XVII kal. oct., VII kal. nov.; item memoria Afrae m. in civ. Augusta non. aug. et VIII idus aug. Verum ab ipso Richenoviensi priore descriptum haud est. Caret festivitate omnium sanctorum kal. nov., invecta in Gallias post annum fere 827, quae in Richenoviensi priore annotatur. Richenoviense alterum pendere opinor ex antigrapho aetatis paulo antiquioris, ea qua Richenoviense prius confectum est. Quare omnem inter utrumque varietatem lectionis annotavi et singulis articulis textus Richenoviensis subieci.

33.

R2 = Breviarium hieronymianum Rhinoviense e codice coenobii huius nominis prope Basileam. — Breviarium Rhinoviense martyrologii hieronymiani edidit Sollerius [Act. SS., Iun. tom. VII, pp. 1 – 5.] , e codice maiore coenobii Rhinoviensis (Rheinau) iuxta Basileam, cuius vestigia frustra sum persecutus. Desiderabantur membranae dierum VI kal. febr., XIV kal. apr., V kal. oct., IX kal. dec. De codicis aetate nihil monuit Sollerius; de eodem egit in Prolegomenis ad Usuardum § 27, 28. Sed miror eum non vidisse id esse manifeste contractum e breviario Richenoviensi, a quo totus pendet neque valde variat, excepta brevitate. Richenoviense enim duplo fere amplius est Rhinoviensi (R). Igitur variam lectionem Rhinoviensem, quae in orthographicis fere continetur, subieci textui integro Richenoviensi in col. II.

34.

R3 = Breviarium Remense, cod. Paris. lat. 17189. — In codice Paris. lat. 17189, chartaceo saeculi XVII, continentur varia historica et ecclesiastica; id est apographa miscellanea ex antiquis codicibus collecta ab Ursm. Durand, in quibus plura martyrologia. A f. 398 ad 412 descriptum est Martyrologium antiquum abbatiae S. Remigii Remensis, quod incipit a XVIIII kal. feb., desinit VIII kal. dec.; vetus codex ubi nunc sit, me latet. Lucas d'Achery breviarium Gellonense contulit cum codice S. Remigii; sed hunc vix semel ab eo citatum repperi ad diem kal. nov. [Spicil., ed. in fol., tom. II, p. 35.] . Verum breviarium Remense dignum censeo, quod attentius consideretur. Videtur enim pendere ab aliquo exemplari maiore recensionis Fontanellensis, et licet valde breviatum annotationes tamen topographicas nonnumquam pleniores exhibet quam codices maiores, quotquot ad nos pervenere. Sic ad XIII kal. febr. natale Fabiani et Sebastiani his verbis consignat Rom. in cimit. Calisti catacumbas passio sanctorum F. et S. Quae si conferantur cum feriali Philocaliano: Fabiani in Callisti, Sebastiani in Catacumbas, statim intelleges e tota quam late patet progenie hieronymiana hunc unum codicem Remensem plenae et sincerae annotationis topographicae vestigia servasse, quantumvis luxata. Coemeterium enim Callisti a loco cui nomen Catacumbas, debuit secerni, et alterum Fabiano, alterum Sebastiano attribui [Delisle, Mémoire sur d'anciens Sacramentaires, p. 314.] . Eadem fortasse sincera annotatio legebatur in vetere Romano prototypo kalendarii Silvanectensis, quod edidit Leopoldus Delisle e duobus codicibus Parisiensibus saeculi IX [Roma sott., tom. I, p. 236 seqq.] . In quibus XIII kal. febr. legitur: Romae passio sancti Fabiani episcopi, et in Catacumbas passio sancti Sebastiani. Manifestum est post Romae excidisse in coemeterio Callisti. Sed utrum ea annotatio ex traditione primigenia kalendarii Romani (= Philoc.), an e codicibus hieronymianis ad saeculum IX deminuta pervenerit, haud definio. (Vid. comm. de kalendariis, p. XXXVIII.)

Quae cum ita sint, Breviarium Remense totum mihi describendum curavi et perpetuo contuli cum ceteris omnibus; atque in Excerptis col. II annotavi si quid visum est haud praetermittendum. Ceterum pleraque, quae in hoc uno codice leguntur, pertinent ad additamenta gallicana, in quibus plura propria provinciae Remensis et ab antigrapho hieronymiano sunt prorsus aliena. Duobus locis annotationes animadverti singulares spectantes ad urbem Romam, quae in codicibus hieronymianis recensionis gallicanae Autissiodorensis ad hanc diem notis nuspiam occurrunt. XV kal. iun. Rom. natal. sancti Iohannis episcopi et confessor.; is est Iohannes I, quem defunctum Ravennae in custodia XV kal. iun. testatur Liber pontificalis [Duchesne, Lib. Pont., tom. I, p. 270.] . Pridie vero idus dec. in Breviario Remensi notatur: Rom. inventio corporis sancti Pauli apostoli, quam nuspiam alias me legisse memini. Annotationes gallicanas, quas in Excerpta col. II ex hoc codice haud recepi, moneo quaerendas esse ad dies VIIII et IIII kal. febr.; III non. mart.; VI id. apr.: XVII et XIIII et III kal. maias; III kal. iun.; III id. iun.; VIII et prid. kal. iul.; kal. iul. VI et III non. iul.; XII et VI kal. aug.; XVII et XIII et VIII et V et III kal. sept.; IIII non. sept.; VIII, VII, II id. sept.; id. oct.; XI et pridie kal. nov.; VI id. dec. Ad diem XVII kal. iun. in Breviario Remensi annotatur: In Hierosolima dedicatio basilicae sanctae Mariae matris Domini. Haec, opinor, spectant basilicam S. Mariae Hierosolymis conditam aetate fere Karoli Magni, quam Franci tenuere saeculis VIII et IX [M. de Vogüé, Les Églises de la Terre Sainte, Paris, 1860, p. 262.] . Denique, ad diem IIII non. nov.: Dedicatio basil(icae) s. Andreae, quae quo loco fuerit, nescio.

35.

S1 = Martyrologium Senonense partim hieronymianum in cod. Vat. Reg. 435. — Codex Vat. Reg. 435 celeberrimus est, et iam a Papebrochio proclamatus praeclarus inter hieronymianos vel ab hieronymianis derivatos. Ego eum Bedae S1 appellavi; non ea quidem mente, quod talem appellationem vere et proprie mereatur, sed eorum consuetudini obsecutus, qui Papebrochio duce hunc codicem Bedanis aggregarunt. Quae sententia quatenus recipi queat, praesertim quae Bedae, quae martyrologii hieronymiani hoc in contextu partes sint, exponere aggredior. Codicis historiam una cum eius crisi paucis attingam.

Volumen est membranaceum, formae quaternariae, foliorum 24, mancum a VI idus sept. ad finem anni. Manifesto pertinet ad ecclesiam Senonensem; nam praeter plures sanctos eius ecclesiae, quorum natales recenset, notat VII idus ian.: eodem die octavas scae Columbae virginis et martyris. Quae octavae praesertim Senonibus celebrari consuevere. Sed pridie non. maias animadvertenda est depositio his verbis expressa: Augustiduno depositio beati Placidi prbi et abbatis basilicae sci Simforiani martyris. Quae tam distincta annotatio videtur origine plane Augustodunensis. Opinor ex martyrologio huius ecclesiae desumptum esse et auctum illud, quod usui fuit Senonensibus.

Eius primus omnium mentionem fecit Holstenius, qui in Animadversis ad martyrologium Romanum [Passio S. Bonifatii martyris etc. Accesserunt Animadversa ad Mart. Rom. Romae MDCLXIII. Autographum Holstenii repperi in bibl. Barb. B. IX, 17. Cfr. Guérard in Mélanges d'archélogie et d'hist. de l'École française de Rome, 1893, p. 155.] , singulis prope diebus laudat ms. serenissimae reginae Sueciae. Post diem vero VIII kal. aug. usque ad mensem dec. discernit duos huiusmodi codices reginae Sueciae. Quorum alter est modo Vat. Reg. 435; alter ille, quem descripsimus inter pleniores, a nobis designatus littera S, cuiusque partem ab VIII kal. aug. ad mensem dec. servari in bibliotheca reginae Suecorum in Vaticana n. 567, in commentario de eo codice, attente monuimus. Deinde de hoc martyrologio, ab Holstenio summa cura collato cum Baroniano, egit Papebrochius; in quo vetustissimum et praeclarum Bedanum exemplar agnovit. Denique totum codicem Vat. Reg. 435, praefixo nomine Sanctae Columbae Senonensis, edidit Sollerius [Act. SS., Iun. tom. VII, P. II, p. 37 et sqq.] . De quo praefatus est in Prolegomenis ad Usuardum § 37, his verbis sermonem concludens: “Quidquid sit de Bedae elogiis, omnino fatendum est martyrologium hoc, quod olim fuit S. Columbae apud Senones, inter illustriora hieronymiani martyrologii contracta apographa merito recenseri posse.”

Quod ad eius antiquitatem spectat, ea facile colligitur ex annotationibus historicis et necrologicis ad margines paginarum. Nam pridie idus iun. in margine adscriptum est manu, ut videtur, eadem qua totus codex: Et nativitas Karolo rege filio Loduici Imperatoris et Iudit. Nativitas Karoli Calvi incidit in annum 823; quare eo fere tempore vel annis proxime sequentibus codex videtur exaratus. Ceterae annotationes necrologicae in marginibus additae sunt alia manu et pertinent ad dies emortuales Karoli Magni et Ludovici imperatorum, nec non Ermengardis uxoris Ludovici; qui omnes incidunt in saeculum IX. Quo tempore, paulo ocius vel serius, martyrologium Senonense Sanctae Columbae videtur conscriptum.

Quod vero ad crisim textus attinet, hic manifeste praefert duplicem fontem. Alter est historicus, id est ex Actis martyrum desumptus et in eorum brevissima compendia redactus. Quas epitomas cum Bedae verbis ut plurimum convenire manifestum est, quamquam nolim affirmare nihil heic commune esse cum Romano parvo. Altera pars huius martyrologii est tota contracta ex hieronymianis, immo ex optimis eorum exemplaribus. Sic Holstenius ad IV non. ian. animadvertit in hieronymianis eo die legi Antiochiae Siridoni episcopi eiusdem loci; et unum codicem reginae Sueciae (id est Vat. Reg. 435) historice veram lectionem perspicue tradere: Antiochiae Syriae Doni (i. e. Domni) episcopi eiusdem loci (cfr. Florentinium, p. 220). Quare cum constet Bedam revera usum esse hieronymianis, hanc etiam partem martyrologium, de quo dicimus, ab eius textu pendere multa suadent. Sed de re nihil decerno. Certe in elogiis historicis eorumque epitomis hic textus omnino recedit ab exemplari maiore Laureshamensi; in quo uno fragmentum exemplaris hieronymiani, elogiis historicis minime resectis, agnovimus. Ibi VIII kal. ian. de Anastasia martyre, kal. ian. de Almachio item martyre, pridie non. ian. de martyre milite sub Licinio leguntur, quae ne uno quidem verbo in codice Vat. Reg. commemorantur. Optimum exemplar hieronymianum, unde hic textus pendet, ad Bernense, Wissenburgense, Corbeiense propius accessit quam ad Epternacense. Nonnullis tamen locis Epternacensi videtur affinius, quam Bernensi et ceteris. In locum martyrum, quos hoc martyrologium ex hieronymianis sumere neglexit, substituere solet numerum eosque computare. Quare varias lectiones codicis S1 in ea tantum parte, quae ad historicas epitomas haud pertinet, annotavi, cetera neglexi.

Atque hic monendum iterum censeo studiosum lectorem, id quod aliis quoque locis inculcavi, Excerpta mea in col. II non cum breviario tantum Richenoviensi, cui subiciuntur, esse comparanda, sed ea etiam textus pleniores trium columnarum respicere, et cum illis universis debere conferri. Cuncta esse e codice 435 fidenter recipienda, cave ne credas. Luxata et male transposita nomina agnovi, praesertim VI et V kal. febr., V idus iul. et seqq., VII, VI kal. sept. Apographum fidele totius codicis confecit Horatius Marucchi, sodalis et amicus mihi carissimus, cui plurimas gratias refero.

Quae Gradonicus [Brixia sacra, p. XXXVII.] securus asseruit, hunc codicem, a Georgio neglectum, esse antiquissimum omnium exemplarium Adonis sunt oppido falsa.

36.

S2 = Breviarium hieronymianum a die VIII idus septembres et deinceps in cod. Vat. Reg. 567. — S2 appello martyrologium Senonense codicis Vat. Reg. 567 inde ab VIII id. sept. et deinceps; quod ab initio ad VIIII idus easdem appellavi S et descripsi inter exemplaria pleniora. Iam in commentario de suprascripto pleniori codice S dixi eum ab VIII id sept. ad anni finem (i. e. ad VIIII kal. ian.) suppletum esse textu breviato [In codice folia sunt male ordinata. — Priore loco ponendum est fol. 10, unde incipit breviarium ab VIII id. sept., deinde fol. 9, demum a folio 11 ad 13.] . E. g. ad diem X kal. ian., quae commemorationem omnium romanae sedis episcoporum a Petro apostolo ad initia saeculi IV in codicibus hieronymianis exhibet, ea in hoc codice ad sequentia tantum nomina redacta est : X kal. ian. Romae natale sanctorum eugenii, eleutheri, urbani, cornelii, traiani, victoris, castulae et alior. Dtor. XXXta.

Hoc vero breviarium multa continet non ex hieronymianis, sed ex Romano parvo desumpta; neque variae lectiones in ea parte, quae ad hieronymiana pertinet, mihi visae sunt annotandae. Earum enim maximus numerus iam in Excerptis col. II consignatus est ex aliis breviariis, et quae in his non exhibentur, sunt merae nominum depravationes. Quare satis habui hac de re lectores monere, et eam partem codicis S, quae nulli mihi usui fuit, designare littera S2.

37.

Tr. = Breviarium e codice Treverensi 1245, olim coenobii S. Martini. — Bollandiani ediderunt [Anal. Bolland., tom. II, p. 9.] “martyrologium hieronymianum e genere contractorum e codice bibl. civitatis Treverensis 1245, quondam 1418, membraneus, foliorum (seu paginarum) 275, formae minoris”. Pertinuit ad coenobium S. Martini. Editori aetas eius partis codicis, qua continetur martyrologium, referenda videtur ad saeculum VIII vel ad exordia noni; cuius iudicii argumenta edisserit valida et a peritorum nullo improbanda. Praesertim notandum “plerosque sanctos recentiores saeculis VII et VIII in margine vel supra lineam adiectos esse”. Cum totum textum pari diligentia et peritia typis expressum attente examinaverim, vidi contractum esse e Gellonensi; ita tamen ut interdum ad formam Labbeani magis videatur accedere quam ad Gellonensis. Pauca propria habet additamenta, quae desunt in G. Pluries Nicomediam ciet cum codice G loco Niciae, quae Labbeani lectio est. Pridie idus et idibus ian., ubi lectio G perturbata est, Treverensis ab ea recedit, accedens ad Lab. Contra IIII non. apr. meminit Niceti confessoris, de quo Lab. tacet: VI id. febr. meminit Sebastiani, de quo G tacet. In summa pendet e breviario simili quidem Gellonensi et Labbeano, minime vero directe ab alterutro. Eius varia lectio vix raro mihi visa est aliquo nomine digna, quae in Excerpta col. II reciperetur. Additamenta huic codici propria, plerumque secunda et tertia manu exarata, a textu recensionis Autissiodorensis manifeste aliena praetermisi.

38.

Breviarium e codice Treverensi S. Maximini. — Sollerius [Act. SS., Iun. tom. VII, p. II, p. 47 et sqq.] edidit martyrologium mensis iulii tamquam specimen breviarii hieronymiani e codice Sancti Maximini apud Treveros descripto ab A. Wilthemio. Neque de codicis aetate et historia Wilthemius aut Sollerius quicquam referunt. Tantummodo reperio Sollerium scripsisse codicem Sancti Maximini antiquius fuisse et brevius illis, quos l. c., p. VIII, expendit, et sunt saeculi fere XI. De eodem Sollerius paucis egit in Prolegomenis ad Usuardum § 39. Huius codicis quae nunc sedes sit, ignoro; certe alius est a Treverensi (T) nuper vulgato in Analectis Bollandianis, tom. II, p. 9 et seqq. Quare eius non nisi mensem iulium editionis Sollerianae potui examinare. Inde agnovi huic breviario multam affinitatem esse cum Remensi (R3): sane commemorationes proprias provinciae Remensis in codice S. Maximini haud infrequentes fuisse Sollerius testatur in proleg. ad Usuardum (§. 39). Non pauca tamen in Remensi leguntur, quae desiderantur in Treverensi S. Maximini et vice versa. Id e solius mensis iulii examine didici. Sed quae mense iulio in codice S. Maximini exhibentur neque redeunt in Remensi, cuncta pendent ex aliis breviariis vel e codicibus plenariis nobis notis; uno excepto natali S. Pancratii, sine ulla loci annotatione adscripto diei XII kal. aug., sic: Nat. S. Pancrati. In Africa nat. SS. Victoris (praeterea nihil). Africae Victorem cum aliis martyribus hac die assignant codices pleniores col. I et III : eadem die Pancratium neque pleniores neque breviati ulli norunt. Neque plura de codice S. Maximini mihi suppetunt monenda; quo, utpote mihi ignoto praeter mensem iulium, usus minime sum.

§ III. KALENDARIA VEL KALENDARIIS SIMILIA DERIVATA EX HIERONYMIANIS.

Quibus notis kalendaria a martyrologiis discernantur, harum rerum periti satis norunt. Kalendaria festos dies maiores et liturgicas tantum commemorationes consignant. Quorum antiquissimum ad hanc diem nobis notum est feriale Philocalianum Romanum [Vid. quae scripsi in Roma sotterranea, tom. I, p. 116 et seqq.] , cuius nexus cum martyrologio hieronymiano manifestus est; neque tamen inde pendet tabula Philocaliana. Cui proxime accedit kalendarium codici liturgico Veronensi insertum, sed imperfectum; tres enim menses desiderantur. Tum succedunt libri lectionarii, qui comites dicebantur; id est sacerdotibus ad sacra facienda destinatis comites assidui [Vetus codex lectionarius ecclesiae Toletanae nuper editus ridiculo errore dictus est Comicus loco Comes. Vid. Morin, Anecdota Maredsolana, tom. I, p. v.] , in quibus, saltem Romae, sola vel fere sola nomina martyrum insigniorum statis diebus praefixa erant lectionibus liturgicis. Neque enim, ut ad usum publicum totius ecclesiae et stationum sollemniorum inservirent, erant conscripti, sed ad privatum uniuscuiusque sacerdotis vel uniuscuiusque parochiae, ut plurimum, in agris constitutae. Huiusmodi liber comes recensetur in supellectili ecclesiae Cornutianae in agro Tiburtino an. 471 [Bruzza, Regesto della chiesa di Tivoli, p. 15 et seqq. in Studii e Documenti di Storia e Diritto, tom. I; Duchesne, Liber Pontificalis, tom. I, p. 146 et seqq.] . Eiusdem classis librum comitem edidit Vallarsius, inter libros Hieronymo adscriptos, cui et martyrologium est attributum [Vallarsi, Opp. S. Hieronymi, tom. XI, p. 529 et seqq.] . Quare factum est, ut labente tempore hi fasti liturgici excerpti e libris comitibus et ex evangeliariis in capitula lectionum subdivisis redigerentur in tabulas feriales (capitularia evangeliorum inscribuntur), tamquam veri nominis kalendaria; praesertim in capite codicum, quos vulgo missales appellamus. Horum fastorum nonnulli habiti sunt pro hieronymianis, quemadmodum alii Bedani; licet a martyrologiis hieronymiano et Bedae sint indole et origine prorsus diversi et vix ullo modo inde pendeant [Vid. e. g. Martene, Thesaurus anecdotorum, tom. III, p. 1587, 1591 et seqq., et Zaccaria, Anecdotorum medii aevi, p. 182.] . Hos ego in Excerptis meis numquam adhibui. Sed ne eorum omnis hic notitia desideretur, de hac quoque codicum classe censeo paucis agendum.

Tabula certe Philocaliana, codex liturgicus Veronensis, kalendarium Carthaginiense, capitularia evangeliorum et si quae sunt similia conferri debent cum martyrologio hieronymiano; licet sint origine prorsus distincta. Liber tamen comes editus a Vallarsio cum hieronymianis tali nexu coniungitur, ut huius martyrologii nonnullos errores sive lectiones interpolatas ad eum pervenisse et his inquinatum eum esse possit demonstrari. E. g. III id. aug. Vallarsii Liber comes habet: Romae natale sanctorum Tiburtii, Valeriani, Ceciliae: certo autem constat Tiburtium ea die sepultum via Labicana diversum esse ab eo, qui cum Valeriano et Caecilia via Appia conditus erat. Nomina eorum huc intrusa inscitiae alicuius interpolatoris deberi in Roma sotterranea, tom. II, p. 153, 154 exposui. Quare nomina martyrum in Libro comite Vallarsiano consignata ab exemplari hieronymiano interpolato certe hausta sunt et cum eo conferenda. Qua collatione facta, haud quicquam inde didici profuturum lectioni textus hieronymiani emendandae vel supplendae.

Prorsus oppositum dicendum est de Silvanectensi kalendario, quod e duobus codicibus Parisiensibus saeculi IX edidit Leopoldus Delisle, inter plura variae originis multique pretii id genus documenta [Delisle, Mémoire sur d'anciens Sacramentaires, p. 314 seqq.] . Quorum tamen nulla notas exhibent, quales praefert textus Silvanectensis, in quo annotationes topographicae occurrunt tum locorum diversorum, tum propriae urbis Romae. Urbanae conferendae quidem sunt cum feriali Philocaliano et codice liturgico bibliothecae Veronensis; sed manifestis argumentis probari potest kalendarii Silvanectensis primam originem ab exemplaribus hieronymianis, quemadmodum ea ad nos pervenere, esse prorsus alienam. Nam VIII kal. ian. in utroque codice kalendarii Silvanectensis legitur: via Appia, depositio Urbani, papae et martyris: quae sincera lectio est et historiae monumentis conformis. Sed in exemplaribus omnibus martyrologii hieronymiani eius formae, qua illud nobis traditum est, Urbani natale indicatur via Nomentana, miliario octavo. Cuius erroris ab interpolatore in textum hieronymianum illati quae origo fuerit, iam demonstravi [Vide quae scripsi Roma sotterranea, tom. II, p. XXIII, XXV; pp. 53, 151 et seqq.] et collega meus Ludovicus Duchesne confirmavit [Duchesne, Liber Pontificalis, tom. I, p. XLVI, XLVII; cfr. p. 144.] . Kalendarium ergo Silvanectense ab hoc errore prorsus immune et veram stationem ad sepulcrum Urbani via Appia designans a textu hieronymiano interpolato, saltem qualem nos habemus, certe haud pendet. Sic XIV kal. iul. martyres Marcus et Marcellianus in corruptelis exemplarium hieronymianorum leguntur positi via Ardeatina in civitate (lege coemeterio) Balbinae (quod fuit inter Appiam et Ardeatinam), cum certum sit illos sepultos esse via proprie Ardeatina ad basilicam Damasi. Sane in kalendario Silvanectensi eo die legitur: Rome, in cimiterio Damasi, Marci et Marcelliani fratrum. Item nonis oct. in exemplaribus hieronymianis depositio Marci papae ponitur via Appia; in kalendario Silvanectensi via Ardeatina. Marcus depositus est in coemeterio Balbinae inter Appiam et Ardeatinam, ita tamen ut ad Ardeatinam potius quam ad Appiam videretur pertinere. Uno verbo kalendarium, de quo dicimus, dignissimum est, quod cum Philocaliano et codice Veronensi conferatur; et cuius ratio habeatur ab hagiographis et archaeologis, praesertim in iis quae spectant ad coemeteria urbis Romae; sed cum textu hieronymiano interpolato originis communio ei nulla intercedit.

Alia tamen sunt kalendaria, quae ab hieronymianis vere pendent, quamquam sint ab eius classis breviariis toto caelo dissimilia. Antiquissimum fortasse huius classis exemplum praebet kalendarium nondum, opinor, editum, uncialibus litteris exaratum exeunte saeculo VII vel ineunte VIII in codice Paris. Nat. 14086, quod fuit vere feriale coenobii Luxoviensis, ad hieronymianam praesertim traditionem accommodatum. Sed multo recentiora kalendaria ex hieronymianis ortum ducunt, de quibus paucis monendum lectorem censeo. Codex e. g. Vat. Ott. lat. 3, membraneus, in-8°, scriptus saeculo XII – XIII continet martyrologium breve redactum in formam kalendarii ad usum coenobii Casinensis; nam ad V kal. oct. legitur: hic in Casino dedicatio etc. Manifeste autem pendet partim ex hieronymianis, partim ex historicis. Sed brevitas annotationum in formam kalendarii efficit, ut quae ex hieronymianis in huiusmodi tabulas strictim referuntur, in pluribus codicibus obvia sint, neque ad textum primigenium iure supplendum vel emendandum videantur adhibenda.

Huius fere classis est fragmentum pervetusti martyrologii ecclesiae Turonensis, quod hoc praefixo titulo edidit Martene [Thesaurus novus anecdotorum, tom. III, p. 1587 et seqq.] , ex manuscripto ecclesiae Turonensis. Kalendario magis quam martyrologio simile est:nam quibus diebus natales martyrum vel confessorum sollemniores desunt, in eorum locum substituuntur duo vel tria nomina absque ullo delectu excerpta e laterculis hieronymianis. E. g. V non. iul. in Turonensi martyrologio – kalendario legitur tantum: Severi, Eufemiae, Eracli. Primum nomen electum est e censu martyrum Tarsi in Cappadocia, secundum e martyribus Constantinopolitanis, tertium ex Alexandrinis. III non. easdem legitur: Agazoni, Triphonis, Theodori. Primum et alterum nomen sunt martyrum Siculorum (Agazoni corruptum loco Agathonis), tertium est martyris Tomitani (corruptum Theodori loco Theodoti). Nonis iisdem: Appollonii, Publii cum aliis XXIX. Nomina sunt electa inter alia multa martyrum Alexandrinorum. Sed in codice Bernensi legitur cum aliis XVIIII, in ceteris codicibus XVIII. Hanc varietatem aliasque similes tanti non feci, ut eas censerem recipiendas e kalendariis et inscribendas in Excerptis col. II.

Specimen valde notabile huius generis kalendariorum, quae cum martyrologio hieronymiano intimo nexu sunt coniuncta vel inde derivata, dant codices italici, saeculi fere IX, Veronensis Capit. CVI et Aretinus fraternitatis Sanctae Mariae VI, 3. In quibus singulis diebus, qui sollemniori festo vacant, in huius locum substituta sunt duo tantum, raro plura, nomina martyrum cuiuslibet loci e codicibus hieronymianis; nulla habita ratione cultus celebrioris. Sic initio mensis ianuarii, praeter dies sollemnes festivitatum Domini nostri vel alicuius sancti, in utroque codice legitur:
III non. Ysidori. machari (in codice Aretino prius. martini, deinde partim deletum).
II non. Aquilini, hermetis.
VI id. Timothei, lucii.
V id. Epicti, vitalis, etc., etc.,etc.

Horum nominum varietates, si quas depravata lectio codicum exhibet, annotandas haud curavi in Excerptis col. II.

Plura de his kalendariis expendendis seorsum a breviariis hieronymianis haud censeo monenda.

CAPUT SECUNDUM.
DE GALLICANA MARTYROLOGII RECENSIONE.

§ I. DE PATRIA ET AETATE RECENSIONIS.

Codices supra declarati multas multimodasque varietates exhibent; alii pleniores sunt, alii breviati; omnes pro diverso usu ecclesiarum monasteriorumve interpolati sunt, propriis additis festis vel commemorationibus. Ea tamen omnigena varietate sublata, communis apparet textus, in omnibus codicibus reperiendus. Is est ad quem studium convertimus.

Exorditur liber duabus epistulis, Chromatii et Heliodori ad Hieronymum, Hieronymi ad Chromatium et Heliodorum. In illa sollicitatur Hieronymus ad laborem; in altera consilium operis aperit. Nempe “famosissimum feriale de archivis Eusebii Caesariensis” evolvit, ut inde extraheret nomina martyrum omni die alicubi colendorum cultorumve. Sed non omnia extraxit, ne multitudo fastidium ingereret. Tot enim sunt, ut vix una dies exstet quae non plus quam quingentis insigniatur. Igitur eos tantum sanctos ex omnibus selegit “qui sunt in amplissima festivitate apud suos”. De nominibus tantum in utraque epistula sermo est, minime vero de historiis, etiam brevissimis. Ceterum apostolorum festa, etsi secundum ordinem kalendarii ea distribuerat, noluit Hieronymus diebus variis dividi, sed in prima parte libelli ea simul composuit.

Sane post epistulas sequitur in codicibus index complectens festivitates omnium apostolorum, incipiens a coryphaeis Petro et Paulo, pergensque ordine quem voluit auctor, certe diverso ab ordine kalendarii. Cum eo indice vel loco eius aliqui codices tradunt Breviarium quoddam Apostolorum, valde diversum, de cuius origine seiunctam prosequemur investigationem.

Post indiculum apostolorum incipit martyrologium, sive a kalendis ianuarii, sive a Natali Domini sumpto exordio. Anni ecclesiastici forma gallicani usus non pauca indicia praebet. Kalendis ianuarii inscribitur festum Circumcisionis Domini, non Octavarum Domini: hoc romanum est, illud gallicanum [Concil. Turon. a. 567, c. 17; cfr. Sacramentarium Bobbiense, Lectionarium Luxoviense, gallicanos libros; Duchesne, Origines du culte chrétien, p. 262.] . Die ianuarii 18 annotantur festivitates Depositionis b. Mariae et Cathedrae s. Petri in Roma [Duchesne, op. cit., pp. 258, 267. Cfr. praeter libros liturgicos gallicanos, Greg. Tur. Gl. mart. 8; Libell. de episcopis Turonicis (Perpetui ep. kalendarium).] , quas priscus Romanorum usus, saltem eo die, penitus ignoravit, sollemnes olim habuit ecclesia gallicana. Diebus martii 25 et 27 commemorantur Passio et Resurrectio Domini [Ibid., p. 252; Perpetui kalendarium; Martini Braccarensis lib. de Pascha, c. 1 (Migne, P. L., tom. LXXII, p. 50).] ; 3 maii Inventio S. Crucis; 29 augusti Passio S. Ioannis Baptistae; 27 decembris Iacobi et Ioannis evangelistae communis sollemnitas; quae omnia gallicanum sapiunt ritum, discedunt a romano [Ibid., pp. 257, 259, 264.] .

Maioris momenti est quod gallicanorum sanctorum festivitates quotidie fere annuntiantur, neque eorum tantum qui sub imperatoribus martyrio claruerunt, aut mox post redditam Ecclesiae pacem floruerunt, quales sunt Hilarius et Martinus, sed eorum, qui usque ad saeculum VI adultum vel senescens honore aliquo apud suos fruebantur. Atque eae commemorationes plerumque ad calcem laterculorum positae sunt, et eo facilius distinguuntur quod textus ibi apparet a consueta corruptela fere immunis. Scilicet ita res sese habuisse videtur, ut, completo et immaniter iam corrupto martyrologio, gallicani sancti accesserint, secundis curis alicuius recensoris. Qui cum reliqui textus sanationem parum curaret aut de ea desperaret, patrios sanctos adiungere satis habuit, idque non infelici omine praestitit; nam qui successerunt scribae ceteros sanctos perrexerunt pessumdare, gallicanis tamen faciem qua recognoscantur non omnino abstulerunt.

Quo Galliae loco recensio ea facta sit non obscure indicant ipsi sancti, pro civitatibus pauciores vel numerosiores. Multae sunt ecclesiae quae nullum ibi sanctum contulerunt, paucae vero quae multos, ut apparet ex tabella subiecta, in qua quae civitates quoties in martyrologio [Hic intellege textum omnibus plenioribus et Epternacensi communem, minime vero textum alicuius codicis singularis.] nominentur enotavi.

EX PROVINCIA

Arelatensi: Arelate 5, Massilia 1, Vapincum 2.
Narbonensi: Narbona 1, Tolosa 2, Nemausus 1, Helena 1.
Elusana: Bigorra 1, Ausci 1, Vicus Iulii 1.
Burdigalensi: Aginnum 3, Santones 4, Pictavi 6.
Bituricensi: Biturigae 6, Arverni 8, Ruteni 1, Lemovices 2, Gabalum 1.
Viennensi: Vienna 8, Genava 2, Gratianopolis 1, Valentia 2, Dea 1, Octodurus 1.
Lugdunensi: Lugdunum 26, Augustodunum 25, Cabillonum 3, Lingones 4.
Senonensi: Senones 2, Autissiodorum 30, Trecae 3, Aureliani 8, Parisii 5.
Turonensi: Turones 7, Cenomanni 1, Redones 2, Andecavi 2, Namnetae 2.
Rotomagensi:
Remensi: Remi 4, Suessiones 3, Ambiani 1, Catalauni 1.
Trevirensi: Treveri 4.
Moguntina:
Coloniensi: Colonia 2.
Vesuntionensi: Vesuntio 1.

Autissiodorum, Augustodunum, Lugdunum longe praestant, Autissiodorum maxime. Id eo magis mirum est, quod ea civitas prae duobus aliis ignobilis certe fuit. De ea rara mentio apud Gregorium Turonensem, qui inter tot loca sancta solam ibi S. Germani basilicam nominat, et praeter Germanum nullum episcopum Autissiodorensem, nisi coaevum sibi Aunacharium. Lugdunenses episcopi 14 vel 15 recensentur, Augustodunenses 15, Autissiodorenses 17. Ex Lugdunensibus desunt multi, scilicet 10 inter Irenaeum et Iustum, saeculi V Martinus, Elpidius, Senator. Qui desint ex Augustodunensibus non apparet: ea enim ecclesia catalogos episcoporum non habet nisi valde mutilos. Autissiodorensium vix unus a martyrologio exsulat, id est Droctoaldus, de quo Gestorum [Gesta pontificum Autissiodorensium. Labbe, Nova Bibl.; Migne, P. L., tom. CXXXVIII; Duru, Bibliothèque historique de l'Yonne, tom. I.] auctores (c. 15) “nihil memorabile reperisse” fatentur nisi diem obitus VI id. nov. In unius Germani honorem tria festa assignantur; loca sancta, basilicae saepe nominantur; translationes, dedicationes, id est anniversaria parvi omnino momenti, quae in propria tantum ecclesia celebrari solent, hic saepe recoluntur.

Ceterum ut ea res clariorem in lucem ponatur, hic subicio tria kalendaria, Lugdunense, Augustodunense, Autissiodorense, qualia ex codicibus nostris eruuntur. In iis, nisi aliter notatum sit, recto charactere expressa sunt verba omnibus codicibus maioribus communia, nempe Bernensi, Epternacensi et iis, qui in tertia nostrae editionis columna apponuntur, inclinato charactere quae desunt in Epternacensi, inclinato inter uncos quae desunt in Epternacensi simul et in Bernensi.

KALENDARIUM LUGDUNENSE.

XIIII k. feb. Lugduno ordinatio episcopatus s. Niceti episcopi.
XIII k. feb. Lugduno Galliae Clementis presbyteri [Sanctus aliunde ignotus.] .
III non. feb. Lugduno depositio b. Lupicini episcopi.
id. feb. Lugduno depositio b. Stephani episcopi.
IIII non. apr. Lugduno Galliae depositio Niceti episcopi.
III id. apr. Lugduno Galliae depositio Syagrii patricii [Quis hic fuerit, ambigitur inter plures Syagrios Lugduni notos. Certe iuxta basilicam S. Iusti exstitit conditorium Syagrii consulis, a Sidonio (Ep. V, 17) memoratum.] .
X k. mai. Lugduno Galliae passio s. Epipodi.
VIII k. mai. Lugduno in Gallia [Ita E; cett: In Lugduno civitate Galliae.] passio Alexandri et aliorum XXXIIII [Et aliis XXXIIII B, W etc.] et dedicatio criptae ubi corpora eorum requiescunt.
VII k. mai. Lugduno civitate [Civitate E solus.] depositio b. Rustici episcopi.
IIII non. iun. Lugduno Galliae XLVIII martyrum, hoc est Potini etc.
IIII k. iul. Lugduno Galliae Hirenei episcopi cum aliis VII [VII E, VI cett.] .
IIII id. iul. Lugduno Galliae Viventioli episcopi.
XIIII k. aug. Lugduno Galliae Rustici presbyteri et confessoris [Rustici episcopi E; si hoc verum esset, dicendum foret hic natale ordinationis commemorari, cum iam VII k. mai. depositio notata sit.] .
II non. aug. Translatio s. Iusti episcopi (E). Lugduno Galliae adventus corporis s. Iusti episcopi de eremo.
id. aug. Lugduno Galliae Antiochi episcopi.
X k. sept. Lugduno Galliae Minervini Eleazari cum filiis VIII [Martyres ignoti; mihi videntur esse SS. Machabei; Ado addit: quorum corpora in crypta, quae urbi ab occidente imminet, condita habentur.] .
IIII non. sept. Lugduno Galliae depositio Iusti episcopi [et dedicatio basilicae ipsius].
III id. sept. Lugduno Galliae Patientis episcopi.
II id. sept. Lugduno b. Sacerdotis episcopi.
XVII k. oct. Lugduno Galliae b. Alpini episcopi [Appini E, Albini cett.] .
VIII k. oct. Lugduno Galliae depositio Lupi episcopi.
II id. oct. Lugduno Galliae [translatio corporis s.] Iusti episcopi.
XII k. nov. Lugduno Galliae [Ibi deesse videtur in basilica aut aliquid simile.] Iusti b. Victoris pueri discipuli S. Iusti episcopi.
III id. nov. Lugduno Galliae depositio Verani episcopi [Vinciensis.] .
XVI k. dec. Lugduno Galliae Eucheri [E Cessari.] episcopi.
XVIIII k. ian. Lugduno Galliae Victoris episcopi [Sedis ignotae.] .

KALENDARIUM AUGUSTODUNENSE.

k. ian. Augustoduno depositio b. Agrippini episcopi.
II non. ian. Gai Aedui episcopi [Aed. ep. om. omnes praeter E.] .
VI id. ian. Augustoduno depositio b. Egemoni episcopi.
non. mai. Augustoduno depositio b. Placiti presbyteri [Ignoti.] .
id. mai. Augustoduno Rheticii episcopi.
VIII k. iul. In civitate Augustoduno depositio s. Simplicii episcopi.
k. iul. Augustoduno depositio Leontii episcopi.
II non. iul. Augustoduno depositio [Pro dep. E habet passio, errore, ut creditur; nam de eodem sancto videtur agi, qui de k. iul. iam memoratur. Sed potuit pro Augustoduno Lugduno scribi; Lugduni enim episcopus Leontius solus ex iis, qui saeculo VI illi ecclesiae praefuerunt, in martyrologio hieronymiano minime commemoratur.] s. Leontii episcopi.
II k. aug. Augustoduno dedicatio ecclesiae senioris [et s. Nazarii] et translatio multorum sanctorum martyrum [in ipsa ecclesia] [[] solus B.] .
III non. aug. Augustoduno depositio Eufronii episcopi.
non. aug. Augustoduno Cassiani episcopi.
XI k. sept. Augustoduno in Galliis s. Symphoriani martyris.
X k. sept. Augustoduno Flaviani episcopi.
VIIII k. sept. In territorio Edua civitate vico Cervidunensi [Cernon, Nièvre. Sanctus iste Clodovei temporibus vixit.] dep. s. Eptadii presbyteri.
VI k. sept. Augustoduno natale [Depositio E W.] domni [Sancti W.] Syagrii episcopi.
[IIII non. sept. Augustoduno depositio b. Syagrii episcopi.]
II id. sept. Augustoduno civitate Evantii episcopi.
id. sept. Augustoduno b. Nectarii episcopi.
VIII k. oct. In Gallia civitate Augustoduno vico Sedeloco natale ss. Andocii Thyrsi et Felicis martyrum.
V k. oct. [In territorio] Aeduae civitatis castro Duisma [Castr. Du. solus B. Duesme, Còte-d'Or. Sanctus saeculi V.] natale Florentiani.
k. nov. In Gallia Augustoduno Pimini [Ita E; Primini B; Primi cett. Hic in Actis SS., Nov. tom. I, p. 130, ad Alexandriam refertur coniectura audaci et incerta.] episcopi.
II non. nov. Augustoduno Proculi episcopi.
XIII k. dec. Augustoduno Simplicii episcopi.
X k. dec. Augustoduno [Leoduno Galliae male E.] Pragmatii episcopi.
VI k. dec. Augustoduno depositio s. Amatoris episcopi.

KALENDARIUM AUTISSIODORENSE.

XVII k. mai. In Autesiodero Galliae dedicatio baptisterii qui est iuxta basilicam s. Germani episcopi et confessoris [ubi sunt conditae reliquiae s. Iohannis evangelistae. In eadem die dedicatio altaris s. Iuliani martyris qui Brivate partibus est].
[XIIII k. mai. Autisiodero in Gallia dedicatio ltaris senioris ecclesiae.]
XII k. mai. In civitate Autisiodoro s. Meriani [Ita E; cett. Martini. Vixit saeculo V.] presbyteri et confessoris.
k. mai. Autissiodoro civitate depositio s. Amatoris episcopi.
VI non. mai. Altiodoro translatio corporum ss. confessorum Optati episcopi, Memori presbyteri et Sanciani presbyteri.
V non. mai. In civitate Autisiodoro depositio et translatio sanctorum [Ita E. Cett. addunt et confessorum.] Eusebi presbyteri et Aviti diaconi.
III non. mai. Autisiodoro translatio et depositio [Pro tr. et dep., cett. habent depositio et translatio corporis.] s. Corcodomi diaconi in basilica s. Amatoris.
III non. mai. Autisiodoro passio s. Iuviniani [Iuliani E.] lectoris et martyris [translatio [Haec solus B.] in basilica s. Amatoris].
II non. mai Autisiodoro depositio Valeriani [Ita E; cett. Valeri.] episcopi.
VIII id. mai. Autisiodoro depositio Elladi [Pelladi E.] episcopi.
III id. mai. Autisiodoro depositio et translatio corporis s. Marcelliani episcopi.
XVII k. iun. Autisiodoro civitate s. Peregrini episcopi (E). In territorio Autesioderensi vico Baiaco passio s. Peregrini episcopi primi civitatis ipsius.
XII k. iun. In civitate Autisiodoro depositio b. Valentis [Valis alii.] presbyteri et confessoris.
XI k. iun. In civitate Autisiodoro depositio et translatio corporis s. Helenae virginis.
VII k. iun. Autisiodoro civitate passio Prisci. Autisiodoro [Ita B; cett. In territorio Autisiodorensi.] loco Cociaco passio s. Prisci cum sociis suis innumera martyrum multitudine.
IIII id. iun. In Autisiodoro depositio Censuri episcopi.
XVI k. aug. Autisiodoro [depositio b.] Theodosii episcopi.
VI k.aug. Autisiodoro civitate [Ita E; cett. In civ. Aut.] depositio s. Etherii episcopi.
IIII k. aug. Autissiodoro civitate depositio b. Ursi episcopi.
II k. aug. Autisiodoro depositio s. Germani episcopi et confessoris et [Et-episcopi Ita E B; cett. Aunachari episcopi (natalicium C S) de ordinatione episcopati.] natale domni Aunarii [Auinari E; Aunachari cett.] episcopi.
VII k. sept. Autissiodoro Eleutheri episcopi.
II k. sept. Autissiodoro Optati episcopi.
X k. oct. Autissiodoro Germani episcopi. (E) In Gallia civitate Autisiodero [Ita B; cett. In Autisiodoro civitate Galliae.] adventus et exceptio corporis s. Germani episcopi et confessoris ab Italia.
IIII k. oct. Autisiodoro Elodii [Ita E; cett. Alodii.] episcopi.
III k. oct. Autesiodoro depositio Fraterni episcopi.
k. oct. S. Germani episcopi. (E) In Gallia civitate Autisioderinsium depositio s. Germani episcopi et confessoris.
IIII non. oct. Autisiodoro depositio Marsi presbyteri.
III non. oct. Autisiodoro [Ita E; cett. in Gallia civitate Aut.] Firmati diaconi et Flavianae [Flavinae E.] virginis Deo sacratae..
II non. oct. In Gallia civitate [Ita E B om. Gallia civ.; cett. om. Gallia.] Autisiodoro Romani episcopi.
XIIII k. ian. Autisiodoro civitate b. Gregorii episcopi.

Igitur primo, ut ita dicam, conspectu, recensio nostra Autissiodorensem sese prodit. Sed maius est quod in principio cuiusvis mensis appicta sit rubrica Laetanias indicendas. De litaniis certis anni diebus peragendis documenta plurima habemus in libris liturgicis, in kalendariis, in conciliorum canonibus; de litaniis mensualibus nulla nisi in Gestis episcoporum Autissiodorensium. Ibi c. 19 relata est constitutio quaedam Aunacharii episcopi, quae etiam Guntramni regis auctoritate roborata fuit, quaeque spectat ad litanias. Quolibet mense, die kalendarum, Autissiodori ab una ex urbanis basilicis litania agebatur, reliquis diebus ab ecclesiis vicorum. Cum ea constitutione congruere rubricam de litaniis indicendis, initiis mensium in martyrologio praescriptam, primus Rossius vidit.

Idem inspectis nataliciis episcoporum agnovit ultimi inter Autissiodorenses praesules, qui ibi nominantur, nempe Aunarii vel Aunacharii, non depositionem commemorari, sed natale suscepti episcopatus; unde, cum non de celeberrimo aliquo episcopo agatur, cuius utrumque anniversarium potuerit etiam eo mortuo celebrari, sed de gregali, ut ita dicam, praesule, recte concludit vir [Roma sott., tom. II, p. XVII.] eximius vivente Aunachario martyrologium ad eam formam adactum fuisse quam eruimus ex codicibus. Atque idem dicendum est de Syagrio, Augustodunensi episcopo († 599 vel 600), cuius natale tantum, non vero depositio, in antiquioribus codicibus relatum est [Etiam Nicetii ultimi Lugdunensium episcoporum ordinatio commemoratur (XIII k. feb.); sed adest et eius depositio quae contigit IIII non. apr. 573.] .

Igitur Autissiodori recensitum est martyrologium sub episcopatu Aunacharii, vivente etiam tum Syagrio Augustodunensi, id est circa finem saeculi VI, atque ex ea recensione pendent omnes, quotquot habemus, codices [Argumenta quae obiecit V. De Buck, Études religieuses, 1868, tom. II, p. 284, facile dissolvuntur. Obicit 1° die XVII k. mai commemorari dedicationem altaris S. Iuliani, quam Gesta referunt ab episcopo Palladio fuisse factam, altero Aunacharii successore; 2° die XIIII k. mai. aliam dedicationem altaris quae, ut Gesta tradunt, sub Desiderio celebrata est, Aunacharii successore; 3° die VIII k. iunii sepultura Urbani papae non ad coemeterium Praetextati attributa est, sed loco cuidam viae Nomentanae; quod Libro pontificali contradicit, atque originem habet ex perturbatis lineis tabellae cuiusdam sepulcrorum pontificum, quae non desinit nisi in Zachariam († 752). Ergo non nisi post Zachariam errore isto codices hieronymiani infecti esse potuerunt; ergo archetypus eorum post an. 752 descriptus est. Respondetur: Ad 1um. Gesta minime loquuntur de altari a Palladio exstructo, sed de puellari monasterio condito; immo referunt ante Palladium ibi fuisse S. Iuliani monasterium virorum, “parvo ambitu constructum”. — Ad 2um. In codicibus primariis Epternacensi et Bernensi, haec dedicatio minime legitur; unde apparet eam constituto iam, immo etiam evulgato textu, in quosdam codices esse adiectam. Atque id valeret etiam de praecedenti, si opus esset. — Ad 3um. Erroris fons recte detectus est; sed quomodo probatur tabellam illam VIII demum saeculo fuisse conscriptam? Certe multo ante Zachariam eam exstitisse necesse est; error enim cui ortum dedit iam prostat in codice Epternacensi, Zacharia admodum antiquiore. Ceterum si cui probavi quae asserui de origine alius erroris ex eodem fonte orti, quique spectat ad sepulcra pontificum Aniceti et Soteris (Liber pontif., tom. I, p. CLVII), is ad saeculum VIum hocque non valde adultum tabellam ipsam referet.] .

Verum cum diu sederint Aunacharius et Syagrius, artiores quaerendi sunt limites. Ex tot sanctis Gallicanis quos concorditer exhibent omnes codices, recentissimus est (XII k. feb.) Avitus Arvernorum episcopus, Turonensis Gregorii praeceptor et amicus. Is de eo saepe verbum facit, ita ut appareat Avitum in vivis fuisse adhuc an. 590, quo dicitur captivorum quorundam libertatem ab Eulalio comite obtinuisse [H. Fr., X, 6.] . Ceterum etsi ultra hoc tempus in Historia Francorum minime compareat, videtur tamen perdurasse usque ad finem circiter anni 591, quo exeunte finem Gregorius posuit annalibus; nam qua erat cum Avito coniunctione devinctus, eius obitum ab eo praetermissum fuisse non facile quis existimabit. Ergo non ante diem 21 ianuarii an. 592, obiit Avitus; neque ante eum annum describi potuit archetypus omnium quotquot novimus codicum recensionis Autissiodorensis. Sed neque multo post. Constat enim codices nostros qui tot saeculi VI praecedentiumque commemorationes et easdem et iisdem terminis et eodem laterculorum loco exhibent, immaniter discordare in hagiographia saeculi VII, immo et saeculi VI extremi. Quod nunc in genere dictum clarius in sequentibus apparebit.

§ II. DE CODICUM CLASSIBUS ET AUCTORITATE.

Familias codicum quas iamdudum constituit Rossius [Roma sott., tom. II, p. XI et sqq.] omnino esse servandas et ego censeo, et, ut arbitror, censebit quisquis paulo attentius textus inter se conferet quos in tribus columnis distribuimus.

Codex Guelferbytanus, olim Wissenburgensis, cum iis qui litteris L, M, V, designantur, exemplar nobis repraesentat saeculi VIII fere mediantis, quod erat ad usum Fontanellensis in Neustria monasterii. Ad eandem regionem pertinuit codex C Corbeiensis et codex S, origine, ut videtur, Baiocassinus. Sed omissis Fontanellensibus aliisque eius generis additamentis, textum communem omnes eodem modo referunt.

Bernensis, cuius progenitorem aliquem in Bituricensi territorio fuisse conicio, etsi in multis cum superioribus concordat, multa tamen habet sibi propria. Neque ea tantum continentur in rubricis topographicis, quae saepe ibi plenius enuntiantur, aut in festis sanctorum saeculi VII; diversitas enim attingit aliquando textum ipsum communem.

Epternacensem inter et ceteros quos nominavi, id est qui ei sunt in editione nostra a dextris et a sinistris, diversitas currit longe maior quam ea qua Bernensis discedit a superioribus. Breviatum eum dixit Rossius; utique breviatus est, maxime in rubricis locorum. Sed textus quem breviatum tradit mire diversus fuit ab eo quem ceteri simul repraesentant. Ideo mihi videtur constituere per se solus unam classem codicum eamque originis antiquioris; ceteri simul alteram; demum, excepto Bernensi, qui reliqui sunt tertiam posteriorem. Quod stemmate prae oculis tibi pono.

De familia tertia, res est tam clara ut satis esse possit lectorem remittere ad textum, cuius duobus tribusve laterculis paulo attentius inspectis ipse videbit quam arte inter se cohaereant omnes isti codices, quam saepe tum a Bernensi tum ab Epternacensi recedant. Ut aliquod exemplum afferatur, sumi potest dies XVI k. mart. Ibi multa verba ad omnibus codicibus N absunt, quae in E et in B leguntur [Uncis inclusi quos E non habet.] : Proti. Luci: [hii in mare missi sunt.] Item Cyrion presbyteri… Agathon exorcistae: [hii omnes igne combusti sunt]. Hic Bernensi brevior est N; est aliquando plenior, ut in VIII k. ian. ubi habet Basilei, in VII id. ian. ubi habet et Ianuari, in Grecia Pole, quae etiam in E leguntur, non vero in B. In festis Augustodunensibus et Autissiodorensibus plenissimus est omnium. Solus IIII non. sept. refert depositionem S. Syagrii, episcopi Augustodunensis. Vide supra in kalendario Autissiodorensi quanta adiciat textui Bernensi ad dies XVII et XIII k. maii: solus ibi commemorat dedicationes altarium S. Iuliani et senioris ecclesiae. Hanc posteriorem scimus a Desiderio Aunacharii successore fuisse celebratam [Cfr. supra p. XLIII, n. 3.] , ideoque post completum et vulgatum martyrologium. Quod haec absint a Bernensi textu, omnium minime decurtato, id probare videtur iam a fonte communi rivulum Bernensem currere coepisse, cum ea fuerunt in martyrologium relata. Ad eandem aetatem reducimur serie festorum saeculo VII adulto vel VIII institutorum, in quibus semper discordant B et N sive in tenore annuntiationis sive in loco. Simul quidem procedunt usque ad finem saeculi VI, eumque simul procedentes excedunt, iisdem verbis commemorantes depositionem S. Gregorii papae (604) et passionem S. Desiderii Viennensis (611); sed ultra alius alia via pergit. Ceterum passio S. Desiderii vix potuit festo recoli et kalendariis ecclesiasticis inseri, dum Brunechildis regina rebus Burgundicis praesideret, id est ante an. 614 [Cfr. Vitam Desiderii antiquissimam in Anal. Boll., tom. IX, p. 260.] . Atqui eo ipso anno primum comparet Desiderius Autissiodorensis, in concilio Parisiensi hoc anno habito.

Regnante igitur in Burgundia Clotario II, suam textus Bernensis iniit viam; neque diu fuit quin ex Autissiodoro exemplar emigraret aliud, cuius progenies per monasteria Neustriae disseminata tertiae nostrae familiae codicibus originem dedit.

De textu Epternacensi decernere non adeo facile est; est enim in multis breviatus; quare quae ei desunt non semper ideo desunt quia defuerunt in exemplari maiori ex quo breviarium fluxit; sed potuerunt ibi adfuisse et consilio esse praetermissa. Attamen nullum ibi festum post Aviti episcopi Arverni depositionem eodem modo quo in ceteris annuntiatur; praeter Columbanenses abbates duo, Attalam et Eustasium [VI id. mart., IIII non. april. Sunt hi proprii textus Epternacensis.] , unus Gallicanus occurrit sanctus saeculi VII, Desiderius Viennensis, cuius festum longe aliis verbis et alio loco annuntiatur quam in ceteris codicibus (X k. iun.); festum S. Gregorii ita indicitur: S. Gregorii papae Romensis, cum ceteri habeant: Romae depositio S. Gregorii episcopi beatae memoriae; aliquot sanctorum qui inter an. 580 et 600 obierunt et concorditer in aliis codicibus memorantur, in Epternacensi ne tenuissimum quidem apparet vestigium; ii sunt: k. iul. S. Eparchius († 581), id. aug. S. Radegundis († 587), VI. k. feb. S. Sulpicius I († 591), VI k. apr. Gunthramnus rex († 593). Si quos alios omittit sanctos Gallicanos, ii plerumque Pictavienses sunt vel vicinarum civitatum: III k. ian. Florentius Pictaviensis, Perpetuus Turonensis; XVIIII k. feb. S. Amantii dedicatio Pictaviensis; IIII id. feb. Troianus, Santonensis et Baldegundis Pictaviensis; V id. iun. Vincentius Aginnensis; V. k. iul. S. Florentii Pictaviensis translatio [Cfr. IIII non. iul. E: Translatio S. Martini in Turnis; cett.: In Galliis Toronus civitate ordinatio episcopatus et translatio corporis S. Martini ep. et conf. et dedicatio basilicae ipsius.] ; V id. iul. S. Basinus Pictaviensis; V id. aug. S. Martinus Brivensis; k. nov. S. Hilarii Pictaviensis dedicatio. His adde Radegundem, Sulpicium, Eparchium, de quibus supra dicebam. Quae omnia nego simul omitti potuisse, si codex plenus unde pendet Epternacensis similis fuisset illi quem repraesentant ceteri codices. Horum textus ex interpolato vel, si malueris, locupletato multis additamentis exemplari defluxit; Epternacensis ex puriore et antiquiore.

Atque id saepe confirmat comparatio lectionum in iis locis, ubi eadem omnes codices referunt. Hic mihi sumas velim laterculum prid. k. ian. et ista conferas, quae spectant ad sanctos Romanos.

CODICES PLENI.
EPTERN.
Romae [via [Uncis inclusa propria sunt fragmenti Laureshamensis. Cfr. supra p. XI.] Salaria in cymiterio Iordanorum] Romae
Donatae, Pauli, Donatae, Paulinae,
Rogatae, Dominandae, Rusticianae, Nominandae,
[…] Serotinae, Saturninae,
Hilarinae. Hilariae.
[…] et in cymiterio Priscillae
dep. s. Silvestri ep. dep. s. Silvestri. ep.

Viden Epternacensem pleniorem aliquando esse tam in sanctorum quam in locorum ipsorum nominibus? Ex VII virginibus romanis ceteri duas omiserunt, hic totum chorum producit; Silvestri sepulturam in cymiterio Priscillae indicat, de quo ceteri verbum non faciunt. Atqui, in kalendariis antiquis ex quibus martyrologium conflatum est neque coemeterium defuit neque omissa est aliqua ex sanctis virginibus.

Sed redeo ad sacras illas virgines; bis enim occurrunt in laterculo. Quae primum tradant codices iam vidisti; quae deinde et post alia, ea sunt:

CODD. PLENI.
EPTERN.
Paulinae, Nominandae. Romae, Rogatae.
Donatae, Rogatae. Dominandae, Hilarinae.

In Epternacensi repetitio intellegitur; tria haec nomina superius male vel aliter scripta fuerunt: pro Rogatae Rusticianae, pro Dominandae Nominandae, pro Hilarinae Hilariae. Correctio appicta est in margine, mox transiit in textum. Sed quid dices de ceteris codicibus, ubi omissa prius Serotinae Saturninaeque nomina minime supplentur, ubi Donata et Rogata sine causa repetuntur, ubi pro recto Dominandae nomine, Nominandae falsum occurrit, ubi in solo Paulinae pro Pauli nomine profectus aliquis est agnoscendus?

Adi nunc laterculum XV k. aug. Ibi nodus apparet inextricabilis, qui multorum eorumque doctissimorum virorum torsit ingenium [Imprimis sapientissimi H. Stevenson Scoperta della basilica di S. Sinforosa. Romae 1878, p. 47 – 92.] . Codices pleniores ita exordiuntur: Romae via Tiburtina miliario VIIII Symphorosae matris VII germanorum quae cum ipsis posita est. Nomina vero germanorum haec sunt: Petri, Marcelliani, Ianuarii, Dionysii, Semproni, Clementis, Germani et Irenaei quorum gesta habentur. In Dorostoro Aemiliani, Bassi, Maximi, Pauli, Secundae, Donatae. Dies XV k. aug. sollemnis est Romae memoria S. Sympherusae, cuius VII filii die V kal. iul., id est XXII° ante die proprio festo recoluntur. Qui scripsit ea quae prae oculis habes voluit hodie non matrem tantum, sed cum matre filios nominari idque praestitit ipse, gestis allegatis quae tum habebantur quaeque et nos habemus. Verum valde mirum est quod pro septem filiis, sollemni numero, octo afferat, eosque alienis plane nominibus designet. Nota enim sunt vera nomina, tam ex gestis quam ex ipso martyrologio nostro ad V k. iul., ubi eadem quae in gestis eodemque ordine recitantur. Nunc te conferas, quaeso, ad Epternacensem: In Dorostoro natale Aemiliani, Secundae, Donati, Bessi, Maximi, Pauli Romae Senforensae matri VII germanorum Petri, Marcelliani, Ianuarii, Dionysii, Sempronii, Clementis, Germani et Irenaei. Habemus laterculum Dorostorensem, in cuius medio interpolata est S. Sympherusa; tolle verba Romae Senforensae matris VII germanorum, aut alibi pone: omnia recte procedent. Omnes scilicet, tam Petrus, Marcellianus, etc. quam Aemilianus ceterique ad Dorostorum referentur; neque confusio ulla apparebit neque pugnare inter se nominibus numeroque Sympherusae filios videbimus. Sane auctor ipse archetypi unde pendent codices pleniores vidit hic aliquid esse mutandum, et S. Sympherusam de secundo loco transtulit ad initium laterculi. Bonum certe consilium, in quo utinam constitisset! Sed noluit filios a matre separari et addidit: Nomina vero germanorum haec sunt. Deinde minime inspectis gestis unde vera nomina proferre potuisset, sibimet finxit ea ipsa esse quae S. Sympherusam sequebantur in laterculo Dorostorensi, postquam ibi inserta fuerat. Igitur ea descripsit, ne hoc quidem curans quod octo essent non septem, iisque subdidit clausulam: quorum gesta habentur. Habebantur certe, sed non legebantur.

Accipe et minora quaedam. Solus E XV k. feb. habet: Romae via Salaria, Priscellae; solus XVII et XIII k. feb. recte profert nomen viae Corneliae, quod alii aut pessumdant aut omittunt; solus XIII k. feb. annotat huius viae mil. ab urbe XII coli sanctos Marium, Martham et ceteros; solus X k. feb. notam topographicam retinet: Romae via Salaria vetere. In laterculo IIII id. aug. solus servavit verba et alio loco virorum XI et virginum XII, quae spectant ad nomina paulo infra recitata: Crescentionis… Mariae. Id. aug. Synnadensis martyris verum habet nomen: Antonini, de quo testimonium dat syriacus menologus [Vid. infra.] , cum pro Antonini pleniores codices habeant: S. Antiochi episcopi. At de hoc mendo inquirere iuvat. Ecce tibi utramque lectionem:

COD. PLEN.
EPTERN.
Sinnada Frigiae Frigia
S. Antiochi ep. Antonini
Lugduno Galliae Lugduno
Anoci ep. Antiochi ep.

Scilicet iam exstabat recensio Autissiodorensis, cum in archetypo omnium codicum pleniorum corruptum est nomen episcopi Lugdunensis et de Antiocho factus est Anocus. Quod cum cuidam lectori compertum fuisset, in margine verum nomen adscripsit: S. Antiochi. Postea superveniens antiquarius aliquis et sibi codicem describendum sumens, correctionem in textum intulit alieno loco, scilicet S. Antonini, qui non tantum a sede propria pulsus est, sed a martyrologio omnino exterminatus.

IIII id. sept. Hilarium quendam episcopum Romae depositum Epternacensis commemorat: Romae depositio Hilarii episcopi, qui certe diversus est a papa cognomine [Lib. pont., tom. I, p. 247, n. 13.] , neque ut talis producitur a nostro. Sed in plenioribus personae confusae sunt: Romae depositio B. Hilarii papae per quem Victurius ordinem pascalem conscripsit.

V kal. oct. in Bizantio celebrari dicuntur SS. Cosmas et Damianus; in Epternacensi nomen recte profertur; in ceteris corruptissime, ut factum sit Aducie vel Aducia. V id. oct. in ceteris nota geographica reperitur omnino corrupta: In Acervo Siciliae; in nostro In Anazobon Ciliciae, ubi notissimam urbem Anazarbum statim agnoscis. VIII kal. nov. de S. Gavino haec habet Epternacensis: In Sardinia in Turribus Gavini; ceteri: In Sardinia Sabini. Scilicet nomen civitatis unus servavit Epternacensis; unus etiam nomen sancti recte producit.

Atque haec satis sint, pauca de multis, ut solent dicere hagiographi; cetera proferentur si quando contigerit restitutionem textus cum idoneo documentorum apparatu publicam in lucem emittere. Non tamen a codicibus eorumque familiis distribuendis discedam quin uno verbo absolvar a diversitate quadam qua codex Epternacensis a plenioribus recedit. Nimirum initio mensium omittit formulam Litanias indicendas. Quod duobus modis explicari potest. Aut enim in primigenia Autissiodorensi recensione verba illa praescripta sunt aut non, fuerunt. Si prius, dicendum est ea, cum nihil utilitatis haberent extra dioecesim Autissiodorensem, consilio omissa fuisse sive in codice Epternacensi sive in aliquo ex eius progenitoribus. Si posterius, vestigium novum tenemus antiquitatis. Sed inter hoc et illud non facilis est disceptatio. Itaque sufficit in iis litaniis documentum agnoscere Autissiodorensis originis eorum qui has praescribunt codicum, vi sua manente aliis rationibus quibus probatur eiusdem originis esse omnes omnino quotquot novimus codices.

CAPUT TERTIUM.
DE MARTYROLOGII ORIGINE ET FONTIBUS

Autissiodorensis illa recensio de qua usque modo egimus, attingi non potest nisi sustuleris multimodam codicum varietatem et in hoc tantum defixeris oculos quod omnibus commune est aut de quo omnes in solido testantur. Nunc gradus est faciendus, quo de ipsa recensione Autissiodorensi ad primigeniam operis formam ascendamus et de Gallia transeamus ad veram martyrologii nostri patram. Non enim in Gallia primam vidit lucem. Gregorius Magnus pontifex et ante eum Cassiodorus illud prae oculis vel certe in mente habuerunt. Scilicet a Gregorio papa petierat Alexandrinus episcopus Eulogius, ut sibi “cunctorum martyrum gesta quae… Constantini temporibus ab Eusebio Caesariense collecta sunt transmitteret.” Respondit [Ep. VIII, 28 (J. 1517).] pontifex se de collectione illa nihil scire, gestorum qualemcumque collectionem frustra Romae quaesivisse, nec aliud repperisse “nisi pauca quaedam (gesta) in unius codicis volumine collecta.” Quibus dictis ita pergit: “Nos autem paene omnium martyrum distinctis per dies singulos passionibus collecta in uno codice nomina habemus atque cotidianis diebus in eorum veneratione missarum sollemnia agimus. Non tamen in eodem volumine quis qualiter sit passus indicatur, sed tantum modo nomen, locus et dies passionis ponitur. Unde fit ut multi ex diversis terris atque provinciis per dies, ut praedixi, singulos cognoscantur martyrio coronati. Sed haec habere vos beatissimos credimus.” Haec speciei, quam prae se fert martyrologium nostrum, apprime concordant. Igitur an. 598 martyrologium hieronymianum notum erat Romae, neque ut recens editum opus, sed ut quod et in Urbe prisco usu adhiberetur et in longinquis regionibus haberi crederetur.

In libro de Institutione divinarum litterarum, c. 32, Cassiodorus monachos suos hortatur ut vitas Patrum legant aliaque ad aedificationem pertinentia, inter quae recenset et passiones martyrum: “Passiones martyrum legite constanter, quas inter alia in epistola S. Hieronymi ad Chromatium et Heliodorum destinata procul dubio reperietis, qui per totum orbem terrarum floruere, ut sancta invitatio vos provocans ad caelestia regna perducat.” Epistula S. Hieronymi de qua hic agitur, non potest diversa esse ab ea quae martyrologio nostro praefigitur; sed in ea passiones martyrum neque adsunt neque nuntiantur in martyrologio reperienda. Quae cum ita sint, suspicio confusionis oritur. In aliquo suo codice Cassiodorus habuit passiones martyrum collectas, quibus quasi praefationis loco vel ipsum martyrologium cum epistulis vel epistulae tantum praefixae erant; Hieronymianae epistulae titulum ad totum codicem pertinere credidit, atque ita in ea epistula passiones legendas esse monuit [Aliter hunc nodum (supra, p. XI) solvit Rossius, cui tamen assentiri non possum.] .

Hac aliave ratione Cassiodorum interpreteris, id certum manet ipsi notam fuisse epistulam Pseudo-Hieronymi quae martyrologio nostro praescribitur, ideoque circa medium saeculum VI ipsum martyrologium in Italia exstitisse. Sed ex codicibus illis italis, quales et Romae et in monasterio Vivariensi reperiebantur, nullum novimus; neque ulla inde progenies, nisi Autissiodorensis, ad nos usque pervenit. Ideo ut ipsos ipsamque primam operis formam nobis repraesentare possimus, Autissiodorenses codices adire oportet; qui qua via et ratione eum in finem tractandi sint, iam lectoribus exponemus.

Primo Gallicana additamenta omnia tollenda sunt, sive ad praecipuum anni ecclesiastici ordinem spectant, sive ad sanctorum commemorationes. Id parum difficultatis habet, cum Gallicana omnia optime plerumque servata sint atque a reliquo textu primo intuitu distinguantur. Verum, iis deletis, quod superest intricatissimam quandam farraginem exhibet. Eadem nomina vel eaedem series nominum in diversis laterculis recurrunt, iisque non semper vicinis; saepe in eodem laterculo bis terve repetuntur. Locorum rubricae et ipsae inepte repetitae, indebitis sanctorum nominibus praescriptae, confusionem augent magis quam dissipant. Certe videtur textus, quem ex collatis inter se codicibus nobis eruere licet, ex duobus vel pluribus exemplaribus, si non ubique, saltem multis in locis esse conflatus. Scilicet appositis in alicuius codicis margine lectionibus ex aliis petitis, supervenit infaustus scriba qui in unum omnia conglutinavit. Hoc nominum quod apte dixeris pulmentum, sive in Italia sive trans Alpes coctum est, appositum est recensori Autissiodorensi.

Sed et nobis apponitur. Unde ut nos expediamus subsidia quaerenda sunt. Ea duplicis generis sunt. Ad prius referenda sunt kalendaria ipsa quae in martyrologium coaluere. Si quae exstant, omnino sunt investiganda; ex iis enim imprimis lux est speranda. Alterius generis sunt ipsae sacri cultus traditiones, de quibus testantur libri liturgici, passiones aliaeque historiae sanctorum, inscriptiones, monumentave pictoriae artis quae spectant ad sanctos.

Verum de huius generis fontibus vix aliquid in genere dici potest; usus eorum quis sit vel esse possit commentarii diurni aliquando, ut speramus, ostendent. Hic ad proximos martyrologii fontes, ad kalendaria martyrologiave antiquissima quae hieronymiano praecesserunt tractatio est restringenda. Agedum viam ingrediamur.

Si additamenta quaedam exceperis, italica pleraque, de quibus post alia dicemus, hieronymianum corpus tribus fere constat elementis: Romano kalendario, Orientali martyrologio et Africanis laterculis.

§ I. DE ROMANO KALENDARIO.

Primum dicam de Romano kalendario, de quo Rossius saepe disseruit, dum investigandis martyrum Romanorum memoriis operam navaret fructibus insignem. In hieronymiano martyrologio saepe recurrit rubrica topographica Romae, sub qua ordinantur festa tam urbana quam suburbana, aliquando etiam locorum a Roma admodum dissitorum. Urbanae basilicae saepe annotantur, eae scilicet in quibus sacrae stationes celebrari consueverant; extra Urbem coemeterium indicatur, adiecto viae nomine; si quando agitur de basilicis longe positis, etiam quot miliariis ab Urbe distent admonemur. Eae rubricae saepe luxatae sunt et male cum nominibus sanctorum compositae. Verum tanta est ubertas documentorum circa sanctos Romanos, tot libris liturgicis, topographicis, tot passionibus, historiis, qualis est v. g. celeberrimus Liber pontificalis, adiuvamur, ut quae confusa sunt, studio et ingenio discerni tamen possint, spesque affulgeat fere totum illud kalendarium aliquando recuperatum iri. Cuius ut aliqua species lectoribus adumbretur, finem decembris mensis cum toto ianuario, quantum quidem potui, restitui.


VIII k. ian. Romae, Iovini, Pastoris, Basilei, Victorianae [Cf. Sacram. Leon. Natale Domini et martyrum Pastoris, Basilei et Ioviani et Victorini et Eugeniae et Felicitatis et Anastasiae. Pro Victorini hic habemus Victorinae; Felicitas et Anastasia ad alia loca referuntur; Iovinus et Basileus martyres via Latina quiescebant: id discimus ex passione S. Stephani pp. (2 aug.), ubi duodecim martyres iuxta illos sepeliuntur a Tertullino, in cuius nomine ecclesia surgebat circa mil. II; ibi “ipse cum multis martyribus iacebat” (De locis ss.) Gesta Iovini et sociorum eius minime exstant.] ; et in cymiterio Aproniani, via Latina, s. Eugeniae virginis.
VII k. ian. Romae, dep. Dionysii episcopi.
IIII k. ian. Romae, Bonifatii episcopi de ordinatione.
III k. ian. Romae,in cymiterio Callisti, via Appia, Felicis episcopi [Apparet IIII et III k. ian. Hunc diem elegi,etsi refraget E, quia congruit cum indice Philocaliano et cum Libro pontificali. Verba in cym. Call. non omnes codices exhibent; nulli via Appia; sed hoc latere suspicor in Appiani (III k.).] .
pr. k. ian. Romae, via Salaria, in cymiterio Iordanorum, Donatae, Paulinae, Rogatae, Dominandae, Serotinae, Saturninae, Hilarinae [SS. virgines VII bis in hoc laterculo comparent. Si codicem E inspexeris, in quo melius servatus est earum catalogus, videbis altera vice tria tantum nomina proferri, Rogatae, Dominandae, Hilarinae, pro quibus supra dederat: Rusticianae, Nominandae, Hilariae. (cfr. supra, p. XLV). Igitur repetitio ex correctione orta est. Ceterum pro Rogata, Rogantina scribitur in itinerariis saec. VII (De Rossi, Rom. sott., tom. I, pp. 176, 177).] ; et in cymiterio Priscillae, depositio s. Silvestri episcopi.
k. ian. Romae, via Appia, coronae militum [Coronae et milites codd.; E. om. Rom. v. Ap. Refert Ado hos martyres sub Diocletiano caesos fuisse. Minime omittendum puto Coranum oppidum situm fuisse supra viam Appiam circa mil. XXX.] XXX.
IIII id. ian. Romae, in cymiterio Callisti, via Appia, depositio Miltiadis episcopi.
id. ian. Romae [Hic codd. inserunt Secundi. Itiner. Salisb. (De Rossi, Rom. sott., tom I, p. 178), in via Lavicana ponit in uno loco in interiore spelunca XL martyres. Sub Gallieno confessos fuisse Ado voluit.] , via Lavicana, coronae militum XL.
XVII k. feb. Romae, via Salaria, in cymiterio Priscillae, depositio s. Marcelli episcopi.
XV k. feb. Romae, via Salaria, Priscillae [E solus.] .
XIII k. feb. Romae, via Appia, in cymiterio Callisti, Fabiani episcopi; et in cymiterio [ad Catacumbas] s. Sebastiani [Ita scribo, collatis duobus laterculis XVII et XIII k. feb. In illo enim sancti Romani viae Appiae et viae Corneliae indebite praelibati sunt. Verba ad Catacumbas suppleta sunt.] ; via Cornelia miliario VIIII …; miliario ab Urbe XII, Mariae, Marthae, Audefax et Ambacum [Etiam hic conferendi fuerunt laterculi XVII et XIII k. febr. In priori indicatur mil. VIIII viae Corneliae, ubi fuit ecclesia SS. Rufinae et Secundae (cf. VI id. iul.), et mil. XIII qui mihi latere videtur sub mentione aliorum XIII quorum nomina Deus noverit. Ad mil. XIII Passio sanctorum Marii etc. eos caesos sepultosque esse refert, et cum ea congruit mil. XII in altero laterculo a solo Ept. memoratum. Nomina martyrum, mire corrupta in utroque laterculo, restaurata apparent in posteriori, ope, ut videtur, alicuius codicis passionis vel liturgiae Romanae.] .
XII k. feb. Romae, s. Agnae virginis.
X k. feb. Romae, via Salaria veteri, [in cymiterio] Bassillae, Maximi [Hic solum Epternacensem codicem secutus (silent enim ceteri), laterculos X et VIIII k. feb. adhibui Ex priore topographicam notam accepi; ex altero cum ipsa nota aliquantulum corrupta (nam ex veteri ibi factum est emetri) expiscatus sum nomen martyris Maximi, cuius sepulcrum ad S. Basillam indicatur in itin. Salisburgensi. Sed haec non satis certa sunt Ceteri codices pro his habent ad VIIII k. feb. Romae Felicissimi.] .
VIII k. feb. Romae, translatio Pauli apostoli.
V k. feb. Romae, Agnae in genuinum [Ita E hodie; inter varias codicum lectiones haec praecipue commendatur.] .

Hoc specimine intellegitur duas festorum classes posse distingui, anniversaria martyrum et depositiones natalesve pontificum. Qua distinctione instituta, menti subit Philocalianus ille liber in quo tabulis duabus relatae sunt episcoporum depositiones et martyrum [Satis habeo remittere ad Rossii Roma sott., tom. I, p. 111; tom. II, p. III; ad meam Libri pontificalis editionem, tom. I, p. VI et 10; demum ad Mommsenii editionem omnium novissimam; Mon. Germ. Script. antiquissimi, tom. IX, p. 70] . Omnibus iam notum est eas an. 336 primum ordinatas esse, mox paucis adiectis in publicum an. 354 fuisse propositas. Pontificum depositionum series, eorum nempe qui martyrum nomine minime censebantur, incipit a Lucio († 254) et cum in Silvestrum († 335) prius desiisset, postea usque ad Iulium († 352) continuata est. In altero indice, inter martyres reperiuntur episcopi Callistus, Pontianus, Fabianus, Xystus II, quos, si ultimum excipias, ante Lucium et vixisse et sedisse constat. Ceterum in martyrum indice “et reperiuntur feriae aliquot a martyrum memoria alienae [Natale Domini et natale Petri de cathedra.] et sine dubio martyrum complurium depositiones ab hoc laterculo absunt [Mommsen, op. cit., p. 71.] ”. Immo Africana festa duo Romanis coniuncta sunt, Perpetuae et Felicitatis non. mart., Cypriani XVIII kal. octob., ut index iste vere martyrologii incipientis speciem prae se ferat potius quam simplicis kalendarii.

Sed demptis quae ad Romanorum martyrum cultum non pertinent, conferamus Philocalianas tabulas cum hieronymiano kalendario. Quam hoc prae altero abundet, disces ex infra scripto laterculo, ubi comprehendi quaecumque Philocalus habet ab VIII kal. ian. usque ad finem mensis ianuarii.


VI k. ian. Dionisi in Callisti.
III k. ian. Felicis in Callisti.
pr. k. ian. Silvestri in Priscillae.
IIII id. ian. Miltiadis in Callisti.
XVIII k. feb. Marcelli [Marcellini Phil. Sed omnino corrigendum est Marcelli. De omisso in kalendariis Marcellino dixi ad Librum pontificalem, tom. I, p. LXXIII.] in Callisti.
XIII k. feb. Fabiani in Callisti et Sebastiani in Catacumbas.
XII k. feb. Agnetis in Nomentana.

Pontificum depositiones eaedem sunt, ordinationes a Philocalo negleguntur; ex martyribus aliquot tantum insigniores selecti sunt, ceteri omissi. Neque solum in numero festorum diversitas adest; etiam stilus differt. Hieronymus plenior est: verba depositio, cymiterium, episcopi, quae subintellegit Philocalus, ille semper vel fere semper enuntiat. Vias commemorat, de quibus Philocalus, nisi necessitas occurrat, silere solet. Quos Philocalus observat geographicos fines ii non longe a Roma discedunt: ultra Ostia, Portum, Albanum, martyrum non curat memorias; Hieronymus evagatur usque ad Interamnam, Spoletum, Forum Sempronii.

Verum non ea est inter eos diversitas quae cum fonte communi componi nequeat. Qui plenior est, is propius accedere videtur ad exemplar. Atque id fuit sollemne aliquod kalendarium ecclesiae Romanae, sive laterculus quidam ecclesiasticus, in quem referebantur non tam a cunctis fidelibus recolenda sanctorum festa quam coemeteriorum basilicarumve festivitates, ad quas sese quisque conferebat prout pietate trahebatur. Hinc effectum est ut in libro Philocaliano, qui conscriptus est ad usum cuiusdam Valentini, laici, ut videtur, hominis, pauca festa occurrant, multa autem in hieronymiano, qui ad latiorem usum si non ab initio ordinatus, certe postea aptatus est.

Igitur ex numero sanctorum in hoc illove occurrentium nullum certum apparet aetatis indicium. Id potius considerandum est quod laterculus uterque seriem exhibeat pontificum, unde securius argumentum eruere licet. Nempe iam diximus usque ad Iulium an. 352 mortuum continuatam fuisse a Philocalo tabellam depositorum pontificum. Ultra pergit kalendarium nostrum hieronymianum, atque uno omisso Zosimo († 418), ad Bonifatium († 422) usque protenditur, cuius depositio prid. non. sept. sollemniter annuntiatur: Romae in cymiterio Maximi ad S. Felicitatem, via Salaria, depositio Bonifatii episcopi. De sequentibus pontificibus nulla amplius mentio fit, nisi Leonis Magni, qui pro singulari fama facile adici potuit et adiectus est sine ulla loci commemoratione. Sistendum igitur est in Bonifatio; ibi ponendus terminus catalogi pontificalis qui per depositionum commemorationes martyrologio nostro insertus est.

Sed inter Iulium et Bonifatium qui referuntur pontifices, nude referuntur, minime indicato coemeterio vel basilica ubi sepulti sunt; quod pertinet ad Liberium, Damasum, Siricium, Anastasium, Innocentium. Nonne mirum est statim post excessos Philocaliani indicis limites, intra quos loca sepulturae commemorare sollemne fuit, de his altum servari silentium? Ex hoc aliquam inter Philocalum et Hieronymum cognationem exstitisse licet conicere.

Haec de fine laterculi pontificalis: nunc de initio quaeramus. Ante Lucium Philocalus nullos pontifices recensuit nisi quos ut martyres sive haberet ipse, sive ecclesia Romana commendaret. Callisti decessorem Zephyrinum, successorem Urbanum omisit; etiam Anterotem et Cornelium praeteriit, etsi illius emortualem diem in “catalogo episcoporum” rettulerit, sciveritque Cornelium cum gloria defunctum fuisse [Quo tempore Cornelii corpus ex loco exsilii ad Urbem translatum fuerit, quove anno eius memoria coli coeperit, adhuc ignoramus. Emortualem eius diem, ut videtur, oblivio mature oppressit; non enim proprio die recolebatur a Romanis, sed eo qui Cypriani martyrio et festo sollemnis erat. Quae amborum in uno natalicio coniunctio cur facta fuerit ante an. 354 vel 336, equidem non video.] . In hieronymiano kalendario Cornelius, Zephyrinus, Urbanus locum habent [De Urbano res non ita certa est; cfr. quae dixi ad vitam eius in Lib. pont., tom. I, p. 144.] , solus omittitur Anteros. Sunt hae parvi momenti varietates. Praestat quod utrobique saeculum II minime attingatur et oblivione premantur pontifices a Petro ad Zephyrinum usque, si forte Clementem tanti nominis episcopum excipias, etsi aliqui martyrio ceterave fama insignes exstitere. Scilicet antiquissimis illis temporibus, ut epigraphicis monumentis edocemur, nondum in ecclesia Romana consuetudo invaluerat annua observatione defunctos recolendi. Neque hoc ad solos pontifices pertinuit; quot enim illustres viri fuere, ut consul Clemens, Acilius Glabrio, Hermas, Iustinus aliique ab ipso commemorati, Apollonius martyr insignis, quorum nomen frustra in kalendariis requiras!

Superius dixi in hieronymiano kalendario, praeter depositiones pontificum etiam eorum natales sive ordinationes commemorari. Hoc praesentis curae indicium est; nam ut suscepti episcopatus anniversarium eo vivente episcopo qui suscepit sollemne est celebrari, ita eo defuncto neglegi in promptu est. Igitur quorum pontificum ordinatio in kalendario aliquo recensita apparebit, eorum tempore iudicandum erit ipsum exstitisse kalendarium. Iam videamus quo nos trahat huiusmodi investigatio.

Bonifatii (418 – 422) ordinatio expressis verbis ad diem IIII k. ian. relata est; quae dies et cum dominica concurrit et aliis documentis asseritur [Cfr. Liber pont., tom. I, p. CCLI, 228, n. 1; Migne, P. L., tom. XVIII, p. 397 – 406; Wilh. Meyer, in indice scholarum Göttingensi, anno 1888 – 9, semestri 1°: sunt celeberrima documenta collectionis Avellanae.] . Innocentii (401 – 417) depositio bis annuntiatur, IIII id. mart. et XII kal. ian. Ex actis tam Innocentii quam Zosimi successoris, discimus eum post diem ianuarii 27, ante diem martii 18 esse mortuum; ergo ex duobus diebus prior ad depositionem pertinet, posterior ad ordinationem; quod etiam confirmatur reliqua huius pontificis chronologia [Liber pont., tom. I, p. CXL. Verum, ut ibi dictum est, non XII sed XI kal. ian. ordinatio referenda est, quae minimi momenti varietas est.] . Liberius (352 – 366) in catalogo pontificum philocaliano dicitur ordinatus XI k. iun., qui dies an. 352 cum dominica minime concurrit, et ideo censendus est corruptus fuisse a librariis. In martyrologio Liberius duplicem et ipse depositionem habet XVI k. iun. et VIIII k. oct. Atqui aliunde scimus eum VIII k. oct. defunctum et anno 352 diem XVI k. iun. dominicam fuisse [Liber pont., ibid.] . Ita martyrologio corrigitur catalogus et ordinatio Liberii apparet. Miltiadi (311 – 314) etiam bina depositio asseritur, III id. ian. et VI non. iul. Hic omnia in aperto sunt. In philocaliano enim catalogo legitur Miltiadem sedisse a VI non. iul. an. 311 usque ad III id. ian. an. 314.

Superius ascendere non licet [Cfr. Rossii Roma sott., tom. II, p. 56 cum tom. I, p. 115.] . Ceterum satis est tantae antiquitatis eruisse vestigia. Kalendarium nostrum exstitisse paulo post mortem Bonifatii (422) iam noveramus; Innocentii sedentis (401 – 417) vestigia non mirabimur qui Philocaliani libri vivente Liberio (352 – 366) secundis curis ordinati artam cum nostro kalendario cognationem didicimus. Liberii natale exspectandum erat; Miltiadis ordinatione ad superiorem generationem retrahimur, sed sine admiratione. Etenim kalendarium illud ex quo decerpti sunt anno 336 indices philocaliani, ante annos 25 scripturae fuisse mandatum mente facile concipimus. Hoc enim pacis ecclesiasticae initium fuit, ea aetate christiana res diu vexata vel turbata quietem nacta est, cuius primus fructus fuit opportunitas cultum componendi et ad antiquitatis normam restituendi. Hic meminisse oportet paschalem tabulam, quae locum invenit in Philocaliano libro, ab anno 312 initium ducere, qui primus fuit redditae christianis a Galerio libertatis, a Maxentio liberae sacrorum aedificiorum possessionis.

Igitur in martyrologio hieronymiano habemus kalendarium Romanum sedente Miltiade (311 – 314) ordinatum, mox sub Marco (336), Liberio (352 – 366), Innocentio (401 – 417) auctum vel recensitum, demum an. circiter 422 ad eam formam redactum quam ex superstitibus codicibus eruere possumus [Cur Zosimi depositio desit, Bonifatii decessoris, aliquantulum docet historia. Bonifatii enim memoria cara fuit ei qui usque ad eum deduxit seriem natalium depositionumve pontificum; sed qui Bonifatio praecipue favebant, iis certe Zosimus displicuit, cuius fautor Eulalius de sede episcopali cum Bonifatio acerrime decertaverat.] .

§ II. DE ORIENTALI MARTYROLOGIO.

Imperii orientalis sive transadriatici festa quae recoluntur in hieronymiano martyrologio et ipsa cum indicatione locorum annuntiantur, idque certa quadam forma, nempe commemorata civitate et provincia, Corinthi in Achaia, Pergami Asiae, Salonae Dalmatiae, in Pannonia Ciballis civitate, Aphrodisiae in provincia Caria, etc. Interdum tamen, quando de notissimis agitur, civitas tantum omissa provincia commemoratur, ut Nicomedia, Alexandria, Antiochia, Epheso. Qui locorum praescribendorum usus, omnino praetermissus in Gallicis Hispanisque festis annotandis, in Italicis Africanisve parum frequentatur, ut ex eo potissimum diversa facies appareat eius martyrologii partis quae spectat ad Orientem. Inde pronum erat conicere fontem aliquem exstitisse unde Pseudo-Hieronymus sanctos Orientales desumpsisset, ut ex kalendario Romano Romanos sanctos accepisset.

Verum coniecturis supersedendum est cum res extra dubium posita sit, invento et intellecto vetere quodam martyrologio, syriace quidem exarato et valde breviato, sed a pleniore graeco textu derivato. Id nobis servavit omnium qui exstant antiquissimus syriacus codex olim Nitrianus, nunc Musaei Britannici Add. 12150, Edessae exaratus anno Seleucidarum 723, id est post Christum natum 411 – 412. In quo ante martyrologium leguntur Recognitiones Clementinae non integrae, Titi Bostrensis opus adversus Manichaeos, Eusebii Caesariensis Theophania, liber de Martyribus Palaestinae, oratio in martyrum laudem. Agmen claudit martyrologium, editione W. Wrightii inde ab anno 1866 notum [Journal of sacred Literature, tom. VIII (New Series), 1866, p. 45 (syriace) et 423 (anglice).] . Duas partes complectitur, quarum prior cum hieronymiano convenit, posterior nullam cum eo cognationem ostendit. Haec primum quosdam enumerat martyres, antiquos et orientales dictos; mox transit ad Persidem et triplici serie nomina tradit episcoporum, presbyterorum et diaconorum in ea regione pro fide occisorum. Ea nomina, quantum agnosci possunt, pertinent ad martyres quos Constantio Romanis imperante, annis circiter 344 et 345, Sapor Persarum rex interfici iussit [Cfr. Sozom., Hist. eccl., II, 9 – 14. — De cognatione Wrightiani martyrologii cum hieronymiano iam dixerunt V. De Buck, Act. SS., Octob. tom. XII, p. 185 et alibi) et H. Stevenson in egregia dissertatione Scoperta della basilica di S. Sinforosa in periodico Gli Studi in Italia, 1879, p. 439 et seqq., ubi ad verum proxime accessit. Ipse amplius de ea re tractavi in dissertatione Les Sources du martyrologe hiéronymien (Mélanges d'archéologie et d'histoire, tom. V, 1885). Aemilius Egli an. 1887 Turici vulgavit opusculum sub titulo Martyrien und Martyrologien ältester Zeit, in quo Wrightianum textum germanice vertit et illustrare studuit. Sed cum hieronymiani tenuem tantum notitiam haberet, neque ad eum pervenissent quae ego, Rossius, et Stevensonius de his disserueramus, omnino parum profecit. His operibus melius est usus in altero commentario Whrightiani textus, quem edidit anno 1891 in Zeitschr. f. wissch. Theologie, t. XXXIV, p. 273 – 93.] .

At Persis martyribus omissis, ad Romanos convertamur. Hi ordinati sunt secundum dies et menses anni ecclesiastici; menses Syris quidem nominibus designantur, sed omnino cum Romanis quadrant; dies continua serie ab initio mensis usque ad finem numerantur. Notatu dignum est quod dierum festorum series a die decembris 26 incipiat, quasi Natale Domini caput anni fuerit, cum ipsum festum Natalicium minime compareat, neque casu omissum esse videatur, neque consilio solos martyres commemorandi: sexto enim die ianuarii Epiphaniorum festum annuntiatur. Videlicet secum discordat martyrologium istud. Quae discordia quomodo componi possit non video, nisi coniecerimus graecum textum ex quo syriacum fluxit annum exhibuisse a Natali Domini incipientem, Syrum vero scriptorem suae ecclesiae mori obsecutum, festum ipsum omisisse, reliquum tamen ordinem minime turbasse.

Etiam id cum Orientalium usu congruit quod festo apostolorum Petri et Pauli non dies iunii 29, sed decembris 28 assignatur.

Mense aprili inter dies 6 et 7 annotatur in urbe Nisibi omnium martyrum commemorationem fieri feria VI post Pascha, et praecipue recoli martyrem quendam Hermem. Alibi etiam occurrunt aliquot martyres Nisibeni (iulii 30) vel Edesseni (sept. 2, nov. 15), quorum nulla est memoria in codicibus latinis. Antiochenis etiam episcopis ceterisve sanctis cura adhibita fuit. Recoluntur certe episcopi Ignatius (oct. 17), Heros (mai. 5), Maximinus (febr. 4), Serapion (mai. 14), Zebinus (ian. 13, cfr. mart. 27), quos ignorant codices pseudo-hieronymiani [Ii omnes sunt saeculorum II vel III; de episcopis saeculi IV orthodoxis haereticisve nulla mentio apparet.] . Idem dicendum est de Proterio martyre (mai. 21), de Zenobio (iul. 12 – 14), de Barlaa (aug. 14), de Euprepio (sept. 1), quos vel disertis testimoniis Antiochiae in magno honore scimus fuisse, vel ex ea regione exortos decebat ibi recoli.

Verum in his paucis tota diversitas continetur. Quae amplius leguntur in codice syriaco ea omnia latini exhibent. Id tamen nolim strictius aequo intellegatur: habenda ratio est corruptelae quae utrobique late grassata est, dum primigenius textus ex graeco in aliam linguam translatus, simul hic mire breviatur, illic parum scite cum diversis kalendariis conglutinatur. Hic insignis locus dandus est confusioni qua syriacus totum fere iulium mensem sub iunii titulo transtulit, tribus tantum festis ipsi iulio retentis.

Ceterum ipse iudicet lector. Ecce enim triplici columna oculis subicio syriacum breviarium, eius versionem graecam, demum excerpta ex hieronymiano textu, quae scilicet syriacis respondent vel respondere videntur. Wrightianam editionem ad codicem conferri studuit vir illarum litterarum peritissimus R. Graffin, collega meus. Eodem dictante syriaca vocabula, quantum potui, graecitate donavi, ut pluribus usui esset tanti pretii documentum.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Τὰ ὀνόματα τῶν κυρίων ἡμῶν τῶν μαρτύρων [Pro quo verbo semper utitur auctor breviarii syriaci, μάρτυρ graece posuimus, etsi ὁμολογητής ad litteram proprius accederet. Sensu enim minime dubius est; de veris et proprie dictis martyribus, id est morte consummatis, hic agitur.] καὶ νικητῶν καὶ αἱ ἡμέραι αὐτῶν ἐν αἷς ἔλαβον τοὺς στεφάνους.

EXCERPTA HIERONYMIANA

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Κανοῦν τῷ προτέρῳ.

κ[koppa]᾽ καθ᾽ Ἕλληνας. πρῶτος μάρτυρ ἐν Ἱεροσολύμοις, Στέφανος ἀπόστολος, κορυφαῖος τῶν μαρτύρων.

καὶ κζ᾽. Ἰωάννης καὶ Ἰάκωβος οἱ ἀπόστολοι ἐν Ἱεροσολύμοις.

καὶ κή Κανοῦν τῷ προτέρῳ. Ἐν Ῥώμῃ τῇ πόλει Παῦλος ἀπόστολος καὶ Συμεὼν Κηφᾶς κορυφαῖος τῶν ἀποστόλων τοῦ Κυρίου ἡμῶν.

καὶ λ᾽ μηνὶ τῷ αὐτῷ. Ἑρμᾶς ἐξορκιστὴς ἐγένετο μάρτυρ ἐν τῇ πόλει Βονωνίᾳ.

EXCERPTA HIERONYMIANA

DECEMBER.

26. Hierosolymis s. Stephani primi martyris diaconi et apostoli.

27. Adsumptio s. Iohannis evangelistae apud Ephesum et ordinatio episcopatus s. Iacobi fratris Domini qui ab apostolis primus ex Iudaeis Hierosolymis est episcopus ordinatus.

31. Bononia Gai. Ratiaria Hermetis exorcistae.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Κανοῦν τῷ δευτέρῳ.

[koppa]᾽. Ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς Ἐπιφανείας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ, ἐν Ἡλιοπό[λει] Λουκιανός.

καὶ ζ᾽ μηνὶ τῷ αὐτῷ. Ἐν Μελιτηνῇ Πολύευκτος. Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἐν Ἡρακλείᾳ τῇ πόλει τῇ ἐν Θρᾴκῃ Κνόδινος μάρτυρ· ἐν Νικομηδείᾳ Λουκιανὸς πρεσβύτερος.

καὶ η᾽. Ἐν τῇ αὐτῇ Νικομηδείᾳ Φιλόρωμος.

καὶ ιγ᾽ τοῦ Κανοῦν. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Ζεβῖνος.

καὶ ιδ᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Γλυκέριος διάκονος.

καὶ ιθ᾽ τῷ αὐτῷ Κανοῦν τῷ δευτέρῳ. Ἐν Νικαίᾳ τῇ πόλει ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων Κοσκώνιος καὶ Ζήνων καὶ Μελ[άν]ιππος.

καὶ κ᾽ μηνὶ τῷ αὐτῷ. Ἐν Νικομηδείᾳ τῇ πόλει Λεόντιος. Καὶ ἡμέρᾳ τῇ αὐτῇ ἐν Νικομηδείᾳ Κυριακὸς καὶ Κίνδος καὶ Βίτιος καὶ Φλῶρος καὶ Φῆλιξ.

καὶ κβ᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Πολύευκτος καὶ Εὐψύχιος καὶ Κλήμης καὶ Πρίμος καὶ καὶ

καὶ κδ᾽ μηνὶ τῷ αὐτῷ. Ἐν Νικομηδείᾳ Βαβυλᾶς ἐπίσκοπος τῆς Ἀντιοχείας καὶ τριάκοντα παῖδες μάρτυρες.

καὶ κέ. Ἐν Νικομηδείᾳ Τίτος καὶ καὶ Σάτυρος καὶ Μαμαῖος.

καὶ κ[koppa]᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Βίτος.

καὶ κζ᾽. Ἐν Νικαίᾳ τῇ πόλει Πολύκαρπος.

λ᾽ Κανοῦν τῷ αὐτῷ. Ἐν Ἀντιοχείᾳ τῇ πόλει Ἱππόλυτος.

EXCERPTA HIERONYMIANA

IANUARIUS.

6. Epiphania Domini.

7. In Nicomedia Luciani presbyteri. In Melitana civitate Polyeucti. In Heraclea… Candidae.

11, 12. In Africa (11), in Aegypto (12) Philoromi.

13. Cimini.

14. In Antiochia [G]luceri diaconi de antiquis multis tormentis passi et in mare mersi [Mare decernit inter Nicomediam et Antiochiam.] .

15. Crisconi… Zenonis Menelampi.

18. In Nicea… Zenonis Menelampi.

19. … Menelampi.

20. In Nicomedia Leonti, Ciriaci, Biti, Cendi… Flori, Felicis.

21. Felicis, Cendei, Viti, Flori, Leonti, Cyriaci… Nicomedia.

24. Antiochiae Babilae episcopi cum tribus parvulis.

25. Nicomediae Viti.

26. In Nicia… Policarpi.

29. Ippolyti episcopi de antiquis.

30. In Antiochia passio Ippoliti.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Σεβάθ.

δ᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Μαξιμῖνος ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας.

καὶ ζ᾽ μηνὶ τῷ αὐτῷ. Κάνδιδα.

καὶ ιβ᾽. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Κάνδιδος καὶ ἕτεροι μάρτυρες.

καὶ ι[koppa]᾽. Ἐν Καισαρείᾳ τῆς Παλαιστίνης Πάμφιος καὶ Πάμφιλος πρεσβύτερος καὶ ἕτεροι μάρτυρες ἕνδεκα.

καὶ κγ᾽. Ἐν Ἀσίᾳ ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων Πολύκαρπος ἐπίσκοπος καὶ Ἄρωτος καὶ Κοσκώνιος καὶ Μελάνιππος καὶ Ζήνων.

καὶ κδ᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Εὐήθιος.

καὶ κ[koppa]᾽. Καλλίνικος καὶ Ἀλέξανδρος μάρτυρες.

EXCERPTA HIERONYMIANA

FEBRUARIUS.

14. Candidiani… Candidi, cum quibus multi martyres Alexandrini recensentur.

16. Pampili, Valentis diaconi, Seleuci, Perfidi, Theofili, Iuliani, cum Aegyptiis numero V.

23. In Asia nat. Policarpi episcopi cum aliis XII Smirna nat. ss. Herotis… Crisconi, Zenonis… In Asia Sinonis, Heruli, Cusconi, Menalippi, Zenonis.

24. Nicomedia Editi… Nicomedia… Euiti.

26. Alexandri.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Ἀδάρ.

α᾽ τοῦ μηνός. Ἐν Νικομηδείᾳ Κυριακὸς καὶ [Ἡ]σύχιος.

καὶ β᾽ τοῦ μηνός. Ἐν Καισαρείᾳ Καππαδοκίας Γορδιανὸς μάρτυρ.

καὶ δ᾽ τοῦ Ἀδάρ. Ἀμφίμηλος ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας. Καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ ἐν Νικομηδείᾳ Φώτιος καὶ Ἀρχέλαος καὶ Κυρινὸς καὶ ἕτεροι μάρτυρες ιζ᾽.

καὶ [koppa]᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Βικτωρῖνος.

καὶ ζ᾽ τοῦ Ἀδάρ. Ἐν τῇ Ἀφρικῇ ἐκ τῶν ἀρχαίων Περπέτουα καὶ Σατορνῖλος καὶ ἕτεροι μάρτυρες δέκα.

καὶ ι᾽ τοῦ Ἀδάρ. Κύριλλος καὶ Κίνδος.

καὶ ια᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Γοργόνιος, καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ Ἀγάπη, καὶ ἐν Ἱεροσολύμοις μάρτυρες ζ᾽.

καὶ ιβ᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Μα[ρδ]όνιος [In syriaco legi potest Madr … vel Marr…] πρεσβύτερος καὶ Σμάραγδος καὶ Μυγδόνιος καὶ Ἱλαρὸς καὶ Εὐγένιος καὶ Μάξιμος καὶ Πέτρος καὶ Δωρόθεος καὶ Ῥωμανά.

καὶ ιγ᾽. Ἐν τῇ αὐτῇ Νικομηδείᾳ Μόδεστος πρεσβύτερος μάρτυρ καὶ ἕτεροι μάρτυρες κα᾽.

καὶ ιδ᾽ τοῦ Ἀδάρ. Ἐν Θεσσαλονίκῃ Φρόντων μάρτυρ καὶ ἕτεροι τρεῖς.

καὶ ιε᾽. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Κολλοῦθος διάκονος.

καὶ ιθ᾽. Βάσσος καὶ Σεραπίων.

καὶ κε᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Δούλας.

καὶ κ[koppa]᾽. Ἐν Ἡρακλείᾳ τῆς Θρᾴκης ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων Μαρκιανός.

καὶ κζ᾽ τοῦ Ἀδάρ. Φίλιππος ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας.

EXCERPTA HIERONYMIANA

MARTIUS.

2. In Cesarea Cappadociae…

4. … et aliorum XXVII et alibi Fati Archilai palatini in mare mersi, Asteri, Uruni. Sequuntur multa nomina, inter quae Quirini; in fine: et aliorum XVI. Nicomedia Andriani cum aliis XXIII.

6. Nicomedia Victoris Victorini.

7. In Africa … civitate Tu[bu]rbitanorum passio ss. Perpetuae et Felicitatis, Saturi, Saturnini, Revocati, Secunduli, Revocati, Iucundi, Saturnini, Artaxi, Quinti.

8. Nicomedia Quirilli episcopi… Cyrilli.

9. Cyrilli… Cendei.

11. Quirilli… Cendei Nicomedia.

10. In Nicea Gorgoni palatini… In Antiochia Agapae virginis.

11. Nicomedia eunuchi Gorgoni… Agapiti.

12. Nicomedia [Mi]gdoni presbyteri et aliorum VII suffocatorum diebus singulis singuli, ut illis videntibus timor indiceretur … Nicomedia Migdoni presbyteri, item Migdoni, Eugeni (Euneni, Rugini), Maximi, Domnae, Petri, Smaragdi, Hilari, Dorothei … Mirdani presbyteri et aliorum LX.

13. Nicomedia Macedonis presbyteri, Patriciae uxoris eius et filiae Modestae.

14. In Thessalonica Dionisi, Alexandri palatini, Eufrasi, Frontonis.

18. In Alexandria Collectici diaconi, Coloti diaconi.

19. Bassi.

20. Serapionis.

21. In Alexandria Serapionis monachi.

25. Nicomedia nat. Dulae ancillae.

26. In Thracia … in Heraclea Marciani episcopi.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Νισάν.

Κατὰ τούς Ἕλληνας β᾽ τοῦ Νισάν. Ἐν Θεσσαλονίκῃ Χιονία καὶ Ἀγάπη μάρτυρες.

καὶ γ᾽ τοῦ Νισάν. Ἐν Τόμει τῇ πόλει Χρηστὸς καὶ Πάππος.

καὶ δ᾽ τοῦ Νισάν. Θεόδουλος καὶ Ἀγαθόπους μάρτυρες.

καὶ ε᾽. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Κλαυδιανὸς καὶ Δίδυμος.

καὶ [koppa]᾽. Ἐν Σιρμίῳ τῇ πόλει Εἰρηναῖος ἐπίσκοπος, καὶ ἐν Νικομηδείᾳ Κυριακή. Καὶ παρασκεύῃ μετὰ τὸ Πάσχα, ἐστι μνήμη πάντων τῶν μαρτύρων ἐν τῇ πόλει Νίσιβι, Ἑρμᾶς μάρτυρ, ἐν αὐτῇ τῇ παρασκεύῃ μετὰ τὴν ἑβδομάδα τοῦ Πάσχα.

καὶ ζ᾽ τοῦ Νισάν. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Πελεύσιος πρεσβύτερος.

καὶ η᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Μάξιμος καὶ Τιμόθεος.

καὶ θ᾽. Ἐν Σιρμίῳ Δημήτριος.

καὶ ι᾽ τοῦ Νισάν. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Ἀπολλώνιος.

καὶ ια᾽. Ἐν Σαλώνῃ Δομνίων ἐπίσκοπος.

καὶ ιγ᾽. Ἐν Περγάμῳ τῇ πόλει ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων Κύριλλος ἐπίσκοπος καὶ Ἀγαθονίκη καὶ Παῦλος.

καὶ ι[koppa]᾽. Ἐν Κορίνθῳ τῆς Ἀχαίας Λεωνίδας καὶ ἕτεροι μάρτυρες η᾽.

καὶ ιή. Ἐν Σαλώνῃ Σεπτίμιος καὶ Ἑρμογένης.

καὶ ιθ᾽. Ῥοῦφος μάρτυρ.

καὶ κ᾽ τοῦ Νισάν. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Προσδοκᾶς καὶ Βερονικὴ καὶ Ῥωμάνιος.

καὶ κα᾽ τοῦ Νισάν. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Ἄριστος πρεσβύτερος.

καὶ κδ᾽… Ἄνθιμος καὶ ἕτεροι [μάρτυρες] πέντε.

καὶ κή τοῦ Νισάν. Ἐν Νικομηδείᾳ Εὐσέβιος πρεσβύτερος καὶ Χαράλαμπος πρεσβύτερος καὶ ἕτεροι μάρτυρες σξη᾽.

καὶ κθ᾽. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Γερμανὸς πρεσβύτερος.

καὶ λ᾽ τοῦ Νισάν. Ἐν Ἀφροδισίᾳ τῆς χώρας Καρίας [Δι]όδοτος καὶ Ῥοδοπιανὸς μάρτυρες.

EXCERPTA HIERONYMIANA

APRILIS.

1. Chioniae, Agapis, Herenei Thessalonica.

3. In Scythia, in civitate Tomis… Chresti…

4. Thessalonica, Theodoli, Agathopi diaconi.

5. In Nicomedia Claudiani… In Alexandria Didimi presbyteri.

6. Nicomedia Sirmii Herenei episcopi… Cyriaci… Cyriacae.

7. Alexandria nat. Peleusi presbyteri.

7. Antiochia Syriae Timothei… Maximae.

9. In Sirmia… Demetri diaconi.

10. Alexandria Apolloni presbyteri.

11. Salona Dalmatiae Domnionis episcopi.

12. In Asia, Pergamo, nat. Carpi episcopi, Pauli [di]ac., Agatonis.

13. Agatonicae Pergamo Asiae, Policarpi episcopi, Pauli diaconi.

16. In Achaia Corinto civitate… Leonidis… Leonides hic comites multos habet inter quos facile agnoscuntur virgines Corinthiae quas hodie recolit ecclesia Graeca.

17. In Antiochia Petri diaconi et Hermogenis ministri Petri.

18. Salona civitate Septimi diaconi, Victorici et alibi Hermogenis.

19. In Armenia, Militana civitate, Hermogenis, Gagi, Expediti, Aristonici, Rufi, Galatae, una die coronatorum. Militanae Armeniae Rufi, Hilari, etc.

15. In Antiochia Syriae Prosdoci, Veronicae et Domninae filiae eius.

21. In Alexandria… Aratoris presbyteri.

27. … In Nicomedia Anthimi episcopi, Stephani episcopi, Antoni presbyteri Libandiae, Zenoni episcopi, Generi, etc.

27. Nicomedia Victoris, etc.

28. In Pannonia Eusebii episcopi, Pollionis Ciballi… In Tarso Ciliciae Afrodisi cum aliis CLXX, Malinae, Carilippi presbyteri, Agapi lectoris in carcere requiescentium, Eusebi eunuchi … et aliorum LXX, Lucani et aliorum CCLXX.

29. In Alexandria civitate s. Germani presbyteri.

30. In Aphrodisia in provincia Caria Diodotus presbyter, Rodopianus diaconus. (Urbis et provinciae nomina mire corrupta sunt, sed agnoscuntur).

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Ἰάρ

β᾽ τοῦ μηνὸς κατὰ τοὺς Ἕλληνας. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Σατορνῖλος.

καὶ γ᾽ τοῦ μηνὸς. Ἐν Μελιτηνῇ Ἑλπίδιος καὶ Ἑρμογένης μάρτυρες.

καὶ ο᾽ τοῦ Νισάν (sic). — Ἐν Νικομηδείᾳ Ἀντωνῖνος μάρτυρ.

καὶ ε᾽ τοῦ αὐτοῦ μηνός. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ …, καὶ Ἥρως ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας.

καὶ ζ᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Φλάβιος καὶ ἕτεροι μαρτυρες δ᾽.

καὶ ι᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Ἀκάκιος μάρτυρ.

καὶ ια᾽. Ἐν Κωνσταντινουπόλει Μάξιμος.

καὶ ιβ᾽ τοῦ Ἰάρ. Ἐν Ἀξιουπόλει Κύριλλος καὶ ἕτεροι μάρτυρες [koppa]᾽.

καὶ ιδ᾽. Ἀφροδίσιος, καὶ Σεραπίων Ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας.

καὶ ιη᾽. Ἐν Βιθυνίᾳ Ἡράκλειος καὶ Παῦλος.

καὶ ιθ᾽. Ἐν Κωνσταντι[νουπόλει], ἐν Βυζαντίῳ, Ἡσύχιος καὶ ἕτεροι μάρτυρες. Καὶ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Σεραπίων μάρτυρ καὶ ἕτεροι μάρτυρες ιβ᾽.

καὶ κ᾽. Τιμόθεος καὶ Πολύευκτος μάρτυρες.

καὶ κα᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Προτέριος μάρτυρ.

καὶ κγ᾽ τοῦ αὐτοῦ Ἰάρ. Ἐν Λύστροις Ζώἳλος μάρτυρ, ἐν τῇ πόλει Νίσιβι… […] πόλει Πολύκαρπος.

καὶ κε᾽. Ἐν [Ν]οβιοδούνῳ τῇ πόλει Φλαβιανὸς μάρτυρ.

καὶ κ[koppa]᾽. Ἐν Αλεξανδρείᾳ Εὐκαίριος πρεσβύτερος καὶ ἕτεροι μάρτυρες ιζ᾽.

καὶ κη᾽. Ἐν Καισαρείᾳ τῆς Καππαδοκίας Κύριλλος μάρτυρ.

καὶ κθ᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Ἡσύχιος.

καὶ λ᾽ τοῦ Ἰάρ. Μνήμη Εὐσεβίου ἐπισκόπου Παλαιστίνης.

EXCERPTA HIERONYMIANA

MAIUS.

2. In Alexandria Saturnini in carcere quiescentis.

2. In Armenia civitate Militana Helpidii et Hermogenis.

3. In provincia Asiae in Luminata civitate nat. s. Hermogenis de antiquis.

4. In Nicomedia Antoninae nimium tortae et variis tormentis afflictae, ab uno brachio tribus diebus suspensae et in carcere biennio reclusae; a Priscilliano praeside flammis exusta obiit. (Haec narratio propria est cod. B.)… Antonini.

5. In Alexandria Eutimii diaconi.

7. In Nicomedia Flavii episcopi, Augustini episcopi, item Augustini trium fratrum et alibi Marcellini, Macrobi, Eutici.

8. Constantinopoli Agati militis, Maximi presbyteri.

9. In Axiopoli Quirilli, Quindei, Zenonis.

13. Alexandria, Afrodisii.

17. Nividuno, Heraclii, Pauli.

18. In Alexandria Potamonis presbyteri, Heortasii presbyteri, Serapionis presbyteri, Pantheri, Dioscori, Palmi, Petegondi diaconi, Cenroni, Dativi, Lucii et Maximae; Hermonis lectoris et aliorum IIII… Constantinopoli Efuchi (var. Euchi), Serapionis etc. (hic repetuntur Alexandrini), Marciani, Luciosi, Lucianae, Aeginae.

19. In Caesarea Cappadociae Poliuchi.

21. In Mauritania Timothei Polieutici diaconi. In provincia Caesarea Polieucti. In Caesarea Cappadociae Policuti… In Brittania Timothei diaconi.

22. In Caesarea Cappadociae Poliucti.

24. Instria Zoili… In Siria Zoeli … it. Zoili Striae.

25. Policrati et aliorum IIII Gortuna civitate.

25. Dorostori in Africa Fabiani … et Flavini.

27. In Alexandria Acculi presbyteri, Euangeli et aliorum XIIII.

29. In Caesarea Cappadociae Cyrilli.

30. Antiochia [I]sici palatini qui multa tormenta passus est.

21. iun. — In Caesarea Palaestinae depositio Eusebii episcopi historiographi.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Χαζιράν.

α᾽ τοῦ μηνὸς κατὰ τοὺς Ἕλληνας. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Ὀκτάβιος καὶ Ζώσιμος.

καὶ δ᾽. Ἐν [Ν]οβιοδούνῳ Φίλιππος.

καὶ ε᾽ τοῦ Χαζιράν. Ἐν Τόμει τῇ πόλει Μαρκιανὸς καὶ ἕτεροι μάρτυρες γ᾽.

καὶ [koppa]᾽. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Ἄρειος πρεσβύτερος.

καὶ ζ᾽. Τιρινὸς καὶ ἕτεροι μάρτυρες κζ᾽.

καὶ η᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐκ τῶν ἀρχαίων Σώστρατος καὶ Ἑσπέριος καὶ Γλυκέριος μάρτυρες.

καὶ ι᾽. Ἐν Τόμει τῇ πόλει Μαρκιανὸς καὶ ἕτεροι μζ᾽.

καὶ ιά. Ἐν Καισαρείᾳ τῆς Καππαδοκίας Δῖος μάρτυρ.

καὶ ιβ᾽. Μήνιος… […]

καὶ Παπίας καὶ Ματθαῖος, καὶ ἐν Καισαρείᾳ τῆς Καππαδοκίας Δῖος πρεσβύτερος, καὶ ἐν Ἰσαυρίᾳ Ζηνόβιος.

καὶ ιε᾽. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Ἱέραξ καὶ Φίλιππος καὶ ι᾽ παῖδες μάρτυρες.

καὶ ιθ᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Θεόδοτος καὶ Εὐστάθιος μάρτυρες.

καὶ κ᾽. Ἐν Σιρμίῳ Σεκοῦνδος.

καὶ κβ᾽. Ἐν Ἀγκύρᾳ Πλάτων.

καὶ κγ᾽. Ἐν Λαοδικείᾳ Μηνᾶς.

καὶ κδ᾽. Ἀνθογόνιος χωρεπίσκοπος.

καὶ κζ᾽, Ἐν Λαοδικείᾳ τῆς Φρυγίας ἐκ μέρους… Καθαρῶν ἐν τῷ διωγμῷ κατὰ ἑνώθησαν καὶ συνεψήφισαν τῇ Ἐκκλησίᾳ, εἶτα ὡμολόγησαν. Θεόφιλος ἐπίσκοπος καὶ Φίλιππος καὶ ἕτεροι έ.

καὶ λ᾽. Ἐν Συννάδοις τῆς Φρυγίας ἐκ τῶν ἀρχαίων Δημόκριτος καὶ Σεκοῦνδος καὶ Διονύσιος μάρτυρες.

EXCERPTA HIERONYMIANA

IUNIUS.

1. In Thessalonica Octavi, in Antiochia Zosimi.

4. Nividuno civitate… Philippi.

5. In Aegypto Marciani, Nicandri et Apolonii quorum gesta habentur.

6 iulii. In Alexandria Art…

7 iul. In Alexandria … et aliorum XVIII.

8 iul. In Sirmio (E; cett. Nicea) Sostrati, Speri, Eracli.

10 iul. In civitate Tomis Marciani, Domni, Diomedis, Iohannis, Sisinnii, Aureliani, Aemiliani et aliorum XXXVIIII.

12 iul. In Caesarea Cappadociae Divi.

13 iul. In Alexandria Serapionis… Menei presbyteri, Trophimae virginis.

15 iul. In Alexandria Philippi, Zenonis … et infantium X.

16 iul. In Antiochia Theodoti, Eustati.

15 iul. In Sirmia Agrippini, Secundi etc.

22 iul. Ancyra civitate Galatiae Platonis.

23 iul. In Laodicaea Phrygiae Moenis.

24 iul. … Athenogeni.

28 iul. Laodicaea civitate Phrygiae Theophili, Auxentii, Pudentis, Philippi, Alexandri, Zotici, Bessiae, Secundae etc.

31 iul. In Phrygia, civitate Synnada, Democriti, Secundi, Dionysii, Thyrsi.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Θαμούζ.

ιε᾽ κατὰ τοὺς Ἕλληνας, μνήμη Ἰακώβου ἐπίσκοπου Νισίβεως.

καὶ ιθ᾽ Ἐν Συννάδοις Μακεδόνιος καὶ Λάμπυρος καὶ Ἀντίγονος καὶ Ἰοβῖνος καὶ Βικτωρῖνος καὶ Τατιανός.

καὶ λ᾽ Θαμούζ. Ἐν Νισίβει τῇ πόλει Ἀδέλφιος καὶ Γάἳος μάρτυρες.

EXCERPTA HIERONYMIANA

IULIUS.

15. Et Iacobi episcopi Nizibae.

19. In Antiochia Macedonis et Lampadii.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Ἄβ.

α᾽ τοῦ μηνὸς κατὰ τοὺς Ἕλληνας, οἱ μάρτυρες οἱ ἐκ τῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ, ἤτοι ἐν Κερατείᾳ, καταθέντων, οἱ υἱοὶ τῆς Σαμουνᾶς, οἱ ἐν Μακκαβαίοις λεγόμενοι. Ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ μνήμη Ξύστου ἐπισκόπου Ῥώμης, καὶ ἐν Νικομηδείᾳ Φίλιππος καὶ ἕτεροι δ᾽.

καὶ ια᾽. Ἐν Νικοπόλει Παῦλος.

καὶ ιγ᾽. Ἐν Συννάδοις τῆς Φρυγίας Ἀντωνῖνος.

καὶ ιδ᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Βαρλαᾶς.

καὶ ιε᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ ἐκ τῶν ἀρχαίων Φίλιππος καὶ Ἀντίοχος.

καὶ ι[koppa]᾽. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Εὐοδίων ἐπίσκοπος.

καὶ ιη᾽. Ἐν Ἀμασείᾳ Φιλάνθης καὶ ἕτεροι γ᾽.

καὶ κ᾽, Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Διοσκορίδης πρεσβύτερος.

καὶ κα᾽. Ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων Ζωτικὸς καὶ ἕνιοι ἕτεροι.

καὶ κδ᾽. Μαρῖνος.

καὶ κε᾽. Παυλῖνος.

καὶ κ[koppa]᾽. Ἡσύχιος.

καὶ κζ᾽. Σαβᾶς πρεσβύτερος καὶ Ἀλέξανδρος.

καὶ κθ᾽. Ἐν Σιρμίῳ Βασίλιος.

καὶ λ᾽ τοῦ Ἄβ. Ἐν Ἀγκύρᾳ Γῖλος μάρτυρ καὶ ἕτεροι [koppa]᾽.

EXCERPTA HIERONYMIANA

AUGUSTUS.

1. In Antiochia Machabaeorum septem fratrum cum matre sua qui passi sunt sub Antiocho rege.

6. Romae Xysti episcopi et martyris.

8. 9. Nicomediae martyres quidam tribuuntur, sed nullus Philippus.

11. Nicopoli passio multorum martyrum quorum nomina Deus scit.

13. Synnada Phrygiae Antonini.

15. In Nicomedia Stratonis, Philippi, Euticiani.

16. In Alexandria Orionis.

18. In Ponto Amasiae civitate Pontemi, Philantiae, Tatianae et Marcianae virginum.

20. In Alexandria Dioscori.

21. Synnada Phrygiae Orthosii, Diomedis, Zotici, Agathangeli.

22. In Antiochia Marini.

27. In Antiochia Sabbati et Alexandri.

29. In Sirmia Basillae virginis.

31. Ancyra Galatiae Gaiani, Iuliani, Rufini, Vincentii, Silvani et Halicae, Aemiliani etc.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Ἐλούλ.

α᾽ τοῦ μηνὸς κατὰ τοὺς Ἕλληνας. Εὐπρέπιος μάρτυρ καὶ ἕτεροι β᾽.

καὶ β᾽ τοῦ Ἐλούλ. Ἐν Ἐδέσσῃ τῇ πόλει Ἅβιβος πυρὶ μαρτυρήσας. Ἐν Νικομηδείᾳ τῇ αὐτῇ β᾽ τοῦ Ἐλοὺλ ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων… Κοσκώνιος καὶ Ζήνων καὶ Μελάνιππος καὶ οἱ υἱοὶ τῆς Θεοδότης.

καὶ γ᾽ τοῦ Ἐλούλ. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Ἀρ[ισ]τίων ἐπίσκοπος.

καὶ δ᾽. Ἐν Ἀγκύρᾳ Μάρκελλος καὶ ἕτεροι η᾽.

καὶ ε᾽. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Νούφιος πρεσβύτερος.

καὶ ζ᾽. Παυλῖνος καὶ ἕτεροι δ᾽.

καὶ η᾽. Φαῦστος πρεσβύτερος καὶ Ἀμμώνιος καὶ ἕτεροι μάρτυρες κ᾽.

καὶ θ᾽. Σιλβανός.

καὶ ι᾽. [Νεμέσιος] καὶ ἕτεροι ιβ᾽.

καὶ ιδ᾽. Ὥρος ἐπίσκοπος καὶ Σεραπίων πρεσβύτερος.

καὶ ιε᾽. Ἐν Γαλατίᾳ Σέλευκος καὶ ἕτεροι ε᾽.

καὶ ι[koppa]᾽. Ἐν Ἀγκύρᾳ Εὐσέβιος.

καὶ ιζ᾽. Ἐν Χαλκηδόνι Σέλευκος Αἰγύπτιος.

καὶ ιη᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Ὠκέανος.

καὶ ιθ᾽. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Κάστωρ καὶ ἕτεροι μάρτυρες ια᾽.

καὶ κ᾽. Ἐν Συννάδοις ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων Δορυμέδων.

καὶ κγ᾽. Ἐν Ἀγκύρᾳ παῖδες οἳ ἀπὸ τῆς κοιλίας τῶν μητέρων μάρτυρες ἐγένοντο.

καὶ κή. Ἀστέριος.

καὶ κθ᾽. Ἐν Περίνθῳ Εὐτυχὴς ἐπίσκοπος καὶ Γενέσιος καὶ Σαβῖνος καὶ Εὐτυχὴς μάρτυρες.

EXCERPTA HIERONYMIANA

SEPTEMBER.

2. In Nicomedia Zenonis, Theodotae et filiorum eius Gorgoni, Menolappi, Cosconi.

3. In Alexandria Aristoni[s] episcopi.

4. In Ancyra Galatiae Marcelli, Gaiani, Helpidii, Antonini, Rufini, Silvani, Eustochii, Maximi, Eusebii etc.

5. In Alexandria Nimphidii (var. Nimpi).

8. In Alexandria Ammonii, Fausti, Serapionis … et aliorum XXII.

10. Silvani cum aliis V.

10. In Alexandria civitate Nemesii, Ammonii, Orionis, Herosi, Didymi, Meresori, Panoepsi, Achillei, Nicetii, it. Ammonii, Orosii, Silvani, Aroponi. Nemesini et aliorum VIII, Panemoti, Nicetii, Silvini.

11. In Alexandria civitate Siri et Serapionis.

15. In Ancyra Galatiae Seleuci, Valeri, Cyrionis.

14. Eusebii episcopi.

17. Chalcedoniae Bithyniae Euphemiae Saleosi.

18. In Nicomedia Oceani.

19. In Alexandria Demetrii, Palei, Nili, Parimadi, Helii, Castoris, Saturi, Niceti episcopi…

20. Synnada civitate Phrygiae nat. Doromedionisi (lege Dorymedontis).

29. In Thracia civitate Heraclea, Eutici… Heracleae civitate Thraciae.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Θεσρὶ τῷ προτέρῳ.

β᾽ κατὰ τοὺς Ἕλληνας. Ἐν Νικομηδείᾳ Ἐλευθέριος.

καὶ γ᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Ζακχαῖος.

καὶ δ᾽. Θεότεκνος.

καὶ ζ᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Καισάριος.

καὶ η᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Πελαγία.

καὶ θ᾽. Ἐν Λαοδικείᾳ Ἡρακλέων καὶ Διόδωρος πρεσβύτερος μάρτυρες.

καὶ ιγ᾽. Ἐν Χαλκηδόνι Ἀδρίας ἐπίσκοπος.

καὶ ι[koppa]᾽. Ἐν Ἀσίᾳ Δέκιος καὶ ἕτεροι μάρτυρες.

καὶ ιζ᾽. Ἰγνάτιος ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων.

καὶ κ᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ Εὐτυχὴς καὶ ἕτεροι μάρτυρες.

καὶ κα᾽. Δάσιος καὶ Γάἳος καὶ Ζωτικὸς μάρτυρες.

καὶ κβ᾽. Ἐν Ἀδρι[αν]οπόλει τῆς Θρᾴκης Φίλιππος ἐπίσκοπος μάρτυρ καὶ Ἑρμῆς τῆς αὐτῆς πόλεως.

καὶ κγ᾽. [Σ]εουῆρος πρεσβύτερος καὶ Δωρόθεος.

καὶ κε᾽. Ἐν Ἱεραπόλει τῆς Φρυγίας ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων Κυριακὸς καὶ Κλαυδιανός.

καὶ κ[koppa]᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων Σιλβανὸς καὶ Μαρκιανός.

καὶ κζ᾽. Ἐν Εὐμενείᾳ πόλει τῶν Φρύγων Θρασέας καὶ Πολύκαρπος καὶ Γ[άἳος] καὶ ἕτεροι η᾽.

καὶ λ᾽. Ἐν Νικομ[ηδείᾳ] Καλάνδίων μάρτυρ.

EXCERPTA HIERONYMIANA

OCTOBER.

2. Nicomediae nat. Eleutherii cuius gesta habentur.

3. In Antiochia Theoctisti.

8. In Antiochia Pelagiae.

9. In Laodicaea civitate Phrygiae… Heracli.

13. In Chalcedona Adriae (var. Adriani).

16. In Asia Cecae et aliorum X (varr. Africa, Cecrae, al. CCLXX; cfr. 15).

20. In Nicomedia Eutici, Promaci, Luci, Marcellini…

21. In Nicomedia Dasci ometis Zotici, Gai et XII militum.

22. In Hadrianopoli Thraciae Philippi episcopi, Severi et Hermae discip[ulorum] eius.

23. In Hadrianopoli Severi et Dorothei.

25. In Hierapoli Phrygiae Claudiani, Eucariae (var. Eugari).

26. In Nicomedia Luciani, Marciani…

27. In Phrygia Eumeni[ae] Tarsi, Policarpi, Gagi, Cumini (?var. Noconi), Cononis, Longi, Diodori et Metrobi.

30. In Nicomedia Ianuarii, Calendionis etc.

BREVIARIUM SYRIACUM

VERSIO GRAECA

Μηνὶ Θεσρὶ τῷ δευτέρῳ.

γ᾽ κατὰ τοὺς Ἕλληνας. Ἐν Καισαρείᾳ τῆς Καππαδοκίας Γερμανὸς καὶ Θεόφιλος καὶ Κύριλλος.

καὶ η᾽. Εὐσέβιος.

καὶ ιγ᾽. Ἐν Περίνθῳ [Hic nomen aliquod excidit.] καὶ Ἥδιστος πρεσβύτερος.

καὶ ιδ᾽. Ἐν τῇ αὐτῇ πόλει Θεόδοτος καὶ Δημήτριος πρεσβύτεροι μάρτυρες.

καὶ ιε᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Σεκοῦνδος καὶ Ὀρόντιος Ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων. Καὶ τῇ αὐτῇ ιε᾽ Θεσρὶ τοῦ δευτέρου, ἐν Ἐδέσσῃ τῇ πόλει Σαμουνᾶς καὶ Γουριᾶς μάρτυρες.

καὶ ιζ᾽. Ἐν Νικομηδείᾳ. Ἀμμόνιος καὶ Διόφιλος καὶ Μάτρωνα μάρτυρες.

καὶ ιη᾽. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Ῥωμανός.

καὶ ιθ᾽. Μάξιμος χωρεπίσκοπος καὶ Λουκιανὸς πρεσβύτερος καὶ Καρτέριος.

καὶ κ᾽. Ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων Βασίλιος μάρτυρ.

καὶ κα᾽. Ἐν Μελιτηνῇ Πλωτῖνος καὶ ἕτεροι μάρτυρες μθ᾽.

καὶ κδ᾽. Ἐν Καισαρείᾳ τῆς Καππαδοκίας Βερονίκιος. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ [τῇ πόλει] Πέτρος [ἐπίσ]κοπος μάρτυρ [Hic Wrightius supplevit (ἀρχαῖος), quod tolerari minime potest. Petrus enim Alexandrinus sollemni appellatione τέλος μααρτύρων dictus est, ut qui ultimus in Maximini persecutione pro fide occubuerit. In syriaco (τελευταῖος) fuisse conicit vir cl. R. Graffin.] .

EXCERPTA HIERONYMIANA

NOVEMBER.

3. In Caesarea Cappadociae Germani, Theophili… Germani, Theophili, Cesari, Egrili.

8. In Nicomedia Eusebii etc.

13. In Thracia Edisti etc.

14. In Heraclea civitate Thraciae Clementini et Theodoti, Filomeri et aliorum multorum quorum nomina Deus scit. Et Eracli in ipso die … 15… Theodoti, Demetri.

15. … Secundi… Antiochia…

17. In Nicomedia Ammoni et in Asia Filiae Matronae et Teclae virginis… In Nicomedia Ammoni; in Asia Diophidis, Matronae, Teclae virginis. — 12 sept. Nicomedia Ammoni; in Asia Diofili matronae, Teclae virginis.

18. In Antiochia Romani.

19. In Caesarea Cappadociae Maximi Muciani… Cartheri…

20. In Antiochia Basilii et Dionysii.

23. In Caesarea Cappadociae Verociani… In Alexandria Petri episcopi.

Pone sequitur in breviario syriaco elenchus martyrum qui in Perside occubuerunt; hunc etiam subicimus cum versione graeca, quam confecit et notis instruxit P. Van den Gheyn, socius bollandianus [Plures ex istis martyribus innotescunt tum ex recensione eorum, quam depravatam nimis propter syriacae linguae imperitiam tradit Sozomenus, Hist. eccl., II, 9 – 14, accuratiorem vero I. S. Assemanus in Biblioth. Orient. Clement.-Vatic., tom. I, pp. 183 – 95, tum ex eorum Actis, quae vulgavit S. E. Assemanus, Acta sanctorum Martyrum Orientalium et Occidentalium, tom. I, et nuper recensuit vir cl. Abbeloos ex codice S. Pethionis in Anal. Bolland., tom. IX, pp. 5 – 8. Multi tamen ex his nominatis aliunde adhuc non sunt noti nobis. In transcribendis graece nominibus personarum et locorum, hanc formam plerumque servari quae apud hellenicos scriptores trita est.] .

Τὰ ὀνόματα τῶν κυρίων ἡμῶν τῶν μαρτύρων, οἱ ἐφονήθησαν ἐν τῇ ἀνατολῇ.

Ἀββᾶ πρῶτος μάρτυρ.

Δάλι δεύτερος μάρτυρ.

Βούλχα, Χαζὰτ καὶ Ἀφραάτης καὶ Μηνόφιλος ἐκ τῶν ἀρχαίων.

Μίλης ἐπίσκοπος καὶ Ἀβουρσὰμ καὶ Σιναῒ ἀρχαῖοι μάρτυρες [Isti tantum ex hac serie cogniti sunt, quorum meminit Sozomenus II, 14 et Acta videsis apud S. E. Assemanum, p. 60.] .

Ταῦτα τὰ ὀνόματα τῶν ἐπισκόπων μαρτύρων, οἱ ἐφονήθησαν ἐν τῇ ἀνατολῇ.

Τὰ ὀνόματα τῶν κυρίων ἡμῶν μαρτύρων ἐπισκόπων ἐκ τῆς χώρας τῶν Περσῶν.

Συμεὼν καὶ Βαρβασύμης καὶ Σαδὼθ τῶν ἐπισκόπων Σελευκείας καὶ Κτησιφῶντος, πόλεων τῶν Ἀραμαίων.

Ἰωάννης ἐπίσκοπος Ἀρταγείρας, πόλεως τῶν Χουζαἳνῶν [Syrus ad litteram scribit Ardashir, at monet Le Quien, Oriens Christ., tom. II, p. 1316, hanc urbem eam esse quam Strabo vocat Ἀρταγείρα. Regionem Χουζαἳνῶν hoc nomine signant Acta S. Sirae, Act. SS., Mai tom. III, p. 181.] .

Ἰωάννης καὶ Σαβώρης ἐπίσκοποι Χιρχασελεύκου [Idem vocabulum reperies in Actis S. Sirae, l. c., p. 178.] .

Γαδδιάβης καὶ Σαβῖνος ἐπίσκοποι Βηθλαβᾶς ἐν τοῖς Χουζαἳνοῖς.

Βολιδαῖος καὶ Βαραβδᾶς καὶ Ἰωάννης ἐπίσκοποι Μεσενῆς [Id est Bassora, ad Tigrim, prope sinum Persicum.] .

Παῦλος ἐπίσκοπος τῶν Κασχάρων. Χυρμὰν ἐπίσκοπος Καλαχηνῆς [Syriace Halavan, idem locus qui apud Strabonem Καλαχηνή.] . Νηρσᾶς ἐπίσκοπος Σαχαρκάρτ. Ἰωάννης καὶ Ἀβράμιος ἐπίσκοποι τῶν Ἀρβήλων.

Τὰ ὀνόματα τῶν πρεσβυτέρων μαρτύρων.

Ἀβεδεχαλάας, Ἀνανίας, Καιουμᾶς, Βαδβουΐ, Παῦλος, Ζιζί, Παῦλος, Νακῖβ, Ἀδανᾶς, Ἰσαάκ, Ὁρμήσδας, Χαβαλαχᾶς, Βάδιμος, πρεσβύτεροι δώδεκα Σελευκείας καὶ Κτησιφῶντος πόλεων τῶν Ἀραμαίων.

Λογγῖνος πρεσβύτερος τῶν Σκηνῶν [Hoffmann, Auszüge aus syrischen Akten Persischer Märtyrer, p. 41, urbem Mashkene eandem opinatur ac eam quam Strabo vocat Σκηναί.] .

Σῖλας, Βαρσαβᾶς, Τίραιος [Cfr. Nöldeke, Geschichte der Persier und Araber, p. 4.] , Σῖλας, Ἀβδίησους, πρεσβύτεροι Μαχούζης τῶν Ἀραμαίων [De Μαχούζη τῶν Ἀραμαίων lege Hoffmann, op. cit., pp. 82 seqq.] .

Βῖβα, Μάρης, Συμεών, Πάπας, Ἰσαάκ, πρεσβύτεροι Χυλσαρᾶς [De Isaac, presbytero ex pago Hulsaro, cfr. Assemani, Act. SS. Martyrum, p. 100.] .

Ἀνδρείος, Ἀβδαζακχαίος, Ἰωσήφ, Ἀβράμιος, Βαρσαβᾶς, Νακῖβ, Ἀδανᾶς, Συμεών, Ἰωάννης πρεσβύτεροι τῆς χώρας τῶν Χουζαινῶν.

Μαρσάν, Πάπας, Ἰθαμάρ, Βαρσαβᾶς ἐκ τῆς Ἀδιαβηνῆς.

Ἀβᾶ, Ἀβράμιος, Πέτρος, Παμβάκ, Σουσί, Πάπας, Σασάν, Βήρος ἐκ τῆς πόλεως Γερμαίων.

Ἰάκωβος, Ἀδδαῖος, Νουκραῖος, Σατραῖος, Ἀβράμιος, Ἰσαάκ, Σαριφής, Μάρης ἐκ Σελευκείας.

Ἰάκωβος πρεσβύτερος μάρτυρ ἐκ Τελσαλίλα [Textus syriacus habet Telatha-Shelila, sed in istius martyris Actis, quae videsis apud Assemanum, Act. SS. Martyrum, p. 122 locus vocatur , Tela-Shalila.] .

Τὰ ὀνόματα τῶν διακόνων μαρτύρων.

Πάπας, διάκονος ἐκ Χελμίν [Cfr. Assemani, Bibl. Or., tom. I, p. 189.] , Ἰαψὶν διάκονος ἐκ Ῥισαδάρ, Βάδαν, Μαδιὰν διακόνοι τῶν Σκηνῶν, Ἀβδίησους, Ἰσαάκ, Μάρης, Μάρης [Duos etiam diaconos nomine Μάρης citat Assemanus, Bibl. Or., tom. I, p. 191.] , Ἰσαάκ, Ἀβδίησους, Ἰάκωβος, Ἀβδίησους, Δαδάκ, Χοσρόης, Μάριος, Μαλκής, Ἰωάννης, Ἀβδαῖος, Νακῖβ, Ἀδανᾶς, Μαλᾶς, Ἀβδίησους [Quattuor istius nominis novit Assemanus diaconos, primum Saporis anno 53 interfectum, Bibl. Or., p. 192; secundum anno eiusdem 66, ibid., p. 191; tertium et quartum regnante Sapore anno 66 et 67, ibid., pp. 192, 194.] , Ἀμαραῖος, Ἀδδαῖος, Χαβαλαχᾶς, Σάσιος.

Igitur et syriaca excerpta et latinus textus ex eodem fonte promanarunt, de quo iam est inquirendum.

De tempore primum dicam. Christianorum sub Iuliano morti traditorum nomina aliquot apparent. Ita in latinis codicibus Aemilianus (iul. 18) Dorostoro tribuitur, quem ob ararum subversionem Dorostori a vicario incensum tradit Hieronymus [Chron, a. 362; cfr. Theodoretum, Hist. eccles., III, 7.] . Die iulii 19, syrus refert Synnadis coli Macedonium, Lampyrum, Antigonum, Iovinum, Victorinum et Tatianum, ex quibus duos tantum priores retinuit latinus, quos Antiochiae male tribuit. Atqui cum hoc numero pronum est conferre Macedonium, Theodulum et Tatianum, quos Socrates [Hist. eccles., III, 15; cfr. Sozom., V, 11.] testatur ob confractas apud Merum deorum statuas igni traditos fuisse a praeside Phrygiae Amachio. Praeses ille fuit Phrygiae Salutaris et sedem habuit Synnadis. Etsi Theodulus deest in martyrologio, Lampyrus vero cum Antigono, Iovino, Victorino praetermissi sunt a Socrate, dubium esse nequit de iisdem iudiciis et suppliciis utrinque agi.

Ergo ante an. 362 martyrologii exemplar ex quo syrus latinusque pendent, minime scriptum erat. Sed tanta est breviarii syriaci corruptela, tam longe ab archetypo videtur discedere, ut is consultius anno 362 proximetur quam anno 411 – 2, quo descriptus est codex Nitriensis. Ad Valentis potius quam ad Theodosii tempora remittimur.

Provinciae civitatesve quae in syriaco comparent, eaeque quas in latino tantum repertas in graeco tamen fuisse firma praesumptio est, fere omnes pertinent ad imperium orientale. Ex Africanis sanctis Perpetua et socii eius soli, solus ex urbe Roma Xystus in syriaco nominantur [Quod attinet ad apostolos Petrum et Paulum syriacus codex pendet ex usu orientali, latini ex kalendario romano.] . Illyrici occidentalis civitates Salonae et Sirmium utrique textui, Cibalae Sabariaque et Noricum Ripense latino tantum martyres praebuere; sed quod Pseudo-Hieronymus refert de Floriano martyre in Ripensi Norico necati, hoc potuit serius ex passione suppleri, neque pertinuisse ad martyrologium graecum. Corinthus, Thessalonica, forte etiam Nicopolis Epirotica ex Illyrico orientali nuncupantur; quibus accedit frequens mentio civitatum castellorumve ad Istri ripam inferiorem positorum, ut Bononia, Ratiaria, Dorostorum, Axiopolis, Dinogetia, Noviodunum, et provinciarum Daciae Ripensis, Mysiae et Scythiae. Ex reliqua Thracica dioecesi apparent urbes Tomi, Philippopolis, Hadrianopolis, Maronia, Heraclea-Perinthus, Byzantium-Constantinopolis [Constantinopolis raro occurrit; mirum est nullam commemorari ex translationibus dedicationibusve quae saeculo IV magno cum apparatu celebratae sunt et in consulares libros relatae sunt (M. G., Scr. Antiq., tom. IX, p. 233 et seqq.), maii 12, dedicatio ipsius urbis; feb. 15, dedicatio ecclesiae principalis; april. 9, dedicatio basilicae SS. Apostolorum; martii 3, translatio SS. Andreae et Lucae; iunii 1, translatio S. Timothei.] , cum nominibus provinciarum Scythiae, Thraciae, Rhodopi, ut nulla sit illius dioecesis provincia, quae non aut ipsa nominetur, aut civitate aliqua repraesentetur.

Asiae Minoris eadem est condicio; omnium fere provinciarum nomina agnoscuntur, civitatum permultarum. Ex provinciis desunt vel deesse videntur Lydia, Insulae, Pisidia; civitates apparent Ephesus, Smyrna, Aphrodisias, Cyzicus, Pergamus, Lampsacus, Laodicaea, Hierapolis, Eumenia, Synnada, Iconium, Lystra, Nicomedia, Nicaea, Chalcedon, Appia, Apollonia, Ancyra, Tavium, Caesarea Cappadociae, Neocaesarea, Amasia, Sebaste, Melitene.

Orientalium regionum, si Antiochiam exceperis Caesareamque in Palaestina, cuius peculiaris est condicio, minus frequens est mentio. Ciliciae tamen urbes aliquot inveniuntur, Seleucia Isaurica, Tarsus, Anazarbus, Aegeae; cetera reducuntur ad Nisibin, Edessam, quarum etiam ratio specialis est, ad Amidam, Gindarum, Damascum et Philadelphiam.

Minor adhuc de Aegypto cura fuit, cuius praeter Alexandriam vix tres loci quattuorve occurrunt, Pentapolis Lybiae superioris, Thebais, Thmuis.

Harum regionum civitatumve non ita saepe memoria occurrit, sed semel, bis terve ut plurimum, raro frequentius. Quod tamen minime pertinet ad tres urbes Alexandriam, Antiochiam, Nicomediam, quae saepissime recurrunt, praesertim Alexandria et Nicomedia [Antiochiae nomen in 74 latinis laterculis repperi, in syriacis 24; Alexandriae in 84 latinis, syriacis 19; Nicomediae in 76 latinis et in 29 syriacis.] . Sed, ut vidimus, Alexandriae fasti totius fere Aegypti martyres complectuntur; Nicomediae laterculi non excedunt fines ipsius civitatis. Ideo etsi satis plenos Antiochiae et Alexandriae fastos ad manum habuerit martyrologii consarcinator, plenior tamen ipsi fuit notitia Nicomediensium martyrum. Cui accedit quod distinctius et novit et digessit memorias sanctorum Asiae Minoris, Thraciae et Istrici limitis. Nicomediensium episcopos Anthimum (V k. maii) et Eustolium (VI id. iun.) commemorat, illum quidem martyrio celeberrimum, hunc vero non ita notum, de quo hoc solum didicimus, eum in Ancyrano concilio sedisse anno 314.

Igitur Nicomediensis fuit iste martyrologus aut clericatu aut certe domicilio. Sed non tantum kalendariis ecclesiarum usus est; etiam libros adhibuit, de quibus nunc est dicendum. Eusebius, ut notum est, duos edidit de martyribus libros, unum de antiquis martyribus, id est ipsi Eusebio et Diocletiano anterioribus, alterum de martyribus Palaestinis passis inter annos 303 et 313. Priori iam perdito titulus [Eus., H. E., IV, 15, 48; Vid. prooem., 4, 21.] fuit Συναγωγὴ τῶν ἀρχαίων μαρτυρίων; quae in eo continebantur Eusebii minime erant, sed eorum quibus curae fuerat diversis locis et temporibus martyrum memoriam scriptis recolere. Amplum sane fuit illud opus; ibi enim, ut ex ipso Eusebio discimus, integrae historiae cum prolixis documentis locum invenerant, cuius generis fuit epistula Lugdunensium ecclesiis Asiae et Phrygiae, cum scriptis non paucis ad montanismum spectantibus atque epistula confessorum ad Eleutherium episcopum Romanum; eidem συναγωγῇ illata fuit Pionii Smyrnensis passio, multorum versuum documentum; eidem et Apollonii Romani martyris historia, cuius armena versio, viginti abhinc annis edita, nuper ad se traxit doctorum virorum oculos et curas. Integrum graecae passionis textum ea versio minime refert, neque tamen paucas paginas complectitur [Cfr. F. C. Conybeare, The Guardian, 1893, pp. 998 sqq., Harnack, Sitzungsberichte der kgl. Preuss. Akad. der Wissenschaften zu Berlin, 1893, pp. 721 – 46.] . Etsi id expressis verbis non dicit Eusebius, coniciendum est in eadem collectione fuisse et epistulam de passione Polycarpi celeberrimam et recens inventum sanctorum Carpi, Papyli et Agathonices martyrium [Primum a B. Aube editum in Revue archéologique 1881, tom. II, p. 348; melius ab Ad. Harnack, Texte und Untersuchungen, tom. III, fasc. 3 – 4, p. 440.] .

Ex hoc opere profecisse graecum martyrologii auctorem iis probatur argumentis:

1° Inter antiquos martyres et recentes, id est sui temporis, ita distinguit Eusebius ut illos tantum in collectionem suam reciperet, de ceteris in universum tantum referret, exceptis Palaestinensibus; horum enim historias in altero libro narravit. Atqui ea distinctio ut ipsi historiae apta, ita ecclesiastico usui quo reguntur kalendaria parum consona videtur. Ecclesiae enim interest martyrum nomina retineri cum diebus quibus passi sunt, minime vero definiri utrum ante annum 303 passi sint an postea.

Sed in codicibus nostris latinis et maxime in syriaco manifesta sunt huius distinctionis vestigia. Saepe enim in syriaco sanctus dicitur fuisse ἐκ τῶν ἀρχαίων μαρτύρων; respondent in latinis verba de antiquis, quae, etsi rarius obvia, eundem tamen fontem manifestant. Quod cum conferre aliquid possit ad notitiam deperditae collectionis Eusebii, subiciendos duxi dies quibus mentiones illae occurrunt.

IN SYRIACO:

Ian. 19. Niceae Cosconii, Zenonis et Melanippi.
Feb. 23. In Asia, * Polycarpi cum Cosconio etc.
Mart. 7. In Africa, * Perpetuae et sociorum.
— 26. Heracleae, Marciani.
April. 13. Pergami, * Carpi, Papyli et Agathonicae.
Iul. (Iun.) 8. (Antiochiae?), Sostrati, Hesperii et Glycerii.
— 30. Synnadis, Democriti, Secundi et Dionysii.
Aug. 15. Nicomediae, Philippi et Antiochi.
— 21. (Synnadis?) Zotici et sociorum.
Sept. 2. Nicomediae, Cosconii, Zenonis et Melanippi, Theodotae filiorum.
Sept. 20. Synnadis * Dorymedontis.
Oct. 17. (Antiochiae) * Ignatii episcopi.
— 25. Hierapoli, Cyriaci et Claudiani.
— 26. (Antiochiae?) * Silvani et Marciani.
Nov. 15. Antiochiae, Secundi et Orontii.
— 20… Basilii.

IN LATINO:

Ian. 14. (Antiochiae?) Glycerii diaconi.
Ian. 29, 30. Antiochiae, Hippolyti episcopi.
April. 3. In Mysia Agathemeri.
Mai 3. Melitene, Hermogenis.

Ex iis sanctis qui asterisco notati sunt, plus minusve probatis cognoscuntur historiis, quibus dignoscitur eos ad aetatem Diocletiano superiorem pertinere; eorum passiones valde probabile est in collectionem Eusebianam fuisse relatas. Reliquorum tempus ignotum est; sed si formula ἐκ τῶν ἀρχαίων, vel de antiquis, recte apposita est, et ipsi priscae aetatis fuerunt et gesta habuerunt apud Eusebium. Ceterum cavendum est ne eorum tantum sanctorum historias in collectione Eusebiana insertas fuisse credamus, quorum nominibus illae formulae appictae sunt. Pionii certe et Lugdunensium martyrum passiones corpus illud comprehendit, qui tamen ab indice nostro absunt.

2° In passione Pionii legitur cum eo igni traditum fuisse Metrodorum, marcionistam presbyterum. Hic est, cuius nomen exstat in latinis cum ipsius Pionii nomine sub die IIII id. mart. Smyrnae, Pionii presbyteri, Metrod[or]i presbyteri. Scilicet bonus auctor, cui certe nulla ecclesiarum catholicarum kalendaria Metrodori nomen obtulerunt, id in passione invenit atque ea parum intellecta in opus suum rettulit. Polycarpus, quem recte ex antiquis martyribus syriacus fuisse notat, in latino cum aliis XII passus esse dicitur VII kal. mart. Etiam hoc passioni debetur; in ea enim memorantur XII vel potius XI alii martyres, multis ante Polycarpum diebus pro fide occisi, quorum dies anniversarius diversus certe fuit.

3° Eusebius ipse testatur [H. E., V, 4.] in fine scripturae de passione Lugdunensium adiectum fuisse catalogum, in quo separatim recensebantur: a) qui abscissione capitis consummati fuerant; b) qui ad bestias traditi fuerant; c) qui in carcere quiverant; d) qui supervixerant confessores. Atqui ii sancti in latinis nostris codicibus habentur die IIII non. iun. Ibi eorum nomina invenies quattuor ordinibus distributa. Primo nihil praescriptum est; ceteris tituli praeponuntur iidem quos dixit Eusebius:

hii autem qui ad bestias traditi sunt: hii sunt qui in carcere spiritum reddiderunt: item alii Lugdunensium.

Cur primus titulus absit, id etiam facile intellegitur. Pothini episcopi nomen in tertio ordine quasi latebat; ex iis enim erat qui in carcere obierant. Ipsi primum locum ut episcopo deberi arbitratus aliquis recensor latinus, eum de tertio ordine transtulit in caput primi; ibique ei comitem adiunxit Zachariam, de quo ut de patre S. Iohannis Baptistae locuti erant confessores Lugdunenses, sed quem error Rufinianae versionis Lugdunensem fecit et martyrem. Ita turbatus est textus et primus periit titulus. Ceterum ex Eusebiana passione fluxisse catalogum nostrum stilo ipsi suo tituli docent: casu enim recto efferuntur, dum nomina martyrum prostant in obliquo. In graeco, ut syriacus testatur, omnia erant in casu recto; sed latinus interpres, cum semper verba passio, natale, depositio aut exprimat aut subintellegat, genitivum casum nominibus aptare studuit. Quod tamen non ita perfecit, ut formae prioris vestigia omnia deleta sint. Sufficiet hic remittere ad alium catalogum, Lugdunensis plane gemellum, quem reperies ad diem XVI kal. mart. Ibi turba quaedam martyrum Alexandrinorum his titulis distinguitur:

hii in mare missi sunt: hii omnes igne combusti sunt: … decollati sunt:

Verum, quod maioris est ponderis, catalogi Lugdunensis ultima pars, nomina continens eorum qui supervixerant, in kalendariis locum habere non potuit, habuit autem in martyrologio. Errorem intellexerunt correxeruntque Gregorius Turonensis (Gl. mart., 48) et Ado in suo martyrologio. Uterque enim, etsi ex hieronymiana traditione pendet, nomina illa consulto omisit [Adonem ex recensione Autissiodorensi pendere in aperto est; immo, si quando de fontibus eius accurate inquiretur, facile intellegetur eum pleniore codice usum esse quam nostri sunt; ideo non est cur miremur eum etiam in Lugdunensi catalogo aliquatenus abundare. Habet enim Rogatae nomen, in nostris codicibus omissum, quo completur numerus XLVIII martyrum; nam si Zacharias tollitur (et est utique tollendus) non iam XLVIII, sed XLVII martyres inveniuntur. Ita etiam in Adone cognomen Epagathus servatum est et post Helpes legitur quae et Amnas. Haec omnia ex pleniore textu hieronymiano desumpta sunt. De Gregorio non adeo liquet. Epagathi quidem cognomen et ipse retinuit, et signum, ut dicunt, Helpidis: Elpen ipsa [e]st Amas. Sed plura nomina omisit, Rogatae, Attali, Apollonii, Geminiani, Iuliae, Ausoniae; uno abundans Mamiliae; demum Pothini episcopi nomen etsi in fine laterculi addidit, minime exstinxit in ordine eorum qui in carcere spiritum reddiderunt. Quibus perpensis non auderem affirmare ipsa recensione Autissiodorensi Gregorium usum esse. Potuit sane curiosissimo harum rerum scriptori sub oculis venire exemplar aliquod italicae recensionis, idem forte quod adhibuit Autissiodorensis recensor. Gregorio enim cum episcopo Autissiodorensi Aunachario necessitudo fuit; ipse Autissiodorum adiit (H. Fr., IX, 41; Virt. S. Mart., IV, 13; Gl. conf., 40). Ea fuit causa cur, cum in superioribus de aetate recensionis Gallicae inquirerem, Gregorium testem minime adhibuerim. Dubium enim est utrum ex italica an vero ex gallica recensione profecerit. Ceterum nemo mihi opponat Lugdunensem catalogum in Gallia servatum fuisse et nosci potuisse quin ad Eusebii libros recurreretur. Gallicani enim scriptores quicquid de sanctis Lugdunensibus rettulerunt, praeter pauca quae spectant ad eorum sepulturam (Greg. Tur., Gl. mart., 48), totum id ex Rufino didicerunt, id est ex Eusebii historia ecclesiastica latine reddita; atqui ibi catalogus memoratur tantum, non vero traditur, fuitque petendus a Collectione antiquorum martyriorum, quae Gregorio certe nisi per hieronymianam farraginem nosci minime potuit.] .

Venio nunc ad alterum Eusebii librum, de provinciae suae martyribus, iis scilicet qui sub Diocletiano et Maximino passi sunt. Cuius duae recensiones exstant, altera longior, syriace tantum tradita, quam repperit Curetonius in ipso illo codice, in quo et nostrum exstat martyrologium [Edidit Cureton in opere History of the Martyrs in Palestine, Londini, 1861. Cfr. I. Viteau, De Eusebii Caesariensis duplici opusculo περὶ τῶν ἐν Παλαιστίνῃ μαρτυρησάντων, Parisiis, 1893.] , altera brevior, in graecis servata codicibus cum historia ecclesiastica Eusebii, cuius plerumque libro VIII subnectitur. Ibi martyriis, etsi non semper, saepissime tamen assignantur anni, menses et dies. Quibus quam bene congruat martyrologium, sequens ostendit tabella, in qua ipsius Eusebii in narrando ordinem secutus sum [Syriaca, quando supersunt, graece protuli.] .


1. Procopius (M. P. 1), Desii i. e. iunii 7 = VII id. iun.
2. Alphius et Zacchaeus (M. P. 1), Dii i. e. novembris 17 = XV k. dec. Romanus (M. P. 2) eodem die (Antiochiae passus).
3. Timolaus, Dionysius, Romulus, Paesis, Alexander, alius Alexander, Agapius, alius Dionysius (M. P. 3). Dystri (martii) 24 = VIIII k. april.
4. Apphianus (M. P. 4), Xanthici (aprilis) 2 = IIII non. april.
5. Agapius (M. P. 6; idem qui et c. 3), Dii (novembris) 20 = XII k. dec.
6. Theodosia virgo (M. P. 7), Xanthici 2 = IIII non. april.
7. Domninus (M. P. 7), Dii 5 = non. nov.
8. Hatha, Valentina, Paulus (M. P. 8), Panemi 25 = VIII k. aug.
9. Antoninus, Zebinas, Germanus et Ennathas (M. P. 9), Dii 13 = id. nov.
10. Ares, Promus et Helias (M. P. 10), Ascalone passi Apellaei 14 = XVIIII k. ian.
11. Petrus qui et Apselamus (10) Audynaei 11 = III id. ian.
12. Pamphilus, Valens diaconus, Paulus; Aegyptii V, scilicet Helias, Ieremias, Esaias, Samuel et Daniel; Porphyrius, Seleucus, Theodulus, Iulianus, martyres XII, Peritii 16 = XIIII k. mart.
13. Hadrianus Dystri 5 = III non. mart.
14. Eubulus Dystri 7 = non. mart.
15. Peleus, Nilus, Helias, Patermuthius (c. 13), 19 sept. (Heliae nomen et dies martyrii ex syriaco innotescunt).
16. XXXVIIII ex quibus Silvanus et Iohannes, mai. 4; Silvanus Gazaeorum episcopus, ceteri Aegyptii (13). (Dies ex solo syriaco notus, qui Iohannis nomen reticet.)
VI id. iun. In Caesarea Palaestinae nat…
XV k. dec. In Caesarea… Alfi, Zacchei, Romani.
XIIII k. dec. In Antiochia Romani … in Caesarea. 18 dec. Ἐν Ἀντιοχείᾳ Ῥωμανοῦ.
X k. apr. In civitate Caesarea Agatini, Alexandri… Thimodoli, Dionisi et aliorum VIII.
VIIII k. apr. Agapi, Timolai, Romuli, Pisoni, Alexandri, Diopi.
IIII non. apr. Amphiani (redit III non.). non. apr. In Caesarea s. Amfiani.
XII k. dec. In Caesarea Cappadociae Agapiti.
III non. april. In Caesarea Palaestinae Theodosiae virginis. non. nov. In Caesarea Cappadociae Domnini.
XVII k. aug. In Caesarea Pauli cuius gesta habentur… Valentini Theoni. id. nov. In Caesarea Cappadociae Antonini… Zebennae, Germani Mannicae.
XVIIII k. ian. In Ascalone Alei, Promodi, Heliae.
III id. ian. Alsolami.
XIIII k. mart. Pampili, Valentis diaconi, Seleuci, Perfidi, Theofili, Iuliani cum Aegyptiis numero V.
Febr. 16. — Ἐν Καισαρείᾳ Παλαιστίνης Πάμφιος καὶ Πάμφιλος πρεσβύτερος καὶ ἕνδεκα ἕτεροι μάρτυρες.
III non. mart. Adriani, Euuoli.
XIII k. oct. Palei, Nili, Parimadi, Helii… Pilei, Nili, Paternimuscii.
IIII non. mai. In Cesarea nat. Silvani. Alexandriae aliorum XL.

Qua comparatione efficitur non tantum ex Eusebii de Palaestinensibus opere martyrologum nostrum Nicomediensem profecisse, sed ipsi ad manum fuisse longiorem eius operis recensionem.

Ceterum Eusebium secutus quantum sequi poterat, ita se gratum praestitit auctori, ut eius nomen in fastus sacros referre non dubitarit. In syriaco legitur ad diem maii ultimum: Commemoratio Eusebii Palaestinae episcopi; aliis verbis in latino, et ad alium diem, nempe iunii 21 (XI kal. iul.): In Caesarea Palaestinae depositio Eusebii historiographi. Hinc transiit ad latinos martyrologos Eusebii commendatio, quae cum eius fama apud posteros, tam graecos quam latinos, mire discordat et multis occasio fuit disserendi.

Sane, si quem umquam offendit memoria Eusebii, Athanasio acerrimi inimici, is certe non fuit Nicomediensis noster, ecclesiae addictus Athanasio infensissimae, cuius episcopi, Eusebius, Amphion, Cecropius, Marathonius, Onesimus, vel Athanasium ipsi publice damnarunt, vel ab eo notati sunt, vel ab illius adversariis collaudati. Immo Arii ipsius nomen, cuius doctrinae famaeve fautores illi episcopi fuerunt, in martyrologio Nicomediensi fuisse suspicio est non contemnenda, certe minime praetermittenda. Legitur enim in syriaco, ad diem iulii (iun.) 6: Alexandriae, presbyter Arius; in latinis etiam eodem die invenimus: Alexandriae Ar … vel Ari … sed hoc nomen corruptum est ita ut post secundam tertiamve litteram scriptura incerta sit. Non ignoro multos tunc temporis Arios exstitisse praeter heresiarcham; Arius alius, Alexandrinus et ipse presbyter, eiusdem factionis fuit; Athanasii partes secutus est Arius quidam Palestinae episcopus. Arii alii sine dubio fuerunt ea aetate et superiori, quorum unus potuit esse Alexandrinus et presbyter et martyr. Igitur nihil ex iis efficitur nisi suspicio, sed quae ab auctoris patria et Eusebii commendatione aliquam vim accipiat.

§ III. DE LATERCULIS AFRICANIS.

Africae in hieronymianis frequentissima est mentio; neque tantum ubi notissima rubrica in Africa occurrit, Africani martyres recoluntur; etiam sine rubrica agnoscuntur nominum formis et ipsa sua multitudine. Nam turmae sunt ingentes, quas in laterculos suos nec satis recte digessit latini martyrologii compilator, nec scite descripserunt sequentes antiquarii.

Quod ad illum spectat, in graecum martyrologium a se latine redditum, ut Romana festa, ita commemorationes africanas rettulit, nempe omnes sub eadem rubrica. Nomen Romae multis festis praescribitur, quae non Romae, sed in vicinis dissitisve civitatibus celebrabantur; item sub rubrica communi in Africa indistinctim nuntiantur sanctorum turmae et rara mentio est civitatis vel provinciae.

Ex provinciis Numidia bis terve nominatur, neque sine suspicione erroris; pronum enim erat Numidiam vel Nomediam cum Nicomedia confundere. Mauritania decem fere diebus apparet, sed non semper recte et opportune. Coniungitur enim hoc nomen non. mart. cum Thuburbitano oppido et sanctis Perpetua, Felicitate ceterisque sociis, qui certe nullo iure ad Mauritaniam referuntur. Ex Bittinia nonnunquam Brittania factum esse liquet, ex Brittania Mauritania.

Ex civitatibus occurrunt Carthago, Thuburbo, Hadrumetum, Thelepte, Tuniza, Hippo Regius, Thagora, Cirtha, Lambaesis, Salda, municipium ad Gemellas, Caesarea, Tingi. Sed ea urbium nomina vel provinciarum plerumque ex passionibus desumpta fuerunt, laterculorum pars longe maior nullum loci nomen prae se fert nisi Africae.

Carthagine sollemne fuit martyrum turbas designare addito nomine civitatis, ut Maxulitanorum, Scilitanorum, Thuburbitanorum et his similibus. Cuius moris vestigia, in titulis sermonum sancti Augustini passim obvia, frequentius occurrunt in kalendario Carthaginiensi quod publici iuris fecit Mabillonius [Anal., p. 163.] , quodque Actis martyrum sinceris Ruinartius subicere curavit. Atqui etiam in martyrologio nostro ea nomina reperiuntur, et saepius, credo, reperirentur, nisi obstitisset scribarum inscitia. Quod ut oculis attingat lector, simul etiam ut de indole, ut ita dicam, africana laterculorum nostrorum diiudicare possit, opportunum videtur cum ipsis conferre kalendarium carthaginiense de quo dicebam, et quatenus congruant annotare. Hoc documentum sexti saeculi est; praebet enim natales episcoporum Carthaginis inde a Grato, qui Sardicensi concilio interfuit an. 343, usque ad Eugenium, qui anno 505 exsul in Gallia obiit. Ex episcopis qui praefuerunt ante Gratum solus Cyprianus recolitur. Cum autem Bonifatii qui post Eugenium annis circiter 523 – 535 sedit, depositio minime referatur, hoc sedente videtur scriptum. Cui tempori congruit et indoles festorum communium, qualis in kalendario apparet, et rei ecclesiasticae restituendae opportunitas data sub rege Hilderico. Monitum lectorem esse volo, in pergamena unde kalendarium Mabillonius eruit, multa in margine resecta fuisse vel evanida, neque semper constare de numeris dierum. Annus incipit, secundum usum ecclesiae Africanae, post mortem Domini, id est post festa Paschalia; immo integrum Quadragesimae tempus a festis sanctorum vacat. Inclinatis litteris edidi quicquid ad Carthaginienses episcopos saeculorum IV, V, VI, ad extraneos martyres vel communia toti Ecclesiae festa referendum est.

KAL. CARTHAGINIENSE.
MARTYROLOGIUM HIERONYMIANUM.
XIII k. mai. martyris Mappalici. Hoc nomen XV et XIIII k. mai. legitur in laterculo Africano. De martyre Mappalico, qui cum sociis quibusdam pro fide sub Decio occubuit, mentio est apud Cyprianum, Ep. 10, 22, 27.
III k. mai. martyris Pudentis. Hodie ter occurrit hoc nomen, vario modo scriptum, Prudenti, Budenti, Pudenti, sed sub titulo Nicomediae vel Alexandriae.
II k. mai. martyris Claud. Claudius hodie occurrit in laterculo africano valde prolixo.
III non. mai. depositio Grati episcopi.
II non. mai. Marini et Iacobi martyris. In Africa Secundiani episcopi, Iacobi, Mariani. — Passio exstat, multas martyrum turbas exhibens quarum vestigia in martyrologio inveniuntur; sed de his alibi.
Non mai. depositio Genecli episcopi.
V id. mai. s. Maiuli. In Africa Maiuli et aliorum multorum.
III id. mai. martyris Secundiani. (II id.). In Africa Secundiani et aliorum.
II id. mai. s. Felicis, Caecili et comitum. … Felicis, Rustici…
XI k. iun. ss. Casti et Aemeli. In Africa… Casti, Emili… (Cypr. de lapsis, 13; cfr. Aug. serm. 285, 4).
X k. iun. ss. Luci et Montani. In Africa Quinti, Luci, Iuliani, Montanae… — Passio exstat.
VIII k. iun. s. Flaviani et Septimiae. In Africa Fabiani, Septimiae. — Eadem passione qua praecedentes recoluntur.
II k. iun. ss. Timidensium. III k. iun. legitur In Numidia (vel Nicomedia) multorum sanctorum; II k. martyres 29 Sirthae (Cirthae) tribuuntur; sed Thimidae civitatis ibi non comparet nomen; neque ea fuit in Numidia. Kal. iun. et IIII non. iun. immensae nominum series leguntur, certe africanorum; iis IIII non. praefigitur nomen Tomathi, Thamati vel Thomoci, in quo pronum est Thimidae vel Thimidensium nomen agnoscere.
III non. iun. s. Perseveranti martyris.
Non. iun. s. Systi.
III id. iun. s. Galloni.
XIII k. iul. s. Gervasi et Protasi martyrum.
VIII k. iul. s. Iohannis Baptistae s. … et Rogati martyris … iul. s. E. … martyris.
[III k.] iul. ss. [Petri et Pauli] apostolorum. … iul. …
Id. iul. s. Catulini martyris. In Africa, civitate Carthagine, Catulini diaconi et reliquorum martyrum qui requiescunt in basilica s. Faustae. (Cf. Possid. Vita s. Aug. 9.)
XV[I] k. aug. ss. Scilitanorum. In Africa… Carthagine… Sicilitanorum. — Passio exstat, XII nomina continens quae hodie et cras et XVI k. oct. reperiuntur.
XIII k. aug. depositio s. Aurili episcopi.
XI k. aug. ss. Maxulitanorum. … Maxilitatorum. Cfr. Aug. serm. 283.
k. aug. depositio s. Capreoli episcopi.
III k. aug. ss. Tuburbitanarum et Septimiae. In Africa, Tuburtu Lucernariae, Maximae, Secundae, Donatillae… Septimiae. — Passio exstat, in qua de virginibus tribus (cfr. C.I.L, tom. VIII, n° 1392) Maxima, Secunda, Donatilla sermo est, de Septimia mentio nulla.
K. aug. Macchabaeorum.
VIII id. aug. s. Systi episcopi et martyris Romae.
IIII id. aug. s. Laurenti.
II id. aug. de sanctos Marinus.
Id. aug. s. Hippoliti.
[XV] k. sept. ss. Massae Candidae. Massae Candidae. — Cfr. Aug. serm. 306, 311; Enarr. in Ps. 49 et 144; Prud. Peristeph. 13.
[XIII] k. sept. s. Quadrati. Quadrati episcopi. — Cfr. Aug. serm. 7; Possid. c. 9.
[XI] k. sept. s. Timothei.
[VIIII] k. sept. sept. s. Genesi mimi.
IIII k. sept. depositio Restituti et Augustini episcopi.
III k. sept. s. Felicis, Aevae et Regiolae mart. Memorantur in passione ss. Abitinensium (Migne, P. L., tom. VIII, p. 689).
[II] id. sept. s. Ampeli. In Pampilia. — Abitinensis et ipse.
XVIII k. oct. s. Cypriani episcopi et martyris Carthag. In Africa, civitate Carthagine, s. Cypriani episcopi.
XVI k. oct. s. Eufimiae.
[XIII] k. oct. s. Ianuarii mart.
[VIIII] k. oct. s. Sossi.
VI id. oct. s. Quintasi. In Africa… Quintasi.
III id. oct. s. Luce evangelistae et martyris.
XVI k. nov. ss. Volatinorum. In Mauritania Nini Victoris inbelitani (var. Nobilitani). — Sequuntur nomina 21; cfr. Aug. serm. 156. Ceterum Volitanum oppidum in Proconsulari fuit, non in Mauritania.
[XV] k. nov. s. Luci et Victurici martyrum. In Africa, Luci, Victoris, Dasi, Leuci, Victuri, etc.
[VIIII] k. nov. s. Victuriae. … Victoriae… Huius nominis sancta reperitur in passione ss. Abitinensium de qua supra.
IIII k. nov. s. Feliciani et Vagensium. … Feliciani… III k. nov. In Africa passio martyrum CCXX, item Felicis, Quinti … et Feliciani cum sociis suis. — Vagenses illos multi eosdem volunt esse de quibus narratur in passione s. Mammarii; iis ego non assentior.
K. nov. s. Octavi. … Perseveranti, Octaviae, inter alios Afros.
… id nov. ss. Capitanorum.
Id. [nov.] s. Valentini. Ravenna civitate Valentini, Solutoris.
[VIIII] k. dec. s. Clementis.
[VIII] k. dec. s. Chrysogoni martyris.
[III] k. dec. s. Andreae apostoli et martyris.
Non. dec. ss. martyrum Bili, Felicis, Potamiae, Crispinae et comitum. In Africa, civitate Thagora, Iuli, Potamiae, Crispinae et aliorum VII… Felicis.
IIII id. dec. s. Eulaliae.
III id. dec. ss. martyrum Eronensium. IIII id. dec… Erumentium.
XVI k. ian. ss. martyrum Felicis, Clementiane, Honorate et Massariae. XVI k. ian. In Africa… Honorati… Felicis, Vincenti et aliorum XXXIII.
X… k. ian. s. Nemessiani.
VIII k. ian. domini nostri Iesu Christi filii Dei.
VII k. ian. s. Stephani primi martyris.
VI k. ian. s. Iohannis Baptistae et Iacobi apostoli quem Herodes occidit.
V k. ian. ss. infantum quos Herodes occidit.
Non. ian. depositio s. Deogratias et Eugeni episcoporum.
VIII id. ian. sanctum Epefania.
VI id. ian. depositio Quodvultdeus episcopi.
III id. ian. s. martyris Salvi. … Salvi, inter Afros quosdam.
XVIII k. feb. s. Felicis Nolensis.
XVI k. feb. ss. Rubrensium. In Africa Muci, Victoris… Victoriae. In Oriente natale Rubenti et Martyri.
XIIII k. feb. ss. Tertullensium et Ficariensium. In Africa Pauli, Quinti… Tertuli et aliorum multorum… Carthagine Picariae, Piae et Aliorum XXXVIII.
XIII k. feb. s. martyris Sivastiani.
XII k. feb. s. martyris Agnes.
XI k. feb. s. martyris Vincenti.
VIII k. feb. s. martyris Agelei. Carthagine Agilei.
K. feb. ss. Luciani et Vincenti martyrum. In Africa… Vincentiae et aliorum XXIII… Luciani…
IIII non. feb. ss. Carteriensium. In Africa Victoris… Privatulae et aliorum XXXIIII.
Non. feb. s. martyris Agatae.
V id. feb. ss. Filicis, Victoris et Ianuarii. III id. feb. In Africa, Felicis, Victoris, Ianuari.
XIIII k. mart. ss. martyrum Macrobi et Lucillae, Nundinari, Caecilianae et Petrensium. … Nundinari… Cicili… In Africa… Macrobi, Lucellae cum pluribus aliis.

Ea collatione satis docemur magnam vigere concordiam inter martyrologium nostrum et laterculos Carthaginienses; sed est concordia maioris et minoris. Anniversaria africana 47 exhibet kalendarium; fere quotidie in martyrologio Afri sancti confertis ordinibus occurrunt. Ut plurimum, nusquam alibi commemorantur, ideoque non facile ad loca sua vel tempora reducuntur, sed neque ad dies legitimos. Longiores enim erant ordines quam ut servari commode possent, dum textus ex codice in codicem describebatur. Ea est praecipue nostri martyrologii calamitas; soluto iam agmine, Afri omnia longe lateque invaserunt, rubricas alienas perruperunt, alienis se laterculis miscuerunt, neque ad signa revocari iam possunt. Nudis enim nominibus notos quis discernet? Paucissimi historia aliqua vel commemoratione liturgica vel ceteris cultus documentis illustrantur. A millenario saeculo Africanae ecclesiae traditio interrupta est; etiam ante Arabes memoriae multae silentio et oblivione premi debuerunt. Neque id soli Vandali effecerunt: ipsi sua multitudine sibi nocuerunt Africani martyres. Singulorum quidem nomina servata fuerant in archivis ecclesiarum; sed tantorum ordinum nulla memoria tenax, nullus cultus studiosus esse potuit. In sua quisque civitate candidatus martyrum exercitus recolebatur, die, ut credo, omnibus communi. Carthagine tamen, ubi non pauci sanctorum numeri supplicia pertulerant, ubi sepultura in coemeteriis et basilicis fruebantur, par erat plures dies distinctis commemorationibus assignari, ut revera assignantur in kalendario saeculi VI. Quo ipso kalendario docemur quam onerosa esset singulorum commemoratio; turmatim enim ibi sancti procedunt atque pro nominibus martyrum urbis eorum nomen indicatur.

Immo, ut dicam quod sentio, multum distat Africana martyrologii pars a condicione regionum ceterarum. Etenim ex sanctis transmarinis, ut Afri dixissent, selectos quosdam habemus, eos nempe qui erant in amplissima festivitate in suis locis, ut expressis verbis monuit Pseudo-Hieronymus. Afrorum martyrum integri catalogi recitantur, iique bene multi. Itaque non satis sibi constitit auctor martyrologii; nec possum non suspicari Afros digesto iam operi accessisse, non quidem omnes, sed pro longe maiori parte. Scilicet etiam ex Africa celebriores primum pro omnibus selegerit, quales sunt Cyprianus, Perpetua, Scillitani, aliique, maxime quorum exstant passiones; postea cum catalogos illos prolixos invenisset, secundis curis in laterculos suos intulerit, quin tamen curaverit verba praefationis iam minus apta mutare.

Sed de ea suspicione satis. Quod spectat ad laterculos ipsos, antiquitas eorum prolixitate ipsa commendatur; non enim potuerunt memoria famave retineri primum, deinde longo post tempore scripturae mandari. Ipsis suppliciorum diebus conscripti fuerunt, sollemni ecclesiarum usu, de quo Cyprianus testatur ep. XII. Neque hoc ad Africam solam pertinuit. Similes habemus diversarum regionum catalogos, ut est celeberrimus ille Lugdunensis, et quem Prudentius tradidit Caesaraugustanorum martyrum; alii Alexandrini vel Nicomedienses in martyrologio leguntur. Non enim proprium fuit Africae ut turmatim ibi christiani occiderentur. Sed non ubique nominum singulorum perseveravit memoria. Romae tam in martyrologio quam in ceteris cultus documentis, multae martyrum cohortes occurrunt, quarum numerus tantum retinetur, idque non semper, nam et ipse aliquando defuit, ut in caterva illa viae Salariae de qua Damasus monuit: Nomina nec numerum potuit retinere vetustas. Aliquando etiam, ut suspicor, pro veris plus minusve deperditis numeris, typici quidam invecti sunt, ut VII, XL, LXXII, quorum memoria tenacius servaretur.

At Romae cum nomina saepe perierint et ipse numerus aliquando periclitatus fuerit, cum Lugduni, Caesaraugustae, Alexandriae, Nicomediae, pauci tantum catalogi servati sint, ingens eorum copia superest ex Africa, atque ea tota a Pseudo-Hieronymiano ipso vel aliquo eius sequaci reperta est. Ubi reperta? Non equidem libenter crediderim repertorem illum, quisquis demum fuerit, Africam totam perlustrasse, de oppido in oppidum transiisse, ut diversarum ecclesiarum archiva inspiceret. Omnes catalogos in uno simul loco congregatos invenire debuit, neque id alibi, nisi in metropoli earum omnium provinciarum Carthagine. Ibi tabularia ecclesiastica referta erant documentis antiquissimis, ut intellegimus ex collectionibus quibus IV et V saeculo usi sunt episcopi catholici ad retundendam Donatistarum pervicaciam; neque ipsis Donatistis studium simile defuit [Cfr. quae dixi in opusculo, Le Dossier du Donatisme, in Melanges d'archeologie et d'histoire, tom. X, p. 19 et seqq.] .

Ceterum iam diu notum est in infinitis illis catalogis nullum nomen offendi quod referri possit ad Vandalicam aetatem et persecutionem; neque si qui quarto saeculo ex catholicis a Donatistis caesi sunt aut ex Donatistis a iudicibus provinciarum suppliciis affecti fuerunt eorum ibi memoria vestigium ullum reliquit [Cfr. quae supra disseruit Rossius, p. VI.] . Quod servatum est, totum ad persecutiones Romanas pertinet, estque documentum non dissectae schismatibus Ecclesiae, non barbarico furore oppressae, sed cum imperii legibus et magistratibus colluctantis.

§ IV. DE RECENSIONE ITALICA.

Nunc, agnitis tribus antiquissimis fontibus quibus praecipue constat compilatio pseudo-hieronymiana, ad eam ipsam accedamus. Italum auctorem fuisse iam docemur falsis epistulis, quibus ab Italis episcopis Hieronymus fingitur ad translationem Eusebianorum ferialium esse incitatus. Eandem originem indicat prima quae compareat notitia, Cassiodori dico. Sed ipse conspectus operis Italiam praedicat. Demptis enim quae ex antiquis documentis, Nicomediensi, Carthaginiensi, Romano, fluxerunt, sublatis etiam quae iam emisso vulgatoque libro in Gallia accreverunt, apparet italicis memoriis locum datum esse praecipuum. De quibus priusquam quaeramus, primum dicendum est de hispanicis aliisque transalpinis sanctis, quorum non adeo frequens agmen intra fines martyrologii receptum est.

Provinciarum Hispanicarum, Baeticae, Lusitaniae et ceterarum nulla umquam occurrit mentio. Sancti autem iidem fere sunt quos cecinit Prudentius in Peristeph. 4, scilicet, ut huius carminis ordinem sequar:
Cordubae, Aciscli (XIIII k. dec.).
Cordubae, Zoelli (V k. iul.).
Cordubae, Fausti, Martialis et Ianuarii (Tres coronae, III id. oct., V id. nov.).
Tarracone, Fructuosi, Augurii et Eulogii (XII k. feb.).
Gerundae, Felicis (k. aug.).
Calagurri, Emeterii et Chelidonii (V non. mart.).
Barcinone, Cucuphatis (XV et XIIII k. mart.).
Emeritae, Eulaliae (IIII, III, II id. dec.).
Compluti, Iusti et Pastoris (VIII k. sept.).
Valentiae, Vincentii (XI k. feb.).
Caesaraugustae, Martyrum XVIII (XI k. feb., XVII k. mai.).

Praeter hos, Valerius episcopus Caesaraugustae, Vincentii in confessione socius, cum eo bis commemoratur XI kal. feb. et II kal. nov. Solius Vincentii saepius memoria recurrit, III id. ian., XIII kal. feb., XII kal. sept. (cfr. XIII kal. mai). Quos adhuc celebrat Prudentius, Encratis virgo, Caius et Crementius, ii confessores tantum fuere, qua de causa videntur a martyrologio exclusi, etsi idem Valerio episcopo patuit.

His demptis diebus, aliquoties adhuc apparet rubrica In Spaniis, nempe 1° X kal. iun., IIII kal. iun., IIII id. iun., ubi nomina sequuntur nulla traditione commendata; 2° XIIII kal. sept., cum nomine Iustae; hic potuit Hispalis civitatis nomen sub formula In Spaniis latere; Hispali enim colebantur martyres Iusta et Rufina, quarum exstat memoria apud Adonem et in parvo Romano martyrologio ad XIIII kal. aug. (cfr. X kal. nov.); contra facit quod Rufina minime commemoratur; ceterum etiam Leocadia Toletana, Adoni nota, a Prudentio et Pseudo-Hieronymo praetermittitur; demum 3° XII kal. dec., ubi occurrit Maximus quidam presbyter. Tenuis igitur Hispanorum sanctorum in martyrologio nostro memoria, atque eorum tantum recepta est qui persecutionibus antiquis vexati sunt; nulla omnino episcoporum aliorumque sanctorum qui post pacem Ecclesiae redditam in honore habiti sunt.

Alia prorsus est Italiae condicio. Ibi provinciarum ratio est; ibi civitates multae commemorantur, integris interdum kalendariis earum admissis; ibi non martyres tantum in album referuntur, sed cum martyribus insigniores episcopi saeculi IV vel incipientis V; etiam translationibus et dedicationibus locus datur, quarum quam praesens excerpta fuerit memoria, docet ea quae postea invaluit earum ignoratio. Sed ut res in aperto sit, sequens tabella complectitur urbes provinciasque italicas, omissis tamen iis quarum ex kalendario Romano mentio petita esse videtur.
1. Italia. Mediolanum, Aquileia, Ravenna, Concordia, Verona, Tridentum (Anauni), Brixia, Vercelli, Taurini Placentia, Bononia, Forum Cornelii [Hastae etiam (XI k. dec.), Pollentiae (III id. mai., V id. dec.) et Cesenae (XII k. aug.), nomina occurrunt, sed non sine dubio. Placet certis haerere.] .
2. Tuscia. Perusium, Spoletium, Tuder, Aretium, Blera,
3. Picenum. Auximum.
4. Campania. Capua, Neapolis, Nola, Nuceria, Puteoli, Terracina, Baiae, Beneventum, Formiae.
5. Apulia. Eclanum, Herdonia.
6. Lucania. Potentia.
7. Sicilia. Messana, Tauromenium, Catina, Syracusae.
8. Sardinia. Turres.
9. Corsica.

Provinciarum nomina quae posui in prima columna, etsi non semper, plerumque tamen nominibus urbium adiunguntur. Mirum forte videbitur omnes dioecesis Italicae civitates sub titulo non provinciae, sed ipsius dioecesis efferri. Sed id locum habuit et in subscriptionibus concilii Sardicensis et in scriptis S. Athanasii [Apol. contra Arianos, tom. I, p. 123; Hist. arian. c. 28, tom. I, p. 360. Cfr. quae dixi in sylloge, cui titulus Melanges Renier, p. 139.] . Ergo antiquo mori obsecutus est noster, cum expressis verbis Italiae tribuit Mediolanum, Brixiam, Vercellas, Liguriae vel Transpadanae civitates, Venetiae Concordiam et Veronam, Aemiliae Bononiam et Forum Cornelii, Flaminiae Ravennam. Histria si quando (VIIII kal. iun., non. iun., II id. aug.) videtur nominari, ibi textus corruptus est, et vera lectio, ut syriaco breviario docemur, vel Lystra est, vel Syria.

Inter sanctos italicos non antiquarum tantum persecutionum martyres relati sunt; adsunt etiam Anaunenses martyres, an. 397 in montibus supra Tridentum a rusticis trucidati [De S. Iuliae martyris Corsicanae tempore nolim decernatur ex passione, quam ediderunt Bollandiani ad diem XI k. iun. Non enim est documentum cui in rebus chronologicis fidem praestare possis.] . Episcopi nonnulli comparent saeculi quarti: Mediolanenses Dionysius († 356) et Ambrosius († 397) [S. Ambrosii commemoratur non obitus (apr. 4), non ordinatio (dec. 7), sed, quod mireris, baptismus (nov. 30).] , cui iungendus est frater Satyrus († 378), Vercellensis Eusebius († 370), Aquileiensis Valerianus († post 381), Ravennas Severus († post 343), Nolanus Paulinus († 431). Is omnium recentissimus esse videtur, et aliquo speciali studio exceptus; nam S. Felix cui se tam deditum praestitit, et ipse insigniter commemoratur, duplici festo depositionis (XVIIII kal. feb.) et ordinationis (VI kal. aug.).

Praeter haec Nolana studia, quae ad saecula christianae pacis pertingunt, nullae in Italia inferiori memoriae curantur quae non ad aetatem persecutionum recedant. Ceteri episcopi, quos supra enumeravi, Italiae sunt superioris; atque idem dicendum est de dedicationibus translationibusque Ravennae, Aquileiae, Mediolani pluries commemoratis, alibi numquam. Neque omittendum est quosdam huius regionis martyres ab Ambrosio episcopo primum inventos fuisse et tunc demum annua observatione recoli incepisse. Id pertinet primum ad sanctos Gervasium et Protasium, an. 386 repertos; quorum nominibus cum iuncti essent in kalendario Mediolanensi nomina consulum illius anni, scilicet Honorii et Evodii, postea scribarum inscitia factum est ut inter martyres Honorius imperator et Evodius in consulatu collega (XIII kal. iul.) referrentur. Sanctorum Agricolae et Vitalis corpora ab eodem Ambrosio Bononiae an. 393 effossa sunt; sanctorum Nazarii et Celsi Mediolani, anno demum 395.

Sed redeo ad translationes. Mediolanenses duae aperte memorantur: VII id. maii, de ingressu reliquiarum apostolorum Iohannis, Andreae et Thomae in basilica ad portam Romanam [Notabis hanc translationem in cod. Epternacensi minime comparere, cuius loco, sed sub tituli Mediolani, nomen Ephenici apparet.] ; — V k. dec. Mediolano, Lucae, Andreae, Iohannis, Severi, Euphemiae. Hic cum agatur de sanctis Ephesi, Constantinopoli, Edessae, Ravennae, Chalcedone sepultis, nullum est dubium quin pignorum ingressus celebretur. Sed idem dicendum est de commemoratione Felicitatis (VIII k. ian.), quae certe Romana fuit et inter sanctos Romanos eo die recensetur in Leoniano quod dicitur sacramentario, Moechi (VII k. iul., XVII k. aug.; cfr. XVII k. iul.) Constantinopolitani, fortasse etiam Marcelli XVI k. aug.) et Faustini (VII id. aug.), quos antiqua Mediolanensium traditio saltem ut indigenas martyres nequaquam cognovit. Aquileiae III non. sept. occurrit dedicatio basilicae Andreae apostoli, Lucae, Iohannis, Euphemiae; Ravennae V id. apr., dedicatio oratorii s. Polyeucti.

Ex iis omnibus eruere licet Italiae superioris hominem fuisse qui sanctos Italos (Romanis exceptis) martyrologio collegit; neque ulla ratio est distinguendi inter collectorem illum et martyrologum, quem ipsa Chromatii et Heliodori cura Italiae superiori adnectit. Praeter Hispanos, quosnam ex transalpinis sanctis acciverit, nunc est inquirendum. Ex Dalmatia et provinciis inter Alpes et Danubium sitis paucos omnino invenimus, praesertim si demantur ii qui ex graeco martyrologio accepti sunt, vel accipi certe potuerunt, Salonitani, Sirmienses, iisque vicini. Ex interiore Pannonia Quirinus apparet (II non. iun.) episcopatu Sisciensis, sepultura Sabariensis, sed iam translatione Romanus effectus [De Rossi, Roma Sott., t. II, p. 119 et sqq.] ; ex Norico Ripensi Florianus (IIII non. mai.); ex Rhetia Afra Augustana (VII id. aug. et oct.). Tres sunt, non plures.

His nullum dubium est quin aliqui ex Galliis a prima origine martyrologii accesserint, quos iam superfusa gentilium sanctorum turba dignoscere prohibet. De Lugdunensibus dictum est; hi in graeco textu fuerunt. Sed credendum est ostium patuisse Agaunensibus celeberrimis, Arelatensi Genesio et Narbonensi Paulo, quos Prudentius cecinit, Massiliensi Victori cum sociis, fortasse etiam aliis quos Italus homo scire “potuerit in amplissima festivitate in suis locis” fuisse.

Britanniae nulla cura fuit. Illius quidem regionis nomen aliquando comparet, sed cave ne specie decipiaris. Brittania XIIII k. mart. scriptum est pro Brixia; tribus aliis diebus VII id. feb., XII k. iun., XV k. oct., eadem rubrica occurrit cum sanctis coniuncta quos Britanniae nulla traditio vindicat. Certe si quae ex illis partibus exspectanda erat commemoratio, Albani erat Verulamensis, martyris insignis, ex Gilda noti et ex vita S. Germani, qui ad eius tumulum accessisse narratur. At defuit Albanus, neque tantum italico martyrologio, sed et Autissiodorensi, quae primum vulgata est, recensioni. Eius enim in codice Epternacensi nullum exstat vestigium; neque apparet nisi in ceteris codicibus, id est in posteriori Autissiodorensi recensione. Verum magna suspicio est huius memoriam non ex Verulamii traditione immediate acceptam fuisse, quae saeculo VI extremo nulla iam vigebat, sed ex ipsius Autissiodorensis ecclesiae usu liturgico. Ibi enim Germanus episcopus fecerat “basilicam S. Albani martyris infra muros ipsius urbis, quam in honore eiusdem martyris dedicavit, reliquiasque ipsius quas secum a Britanniis detulerat ibidem honorifice composuit [Gesta pontif. Autiss., c. 7; cfr. Vita Germani, c. 49.] .”

Hic finem tangimus; hic nobis modus est maris et viarum, maris scilicet immensi in quo codicum et lectionum fluctibus toties iactati sumus; viarum quae nos a barbaris Anglorum Francorumve libris ad antiquissimas traditiones Romae, Orientis, Africae remiserunt.

Scilicet eo tempore quo praeclarorum virorum Theodosii, Chromatii, Heliodori, Hieronymi nominibus uti commode possent homines ad sui ingenii commendandos fructus, exstitit in Italia superiori qui curam in se reciperet priscorum sanctorum memorias colligendi atque posteris recolendas transmittendi. Huic ad manum fuit saeculi IV non ita senescentis martyrologium graecum, a Graecis ipsis cito oblivioni traditum, sed cuius opinamur aliquam figuram repraesentari posse, Latini illius et Syri breviatoris collatis operibus. Iam patet ex Eusebio graecum martyrologum, quem Nicomediensem fuisse multa suadent, admodum profecisse, nempe libro de Palaestinensibus martyribus et Collectione antiquorum martyriorum; praeterea Alexandrinum certe, fortasse etiam Antiochenum kalendarium adhibuisse. Illi fundamento accrevit vetustissimum ecclesiae Romanae kalendarium, quod et ipsum ad initia liberae christianitatis ascendere manifestum est; deinde, supplemento plus minusve ampliore, memoriae sanctorum Africanorum, Italorum, Hispanorum, Gallorum, ceterarumve provinciarum Occidentis. Ex omnibus istis scripturis traditionibusve eos sanctos expiscatus est noster qui in amplissima festivitate in suis locis fuere. Mox, sive primis curis sive secundis, Afrorum martyrum laterculos addidit, multos et copiosos.

Congerie difficilis liber, idem mole minime onerosus, in Italia patria fatum tulit brevissimum, de quo testes nisi Cassiodorum Gregoriumque pontificem nullos novimus. Sed transiit ad Gallos, apud quos tenue reliquit vestigium in studiis Turonensis Gregorii, magnum vero in labore anonymi illius Autissiodorensis clerici, a quo et gentilibus commendatus est et ad posteros propagatus, omnibus quotquot exstant similis consilii operibus fundamentum praebiturus.

§ V. DE INDICE APOSTOLORUM.

Ab eo tamen ne statim discedamus vetat ultima sententia Pseudo-Hieronymi. Etsi enim apostolorum festa suis quaeque diebus adscripsisset, curavit ut dies varii non videantur dividere quos una dignitas apostolatus in caelesti gloria fecit esse sublimes; ideoque indicem texuit apostolorum eumque operi praescripsit. De quo superest inquirendum.

Si codices antiquissimos et pleniores inspicimus, in duplicem offendimus indicem, unum [De quo multa congessit R. A. Lipsius in opere Die apocryphen Apostelgeschichten und Apostellegenden, non omnia probanda. Sed de his opportunius alibi dicetur.] quem primo loco habet codex Bernensis, unicum retinet Guelferbytanus, quique a ceteris abest, aut abesse potuit, nam aliqui initio mutili sunt; alterum qui in omnibus fere codicibus classibusve codicum reperitur. Priori titulus est Breviarius Apostolorum ex nomine vel locis ubi praedicaverunt, orti vel obiti sunt, atque titulo consona praebet.

Sed catalogus seu breviarius ille nobis minime curandus est, utpote qui neque codicum consensu ad primigenium opus revocetur, neque congruere videatur auctoris consilio, apostolorum festa, non vitas, componentis. Omisso igitur Breviario, ad indicem alterum deveniamus, cuius textum subicio, prout exstat in Epternacensi.

NOTITIA DE LOCIS SS. APOSTOLORUM.

III kl. iul. Nat. apostolorum s. Petri et Pauli Rome.
II kl. decemb. Nat. s. Andreae apostoli in civitate Patras provinciae Achiae.
VI kl. ian. Nat. apos(tolorum) s. Iacobi fratris Domini et Iohannis evangelistae.
VIII kl. iul. Nat. Dormitionis s. Iohannis apostoli et evangelistae in Epheso.
XII kl. ian. Nat. s. Tome apostoli in India et translatio corporis eius in Edesa (V k. iul. 2a m.).
VIII kl. agus. Nat. Iacobi apostoli fratris Iohannis evangelistae in Hieros(olimis).
kl. mai. Nat. s. Philippi apostoli in civitate Hierapoli provinciae Assiae.
VIII kl. sept. Nat. s. Bartholomei apostoli qui decolatus est in India iusu regis Astiagis (corr. Astragis 2a m.).
XI kl. oct. Nat. s. Mathei apostoli qui passus est in Persida.
V kl. noemb. Nat. apos(tolorum) Simonis Cannanei et Simonis Zelotis qui a templorum pontificibus occisi sunt in Suanis civitate Persarum.

In Bernensi et Corbeiensi ordo festorum turbatus est; locum scilicet mutarunt festa diei VI kal. ian. et kal. mai; evanuit omnino festum dormitionis S. Iohannis, VIII kl. iul. Ad VI kal. ian. pro textu quem dedimus, repetitus est laterculus martyrologii ad hunc diem: Ordinatio episcopatus S. Iacobi apostoli fratris Domini qui ab apostolis primus ex Iudaeis Hierosolimis est episcopus ordinatus, et adsumptio S. Iohannis evangelistae apud Efesum civitatem, cuius corpus translatum est apud Efesum civitatem; sed pro ultimis verbis legitur in Corbeiensi: cuius sepulcrum manna scaturit. Ad XII kal. ian. iidem codices habent tantum: qui passus est in India; ad VIII k. aug. omittunt in Hierosolimis; ad VIII k. sept. pro iussu regis Astiagis legitur interiore pro Christo. Duo ultima festa minime comparent in Bernensi; Corbeiensis de Mattheo dicit: Nat. s. Matthei ap. et evangelistae qui pro Christi nomine passus est in Ethiopia civitate Tharrium; pro Simonis Zelotis correxit Iudae Zelotis; pro civitate Persarum, civitate magna apud Persida.

In codice Lucensi ordo Epternacensis fere ubique retinetur; sed et ibi festum diei VIII k. iul. exstinctum est; festum S. Iacobi (VIII k. aug.) post S. Andreae ponitur. In eo codice nihil nisi nomina reperiuntur, ad usum recentiorem accommodata, ut SS. Philippi et Iacobi, Simonis et Iudae.

Vides quanta sit codicum discordia. Nec miror; tanta enim debuit esse. Hic enim duplex mutationibus ansa porrigebatur, ex studio illis saeculis (V – IX) maxime vigente historias apostolorum investigandi, et ex vicinitate martyrologii ipsius, de quo pronum erat indicem supplere.

Sed ad corpus ipsum martyrologii accedamus. Ecce in sequenti tabella ex eo excerpta festa apostolorum, quae scilicet in cunctis codicibus eodem modo et loco referuntur et ideo in recensione Autissiodorensi prima fuisse credendum est.

1. VI k. ian. Adsumptio s. Iohannis evangelistae apud Ephesum et Ordinatio episcopatus s. Iacobi fratris Domini qui ab apostolis primus ex Iudaeis Hierosolimis est episcopus ordinatus et in medio Paschae martyrio coronatus. (E add.: Hierosolimis, cuius passio VIII k. apr.)
2. V k. ian. In Edessa Translatio corporis s. Thomae apostoli.
3. VIII k. feb. Romae Translatio Pauli apostoli.
4. Non. feb. In [Nota. — In sequentibus littera N designat codices tertiae nostrae columnae, sive Neustricae familiae.] [B N hic inserunt Oriente, sed omittunt civitate.] Patras civitate ordinatio episcopatus s. Andreae apostoli.
5. id. mart. Hierosolima Iacobi apostoli, Lucae evangelistae.
6. VIII k. apr. Hierosolima passio Iacobi iusti [Pro iusti B N habent apostoli.] , fratris Domini.
7. X k. mai. In Frigia [In Africa B N.] civitate Hierapoli, Philippi apostoli.
8. K. mai. In [E om. rubricam topographicam, sed cum Rich. habeat In Asia, credenda est in originali fuisse.] Frigia Hierapoli provincia Asia, nat. ss. apostolorum Philippi et Iacobi.
9. Nat. Mathei et Iacobi apostolorum.
10. II non. mai. In Persida nat. Mathei apostoli et evangelistae.
11. XII k. iun. Nat. Mathei apostoli.
12. VIII k. iun. Epheso Iohannis apostoli.
13. III non iun. Nat. s. Thomae apostoli.
14. Id. iun. In Persida nat. s. Bartholomei apostoli.
15. X k. iul. In Persida nat. s. Iacobi Alfei apostoli.
16. VIII k. iul. In Epheso receptio [Adsumptio B, dormitio Rich., natale N.] s. Iohannis evangelistae.
17. III k. iul. Romae, nat. apostolorum Petri et Pauli, Petri [Inde nil amplius in E.] in Vaticano, Pauli vero in via Ostiensi, utriusque [Utrumque codd.; inde deficit N.] in Catacumbas, passi sub Nerone, Basso et Tusco consulibus [258].
18. In Persida Simonis et Iudae apostolorum.
19. K. iul. In Persida ss. apostolorum Symonis Cannanei et Iudae fratris Iacobi [Pro fr. Iac. B N habent Zelotis.] .
20. V non. iul. Translatio Thomae apostoli in Edessa [Ita E; cett: In Edissa Mesopotamiae transl. corporis S. Th. ap. qui passus est in India.] .
21. VIII k. aug. Hierosolima passio [Passio om. E; B N om. fr. Ioh. ev.] Iacobi apostoli fratris Iohannis evangelistae.
22. VIII k. sept. Natale Bartholomei apostoli in India.
23. XI k. oct. In Persida civitate Tarrium, nat. s. Mathei apostoli et evangelistae.
24. Et [Locus de quo silet E indicatur alibi in Rich.; B habet In Pirali civi. N in Piralice civitate.] s. Lucae evangelistae.
25. VIIII k. oct. In Alexandria Marci evangelistae.
26. XV k. nov. Nat. Lucae evangelistae [B N: In Oriente translatio corporis L. ev. Notandum est quod pridie legitur in B: Lucae evangelistae qui obiit LXXIII anno et sepultus est in Bethan.] .
27. V k. nov. In Suanis civitate Persarum [B N om. civ. Persarum; pro Iudae ap. habent vel habuerunt Simonis Zelotis.] Simonis et Iudae apostolorum.
28. II k. dec. In Achaia civitate Patras nat. s. Andreae apostoli.
29. XII k. ian. Passio Thomae apostoli in India [Ita E; N: In Mesopotamia, civitate Edissa, nat. et translatio corporis S. Thomae qui translatus est ab India, cuius passio ibidem celebratur V non. iul.] .

Ex hoc laterculo exclusi sanctos quosdam qui interdum ad apostolicum coetum referuntur, quales sunt Timotheus, Thecla, etc.; neque admisi dedicationes ecclesiarum, quales sunt Mediolanenses et Aquileiensis supra (p. LXXIV) dictae et Romana kal. aug.; omisi etiam festa duo Cathedrae S. Petri de quibus in superioribus sermo fuit. Sed evangelistis Lucae et Marco locum dedi.

In hoc laterculo Romana sunt festa 3 et 17; hoc ad antiquissimum kalendarium pro certo recedit; de altero non ita liquet. Sed et ipsum magnae esse antiquitatis suspicor; non enim agi potest nisi de translatione Romana, neque alia translatio potuit hodie commemorari nisi ea qua Pauli ossa ex latibulo ad Catacumbas reducta sunt ad viam Ostiensem, imperante Constantino. Etiam in annuntiatione festi 8 (k. mai.) vestigium Romanum offendimus. Iacobus enim, qui hic Philippo iungitur sub rubrica Hierapolis, nihil umquam habuit cum Phrygia, neque aliquo vinculo cum Philippo coniunctus est, ut pronum fuerit ambos simul uno festo celebrari. Sed Iacobi pariterque Philippi basilicam Romae aedificaverunt pontifices Pelagius I et Iohannes III, circa annum 561 [Lib. pont., t. I, p. 306, n. 2.] ; hoc fuit initium festi communis, ea causa Iacobi post Philippum in kalendaria inserendi. Quod quidem in hieronymiano factum est, sed non ubique; nam neque in Indice Apostolorum Philippo Iacobus sociatur, neque ad diem X k. maii, ubi aliquo errore praeventum est Philippi festum.

Romanis iis omissis, quae ad certam aetatem referri queunt, cetera aggrediamur. Primo intuitu apparet multas hic traditiones esse permixtas, atque omnes norunt quam silvam introeat qui singulorum apostolorum memorias tot fabulis obsitas vestigare non formidat. Sed faciam pro posse meo.

Commemoratio 1, VI k. ian., communis Iacobo et Iohanni fratribus, Zebedaei filiis, locum habet inter antiquissima Orientalis ecclesiae festa [Duchesne, Orig. du culte chretien, p. 254.] ; fuit in martyrologio graeco, ut ex syriaco discimus. Sed qui hoc festum in martyrologio nostro tractavit, pro Zebedeno Iacobo Iacobum Iustum, fratrem Domini, substituit [Ceterum etiam Iacobus ἀδελφόθεος colebatur in ecclesia hierosolymitana, cum Davide rege, Christi proavo (θεοπάτωρ), decembris 25, quo die utrumque adhuc veneratur Armenorum ecclesia, in qua etiamnum ut olim Hierosolymae dies decembris 25 vacat a solemnitate Nativitatis. Cfr. Orig. du culte, p. 255.] ; cuius ordinationem in episcopatu Hierosolymitano celebrari voluit, idque simul cum assumptione, id est excessu, Iohannis evangelistae. Quod ultimum nec recte nec reliquo suo kalendario congruenter posuit, nam idem eventus VIII k. iunias iuliasque infra commemoratur. Praeterea Iacobum illum cuius ordinationem circa finem decembris mensis recolit, passum refert VIII k. april., qui dies medio Paschae convenit, eratque apud Gallos aliosque Dominicae passioni sacer.

Iohanni apostolo dixi dies VIII k. iunias iuliasque attributos, utrobique addita Ephesi mentione. Quid hos dies sacraverit, intellegitur verbis natale, receptio, dormitio, assumptio; in eam enim varietatem induxerunt fabulae quae de exitu Iohannis inde a II saeculo ferebantur, ubi satis ambigue refertur Iohannem sese viventem sepelisse, neque apparet utrum reipsa vivere desierit necne. Quicquid tamen Ephesi narratum creditumve fuerit, certe constat in ecclesia graeca octavo die maii mensis festum Iohannis sollemniter agi; apud Aegyptios octavo die mensis Pachon (3 maii). Qui numerus, si de kalendis iuniis iuliisve facili mutatione transferatur ad idus et in maio mense sistatur, concordiam assequimur cum graeco kalendario minime spernendam. Sed mensium notae iun. et iul. tam facile convertuntur ut unam ad alteram liceat reducere. Igitur de duobus festis VIII k. iul. et VIII k. iun. assignatis, unum faciemus, quod coniectura ad VIII id. mai. referemus.

Andreas apostolus apud Patras templum habuit frequenti memoria insigne; quod obscurare non valuit reliquiarum eius in urbem regiam translatio an. 357 peracta. Constantinopolitanam illam translationem minime curat noster; Andreae duo festa tribuit, utrumque Patrense. Praecipuum est II k. dec., de quo testantur et Carthaginiense kalendarium et Romana sacramentaria, inde a saeculo VI. Alterum nisi in hieronymianis codicibus non invenitur; natalis est ordinationis, non. febr.

Thomas, Edessenorum sollemni religione cultus, quater occurrit, diebus iunii et iulii 3, decembris 21 et 28. Sunt haec omnia festa Edessena, quibus commemorabantur vel passio apostoli in India vel eius translatio apud Edessam. Nec dubium subest quin similes iunii et iulii dies mala repetitione indicentur. Ex Gregorio Turonensi [Gl. mart., 32.] scimus apostoli festum ab Edessenis iulio mense celebratum fuisse; etiam nunc a Syris iulii 3 Thomas recolitur; ergo dies V non. iulii recte, dies III non. iun. errore assignatus est. Ceteros duos confundi nolim; hebdomada enim solida distant; potueruntque esse ille initium, hic terminus hiemalis sollemnitatis.

Philippus, cuius sepulcro et basilica Hierapolis in Phrygia gloriabatur, festum habet kal. mai., aliquo errore, ut puto, praeventum ad diem X k. mai. Utrobique Hierapolis civitas cum Phrygia provincia, quin etiam cum Asia, nominatur; atque haec Asiae mentio antiquitatis aliquid prae se ferre videtur; non enim post saeculi III finem Hierapolis Asiae tribui potuit. An ex graeco martyrologio sacer Philippo dies acceptus est? Quicquid id est, neque aprili mense neque maio colitur Philippus in ecclesia Byzantina.

Iohannes, Andreas, Thomas, Philippus apostoli certo, ut ita dicamus, domicilio saeculis V et VI fruebantur, neque difficile erat cognoscere quibus anni temporibus apud suos colerentur. Apostolorum qui sequuntur non eadem erat condicio.

De Iacobis primum nos expediamus. De Iusto, id est fratre Domini, superius dixi; Zebedeni, scilicet fratris Iohannis, antiquissimum festum indicavi; sed aliud in nostro martyrologio habet, VIII k. aug., quo passio eius commemoratur Hierosolymis tolerata (Act. XII). Iacobus cum Luca redit id. mart., Hierosolymis; Matthaeus cum Iacobo kal. maii., loco non annotato. Zebedeno quidem Iacobo sacra est apud Aegyptios Byzantinosque aprilis ultima dies; sed qui kal. mai. cum Matthaeo nominatur, Alphaei filius fuisse videtur, non Zebedaei. Non enim alia ratio apparet cum Matthaeo Iacobum coniungendi, nisi quod fratres essent, ut deducitur ex Matth. X, 3; Marc. II, 14; III, 18; Luc. VI, 15; Act. I, 13. Ex iis festis unum tantum retinuit ecclesia latina, nempe VIII kal. aug.

Reliqui apostoli, id est Iacobus ipse Alphaei, Matthaeus, Bartholomaeus, Simon et Iudas, omnes in Perside culti dicuntur; Bartholomaeus tamen etiam Indis tribuitur. Scilicet exceptis iis quorum sepulcra erant in honore, ut Petrus, Paulus, Andreas, Iohannes, Philippus, Thomas, vel de quorum martyrii loco constabat, Iacobum dico Zebedenum et Iacobum fratrem Domini, ceteri omnes amandati sunt in regiones longinquas et prope fabulosas. Rem tamen penitius inspiciamus.

Saeculis quorum barbariem et fabulas excutimus, tria potissimum circumferebantur scripta ex quibus vel plurium vel cunctorum apostolorum vitas, obitus, sepulturas noscere cui intererat poterat: 1° Leucii quae dicitur collectio, apud Manichaeos Priscillianistas ceterosque huius generis graecos latinosve haereticos pro scripturis sacris vel cum scripturis sacris adhibita, deinde, non paucis mutatis, ad saniorem speciem redacta, atque etiam catholicis expetita; 2° collectio quam indebito quidem, sed commodo Abdiae nomine attitulamus, quae in Gallia circumferri coepit aetate circiter Fortunati et Gregorii Turonensis; 3° catalogi illi apostolorum quibus haerent absque ullo iure nomina Dorothei, Hippolyti, Epiphanii, aliorumque.

Verum de Leucio nihil ad nos attinet; eorum enim tantum apostolorum memorias excoluit quos templis insignes fuisse novimus, Petri, Pauli, Andreae, Iohannis, Thomae, quibus et Philippus addi potest. Catalogi, etsi aliter errore Lipsius dixerit [Die apocryphen Apostelgeschichten, tom. I, p. 195; cfr. Acta SS., Octob., tom. XIII, p. 689.] , vix ante saeculum VII byzantinam lucem aspexerunt, ex qua mature quidem, non tamen sine mora idonea, etiam ad Occidentales plagas transierunt.

Nunc redeamus ad martyrologum nostrum. Is, Italum dico, cum ipsi Leucii usus non esset, neque magis ex posterioribus sibi Abdiae Dorotheive studiis proficere posset, tamen omnibus apostolis suum festum assignavit. Quos indicit dies unde expiscatus sit equidem non video, neque multum reluctabor si quis mihi suaserit in ea re Pseudo-Hieronymum solo ingenio usum esse. Sed ubi terrarum observari diceret illos dies? Non sane in imperio Romano, ubi ea aetate illorum apostolorum memoria nulla erat, cultus nullus. Ad Persas confugit homo sagax.

Sed extremo saeculo VI alia iam historiae apostolicae facies erat in Galliis, ubi nosci incipiebant Abdiae collectanea. Ibi mira de Bartholomaeo, Matthaeo, Simone et Iuda narrabantur: apud Indos Bartholomaeus iussu Astiagis regis decollatus; apud Aethiopes Matthaeus, in civitate magna Naddaver, ictu gladii percussus; Simon et Iudas post praedicatam Babylone fidem et conversum Xerxem regem, in Suanis Persarum urbe per tumultum pontificum et populi interfectus. De Iacobo tamen Alphei filio nihil simile referebatur, nam a Iacobo fratre Domini minime distinguebatur. His fabulis usus est Fortunatus in carmine de Virginitate [Carm. VIII, 3, v. 147 – 150.] :

Inde triumphantem fert India Bartholomaeum
      Matthaeum eximium Naddaver alta virum;
Hinc Simonem ac Iudam lumen Persida gemellum
      Laeta relaxato mittit ad astra sinu.

Noster tamen non in omnibus Abdiae obsecutus est. Persidi reliquit Iacobum Alphaei, quem alium a fratre Domini esse voluit, et Matthaeum, cui etiam civitatem ignotam Tarrium pro sede constituit. Sed Bartholomaeus duplex festum habet, alterum die iunii 13, alterum augusti 25; illud ad Persidem refertur, hoc ad Indiam. Hic Abdiae vestigium tenemus. Aliud praefert dies octobris 28, ubi Simonis et Iudae natale dicitur celebrari in Suanis civitate Persarum.

Verum non in iis duobus tantum correctus est in Gallia Pseudo-Hieronymus. Si propius inspicias quae spectant ad ultimum illud par apostolorum, invenies eos primum fuisse appellatos Simonem Cananaeum, Simonem Zelotem, errore manifesto, nam Zelotes graece et hebraice Cananaeus idem significant. Sed alii etiam ex uno Simone duos effecerunt. In indice apostolorum ut eum servavit Epternacensis, duo illi Simones occurrunt; de Iuda nulla est mentio, etsi amborum apostolorum historia ex Abdiae scripto petita est, ab illa confusione immuni. Idem dicendum est de indictione eiusdem festi ad diem V k. nov. Ibi Bernensis Codex primigeniam lectionem habebat, Simonis Zelotis; sed Simonis erasum est et Iudas rescriptus, quin Zelotis tolleretur. Eadem, manca utique, correctio facta est in archetypo codicum Neustricae familiae; omnes enim habent Iudae Zelotis prima manu Redit kal. iulii idem Iudas Zelotes, sed in codicibus B et N tantum, nam E eo vitio caret. Zelotes apostolus, ut omnes norunt, nullus fuit nisi Simon. Non ergo mirum est si misella ista correctio lectoribus minime satisfecerit. Epternacensis, qui duos Simones in indice servavit, in corpore ubique exhibet Simonem et Iudam, ad normam evangelicae traditionis cura posteriore restitutos; ipsi codices B N vera nomina semel posuerunt, nimirum ad diem III kal. iul.

Ex omnibus iis concludendum esse existimo indicem apostolorum quem praebet Epternacensis proxime accedere ad formam quam habuit laterculus ille in primigenia, id est italica, recensione hieronymiani martyrologii. Duae tantum clausulae Abdiam et Autissiodorum redolent, nempe ad Bartholomaeum: qui decollatus est in India iussu regis Astiagis, et ad festum die V kal. novemb. : qui a templorum pontificibus occisi sunt in Suanis civitate Persarum. Haec tolle, Pseudo-Hieronymum legis.

Hunc ex arbitrio ingeniove traditioni supplementum attulisse superius dixi. Nolo tamen dissimulare in quibusdam et ipsi et Abdiae viam fuisse praemunitam. Indis enim praedicasse Bartholomaeum vetus est Alexandrinae scholae traditio [Eus., H. E., V, 10.] , quam ex Eusebio Rufinus excepit, ex isto Abdias. Idem Rufinus [Ruf., III, 1.] Aethiopiae tribuit Matthaeum, de quo siluerat Eusebius. Sed haec ad Abdiae fontes pertinent. Magis ad rem nostram facit quod Matthaeus ab Ambrosio ad Persas mittatur, a Paulino ad Parthos [Ambr. in ps. 45; Paulin. carm. 26.] . Hoc solum invenio traditionis vestigium qua fretus noster tot apostolos Persis dare studuerit.

De diebus nihil habeo quod dicam; neque ex Perside secundum priorem fabulam, neque ex India Aethiopiave secundum recentiores Abdiae lucubrationes, caeli nostri hominibus innotuerunt. Ex nihilo nil oritur. Si Bartholomaeum excipias, omnium illorum apostolorum sepulturae saeculo VI ignorabantur atque postea ignoratae diutissime permanserunt. Anno 508, Anastasius imperator S. Bartholomaei pignus (λείψανον) Daras misit, in urbem a se recens conditam [Theod. Lector., II, 57; cfr. Theodor., de Terra Sancta, 36.] ; quod pignus unde petierit minime novimus. Sed circa finem saeculi VI totum corpus Liparim insulam prodigiose appulisse ferebatur. Qui primus hoc narrat Gregorius Turonensis [Greg. Tur., Gl. mart., 34; cfr. Theodori Stud., Hom. in S. Bartholom. Migne, P. L., tom. CXXIX, p. 729. Translationis huius tempus a Gregorio non refertur; sub Agathone, qui illic (Lipari) erat episcopus contigisse eam narrat Theodorus Studita. Atqui Liparitanus ille episcopus ex epistola Gregorii Magni, III, 53 (Jaffé, 1258) innotescit, ubi legimus eum ante an. 592 iuxta qualitatem excessuum districtione esse canonica vindicatum, id est episcopatu depulsum.] , apud Asiam passum apostolum dicit, et, quod mireris, ex agonis ipsius historia, id est ex Abdia, ubi non in Asia, sed in India Bartholomaeus collocatur. Quicquid id est, de Lipari nulla est mentio in martyrologio, neque in italica neque in gallica recensione.

Coronidis loco pauca verba faciam de quibusdam commemorationibus sanctorum Veteris Novique Testamenti de quibus non facile diiudicatur utrum ad Italam recensionem ascendant, an Autissiodori tantum, primis secundisve curis, accesserint.

De Natali Dominico ipsique succedentibus festis ea tantum annotabo. Ipsum Domini Natale recte in codice Epternacensi nulli loco annectitur; in ceteris ad Bethlehem refertur, improprie, nam saeculo certe VI ecclesia Hierosolymitana, cuius Bethlehem parochia erat, Natale ab Epiphaniis minime distinguebat. Neque felicius secundae recensionis codices Caphargamala villam cum S. Stephani memoria die VII kal. ian. coniungunt. Huius enim villae nomen an. 415 primum auditum est, cum Stephani aliorumque reliquiae ibi inventae sunt; neque memoratur in syriaco. Sancti Infantes recoluntur V kal. ian., incertum quo auctore; sed recoluntur etiam in kalendario Carthaginiensi. Stephanus redit initio mensis ianuarii, die 1 vel 2, Hierosolymis vel in Oriente celebrari dictus, quae possunt ad octavas ipsius festi aptari.

Ex prophetis Aggaeus (ian. 4), Habacuc (ian. 15), Iob (mai. 9), Tres pueri Babylonici (april. 24), in omnibus codicibus occurrunt, quibus iungendus est Iohannes Baptista, non propter antiquiorem 24 iunii festum, sed propter festa Conceptionis (sept. 24) et Passionis (aug. 29), et cum eo Martha et Maria sorores Lazari (ian. 19); accedit festum Inventionis S. Stephani (aug. 2, 3), et aliud Inventionis S. Crucis (maii 3, 7), cum natali ficticii illius Hierosolymitani episcopi Iudae, qui et Cyriacus dictus est (mai. 1). De his omnibus testem Epternacensem habemus; non item de sequentibus. Symeon senex, de quo Luc. II, die ian. 5 recolitur in ceteris omnibus codicibus; Aaron etiam sacerdos (iul. 1) et Elisaeus propheta (aug. 29); sed et Initium praedicationis Domini (mai. 1). Abundat etiam in his Bernensis liber, ubi celebrantur Eductio Iesu de Aegypto (ian. 7), Immolatio Isaac (mart. 25), Egressio Noe de arca (april. 28).

Quid martyrologos impulerit ut earum personarum rerumve memoriam facerent, non semper liquet. De inventione Crucis et S. Stephani libelli circumferebantur, quos etiamnum habemus. Habacuc et Micheae prophetarum corpora in territorio Eleutheropolitano reperta fuisse Sozomenus [Hist., VII, 29.] narravit. Ipse Iob, ut nuper ex Silviae quae dicitur Peregrinatione didicimus, sese Transiordanicis revelavit. Huiusmodi fontes qui nunc latent, potuerunt cognoscere homines saeculorum V et VI. Alexandriae certe, imperante Iustiniano, ab episcopo Apollinari aedificata est ecclesia in honorem SS. Trium Puerorum, eorum reliquiis insignis [Acta SS., 31 ian., t. III, p. 700.] , ex qua petita videntur fuisse pignora in Calamensi quadam basilica deposita [Bulletin de la Société des Antiquaires de France, 1893, séance du 27 décembre; cfr. De Rossi, Bullett., 1894, p. 39.] . Ceterum Coptarum qui nunc sunt et Syrorum kalendaria talibus pullulant. Ibi non modo Tres Pueros invenies, sed Adventum Christi in Aegyptum, Viginti quattuor seniores et Quattuor animalia incorporea de quibus meminit Apocalypsis, multasque alias huiusmodi commemorationes.

Dies aliquando ex libris vel reliqua traditione accepti sunt, aliquando ex ingenio definiti, in quo aliquid contulit nominum similitudo. Stylitae Symeoni qui febr. 5 recolebatur iunctus fuit senex ille Symeon qui puerum Iesum in ulnis accepit. Simili modo Habacuc propheta, Martha et Maria sorores Lazari, locum invenerunt non longe a Persis martyribus Mario, Martha, Audiface et Ambacum (al. Abacuc) diebus ianuarii 16 et 20 memoratis.

Sed de iis frustra quaeres cui potissimum tempori cuive recensori debeantur. Crevit eundo martyrologium; sed quod cui passui tribuendum sit incrementum diiudicare haud facile est.

Atque id censeo pertinere etiam ad historias quas passim codices offerunt plus minusve contractas. Rossii sententia est pleniores aliquando fuisse codices hieronymianos, auctos nempe narratiunculis ex gestis sanctorum excerptis, atque in libros quos habemus non pervenisse nisi recensionem unde multa huius generis exsecta fuissent. Huic eo libentius assentior quod etiam in syriaco breviario vestigia sunt huiusmodi historiarum, et in laterculis quibusdam Alexandrinis aliisve saepissime annotatus reperitur gradus clericalis militiae vel passionis modus. Scilicet inde ab Eusebio, cum Gestis martyrum pari passu processit kalendariorum vel martyrologiorum opus. Ex Gestis multa initio accepit, multa etiam supplevit. Quare nolim affirmare omnes eas historias quae in hoc vel alio codice leguntur vere pertinuisse ad recensiones primarias, Graecam dico, Italicam, Autissiodorensem. De singulis singillatim diiudicandum est.

Ceterum in Gallicanis codicibus plura olim exstitisse quam quae nunc legimus, luculentissime testantur, ut dixit Rossius, historici martyrologi. Hic Adonis praecipua ratio habenda est, cuius cura de his rebus insignis fuisse noscitur, quique multis usus est documentis quae de die in diem nobis innotescunt, aut si usque adhuc latent, non obscura sui vestigia reliquerunt.

Atque hic iam scribendi sit finis. Rossium nostrum qui casus occupaverit, dum martyrologii hoc opus edebatur, ipse dixit, legentium non sine gemitu. Laboris in se receperat partem maximam et maxime iniucundam, onus scilicet textus componendi, varias lectiones digerendi, codices recensendi. Reliquo operi successi, non quidem omnino imparatus, sed utinam per otium! Vigiliae Natalis sanctissimi agebantur cum ab Urbe Rossii schedas accepi, Bruxellis litteras quibus Bollandiani patres instantissime iubebant, ut quam cito fieri posset eis prolegomena transmitterem, ex integro conscripta. Moras imploranti improbe restiterunt, neque me respirare siverunt donec ipsis fieret satis. Parui iussis, et iis diebus qui a Natali sacro ad B. Virginis Hypapantem decurrunt, minime intermisso docendi officio, centies milliesque hieronymianam farraginem excussi, ut et patribus ceterum sapientissimis morem gerere viderer et amicissimi magistri operas non paterer pendere interruptas.

Faxit Deus, quem martyrum candidatus laudat exercitus, ut ex ingrato labore fructum aliquem percipiamus, Rossius sospitatem, ego veniam delictorum, lectores securiorem et faciliorem usum libri ut perutilis ita et intricatissimi.

N. B. In sequenti pagina, locum dedi epistulis quae italicae compilationi ab initio praefixae sunt, atque inde in varias codicum hieronymianorum recensiones atque in cuiusvis generis formaeve martyrologia vel kalendaria transierunt. Quas recensui ad fidem trium primariorum codicum, maiori, ut oportuit, habita ratione libri Epternacensis, qui etiam in hoc ceteris magis commendatur.

Domino [Ante epistulam legitur in BW: Incipit epistola Chromati et Eliodori episcoporum (episcopis W) ad Hieronimum presbiterum.] sancto fratri Hieronimo presbitero Chromatius et Eliodorus episcopi in Domino salutem. Cum religiosissimus Theodosius augustus [aug. Theod. BW.] Mediolanensium urbem fuisset ingressus, universosque [universos B, universisque episcopis W.] aepiscopos Italiae ad se invitasset [invitare fecit B, invitaret W.] , ob [ob] ut BW.] causam aliquantorum aepiscoporum qui ex arriana fece suas animas inquinassent [inquinassent perquireret BW (-rent W).] , contigit et nostram parvitatem in eodem devenire concilio. In quo cum dicenda dicta essent et definienda difinita [finita BW.] , coepit christianissimus princeps sanctum Gregorium [Gregorium 〈episcopum〉 BW; aepiscopum etiam E, sed in margine.] Cordubensis aecclesiae in eo [in eo om. W.] praeferre antestitem, quod omni die sive non ieiunans [eiunans E (bis).] matutinas sive ieiunans vespertinas explicans missas [misas E.] , eorum martyrum quorum natalicia essent plurimorum nomina memoraret [memorarent W.] . Factumque est ut omnes pariter statuerimus [statueremus B.] ad tuam nos [nos om. BW.] scribere caritatem, ut [quod ut BW.] famosissimum [famosisimum E.] feriale de arcivis sancti Eusebii Caesariae [Cessareae E.] Palestinae [Palestinaeque BW.] sacerdotis inquirens, martyrum ad nos dirigas [diregas E.] festa, ut possit hoc officium per tuam sanctam industriam melius et perfectius [perfectiusque BW.] Dei [Dei om. B.] martyribus exhiberi [BW: EXPLICIT. Item rescribtum s. Hieronimi presbiteri (Rescriptio [sine item] Hieronimi W).] .

Chromatio et Eliodoro sanctis [sanctis om. BW.] episcopis Hieronimus in Deo aeterno salutem [in Deo aet. sal. om. BW, pro quibus habent presbiter.] . Constat Dominum nostrum omni die martyrum suorum triumphos excipere, quorum passiones a sancto Eusebio Caesariensi [Cessariensi E.] episcopo scribtas repperimus. Nam Constantius augustus cum Caesaream [Cessaream E.] fuisset ingressus et diceret [dicere W.] memorato antestiti [episcopo B.] , ut peteret aliqua beneficia Caesariensi [Cessariensi E.] aecclesiae profutura, legitur respondisse Eusebium opibus suis ditatam [ditatam 〈esse〉 E.] aecclesiam nulla [illa B.] petendi [petendo B, petenti W.] beneficii [benefici E, beneficia BW.] necessitate [necessitudine BW (-nem B).] conpelli, sibi tamen desiderium immobile exstitisse ut quicquid ubique in republica [repuplica E.] Romana gestum sit erga sanctos Dei iudices iudicibus [iudicibusque W.] succedentes in universo orbe Romano sollicita perscrutatione monimenta publica [puplica E.] discutiendo perquirerent, et quis martyrum, a quo iudice, in qua provincia vel civitate, quo [qua BW.] die quave passione perseverentiae [perseverantiae B.] suae obtinuerit [obtinerent B, obteneret W.] palmam [palma W.] , de ipsis arcivis sublata [sublatam E; sublata 〈notitia〉 B.] ipsi Eusebio regio iussu [iusu E.] diregerent. Unde factum est ut idoneus relator exsistens [〈et〉 aeccl. BW.] aecclesiasticam historiam retexere [retexerit et BW.] , omnium pene martyrum provinciarum omnium Romanorum diligens [dilegens E.] historiografus declararet. Et quoniam omni die sacrificium Deo [Deo om. BW.] offerentes [offerens E, offerentis W.] eorum nomina meminisse [meminissent BW.] studetis [studens E, studentes B, studentis W.] , qui die ipso quo offertur sacrificium [quo die ipsum (ipsa W) qua offeruntur BW.] victores diaboli existentes [existerent E, extitissent BW (extet W), correxi.] martyrii [martyri E, martyrio W.] sui [suo W.] triumpho [triumpho B.] pollentes [pollentes] opulantes E prius, sed correctum in marg. 1am.] atque ovantes [obantes E, viante W.] ad regem suum pervenerint [pervenissent BW.] Christum, hac de causa singulorum mensium [sing. mens. om. B.] singulorumque dierum festa conscripsimus, ut iubere dignati estis [dignamini BW.] , perennem [perenne B.] nostrae parvitatis memoriam [〈nomen〉 mem. 〈habiturum〉 BW.] fore credentes cum diebus omnibus per tota anni [annibus B, tot annorum BW.] spatia [sp.] facta W.] sanctorum fuerit [fuerint BW.] nominum [nomina B.] festivitas [festivitates B, festivitatis W.] celebrata [caelebrate W.] . Et quoniam per singulos dies diversarum prouinciarum diversarumque [diversarum secundum om. B.] urbium plus quam octingentorum [oct. 〈et nongentorum milia〉 BW.] martyrum nomina sunt nominanda [nominata BW.] , ut nullus dies sit qui [qui] quae non W.] intra quingentorum [quing.] E in marg.: CCCLXV.] numerum [numero B.] repperiri [reperire … ad scriptos W.] possit ascribtus, excepto die kalend. ian., considerans inter innumeras [innumerabiles BW.] turbas lectorum [lectoris B, lectores W.] animum intra unum mensem posse lassescere [lasescere E, lassisc. BW.] , ne id [idem codd.] eveniat [veniat BW.] succincte et breviter eorum [fest.] civitate E.] qui sunt in amplissima festivitate [eos B.] in suis locis tantum pro omnibus memoratus sum, ut amputato fastidio unus pro omnibus sufficiat libellus ascribtus. Sane in prima [prima in B.] parte libelli omnium apostolorum festa conscripsimus, ut dies varii non videantur dividere, quos una dignitas apostolica [apostolatus BW.] in caelesti gloria fecit esse sublimes.

MARTYROLOGIUM HIERONYMIANUM

[December]

[VIII KALEND. IANUAR.]

f. 55a - f. 56a

CODEX BERNENSIS

VIII KL. IAN. IN.
BETHLEEM
NATIUITASSAL
UATORIS DNI. NRI.
IHU. XPI. SECD. CARN.
Rome. iouini. pasto
ris. uictoriane.
Agellei. euticeti. sim
froniane. saturnini
timedi. ignati. cyriaci
gagi. ianuariae
datiui. et in cim̄
aproniani. uia. latina
Rom̄ passio. sc̃ȩ eugeniȩ
uirginis. sirmi et a
nastasiae. mediolan
felicitatis et in p̱ga
mo saturnini.
constantinopł. sc̃i anas
tasi uirgiñ.

FRAGMENTUM LAURESHAMENSE
e cod. Vat. Pal. 238

VIII KL IANVARIAS
IN BETHLEEM
NATIVITAS DNI. NRI.
IHV. XPI SEC. CARNĒ.
ROM. Iovini Pastoris
Victorine Agellei
Euticeti Simproniane
Saturnini Timedi
Ignati Cyriaci
Gagi Ianuariæ
Dativi
ET in cimiterio ampro
niani via latina rome
Passio sc̃æ eugeniæ
virginis. Sirmi
et anastasiæ quæ de
roma sc̃os secuta quaie
ad martyriū duceban
tur haec gloriosam
pertulit passionem
Mediolano Felicitatis
Et in Pergamo Satur
nini
Constantinopoli sc̃i
Anastasi

CODEX EPTERNACENSIS
Breviarium Richenoviense. Excerpta e breviariis Hieronymianis sive puris sive mixtis et ex martyrologiis historicis

VIII k. iañ nativĩ dñi ñi et rom̄ iovini pastoris basilei victorianȩ accilae eutici simforiani saturnini | temedi ignati cyriaci zagii ianuariae dativi rom̄ sc̃ae | eugeniae virg̃ et sirmi anatasiae mediolañ felicitatis et in | pergamo saturnini constantinop̃ sc̃i anastasi ∵

Rich. Bethleem natiuitas saluatoris | dni nri ihu xpi secundum carnem. Rom | iouini. Passio eugeniae uirginis. Et sirmio | Anastasiae. uirginis. Felicitatis. saturnini.
Excerpta etc. E1. Romae iovini pastores basiles ac iudei victuriani — E2 G. alibi anastasiae virginis.

CODEX WISSENBURGENSIS
cum ceteris e progenie Fontanellensi

[1] VIII KL. IAN. IN BETHLEM NATIUI [2] TASSALVATORISDNI.NRI.IHU.XPI. [3] secundum carnem Rom̄ iovini [4] pastoris basilei victorianae [5] acellei euticeti simfronianȩ sa [6] turnini timedi agnati ciriaci. ga [7] gi. ianuariae dativi et in cimit̃ a [8] proniani via latina Rom̄ pas̃ sc̃ae [9] eugeniae virg̃ sirmȩ et anastasiae [10] Mediolano felicitatis et in p̱gamo [11] saturnini constantinopoli sc̃i anastasi

5. C. achillei, sinfroniani; L. M. V. acelli; V. M. euticetis — 6. C. L. M. V. ignatii — 7 L. V. datilii — 9. C. sirmiae, S. om.

[VII KALEND. IANUAR.]

Cod. Bern.

VII KL. IANUR.
In oppido hierusolimita
no. uilla cafargamala
pãs sc̃i stephani. primi
martyr̃ diaconi// [diaconus em. diaconi.] . et a
postoli qui lapidatus ẽ
a iudaeis; Rom̄ dep̃s
sc̃i dionisi. heliȩ: doros
toli. Anthiochia.
iuliani. et pãs sc̃i marini
martiani. Neandri;

Fragm. Lauresh.

VII KL. ianuar̃
in oppido hierosolymi
tano villa cafarga
mala Passio sc̃i ste
phani primi marty
ris diac̃ qui lapidatus
est a iudaeis
Rom̄ in cimit̃ priscillȩ
depos̃ sc̃i dyonisii
Heliae Dorostoli
Antioc̃h Iuliani
Marciani Neandri
Marini Martiniani

Cod. Eptern., etc.

VII k iañ hierosõl sc̃i stefani diac̃ primi mar̃ et rom̄ depos̃ dionisi epis̃ | et alibi heliae dorostoli antioc̃h iuliani martini menandri

Rich. Passio. Sci stephani. primi mar | tyris. et diaconi. Rome. dionisii confessoris. he | liae. dorostoli. Iuliani. mariniani [R1 mariani.] . neandri.
Excerpta etc. G. Romae dionisii cf. heliae dorostoli iuliani neandri (Tr. niandri, Lab. maeandri) et passio sancti marini. Beda-Flor. cod. T. Romae passio sancti marini.

Cod. Wissenb.

[1] VII KL. IAN. In opido hierusolimitano [2] villa cafarga malaa pas̃ stephani [3] primi martyris diaconi qui lapida [4] tus est a iudeis ∵ Rom̄ dep̃ sc̃i dionisi he [5] liae dorostoli anthiocia iuliani [6] martiani neandri.

[7] [et ê dedicatio ipsius basilicae in uuizenburgo [uncis inclusa, m. 2. inter l. 3 et 4.] ]

1. C. in urbe hierosolymitana — 2. L. V. villa caphargamala, C. om. — 3. C. diaconi prothomartyris et apostoli, S. L. M. V. primi martyris et (L. M. V. om.) diaconi et apostoli — 4 C. addit: qui sepultus est in villa kafargamala.

[VI KALEND. IANUAR.]

Cod. Bern.

VI KL. IANUAR.
Adsumptio sc̃i iohannis
euangel apud efesū.
et ordinatio episcopa
tus sc̃i iacobi fratris
dñi qui ab apostolis
primus ex iudaeis
hierusolimis est ep̃s [additum m. 2] or
dinatus. et medio pas
cha martyrio [prius martyrium, em. martyrio] coronatus.

Fragm. Lauresh.

VI. KL. Ianuar̃
Adsumptio sc̃i iohan
nis evangelistae
apud ephesum
et ordinatio episcopat'
sc̃i iacobi fratris dñi
qui ab apostolis primus
ex iudaeis hierosolymis
est ep̃s ordinatus
et mediū pascha mar
tyrio coronatus

Cod. Eptern., etc.

VI k iañ adsumptio sc̃i iõh evang̃ apud ephesū et ordinatio episcopatus [episcopatus et infra qui coronatus in margine add. manu antiqua quae fortasse a prima diversa non est.] | sc̃i iacobi f̃f̃ dñi. qui ab apostolis primus ex iudaeis hierosolimis est aepiscopus ordinatus et in medio | paschæ martyrio coronatus hierosol cuius pas̃ VIII k ap̃ ∵

Rich. In basilica montis oliueti. Nata | le. sci iohannis euangelistae. Et ordinatio epi | scopatus. sci. iacobi. fratris dni.
Excerpta etc. G. 914. iacobi alfei.

Cod. Wissenb.

[1] VI KL. IAN. Adsumptio sc̃i iohannis [2] evangelist̃ apud efesum et ordina [3] tio episcopatus sc̃i iacobi fratris dñi [4] Qui ab apostolis primus ex iudaeis [5] hierusolimis est ep̃s ordinatus et medi [6] o . pascha martirio coronatus

3. L. M. V. om. episcopatus — 5, 6. C. et tempore paschali.

[V KALEND. IANUAR.]

f. 56b

Cod. Bern.

V KL. IANUAR.
bethlē natł. sc̃orum
infantium et lactantium
qui sub herode pro xp̃o
passi sunt ∵ Ancira
gallatiae. eutici
prƀi. domitiani diãc.
et in africa. castori.
octaui. uictoris.
gattae. rogati.
eusebi. probati
ianuari. saturi. catonis
restitutae. saturninȩ.
et in tracia. gaiani
domiciȩ. et in edissa
translatio. corporis
sc̃i thomȩ apostoli ∵

Fragm. Lauresh.

V. KL. Ianuar̃
in bethleem nāt sc̃or
Infantium et lactan
tium qui sub herode
pro Xp̃o passi sunt
Ancyra Gãl. Euticï
pr̃bi Domiciani Diac
Et in africa castori
octavi victoris
Gatte Rogati Eusebi
Probati Ianuarii
Saturi Catonis
Saturninae
… in trachia. Gaiani
Domiciae
Et in edissa translatio
corporis sc̃i thome ap̃li.

Cod. Eptern., etc.

V k iañ bethlem iuda nt̃ infantum ancira galatiae eutici prƀ domitiani | diac̃ et in af̃f̃ castori octavi victoris zatte rogatae eusebi | propati ianuari saturi catonis restituti saturninae | et in tracia gaiani domiciae et in edissa trans̃ł tomȩ apos̃

Rich. Bethleem . natale scorum marty | rum . infantium et lactantium . Ancira . gala | tiae . eutici prbi . domitiani diaconi.Et in af | frica . castoris . eusebii . gaianae. Translatio | thomae apostoli.

Cod. Wissenb.

[1] V KL. IAN. Bethlem natł sc̃orum [2] infantium qui sub herode pro Xp̃o pas [3] si sunt ancira galatiae eutici prƀ [4] domiciani diacõ In affrica castori [5] octavi victoris gattȩ rogati [6] eusebi probati ianuari catonis [7] saturi restitutae saturninȩ et [8] in tracia gaiani domiciȩ. et in e [9] disa translatio corporis sc̃i tho [10] mae apostoli ne [ne deletum.]

2. C. M. V. infantium et lactentium, L. lactantium — 3. L. ancira galis, M. gãl, V. gallis — 4. L. M. V. om. diaconi — 5. C. gatae, saturnini, L. M. V. gatticae — 9. L. V. edisse, M. edessa.

[IIII KALEND. IANUAR.]

f. 56c

Cod. Bern.

IIII KL. IANUAR.

In africa. domici.
uictori. criscenti.
primiani. libosi ep̃i.
secundi. saturnini.
honorati. uictoriae.
saturi. felicis.
et rom̄. felicis. et primiani
bonefati ep̃i. de or
dinatione ∵ [Ad marginem m. 2. Eodem die obiit uuineland(us) prbt. precam(ur) ut eius memores esse dignemini.]

Fragm. Lauresh.

IIII. KL. Ianuar
in Africa Domici
Victurini Crescenti
Primiani Libosi
Secundi Saturnini
Honorati Victoriae
Felicis //////////////
ET ROM in cimit̃. Calisti
Felicis et primiani
Bonifatii ep̃i de ordinatione

Cod. Eptern, etc.

IIII kł in af̃f̃ nt̃ victoris domiti crescentis et primiani | libosi ep̃i secundi saturnini honorati victurinae saturi | felicis rom̄ it̃ felicis et bonifati ep̃i ∵

Rich. In affrica. uictoris. librosi epi. | honorati. saturi. secundi. saturnini. uicturiae. | Et rome in cimiterio. calisti. felicis. et bonifacii | epi.
Excerpta etc. Rhab. Et Rome etc. et bonefacii episcopi de ordinatione.

Cod. Wissenb.

[1] IIII KL. IAN. In africa domici victuri [2] criscenti primiani libosi ep̃i se [3] cundi saturnini honorati victo [4] rie saturi felicis et bonifaci ep̃i [5] de ornatione [6] [et ē ded. basilice sci ioh evgl in uuizen.] [uncis inclusa m. 2.]

1. S. (initio laterculi) rome. In cimitirio caelesti. felicis. et bonifacii epi. de ordinatione. et alibi nat scorum primiani etc. usque ad saturnini (praeterea nihil) — 4. L. M. V. felicis. et romae felicis. et bonifatii episcopi de ordinatione.

[III KALEND. IANUAR.]

Cod. Bern.

III KL. IANVR.
In alexandria. man
sueti. securi. donati.
Rom̄. felicis. ep̃i
honori. pole. p̱petuȩ.
cliti. appiani. etoia
insula [a correctum; prius e] sc̃i florenti.
conf̃. sereni. pauli.
stephani. papia api.
cleti ∵

Fragm. Lauresh.

III. KL. Ianuar
in Alexandr Mansu
eti Securi Donati
Rom Felicis ep̃i
Honori Polecliti
Appiani Sereni Pauli
Stephani Papiani
Cleti et beati perpetui
qui sc̃i martini basilicã
ædificavit
Et oia insula sc̃i Florenti
confess̃

Cod. Eptern., etc.

III kl iañ in alãx nt̃ mansueti severi et appiani donati | honori policliti sereni pauli papiani cleti ∵

Rich. In alexandria. mansueti. honorii. | pauli. polecliti. stephani. cleti. Rome. felicis epi. | perpetuae. florenti confessoris. Et dedicatio. aeccle.

Cod. Wissenb.

[1] III KL. IAN. In alexañd mansueti securi [2] donati honori polecliti appiani [3] et oia insula sc̃i florenti sereni pauli [4] stephani pampiani cleti turonus [5] perpetui ep̃i ep̃i et conf̃

2. C. honorati, policliti, appiandi — 4. S. C. L. M. V. papiani, C. cleti, clementis. turonis civitate.

[PRID. KALEND. IANUAR.]

f. 56d

Cod. Bern.

PRID. KL. IAN.
Cartagine. donati. [in margine: Et transmigratio fratris nostri Grimoldi levitæ ex ergastulo sui corporis hinc precamur pietatem iusti et pii iudicis quatenus ei ab illo remissio delictorum concedatur]
caelestini. saturnini.
Bononia. gagi.
et rom̃. donatae.
pauli. rogatae.
dominandȩ. hilarinȩ.
et depõs. sc̃i siluestri.
ep̃i. ritiaria. herme
tis exhorcistae.
In provintia. sicilia.
ciuit̃. cathenas. stephañ.
pontiani. attali. fabia
ni. cornili. sixti.
floridi. quottae.
quintiani. meneruini.
sim [sim foriani m. 2: prius furiani] foriani. ammoni.
furtunati. sc̃i equentis.
appionis. calendionis
Cuelpisti. exsuperanti
[s m. 2] sa// turnini. agneti.
paulinae. nominandȩ
donatae. rogate.
senonis [senones em. senonis.] passio sc̃ae
columbae martyris
et uirginis.

Fragm. Lauresh.

Pridie KL. Januar
Cartagine Donati
Caelestini Saturnini
Bononia Gagi
Rom via Salaria in
cimiter Iordanorū
Donatae Pauli Rogatiae
Dominandae Hilarinae
depos. sc̃i Silvestri ep̃i
Retiaria Hermetis ex
orcistae
In Prov Siciliae, Caten
Pontiani Stephani
Attali Fabiani Corneli
Syxti Floridi
Gothe Quintiani
Menervini Simphori
ani Ammoni Fortu
nati Sc̃i Sequentis
Appionis Calendionis
Evelpisti Exsuperanti
Saturnini Agnetis
Pauline Nominandae
Donatae Rogatae
Senonas pas̃ sc̃ae
Columbae virgiñ.

Cod. Eptern., etc.

Pridie kl iañ rom̃ donatae paulinae rusticianae nomi nandae [serotinae saturninae hilariae et in cym̃ priscillae | depos̃ sc̃i silvestri ep̃i kartag̃ donati caelestini saturnini | rom̃ rogatae dominandae hilarinae retiaria hermetis | sicilia in civĩ athinensium stefani pontiani attali fabiani | corneli sexti floridi cottae quintiani minerviani simpho | riani ammoni furtunati sancti sequentis apionis kalen | dini evelpisti exuperati saturnini agnetis senonas pas̃ | sc̃ae columbae virginis

Rich. Cartagine donati. gaii. bononi. Rom | donati. pauliniae. Et sci siluestri epi. et confes | soris. hermetis. stephani. pontiani. xysti. Seno | nas. passio scae columbae uirginis.
Excerpta etc. Beda-Flor. codd. A. T. L. Romae in coem. Priscillae via Salaria dep. s. Silvestri ep. — codd. C. V. Romae via Salaria in coem. Iordanorum donatae etc. (quemadmodum in Ept. sed variant saturnini, cod. V. hylarianae). Retiariae hermetis exorcistae. In provincia Sicilia civitate Catanensium etc. flaviani corneli etc.

Cod. Wissemb.

[1] PRID KL. IAN. Cartagine donati [2] caelestini saturnini bononia ga [3] gi. et rom̃ donati pauli rogatae [4] domi nandȩ hilarinae et dep̃ sc̃i [5] silvestri ep̃i Ritiaria hermetis ex [6] orcist. In provincia siciliȩ civit̃ caten [7] ñ. stephani pontiani attali fabia [8] ni. cornili sixti floredi cottae quintiani [9] menervini sinfuriani am [10] moni furtunati sc̃i sequentis api [11] onis kalendionis evelpisti ex [12] uperanti saturnini agnetis [13] paulinae nominandȩ donatae [14] rogatae senonis pas̃ sc̃ae [15] columbae virg̃ .Ɔ EXPLICIT

3. L. V. rogati — 5. V. silvestri pp. — 7. L. V. pomiani — 8. L. M. V. corneli, L. V. florili, M. flordi, L. M. V. quottae — 10. L. secundi sequentis — 13. L. domatae — 14. L. sennionis.

IANUARIUS

[KALEND. IANUAR.]

f. 57a

Cod. Bern.

MENSIS IAN. HABET
DIES XXXI.
KL. IAN. LAETANIAS [prius LAETANIAE, deinde em.]
INDICENDAS
CIR CISIO DNI NRI
IHU XPI SECD CARNĒ
In oriente. stephani.
Nicomedia [em. ex Necomedia] . eufrosini [em. eofrosini] .
ep̃i. pri//mani [prius priam. deinde deletum a] . et
aliorum nouem ∵
Inricia. euanti. herme
tis. In bononia. gagi.
Acti. eracli. In africa.
uictoris. felicis. Nar
cissi. Arciri. et aliorū
quattuor. papatis. pri
miani. saturnini. Itē
saturnini. uictoris.
honorati. leusi. herme
tis. Rom̄. uia appia
coronae. et milites [militis 1a m.: em. milites.] tri
ginta. et martini.
martyris. Rauenna
deposit̃ sc̃i seueri. conf̃
Agustiduno. dep̃ beati
agrippini ep̃i ∵

Fragm. Lauresh.

Mensis
Ianuarius
habet dies
XXX
A Kl. Ianuarias
Laetanias indicendas
Circumcisio dñi nr̃i
ihū Xp̃i sec̃ carnem
In Oriente Stephani
Nicomediae Eufrosini ep̃i
Primiani et aliorũ VIIII
in retia Eventi her
metis in bononia Gagi
[…] .racli
in Africa Victoris
Felicis Narcissi Argiri
Et aliorū IIII Papatis
Primiani Saturnini
itẽ saturnini Victoris
Honorati Leusi Her
metis
Rom̄ via appia coro
nae et milites XXX
Nāt alamachi qui iu
bente alypio urbis p̃fecto
cū diceret hodie octavas
dominicae diei s̃ cessate
a sup̱stitionib idolorū
et sacrificiis pollutis
a gladiatorib. hac de
causa occisus est
Ravennae dep̃ sc̃i severi cõf
Agustiduno dep̃ beati
agrippini ep̃i

Cod. Eptern., etc.

Ianuarius dies XXXI ∵ Kl iañ circūcisio dñi nt̃ coronae qui iubente asclepio | urbis praefec̃ cum diceret hodie octaviae dĩ caeli sunt | cessate a superstitionib: idolorum et sacrificis pullutis ã | gladiatoribus hac de causa occisus est. In oriente stefani | nicomẽd. eufrosini ep̃i priani et aliorū VIIII. In retia evanti hermetis | in bononia gai iacti heracli. In affrĩ victoris felicis narcissi | argiri et aliorū IIII. papa primiani saturnini It̃ saturnini victoris | honorati leusi hermetis ∵∵∵ et milit̃ XXX. | Raveñ depos̃ sc̃i severi cum ffb: suis. augusto duno depos̃ agrippini ep̃i

Rich. Circumcisio dni nri ihu xpi secun | dum carnem. In oriente. stephani. [Nicome [in litura.] ] dia. | eofrosini epi. primiani. Et alibi. hermetis. gagi. | Rauenna. seueri confessoris. Augustiduno. depo | sitio agrippini epi. Rom. martinae martyris.
Excerpta etc. E2. Rome martini monachi — Beda cod. S1 et Ado. Romae via Appia coronae militum XXX — Notk. coronae et militum XXX.

Cod. Wissenb.

IANVARIVS HAB. DIES [1] XXXI. LV̄.XXX. [2] KL ianuarias. circumcisio dñi [3] nr̃i ihū Xp̃i secundum carnem [4] in oriente stefani nicomedi [5] a . eufrosini ep̃i primiani et a liorum UIIII. In ricia evanti. ermetis. [6] In bonoma. gagi. appi. eracli. In affri [7] ca uictoris felicis narcisci. argiri et a [8] liorum. IIII. Papatis primi ani satur [9] nini. Item saturnini. uictoris. honora [10] ti. leusi. ermetis. Romae uia appia. co [11] ronae. et milites. XXX. Rauenna. deposi [12] tio sc̃i seueri coñf. Agusti duno depõsi [13] beati agripini ep̃i.

IANVARIS m. 1 – 5. C. retia, eventii; L. M. V. ritia — 6. ceteri omnes bononia; C. gai, L. M. V. gaggi; C. S. L. M. V. acti. heracli — 8. C. S. narcissi, V. marcisci — 10. L. V. leuthi — 10, 11. S. conone — 11. C. militum, S. XXXV — 12. L. severi episcopi — 13. C. addit: in civitate ruspensi depositio beati fulgentii episcopi et confessoris.

[IIII NONAS IANUAR.]

f. 57b

Cod. Bern.

IIII. NON. IAN.
Anthiochia. siridoni
ep̃i. eiusdem loci.
stratonici. tubiae
machari. abbatis. saturi.
possessoris. firmi.
maximiani. Acutionis
timothei. herisii. artaxi.
uitalis. Acutae. tubiȩ
eugendȩ. et in aethiopia
Rutulae. claudiae
Aurigȩ. Vitalis. Hieru
solima. stephani ∵

Fragm. Lauresh.

IIII. Nõ Ianuar̃
Antioc̃h. Siridoni
ep̃i eiusdem loci
Stratoni Tubie
Macharii aƀƀ Saturi
Possessoris Firmi
Maximiani Acutionis
Timothei Herissi
Artaxi Vitalis Acute
Tubie Eugendae
Et in aethiopia Ru
tulae Claudiae
Aurigae Vitalis
Hierosolyma Stephani

Cod. Eptern., etc.

IIII Noñ isiridoni ep̃i antioc̃ et in alio loco stratonici maccari | abbani saturi possesoris firmi maximiani acutionis timothei | herissi artaxi vitalis acuti tobiae eugendae et in ethiop̃ rutilæ | claudiae aurigae vitalis de hirosõl stefani ∵

Rich. Antiochia. isidori epi. macharii | abbatis. saturi. possessoris. firmi. acutionis. | Et in aethiopia. rutulae. Hierosolima stephani.
Excerpta etc. E1. isidori epi. mart. — E1. G. tobiae abbatis — Beda cod. S1. Antiochia Syriae doni epi eiusdem loci — in Aethiopia rutuli.

Cod. Wissenb.

[3] IIII NON IANUA [4] Antiocia. siridoni ep̃i. eiusdem loci. [5] stratonici. machariab̄b̄. saturi. pos [6] sessoris firmi maximiani. Acucionis [7] thimothei. herisii. arthaxi. uitalis a [8] cutȩ tubie. eugende. Et in ethiopia ru [9] tule claudie. aurige. uitalis hierusolima [10] stefani.

3. L. V. stracini; C. om. possessoris — 4. C. acutionis, V. actionis, L. M. ationis — 5. S. artasi, C. heresii, arthaxa, L. V. herissi astaxi, M. herissi, artaxi.

[III NONAS. IANUAR.]

f. 57c

Cod. Bern.

III NON. IAN.
In helisponto ciuitate
pharetia . cyrici . primi.
Theugenis . et in ciuit̃
Thomis . claudionis.
Eugeni . Rodi . et tri
um fratrum . arget .
Narcissi . et marcellini .
pueri xp̃i. Anifili ep̃i
et digo iuni . Eugenti .
Codonis . primae.
In africa . Lucidei .
marcialis . statuliani
constanti . possessoris.
Hilarini . pennicei .
firmi . candedi
Rogatiani . eugeniȩ
Acutae . Rom̄ . Antheri.
papȩ . parisius
depõs sc̃ae genoue
uȩ uirginis . Uienna
dep̃os . beati florenti
ep̃i ∵

Fragm. Lauresh.

II. Nona Ianuar̃.
in Ellesponto civit̃
Parethia Cirici
Primi Theugenis
Et in ciũ Tomis Claudio
nis Eugeni Rodi
et trium fratrum
Argei Narcissi et mar
cellini pueri Xp̃iani
Fili ep̃i qui sub licinio
inter tyrones conp̃hen
sus cum nollet militare
cesus ad mortem carce
re mancipatus missus
in ceppo est donec rela
tione esset responsũ
dimersoq. in mare
delato corpore eius in
litore a religiosissimis
viris depositū ē in vil
la Amanti religiosi viri
ubi fiunt orationes magnȩ
et vico iuvini Eugenti
Sodonis Primae
in Africa Lucidae
Marcialis Statuliani
Constanti Possessoris
Hilarini Pennicei

Cod. Eptern., etc.

III Nõ in helispoñ civĩ parethia cirici primi theoginis et in civĩ tomis claudonis | eugenis rodi trium f̃frm argei narcissi et marcellini pueri xp̃iani | et diogini eugenti rodonis primae in af̃f martialis statu// liani | constanti possesoris hilarini firmi candidi rogatiani eugeniae | lucidae acutae paenicae parisĩ genefevae virgiñ vieñ depos̃ florenti

Rich. In helesponto. cirici. primi. Et in ci | uitate thomis. claudionis. eugenii. argei. nar | cissi. et marcellini Parisius genouefae uirgin.
Excerpta etc. E1. E2. Aug. Romae antherii episcopi (E1. Aug. papae) — Notk. (ad diem praec.) item Tomis phili ep. qui sub Licinio etc. — Rhab. Tomis civ. titi epi qui sub Lucinio etc. [Rhab. quemadmodum Lauresh., sed curationes loco orationes. — Notk. | fere ut Lauresh. sed brevius.]

Cod. Wissenb.

[1] III NON. IANUARIUS. [2] In elis ponto civitate parethia cirici pri [3] mi theugenis et in civitate thomis cla [4] udionis eugeni rodi et trium fratrum [5] argei narcissi . et marcellini pueri cris [6] tiani feli ep̃i qui sub licinio et digoiuni. [7] eugenti. Rodonis primȩ. In affrica luci [8] dei marcialis statuliani constanti [9] possessores hilarini p̱ ennice firmi [10] candedi rogati ani eugeniȩ agute [11] parisius depositio genoueuȩ virginis [12] Uienna depositio beati florenti ep̃i. [13] [et est transitus domni Ermberti epi] [uncis inclusa, m. 2.]

2. S. cirici primo om., 2 m. cirini — 6. S. C. L. M. V. xpiani fili; C. om. qui sub licinio et digoiuni; S. diguiuni; L. M. V. digo. iuni — 7. C. om. primae — 8. S. fratuliane — 9. S. C. M. possessoris, L. V. possessori — 10. S. C. L. M. V. acutae — 11. S. C. L. M. V. sanctae, S. C. genovefae, L. M. V. genofevae — 12. C. addit: et confessoris — 13. uncis inclusa propria unius W.

[PRID. NONAS IANUAR.]

Cod. Bern.

PRID. NON. IAN.
In africa . aquilini.
Gemini . eugenti.
marciani . quinti.
theodoti . Trifonis.
In oriente . bononia.
ciuit̃. hermetis
aggei . et gagi [In margine: et transmigratio uualamundi . sacerdotis ex ergastulo sui corporis hinc flagitamus ut memores illius sitis.] .

Cod. Eptern., etc.

Prid. noñ in af̃f aquilini gemini eugenti marciani quinti theodoti | trifonis. In orieñ civĩ bonania hermetis aggei gai aedui ep̃i.

Rich. In affrica. aquilini. gemini. mar | tiani. eugenti [R1. eugenii] . quinti. theodoti [R2. theodati.] . et trifinae. In | oriente. bononia ciuitate. hermetis. et gagi.
Excerpta etc. G. 914. Africa etc. trifone, F. triphonis. — Aug. aquilini aggei agenti.

Cod. Wissenb.

[1] PRI. ONIANUA. In affrica aquilini [2] gemini eugenti marciani quinti [3] theodoci . trifonis in oriente bononia [4] civitate ermetis argei et gagi.

3. S. theudotii (ii 2 m.), bonia; C. L. M. V. theodoti vel theudoti — 4. S. C. agei (2 m. S. add. alterum g), L. M. V. aggei, M. gaii — Nomina quae sequuntur in ed. Dacherii, desunt in codice C., perperam huc translata a die seq.

[NONAS IANUAR.]

f. 57d

Cod. Bern.

NONAS IAN.
In africa. felicis
secundi. honori.
Luciani. candedi
Ianuari. caelisfori
Iocundi. Acuti
Petri. Marci. sereni
Senni. anastasiae.
Hierusolima. syme
onis prophetae.
cum obtulit ei dñm
ihm̃ xp̃m. maria
et ioseph. et [et 2a m.] depõs
ipsius. prophetae
et anthiochia.
depost [dopost m. 1.] sc̃i Symeonis
conf̃ qui in colu(m)na
stetit.

Cod. Eptern., etc.

Noñ in af̃f felicis secundi honori luciani candidi ianuariae caelifloriae | Iocundi acuti petri marci severi anastasi in antioc̃ simeonis monã.

Rich. In affrica. felicis. secundi. luciani. io | cundi. petri. marci. hierosolima. depositio | simeonis pphetae. Et in antiochia. simeonis | [confess] [in litura.] oris.
Excerpta etc. G. in Africa etc. luciani celeforii (Lab. telesfori) petri — Notk. ianuarii telesphori iocundi.

Cod. Wissenb.

[AN. DCCCX] [uncis inclusa m. 2.] ��� [trans. uistulfi epi] [uncis inclusa m. 2.] [1] NON. IANUARIAS In affrica felicis secun [2] di honori luciani candedi ianuarii [3] cȩlis fori iocundi caitiq. petri. marci. se [4] rini. senni. anastasiȩ hierusolima [5] simonis prophetȩ cum obtullit ei dñm ihm̃ [6] xpm̃ maria et ioseph et depositio ipsius prophe [7] tȩ et anthiocia sc̃i simionis confessoris qui [8] in columna stetit.

1. Uncis inclusa initio et supra lineam propria unius W. — 3. S. caelis . forii, C. M. caelesfori, L. caelisphori, V. tȩlesfori; S. C. L. M. V. acuti — 4. S. sinni — 5. S. C. L. M. V. simeonis — 7, 8. S. Et in antiochia in eccla quae vocatur poenitentiae (2 m. supra lineam: concordia) depositio sci symeonis confessoris qui in columna stetit — 7. C. L. M. V. simeonis, C. addit: monachi et.

[VIII IDUS IANUAR.]

Cod. Bern.

VIII ID. IANVR.
Epiphania dñi.
Africa. fori. iocundi.
petri. marci. acuti.
Ianuariae. Iuli.
Honori. Antonini.
Apud Syrmia (m) [prius Syrmia, deinde em.]
anastasiae. In an
thiochia. pãs sc̃o
rum. Iuliani.
et balissȩ [prius balisse, em. balissȩ; ed. Basilissae] . In india
Celsi. iuliani. In ciuit̃
redonis. natiuitas.
et ordinatio episco
patus. et transitus. [sci 2am.]
meliani ep̃i. ibidem
caelebratur.

Cod. Eptern., etc.

VIII idus epifania dñi in af̃f talesfori flori iocundi petri marci | acuti ianuariae. et alibi honori iuli antotini. aput sirmiam anas | tasi. in antiõ pas̃ sc̃orū iuliani et basilissae. in india celsi iuliani | In civĩ redoñ nat̃ sc̃i melani ep̃i ∵

Rich. Epiphania dni nri ihu xpi. In af | frica. telesfori [R2 telespori.] . acuti. ianuariae. honorii. iulii. | Apud sirmium. anastasiae. In antiochia. pas | sio iuliani. et basilissae. In ciuitate redonis. sci | melani epi.
Excerpta etc. G. 914. Redonas nativitas translatio ordinatio episcopatus melani cf. — G. Redonis natis et translatio et ordinatio episcopi etc.

Cod. Wissenb.

[1] UIII ID. IANUARIAS [2] Ephy fama dñi nr̃i ihū xp̃i. In affrica fori [3] iocundi petri marci. acuti ianuarie. iuli. ho [4] nori antonini Apud syrmiani. anasta [5] siae. in antiocia passio sc̃orum iuliani et [6] basilissȩ. In india celsi iuliani. In civitate [7] redonis nativitas et ordinatio episco [8] patus et transitus sc̃i miliani ep̃i. ibidẽ [9] cȩlebratur.

2. C. Ephiphania; ceteri Epiphania vel Epyphania — 3. s. ianuarii — 4. C. antonini item fori; S. L. V. syrmiam, C. M. sirmium — 6. C. celsi pueri — 8. S. mellani (2 m. addit alterum i), C. melani.

[VII IDUS IANUAR.]

f. 58a

Cod. Bern.

VII. ID. IANVARIAS.
In nicomedia. Luciani
prƀi. qui quattuor
partib; factus est.
et reliqua. In milita [prius melita, em. milita]
na ciuitate. natale
poliotti. In eraclea
felicis. esidori ep̃i.
eductio ihū de aegypto.
costini. palladi
candidae. Alio loco.
poliasti. filoronis.
candediani. eucti

Cod. Eptern., etc.

VII idus in nicom̄ luciani prƀ et in antioc̃ luceri diac̃ in melitã civi poliucti in eracla felicis | et ianuari et in grec̃ spolicosti palladae candidae alio loco | poliarti filonis candidae ∴

Rich. In nicomedia. luciani prbi. licerii | diaconi. polioti. felicis. ianuarii. poliarchi | filoronis.
Excerpta etc. G. 915. glicerii diaconi alibi poliocti etc. — G. Nicomedia etc., poliocti (Lab. polyeucti) feliocti felicis paladi esidori episcopi puliarci (Lab. pulicosti) eucti. — Adonis codd. antiquiores et Notk. in Antiochia cleri diac.

Cod Wissenb

[1] UII ID. IAN. In nicomedia [2] luciani prƀ qui quattuor partibus [3] factus est et reliqua. In militana ciuitate [4] Natł piliocti. In heraclea felicis et ia [5] nuari In grecia. polecostin palati can [6] dide. Alio loco poliasti philoronis can [7] dedi ani eucti.

1 – 3. S. In nicomedia luciani presbyteri (2 m. addidit supra lineam antiocenae ecclesiae), qui quattuor partibus factus est et in mare missus alia die integer est inventus 3. C. divisus est, M. fractus est; L. C. om. et reliqua — 4. C. L. M. V. poliocti, C. ianuariae — 5. S. L. M. V. polecosten. palladii, C. civitate policostini palladii — 6. S. C. poliarti; S. C. M. candidiani, L. V. candediani — 7. S. C. euthici, L. M. V. evoti — S. In fine laterculi m. 2: Et relatio pueri ihu ex egipto.

[VI IDUS IANUAR.]

Cod. Bern.

VI. ID. IANVARIAS.
In grecia. Rustici.
phisei. timothei.
Iocundi. Ratitis.
Luci. petri. flori
tilis fori. anastasiȩ
et alio loco. sathei.
Agustiduno. depõs
beati. egemoni ep̃i [In margine: et sic obiit uuidoldus prbt. petimus ut memores ipsius sitis + et ipso die obiit trutmundus acolitus] .

Cod. Eptern., etc.

VI idus in grec̃ eucti rustici pissei timothei secundi luci felicis ianuari et in brundĩ leuci | et in sirmis anastasi iocundi ratitis petri flori tilis floriani | taciae et alio loco pathei augustođ depos̃ egemoni ep̃i ∴

Rich. In grecia cipisei. secundi. timothei. | lucii. flori. rustici. Augustiduno. depositio | agemoni.
Excerpta etc. E1. in grecia cipisci etc. flori herhardi epi et conf. — G. Aegemoni — Bedae-Flor. codd. C. V. in Graecia rustici episcopi timothei telesphori anastasiae — Notk. in Graecia poliecti et palladii. — F. Augustiduno dep. agemoni luciani maximiani… Belvaciis ss. luciani et messiani.

Cod. Wissenb.

[1] UI IDUS IAN. In grecia [2] rusitici physei thimothei. iocundi. ra [3] ditis. luci petri. floritilis fori anastasiȩ [4] Et alio loco satthei. Agustiduno depo sitio [5] beati egemoni ep̃i.

2. S. C. L. M. V. rustici; S. physci, C. phisei, L. phisti, V. physti, M. fisti — 2, 3. S. ratiti, C. ratitis — 3. S. flori talisfori, L. V. flori. tili. fori., M. flori, telesfori, C. om. telesfori — 4. S. C. sathei, C. addit: marci. In gallia civit. belloacus passio sanctorum luciani, mariani atque iuliani mrt. — 5. S. egemoni (2 m. em. gemonis) confessoris (2 m. addit: et epi).

[V IDUS IANUAR.]

f. 58b

Cod. Bern.

VI. ID. IANUAR.
In africa. epictiti.
iocundi. quinti.
secundi. saturnini.
Uitalis. euenti [prius evinti, em. eventi] .
felicis. Artaxis.
furtunati. Rustici
Silli. qua&i. & a
liorum septem.
marcialis. saturi.
In Smirna [smerna, em. smirna.] . Revo
cati. firmini.
possessoris. Ianuari.
Saturnini ∵

Cod. Eptern., etc.

V idus in af̃f epicteti quinti secundi iocundi saturnini vitalis | quinti vincenti et felicitatis It̃ quinti felicis artaxis furtunati | rustici silli quieti et alio℞ sex marcialis in smerna revocati | firmi possesoris ianuari saturnini ∴

Rich. In affrica epictiti. iocundi. satur | nini. uitalis. felicis. furtunati. In smirna | reuocatae. firmi.
Excerpta etc. G. 915. revocatae sirmi.

Cod. Wissenb.

[1] U IDUS IANUA. [2] In affrica epictati iocundi saturnini [3] vitalis item quinti felicis artaxis fur [4] tunati. rustici silli quieti et aliorum [5] UII marcialis saturnini. In smerna [6] reuocati firmini possessoris. ianu [7] ari saturnini.

2. S. epictiti; S. C. L. M. V. iocundi. quinti. secundi. saturnini — 3. V. interquinti — 5. S. C. L. M. V. saturi. In smirna — 6. C. firmi — 7. C. saturnini. saturi, S. saturnini et belvacus pas sci luciani.

[IIII IDUS IANUAR.]

Cod. Bern.

IIII. ID. IAN.
In africa. Reuocati.
firmi. mirthae [misthae 1a m., em. mirthae]
possessoris. et alorū
duo. Rom̄ in cimiter̃
uia appia. caelesti.
Melchiades ep̃i.
In africa. saturi.
Uitaliani. felicitatis.
Qunti. quorum gesta
habentur. artatis. et natl. sci
polia /// [ed. polio …; cod. poliasti vel poliarci] cum sociis suis [scripta litteris inclinatis m. 2.]

Cod. Eptern., etc.

IIII idus in af̃f revocati firmi in irta possesoris et alior̃ duo | rom̄ in cimĩ calisti via app̃ depos̃ militiadis ep̃i in af̃f. saturi | vitaliani felicitatis ∴∴∴ quinti, artatis ∴ |

Rich. Rome. depositio melciadis epi. | in sirmis. reuocati. Affrica. firmi. nirtae. | saturi. quinti. Alibi sci termitii prbi et conf.

Cod. Wissenb.

[1] III IDUS IANUA. [2] In affrica revocati firmi nirthi [3] possessoris et aliorum II. Roma In ci [4] mitirio uia appia calesti. et dep̃. mel [5] ciadis ep̃i. In affrica. saturi uitaliani [6] felicitatis. quinti. quorum gesta ha [7] bentur artatis.

2. S. nirte, M. nisti, L. V. susti — 4 S. caelesti, C. cimiterio calesti via appia depositio — 6. L. M. felicitatis qui quorum, V. felicitatis quorum — 7. habet artatius, L. habent astatis, M. V. habentur astatis; S. addit: et in syrmis natl revocati.

[III IDUS IANUAR.]

f. 58c

Cod. Bern.

III. ID. IANVAR.
In alexandria. petri.
Severi. sc̃i. Leuci conf̃
et alsolami. quorū.
gesta habentur
In africa. filoromi.
ingenui. quinti.
Ianuari. Saturnini.
Uincenti. In hispa
niis. Augenti. donati.
Agustini. Gregorii
ep̃i. Nazari. Saluii.
Felicis. donati prƀi.
flori. zemini.
Pausami. eugenii.
Uictoris. stephanȩ
et aliorum duodecim.
et depost̃ hortinsi ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

III id in alãx petri leuci ∴∴∴ confes̃ et alo lami | in af̃f. filoromi eugeni quinti ianuari saturnini vincenti In | spanis agenti donati agustini salvi felicis donati prƀ flori | zemini pati pausalini eugeni stefani et alior̃ XII et depos̃ hortinsi ep̃i.

Rich. In alexandria petri. absalmii [R2. abalsamii.] . fi | loromi. In affrica felicis. Et sci gregorii epi | nazanzeni.
Excerpta etc. G. 915. petri episcopi — E2. G. alibi filoromi augenti.

Cod. Wissenb.

[1] III IDUS IANUA. [2] In alexandria petri. seueri. sc̃i leuci [3] confes̃. et alsolami. quorum gesta [4] habentur In affrica. piloromi. inge [5] nui quinti ianuari saturnini [6] Uincenti in hispaniis agenti donati [7] agustini saluii. felicis. Item felicis. do [8] nati pƀri. flori zemini pausalmi. [9] eugeni. uictoris stephanȩ. et aliorū [10] XII. et depõ ortinsi epĩ.

2. C. lucii — 3, 4. C. alsolami. quinti. in africa philoromi, S. filoromi), L. alesolami — 6. S. C. augenti — 8. S. flore gemini — 9. C. eugenti, L. M. V. tegenti; S. stephane 2 m. em. stephani, C. L. V. Stephani — 10. S. hortinsi epi., C. hortensis, L. hortensi, M. V. ortinsi — in M. V. ordo nominum variat hoc modo: In spaniis vincenti. tegenti. donati. augustini. salvii. felicis. donati presbyteri. flori etc. In cod. L. post tegenti. donati quattuor nomina omissa: ea vero superius leguntur sic: In affrica piloromi. donati. augustini. salvii. felicis. donati presbyteri. ingenui etc. Nomen donati bis repetitum causam dedit errori.

[PRID. IDUS IANUAR.]

f. 58d

Cod. Bern.

PRID. ID. IANUAR.
In achaia. cyriaci.
Moscenti. Bonittȩ
Saturi. ciuis arabii
qui transiens ante
templum cuiusdã
idoli. INsufflans.
cum signasset frontē
corruit tenentes [prius tenens, em. tenentes.] eum.
ibidem observaNtes
duxerunt ad ducem.
et indicantes factū.
decollatus est.
In africa. Zotici.
Castuli. quinti. Rogati.
modesti. ubiciani.
Garotici. castulini.
In aegypto. philoromi.
zotiui. castoli. petri.
aventine ∵

Cod. Eptern., etc.

Prid. idus in achaia cyriaci muscenti saturi in af̃f. zotici castoli | quinti rogati modesti bicciani carotici castolini in aegip̃ philo | romi zotici castoli petri aventinae.

Rich. In achaia. ciriaci. In affrica | zotici. castoli. quinti. rogati. modesti. petri. auentiae.
Excerpta etc. E1. alibi zeotici cliceri secundi helari episcopi — G. alibi zotici bonitti castoli rogati filoromi petri aventini (Lab. aventiae). — G. 914. zotoci bonitti cf. castoli rogati.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. IDUS IAN. [2] In achaia cyriaci moscenti saturi [3] civitate arabiȩ qui transiens ante [4] templum cuiusdam idoli. insufflans. [5] cum signasset frontem corruit tenen [6] tes eum ibidem observantes duxe [7] runt ad ducem et indicantes factū [8] decollatus ẽ. In affrica zotici castuli [9] quinti rogati modesti ebiciani ca [10] rotici castolini. in ȩgypto phiromi [11] zotici castuli. petri auentini.

2 – 8. C. usque ad decollatus est om. — 3. L. quod — 10. C. philoromi, L. V. fironio, M. phiromo — 11. S. aventinae.

[IDUS IANUAR.]

f. 59a

Cod. Bern.

ID. IANVARIAS ∵
In africa. Ingenui.
uincenti. sattii.
felicitatis.
In campania. neapolim.
cyriaci. cymini.
Zotici. crisi. cliceri
felicis. ianuarii.
Rom̄. secunde. Via
lauigana. corone
et militū quadraginta.
et alibi. quosquoni.
enonis.
Pictauis. depos̃. sc̃i
helari ep̃i. et confes̃.

Cod. Eptern., etc.

Idus in af̃f. ingenui vincenti satti felicitatis in campã neopolim cyriaci cimini | Zotici herisi // gliceri felicis ianuari rom̄ secundi via laviana | coronae milit̃ XV et alibi quosquonio enonis pictaū depos̃ sc̃i hilari ep̃i.

Rich. In neapoli uincentiae. | affrica. ingenui. cymini. erisi. Pictauis de | positio sci elarii epi.
Excerpta etc. E2. neapoli vincentii. — G. in Achaia ciriaci saturi. alibi zotici gliceri secundi. — Lab. Africa ingenuae felicitatis. alibi syriaci zotici gliceri secundi. — Notk. Romae via lavinaca secundinae coronae et militum XL.

Cod. Wissenb.

[1] ID. IAN. [2] In affrica ingenui uincenti. sattii. [3] felicitatis. In campania neapolim [4] cyriaci. cliceri. ianuarii secundi. uia [5] laui cana coronȩ militum XL. et alibi [6] quosquomo eo nonis Pectauis depõ [7] sc̃i elari. ep̃i. et confessoris.

2. S. C. L. satii, M. V. sattii — 3. C. felicitatis. modesti; C. L. M. V. neapoli — 4. S. C. L. M. V. cyriaci. cimini. zotici. erisi. clasceri (S. clereci, C. clereri). felicis. ianuarii (L. V. zarii, M. zari, i. e. zanuari). romae secundi (S. secundae, C. secundae. rogati) — 5. L. M. V. latina — 6. S. quosquonio eononis, C. eos, quomo, eononis. L. M. V. quoscomo. eononis (V. eunonis) — 7. ceteri omnes hilarii vel hylarii. C. addit: ambianis inventio s. firmini episcopi et confessoris.

[XVIIII KALEND. FEBRUAR.]

Cod. Bern.

XVIIII. KL. FEBRO.
In anthiochia. cleri.
diaconi. de antiquis
multis. tormentis
passi. et in mare mersi.
In africa. pauli. suc
cessi. uicturini.
saturi. missoris.
geronti. Lucriti.
ianuarii. floridȩ
theucosiae.
Nola cãpaniae. pas̃.
sc̃i felicis.
et alibi depos̃. beati [In margine: et obitus oftarii (ed. ostarii) pbri. precam (ur) ut memores illius sitis]
eufrasi ep̃i ∵

Cod. Eptern., etc.

XVIIII kł fēb in antioc̃ luceri diac̃ et in af̃f. pauli successi victorini | saturi misoris geronti luctiri ianuari floridae et theocosiæ | nola civĩ camp̃ sc̃i felicis et depos̃ euphrasi ep̃i.

Rich. In antiochia glicerii dia | coni. In campania nola. felicis confessoris. Et | in capua agapiti. Affrica. pauli successi. Cam | pania eufrasi epi.
Excerpta etc. E1. G. G 914. cliceri martyris — R3. Nola Campaniae natalis s. felicis et agapyti — F. in Campania felicis in Capua agapiti — G. 915 Remis eu (sic). — G. 914. Rem' eufra(si) — Notk. in Antiochia glicerii diaconi de antiquis etc.

Cod. Wissenb.

[1] XVIIII KL. FEB. [2] In antiochia. cleridiãe. de antiquis [3] multis tormentis passi et in mare [4] mersi In affrica pauli successi uic [5] turini saturnini. missoris. geronti. lu [6] criti. ianuari. floride theucosiȩ. Nola [7] campaniȩ passio sc̃i felicis et alibi de [8] positio beati eufraxi ep̃i.

2. L. cleti, omnes: diaconi — 5. S. C. L. M. V. saturi; C. messoris — 6. C. teocosae — 7. S. 2 m. supra lineam in pincis — 8. S. C. L. M. V. eufrasi; S. addit: et in campania agapiti.

[XVIII KALEND. FEBRUAR.]

f. 59b

Cod. Bern.

XVIII KL. FEBRS.
In aegypto. Grisogoni.
cyrsi. Leuci. Gainici.
Genonis. Minelãpi.
et in oriente. cornili.
caelesti. et ceterorū.
Antiochia. liceri diãc
Et alibi depos̃ sci abbacuc
prophetae.
Remi //s [prius Remus, em. Remis] . depos̃ scĩ
remedii epĩ. et coñf
et pictauis. dedicatio
sc̃i amanti ∵ [et ipso die dissolutio corpusculi deumari ultimi pbri idcirco precamur clementia(m) uestram in d(eu)m et propter d(eu)m ut memores ei esse dignemini.]

Cod. Eptern., etc.

XVIII in aegip̃ crisconi tyrsi lauci gauniti zenonis menelai et in orieñ corneli | caelesti et ceteror̃ antioc̃ luceri diac̃ depos̃ ambacu prof̃ | remus depos̃ remedi ep̃i.

Rich. In aegypto. crisconii. geno | nis. In oriente cornelii. calesti. ambacuc pphetae.

Cod. Wissenb.

[1] XVIII KL. FEBRO. [2] In aegypto crisconi tyrsi leuci gaginici [3] genonis mine lampi Et in oriente cor [4] nili. calesti. et ceterorum. Antiochia [5] liceri diaconi. et alibi depositio abacus [6] prophetȩ Remus depos̃ sc̃i remedii ep̃i [7] et confes̃. pectauis dedicatio sc̃i amanti.

2. S. cainiti, L. gainiti, M. V. gamiti — 3 S. C. L. M. V. menelampi — 3, 4. S. M. corneli — 5. C. leceri — abacuc 2a m. — 6. S. remus civitate — 7. C. dedicatio basilicae.

[XVII KALEND. FEBRUAR.]

f. 59c

Cod. Bern.

XUII. KL. FEBRS.
Rom̄ uia sal///aria
In cimiterio . prȩscelle
depos̃ sc̃i Marcelli
papae . et conf̃.
et uia appia . In cimit̃
calisti . passio sc̃ae
marthe . audeini
martyr̃.
Uia corniua . In cimit̃.
militum [tum in litura] nouem [uem in litura]
et aliorum . numero.
tredecim quorum
Nomina . in libro
uitae tenentur
scripti ∵
In africa . saturnini
faustini . frauiani
et aliorũ sex.
Arelato depositio sc̃i
honorati ep̃i ////
//// ///// [litterae exaratae manu recentiore, abrasae.]

Cod. Eptern., etc.

XVII kł rom̃ via salar̃ in cym̃ priscellae depos̃ sc̃i marcelli ep̃i | et via appia in cym̃ calesti pas̃ sc̃i anani mari via cornelia | VIIII mił in cym̃ aliorum XIII quorum nom̃ ds̃ scit in af̃f saturnini | faustini naffaviani et alior̃ VII. arilat̃ depos̃ sc̃i honorati ep̃i

Rich. Rome . marcelli pape. | passio martae . affrica . fausti . Arelato | depositio . honorati . episcopi.
Excerpta etc. R3. Romae via Salutaria in civitate Priscillae etc.

Cod. Wissenb.

[1] Romȩ via salutaria XVII KL. FEB. [2] In cymitirio prescelle dep̃ sc̃i marcel [3] li ep̃i et confessoris. et via appia. In cimi [4] tirio calesti passio . sc̃ȩ marthȩ audȩini [5] mar̃ . In fontanella depositio landoni [6] ep̃i. et conf̃. Uia cornua in cymitirio mił [7] VIIII. et aliorum numero XIII. quorum no [8] mina tenentur in libro vitȩ scripta. [9] In affrica saturnini faustini frauiani [10] et aliorum . VI . Arelato depositio sc̃i hono [11] rati ep̃i.

1. S. C. L. M. V. salaria — 2. S. C. L. M. V. priscille, om. sancti — 3,4. S. in via apia passio sanctorum milia VIIII; L. callisti, M. calixti, V. galixti — 4. C. audeinae, L. M. V. audemi — 4 – 7. S. post passio usque ad VIII om.; deinde: et alibi numero XL quorum etc. — 5,6. C. adnotatio Fontanellensis om.; L. M. V. landoni abbatis (ad calcem laterculi). — 6. C. cornelia — 6,7. C. militum novem, L. M. V. milites VIIII — 9. C. L. flaviani — 11. C. addit: et confessoris.

[XVI KALEND. FEBRUAR.]

f. 59d

Cod. Bern.

XUI KL. FEB.
In africa . Micae
uictoris . MistiaNi.
Saluii . Miseliani
uicturici . Thecusȩ
Furtunatȩ ∵ uene
riae satae . satur
NINae : hortisiane
Leucii . Missuriani
Uincenti ∵ Albae
Mosei . INgenulȩ
Uicturiae.
In oriente . Natł.
rubentii . et masteri [ed. marteri] .
In aegypto. Thebai.
de. depos̃ sc̃i anto
nii/ [prius antonini, em. antonii.] . monachi.
Lingu //nis. passio
sc̃ orū Martyrū
geminorum. Speu
sippi. Helasippi.
Melasippi; Leonelle
Iunellae ∵
Neonis dea. dep̃ sc̃i
Marcelli ep̃i.
Beturicas ∵ Sulpici ep̃i

Cod. Eptern., etc.

XVI kł in af̃f muci victoris mistriani salvi miseliani uictorici | teussae fortunatae veneriae sartae saturnini hortisiani | leuci misuariani vincentiae albae timothei ingenulae victoriae | In orieñ nt̃ rubenti et martyri in aegip̃ depos̃ sc̃i antoni moñ | lingonas pas̃ sc̃orum gemenorum speusippi elasippi melasippi | leonillae innillae nenonis diac̃ depos̃ marcelli ep̃i ∴…

Rich. In affrica mutii . uictoris. | et furtunati. In aegypto . antonii monachi. | Lingonis . passio scorum martyrum gemi | norum . speosippi. helasippi . melasippi . le | onille . iunille . neonis . bituricas . sulpicii. epi.
Excerpta etc. E2. Lingonis etc. turbonis. — Tr. Linguin. speusippi (eleosippi m. 2) et meleosippi leonelle mart (G 914. leonelli). — E1. G. G 914. deas civit. marcelli epi. — F. Linguonas sanctorum geminorum speusippi eleusippi et meleosipp … ionillae neonis turbonis. sancti marcelli deensis episcopi et confessoris.

Cod. Wissenb.

[1] XVI KL. FEBRO. [2] In affrica nice victoris mistriani salvii [3] miseliani. victurici thecuse furtunatȩ [4] veneriȩ satȩ saturnini ortisiani . leucii [5] missuriani Uincenti albemosei ingenule [6] victuriȩ. In oriente Natł rubentii et mar [7] teri In aegypto tebaida depositio sc̃i an [8] tonii. monachi. Linguis. pas̃ sc̃or mar [9] tyrum geminorum speusippi //////// [hoc loco erasum leonillȩ] [10] helasippi melasippi leonillȩ iunellene [11] onis. dea [a deletum manu 2a.] positio sc̃i marcelli ep̃i. Ingałł civi [12] tate beturicas depositio sulpicii ep̃i et con [13] fessoris.

2. S. micae, C. meicae — 3. C. theocose, L. teussae — 4. L. M. V. veneniriae; L. santae — 5. S. C. L. M. V. albae. mosei (C. mossei) — 6. C. rubentiae — 6, 7. L. M. V. masteri — 8. S. C. lingonis, L. M. V. ligonis — 9. C. germanorum — 10, 11. L. V. elasippi; C. leonellae, meonis, iunellae; L. M. V. leunillae (M. ieunillae), iunellae neonis; S. leonillae. neonis (supra lin. 2 m. avia illorum); dea. deposi — 11. L. M. V. om. sancti; C. marcessi, gallea — 12. S. C. L. M. V. sancti sulpicii etc.

[XV KALEND. FEBRUAR.]

f. 60a

Cod. Bern.

XU KL. FEB.
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
In ponto ciuitate
asiae. mosei.
ammoni. miceae
Asteri. Leupardi
conf̃. Furtunati.
Zenonis. Zesimi.
menelampi. didali
Ualentis. et passio
sc̃i tyrsi [prius tursi, em. tyrsi] . cum sociis
suis. Leuci [leaci, em. leuci] . et gal
liNici
In africa. ScoNisi.
Successi. Ualen
tis. theleriani ∵
Pauli. Maiuli.
Luci. uicturiNi.
HoNorati. Satur
NINae [ninue, em. ninae] . Floride [prius Florede, em. Floride]
Lurici
et aliorum quattuor.
decim.

Cod. Eptern., etc.

XV kł feb. depos̃ sc̃ae mariae et cat̃h petri in roma ∴… | In ponto civĩ assiae mosei ammoni. In micea asteri fortunati | Zenonis Zosomi menelapi didali valentis sc̃i tyrsi leuci gallinici | In af̃f sconis successi valentis teleriani pauli iuli luci victo | rini honorati saturninae floridae et alior̃ XIII lurici et | rom̄ via salar̃ priscellae ∴…

Rich. Rome. cathera [R1. R2. cathedra.] sci petri | apostoli. Et in ponto mariae . Item rome. sce | priscae. In ponto civitate Asiae . mosei . ammo | nii et passio tyrsi.
Excerpta etc. G. 915. priscae virg. et mart. Ponto mariae ammonii. — R3. trasitus sanctae mariae. Romae dedicatio basilicae sancti petri.

Cod. Wissenb.

[1] XV KL. FEBRO. [2] Dedicatio cathedra sc̃i petri apostoli [3] qua primo Romȩ petrus apostulus sedit. [4] Et in ponto civitate Asiȩ mosei ammo [5] ni micȩȩ Asteri furtunati zenonis zesi [6] mi. mene lampi didali. valentis et pas [7] sio sc̃itirsi com sociis suis leuci et gallinici [8] In affrica sconisi successi valentis feleria [9] ni pauli marculi luci. victurini honorati [10] saturninȩ florede lurici et aliorum. XIIII

2. S. L. M. V. Depositio [In cod. S. supra hoc vocabulum 2. m.: hoc superfluum est.] sanctae ac gloriosae beatae mariae matris domini nostri ihu christi (S. om. christi) et dedicatio; S. C. M. cathedrae (L. V. om.) — 3. S. quia; C. romae sedit — 4. C. L. V. moysei — 4, 5. S. amonii, C. amonis — 5. C. meicae, M. micheae, V. niceae (fortasse, 2 m.) — 5, 6. C. zosimi, L. zezimi — 8, 9. S. L. M. theleriani, V. thaelaeriani, C. feleriani — 9. S. C. maiuli, L. M. V. pauliano. iulii. lucis — 10. L. V. floredi, M. floridi; S. lucii, L. V. luciri — S. 2. m. inter lineas: et sce prisce virginis.

[XIIII KALEND. FEBRUAR.]

f. 60b

Cod. Bern.

XIIII KL. FEB.
In africa. Pauli.
quinti. Geronti.
Ianuarii. satur
nini. successi
Germane. Tertu
li ∵ et aliorum
multorum. Tybe
ritani. Maioli.
Uicturiani. hono
rati. Furtunati.
Iulii. Lucii. Mar
cusii. Publi. Feli
cis. Gagi. Uitalis.
Cassiani. Uicturis.
Secundi. primi.
Hispani. ecamari.
It Lucii saturninȩ
Floridȩ. calistae
Molendionis.
Hierusolima. Mar
the. et mariae
sorores [es corr. ex is] lazari.
Chartaginem
picariae. piae.
et aliorum trigin
ta. et octo. Zosimi
Minelampi.
Tibariani. Furtu
nati.
Rome. passio sc̃i
Sebastiani. mar̃t
Lugdono. ordinat̃
episcopatus sc̃i
Niceti ep̃i ∵ [epi incoeptum abradi.]

Cod. Eptern., etc.

XIIII kł feb in af̃f pauli quinti geronti ianuari saturnini successi germanae zertuli | et alior̃ multor̃ tiberitani maioli victoriani honorati furtu | nati iuli luci marcusi pupli felicis gaiae vitalis cassiani | secundi victoris primi spani cacinari It̃ luci saturninae | floridae calistae melondionis hierosõ marthae et mariae | soror̃ lazari Kartag̃ picariae piae et aliorum XXXVIII | et alibi zosimi menilapi tubariani fortunati sc̃i niceti.

Rich. In affrica pauli. quinti. ge | rontii . ianuarii . germani . Hierosolima mar | thae . et mariae . sororum lazari . Rome pas | sio . sebastiani martyris.
Excerpta etc. Bedae-Flor. codd. A. T. L. In Africa etc. successi valentis.

Cod. Wissenb.

[1] In affrica pauli quinti XIIII KL. FEBRO. [2] geronti ianuarii saturnini successi ger [3] mani tertuli et aliorum multorum tibe [4] riani maioli Victuriani honorati fur [5] tunati iulii lucii mor cusi publi felicis ga [6] gi. Vitalis cassiani victuris secundi primi [7] hispani. cacmari Item lucii saturninae [8] floride callistȩ molendionis Hieruso [9] lima marthe et mariȩ sorores lazari. [10] cartagine picariȩ piȩ et aliorum XXXVIII [11] zosimi mine lampi tibariani furtuna [12] ti Romȩ pãs sc̃i sabastiani martiris [13] lugduno ordinatio episcopatus sc̃i niceti [14] ep̃i.

2. S. L. M. V. genuarii — 2, 3. S. C. M. germanae — 3. S. om. tertuli, M. tettulae — 3, 4. S. C. tibiritani, L. M. V. tyberitani — 5. S. C. L. M. V. marcusi — 5, 6. S. L. V. gagi — 7. S. hispani ce. mari, L. caemari — 8. S. L. V. floridi; C. coelesticae, L. V. callisti; V. mollendionis — 9. C. sororum, M. sororis — 10. C. pigariae; S. XXXVIII quorum nomina deus scit — 11. S. C. L. menelampi, M. V. minelampi; C. L. V. tiberiani — 12. S. L. M. V. sebastiani, C. totum versum om. — 14. C. om.

[XIII KALEND. FEBRUAR.]

f. 60c

Cod. Bern.

XIII KL. FEB.
Rome . In cim̄ . Fabi
ani ep̃i. et sebasti [sab em. seb]
ani.
In cimiterio. Ma
riae. et marthae
Audifax [Audefax em. Audifax] . et aba
cuc.
Lugduno gallia.
clementis.
Nicomedia. Leonti.
Biti. Ciriaci. ursi [ed. uni]
cendei. Leuci.
Flori. Felicis
Caeledoniae. Mar
ciae.
Neueduno. Tyrsi.
quiriaci. Galinici
Rome. Passio sc̃ae
Agnetis [Agnitis em. Agnetis] . virginis

Cod. Eptern., etc.

XIII kł rom̄ pas̃ sc̃i sebastiani fabiani ep̃i via corneł miliã | ab urbe XII mari et ambacu lugduñ clementis pr̃b In nicom̄ | leonti ciriaci biticendi ursi flori felicis celedoniae marciae | neveduno tarsi leuci gallinici kiriaci et in spanis vincenti.

Rich. Rome uia appia. sci seba | stiani. fabiani epi. nicomedia. leontii. ciria | ci. cendei. ursi. flori. felicis. celendonii. neui | duno. tyrsi. leuci.
Excerpta etc. R3. Rom. in cimit. calesti catacumbas passio sanctorum fabiani et sebastiani.

Cod Wissenb.

[1] XIII KL. FEBRO. [2] Romȩ In cimityrio fabiani ep̃i et sabas [3] tiani . In cymitirio mariȩ et marthe [4] audefax et abacuc. lugduno gałł clem̄tis [5] prƀri . Nicomedia leonti biti cyriaci [6] ursi cendei luci flori felicis caeledome [7] marciȩ Neveduno tursi quiriaci galli [8] nici.

2. S. om. epi — 2, 3. S. L. V. sebastiani; C. et passio sancti sebastiani martyris — 3. C. L. M. V. marii, S. mariae em. marii; C. marthae uxoris eius — 4. S. gallea, C. galliae civitate — 5. M. V. leontis — 6. luci C. om., S. L. M. V. leuci; C. om. flori; S. celendoniae, C. caelidoniae, L. celedoniae, M. celidoniae, V. celaedoniae.

[XII KALEND. FEBRUAR]

f. 60d - f. 61a

Cod. Bern.

XII KL.FEB.
Natale felicis
Fructuosi. mart̃
Celsionis [Felsionis em. Celsionis] . Fulogi
Caeciliane. Augurii.
Marcialis.
It. Felicis. Uiti.
Candei. Flore
Leonti. Ciriaci.
Fausta//ci.
Nicomedia. Eostasi.
coñfessoris.
In africa. Solutoris.
hermetis.
In hispanis. ciuitate.
taracona. passio
sc̃orum. Fructuosi.
ep̃i. Auguri. et
elogii diaconor̃ [diaconi em. diaconor.]
et martyr̃.m [m additum m. 2] .
Trecas. passio sc̃i
patrocli martyr
Arvernus deposit̃
beati auiti ep̃i.
Saturnini. quinti.
marini. datii
Saturi. Gaddiani.
Caeliani. Zabullii.
Mamas. Uincenti
Arogati. Uicturis.
Repositae. primi.
Lucii. Maiulini.
Honorati. Mar
cusi. Secundi.
Castini. Gagi.
Caelestini. Ermis
ep̃i et publi ∵
Rom pas sce ag
netis virgin [Rom. etc. m. 2.]

Cod. Eptern., etc.

XII kł rom̄ scae agnae virginis felicis fructuosi celsiani | celiani augori marcialis It̃ felicis cendei viti flori leonti | cyriaci fustaci nicom̄ eustasi in af̃f solutaris hermetis | spania civĩ racora sc̃or fructuosi augori eulogiae daci | trecas sc̃i patrocli arvernius depos̃ aviti ep̃i alibi saturnini | quintini marini datii saturi gaddiani celiani zabuli mam | mar vincentiae rogati victoris repositae primi luci | maulini honorati macusi secundi castini gai caelestini | ermis ep̃i et pupli vincenti spoliti civĩ vitalis ∴…

Rich. Romae uia numentana. pas | sio. Scae agnae. Et in spaniis. fructuosi. epi. et | logii. Et in spoliti. uitalis. alcuernis [R1. alevernis] . auiti epi. saturnini.
Excerpta etc. Bedae-Flor. cod. C. fructuosi caeciliani.

Cod Wissenb.

[1] XII KL. FEBROARIUS [2] Romȩ passio agnetis virg̃ Natł felicis [3] fructuosi celsionis fulogicȩ ciciliane [4] augeriȩ marcialis Item felicis . viti [5] candei flori leonti cyriaci faustaci Nico [6] media eostasi conf̃ In affrica salutoris [7] et metis. In hispaniis civitate taracona [8] pas̃ sc̃orum fructuosi ep̃i. Auguri et eolo [9] gii diac̃ Trecas pas̃ sc̃i patrocli martyris [10] Arvernus depos̃ beati aviti ep̃i. Saturni [11] ni. quinti marini dacii satiri. Gaddiani [12] celiani zabullii mammas vincenti . aro [13] gati. victoris repositẽ primi . lucii . ma [14] iulini honorati . marcusi secundi castini. [15] gagi celestini ermis prƀri et publi.

2. S. passio agnetis male assuta diei praecedenti; errorem em. m. 2 — 3. C. felogicae; S. C. M. caecilianae — 4. S. agurii, C. L. M. V. auguri — 5. C. caudei, L. M. V. candidi; S. C. florae — 6. C. deostasi, L. M. V. eustasi; S. C. solutoris, L. M. V. salutaris — 7. S. hermetis, C. L. V. et hermetis — 8. C. augori — 8, 9. L. M. V. elogi — 10. S. C. arvernis — 11. S. saturri, C. L. satyri — 12. S. celeani, M. V. caeliani, C. caeleniani; C. zabulii; S. mammasi — 12, 13. C. rogati, L. V. aroganti — 15. S. 2 m. in fine addit: epi; V. hermes, C. ermes episcopi et publii item leontii.

[XI KALEND. FEBRUAR.]

f. 61b

Cod. Bern.

XI KL. FEB.
In hispania. ciuitate
ualentia. passio
sc̃i ualeri. ep̃i
et uincenti diac̃
et mar̃. et decim
et octo cū sociis
eorum. quintili
ani. Cassiani.
Matutini. puluii
urbani. Marcia
lis. Fausti. pauli.
Successi. petri
Felicis. Genuari
primitiui. Eboti.
obtati. Caeciliani.
Frontonis. Iuli.
Ianuari. Luberci.
Apodimi. Orionis
Memnonis. Her
metis. Ianuariae
Et in africa. quiri
cum sociis suis.
Gemelli. Saturi
Genuari. Felicis.
Tyci. Flori.
Orionis.
Ad gemellas. cle
mentis. Anastasi
martyris. Satur
nini. Municipio.

Cod. Eptern., etc.

XI kł spania civĩ valentia sc̃i valeri ep̃i et vincenti diac̃ | et aliorū XVIII quintiliani cassiani matutini pulvi urbani mar | cialis fausti successi felicis pauli petri ianuari primitivi | eboti cediani optati frontonis iuli bellici municipi techi orionis | memnonis ermetis ianuariae it ianuari muci saturi bellici | et rom̄ ad aq salvĩ sc̃i anastasi ep̃i ∴…

Rich. In affrica. ianuarii. minucii. saturi. In spaniis ciuitate. ualentia. passio sci ua | lerii epi. et uincentii diac. In spoliti ciuitate. archiroga [R1. et dedicatio oratorii. sanctorum. cosme. et damiani. (anastasii martiris m. 2).]
Excerpta etc. E1. G. Romae vincentii et anastasii martyrum. — R3. in spaniis civit. Valentia Caesar Augustus passio sancti valerii et valentini.

Cod. Wissenb.

[1] XI KL. FEB. [2] In hispaniis civitate valentia passio [3] sc̃i valeri ep̃i et vincenti diac̃ et mart̃y [4] XVIII cum sociis suis. quintiliani. cassi [5] ani. matutini palvii urbani marci [6] alis fausti pauli successi petri felicis [7] ianuari primitivi eopoti. optati caeci [8] liani frontonis iuli ianuari luberci. [9] Apodomi orionis mennonis hermetis [10] ianuariȩ. Et in affrica quiri cum soci [11] is suis gemelli saturi ianuari felicis [12] tyrsi flori orionis ad gemellas clemen [13] tis saturnini municipio

2. S. C. M. in hispaniis — 3, 4. C. martyresque XVIII cum sociis eorum; L. M. V. diaconi et martyrum XVIII — 5. S. L. M. V. pulvii, C. publii — 7. S. C. eboti, L. M. V. eoboti — 8. C. luperci, M. luberti — 9. S. apotimi, C. apodimi, M. apodonii — 12. S. titi, C. V. tici, L. fici, M. tyci — 13. C. municipi.

[X KALEND. FEBRUAR.]

f. 61c

Cod. Bern.

X KL. FEB.
In mauritania [mauretania em. mauritania] .
ciuitate. Neoces
sarea passio. sc̃i
seueriani. et aqui
lae uxoris eius.
Bellimi. Nici
Castoli. Flori.
Saturnini. Basillȩ
et cornili.
Rome. Emerentia
ni martyr̃
In cira Gallatiae [Gallitiae, em. Gallatiae.]
donati. castuli.
popiae. clemati.
cum suis omnibus
et alio loco. passio
sc̃orum. Eugeni
Machari.

Cod. Eptern., etc.

X kł feb in mauritã neocæssaria civĩ sc̃i severiani et aquilae ũx eius rom̄ via salar̃ veteri | belli flori saturnini minuci castoli basilae et al loco corneli | exorcis̃ ancira galatiae donati castoli papiae climati et ał loco | sc̃orum eugeni neonis machari ∴…

Rich. Caesarea. seueriani et aquille. | Rom belli. flori. saturnini. calisti [R2. castuli.] . Sce emerenti | ane mart. Et alibi cornelii exorcistae.
Excerpta etc. E1. emerentianae virg. — R3. natal. ss. emerentiani et machari et passio sancti asclae.

Cod. Wissenb.

[1] X KL. FEBRO [2] In mauritania civitat neocesaria [3] pas̃ sc̃i severiani et aquilȩ uxoris eius [4] belli munici castoli flori saturnini. [5] basillȩ Alio loco cornili exorcistae [6] In ancyra galacie donati castuli. po [7] pice clemati cum suis omnibus Et a [8] lio loco pas̃ sc̃orum eugeni machari

2. S. L. M. V. neocaesarea — 4. S. minici, L. mamici, V. mainici ; S. flore — 5. C. basillae, anastasii martyris; S. C. L. M. V. cornelii — 7. C. demati, L. M. V. clemente cum suis omnibus — 8. C. eugenii, enarentiane et macarii, pulvii martyrum — S. 2. m. ad calcem laterculi: dep sce emerenciane virg.

[VIIII KALEND. FEBRUAR.]

f. 61d

Cod. Bern.

VIIII KL. FEB.
Anti // ochia [prius Anthiochia, deinde em.] . passio.
sc̃i babi // li [prius babilli, deinde em.] ep̃i. cum
tribus paruulis.
Et in ciū Neocesarea [prius Neocesareae, deinde em.]
Marduni. Musuni.
Eugeni. Metelli.
In africa. Epictiti.
Ruppi. publiani.
Charthagine. Galei.
Rom̄e . Felicissimi.
Ravenna. Satur
nini. Mari/ni [prius mariani, deinde em.]
dati. Saturi. Iabelli.
Gudodiani. Geliani
Hermetis [prius Hermitis] . Eustasi
conf̃ Mimme uin
centiae [in margine: obiit theutbald(us) presbt. precamini ut memoriam habeatis] .

Cod. Eptern., etc.

VIII kł antioc̃ babilae ep̃i cum III parvulis et civĩ neo cessã marduni musuni eugeni metelli | in af̃f epictiti ruppi puplicani cartag̃ galei rom via salar̃ | emetri maximi et alibi saturnini marini dati saturi sududiani | celiana iabelli eustaci confermitis memmae vincentiae ∴…

Rich. Antiochia. passio. sci babilli. | epi. cum tribus paruulis. Rom. felicissimi. et ali | bi marini. dati. saturi. celiani. eustasii confessor.
Exerpta etc. Ado, Notk. In Neocaesarea civitate nat. sanctorum martyrum mardonii musonii eugenii metelli (Noth. marcelli) qui omnes igni traditi sunt et reliquiae eorum in Axum fluvium dispersae.

Cod. Wissenb.

[1] VIII KL. FEBROARIUS [2] Antiocia pas̃ sc̃i babilli ep̃i cum trib; [3] parum In civitate neocesariȩ [4] marduni musuni eugeni metelli. [5] In af̃f epictiti ruppi publicani carta [6] gine galei Rom̄ felecissimi Ravenna [7] saturnini marini dati saturi iabelli [8] gudodiani celiani hermetis eustasi cõf [9] minimȩ vincentiȩ

2. L. basilli, V. basilii — 3. S. C. L. M. V. parvulis — 4. S. mardunii 2. m. em. mardanii; musuni 2 m. em. musanis, L. V. maisuni; V. mecelli, C. om. — 5. S. poliani, C. om. — 6. S. gallei, C. galiei; C. felicissimi cum sociis suis (C. cetera om.) — 7. S. gabelli — 8. S. gododiani; L. celeani, M. V. caelaeani — 9. L. M. V. mimmae; S. 2. m. additum: et dep sci timothei epi et cf et discipuli sci pauli.

[VIII KALEND. FEBRUAR.]

VIII. KL. FEB.
Nicomedia. Biti.
Aruernus praeiecti
martyr̃ //
Rom. translatio et conver
sio pauli apostoli in damaso [litterae inclinatae m. 2]
Chartagine. donati.
secundi. papiae.
Capua castulae.
Sicilia. sc̃i tyrsi [prius tirsi] .
In africa. Epictiti
publiani. pappiae
In aegypto. Catine.
Agape. Fauiani.
Sauiniani.
Et in salatheo. Sodonis.
Ravennae poteolis.
Antymasius. Sabinus.
Leodotius. theugenis.

Cod. Eptern., etc.

VIII kł nicom̄ biti rom̄ transł pauli apos̃ kartag̃ donati secundi | papiae capua kastulae sicilia fabiani sabiniani in calatheo | sodonis raveñ puteolis antimasius sabinus leodocius teugenis | et in cartag̃ agilei ∴…

Rich. Nicomedia. biti. Rome. trans | latio [R2. Translatio corporis.] . pauli apostoli. Cartagine donati. secun | di. Et in affrica epictiti. publiani. In aegypto | catynae.
Excerpta etc E1. G. Arvernis Amarini (E [prius Anthiochia, deinde em.] cemarini) praeiecti mart.

Cod. Wissenb.

[1] VIII KL. FEBROA. [2] Nicomedia viti Romȩ translatio [3] pauli apostoli castige donati secundi [4] papiȩ capu castule. Sicilia sc̃i tyrsi [5] In af̃f epitici publiani papiȩ In ȩgypto [6] catinȩ Agape faviani saviniani [7] Et in salateo sodonis Ravenna poti [8] olis antimasius savinus leudocius [9] theugenis. [10] [Conversio sci pauli. et sci proiecti mr] [uncis inclusa m. 2. inter lineas 2 et 3.]

2. S. C. L. V. biti. — 3. S. 2. m. et coversio; C. sancti pauli; S. C. L. M. V. carthagine donati etc. — 4. V. capii. castulae, S. capua castulae C. om. usque ad in africa) — 5. S. C. epictiti, L. M. V. epititi; M. pupliani; C. popiae om. et eius loco saturi: cetera usque ad finem laterculi om.. — 6. S. agapiae; S. faviane, M. fabiani — 7. S. L. salatheo, M. V. salatech; L. M. V. sodoni. — 7, 8. S. M. puteolis, L. potioli — 8. L. M. V. anthimasius; S. suavimus, L. M. V. sabinus — 9. L. theugeni, M. theugenis (cum XXXVI martyribus deleta).

[VII KALEND FEBRUAR.]

f. 62a

Cod. Bern.

UII KL. FEB.
In nicea [prius nicia] smirne.
Sc̃i policarpi ep̃i
In campania.
Arthematis. et ar
mate
Et laudotia. Arthe
mi. Fabiani.
Sabiani. Sidonis.
Paulae
Rauenna. Anthe
miasius. Sauinus.
Leudocius. Theu
genis. cum tri
ginta sex martyr̃

Cod. Epterm., etc.

VII kł feb in af̃f dativi iuliani taeliani [taelliani 2a m.] tellyptae reotri vincentiae saturi victorinae secundi papae | canti victoris emiliani et aliorum XXXV rodonis artematis policarpi.

Rich. In oriente. policarpi epi. et mar [et mar. m. 2 supra lineam.] . Et in | laodicia. rodonis. arthemii. fabiani. sabiani. | Rauenna artemasi. theogenis. Sindonis. XXX. | quinq. martyrum.
Excerpta etc. E1. G. sanctae Paulae, R3. Bethleem dep. s. Paulae.

Cod. Wissenb.

[1] VII KL. FEBRO. [2] IN nitia smyrne pas̃ pilicarpi ep̃i [3] In campania poteolis arthematis [4] et armate In laudocia arthemi fa [5] biani sabiani sidonis Ravenna [6] arthemi asius savinius leudotius [7] theugenis c̄ XXXV martyris.

2. S. L. M. V. nicea, C. nicaea; S. C. L. M. V. policarpi vel polycarpi (S. 2. m. addit: et discipuli iohis evangelistae). — 3. S. puteolis, C. picteolis, L. V. potheolis, M. putheolis; M. arthemati — 4. C. et preiecti mrts et armatae, donatae; S. laudicia, C. laodoecea — 5. C. sidonis, macarii — 6. S. arthemasii, C. anthemasii, L. anthemasius, M. antemiasius, V. añmisiasius; S. savinis, C. savini, L. V. savinus, M. sabinus; S. laudocius, C. leodocii, L. M. V. leudocius — 7. S. XXXVI martyres 2. m. em. martyribus, C. et XXXVI martyrum, L. M. cum XXXVI martir., V. XXXV. C. addit: dormitio s. paulae

[VI KALEND. FEBRUAR.]

f. 62b

Cod. Bern.

UI KL. FEB.
Rome Scæ [prius sca] agne
tis uirginis. denatiuita
te [prius danati, om. nativ., deinde em. de nativitate demum punctis supra scriptis cuncta a Rome ad Viti deleri iussa] . uiti.
In africa. Missu
riani. publi
uictoris [prius victuris] quin
tilli. publiani.
Festi. Felici.
Bosoni. Proces
si. Ueneriae
Marinȩ Fortu
nati . Theucusȩ
Egodditis. secum
dae. epictili.
Uincenti. Roga
ti. primi. Aureli.
helari. perpetuȩ
Iuliane.
et aliorum quadra
ginta quattuor
et dedicatio basi
licȩ sc̃i uictoris.
Nicomedia. Leaci.
In apollonia.
Calenici. Lucii.
honorati. Ma
rosi. Secundi.
Casti. Gagi.
Caelestini. Sulpici.
ep̃i et confes̃.

Fragm. Lauresh.

(VI kl. Febr.)
Publiani Festi Felicis
Bosoni Processi
Veneriae Marinae
Fortunati Theucusae
Egodditis Secundae
Epictili Vincenti
Rogati Primi Aureli
Helari Perpetuae
Iulianȩ Et alior̃ XLIIII
Nicomēd Leaci
in Apollonia Calenici
Lucii Honorati Marosi
Secundi Casti Gagi
Celestini Sulpicii ep̃i

Cod. Eptern., etc.

VI kl pas̃ sc̃ae agnitis donati viti in aff missuriani pupliae vic | toris quintilli pupliani festi felicis bonosi processi veneriae | marinae fortunatae tecussae godditis secundae epictuli | vincenti rogati primi aureli hilari perpetuae iulianae et | alior̃ XXIIII nicom̄ laecii in apolloñ calentini et alibi luci hono | rati matrosi dati iuliani caeliani saturi vincentiae victoriae | et aliorum XXXII It̃ secundi casti gai caelesti:…

Rich. In affrica. dauae [R1. datiae.] . iuliani. | cilianae. saturi. uincentiae. uicturiae. teliptae. | reotri. secundi papae. emeliani. et aliorum | XXX duorum.
Excerpta etc. E1. G. Africa dativi reotri emiliani publii arthemii amati — Tr. Africa dativi emeliani publi arthemi armati epictiti gagi.

Cod. Wissenb.

[1] VI KL. FEB. [2] Donati viti In aff misuariani publi [3] victoris quintilli publiani festi felicis [4] bosoni processi veneriȩ marinȩ for [5] tunati theoctisȩ egodditis secundȩ [6] epictili vincenti rogati primi aureli [7] helari p̱petuȩ iulianȩ et aliorum XLIIII [8] et dedicatio basilicȩ sc̃i victoris Ni [9] comedia leaci in abollonia callenici [10] lucii honorati marosi secundi casti gai [11] cȩlestini sulpicii ep̃i. et confessoris;

2. S. rome sce agnetis virginis(haec 2. m. indicavit esse delenda), S. donati, victoris; C. In africa donativi, dativi, missuriani, publii — 4. S. bonosi, C. vosoni; S. processi bis — 5. S. L. V. theucuse, M. theocasae, C. theocosae; C. egoditis; S. secundi — 6. S. epictuli, V. ipictilis, M. ipictili — 9. S. ieaci in albonia; S. M. callinici; C. Apollonia gallinici — 10. C. marusi; L. V. castigani — 10, 11. M. gan caelestini. — 11. S. 2 m. addit: et beati iohannis chrisostomi.

[V KALEND. FEBRUAR.]

f. 62c

Cod. Bern.

U KL. FEB.
Rome scae agnetis
virg de nativ .. [litterae inclinatae m. 2. in margine; ed. virg. dei]
In africa. datiui.
Iuliani. Telliani. [in margine: Aquis obiit dom. Karolus impr. august. et mettis Richardus primicerius]
Seotri. Teliptae.
Uincentiae. Uictu
rini. Secundi.
papae. canti. Uic
toris. Emiliani.
et aliorum trigin
ta quinque

Fragm. Lauresh.

V. kł Feƀr in Affrica
Dativi Iuliani Secundi
Telliani Sectri Teliptae
Vincentiae Victurini
Papiae Canti Victoris
Emiliani et aliorū
XXXV.

Cod. Eptern., etc.

V kl. fēƀ nat̃ censoriani victoris festi marinae et perpetuae | et rom̄ agnae ingenuinum

Rich. Rome agnetis uirginis de | natiuitate. In affrica uictoris. messoriani. | festae. marinae. In nicomedia leaci in appol | lonia, callenidi. lucii.
Excerpta etc. G. 915. In Africa messuriani iuliani. — R3. dativi lucii et al.

Cod. Wissenb.

V KL. FEBRO. [1] [An. ab incar. DCCCXIIII v. kl feb. domnus. Karolus imperator. obiit.] [2] Romȩ nativitas sc̃ȩ agnitis virgĩ [3] In affrica dativi iuliani telliani reotri [4] teliptȩ vincentiȩ victurini secundi papȩ [5] canti victoris emiliani et aliorū. XXXV.

Uncis inclusa supra lineas propria unius W. — 2. S. 2 m. in margine sce agnetis natal secundo; C. om. nativitas virginis; V. nat. — 3. C. in affrica dativi om. — 4. S. secundae — 4, 5. C. papaecauti, S. papecanti, L. M. papae. canti, V. pp. canti — 5. C. XXXV martyrum.

[IIII KALEND. FEBRUAR.]

Cod. Bern.

IIII KL. FEB.
In Gauala ciuit̃
sĉi pauli.
In Africa perosiae [e in prima syllaba supra lineam add. m. 2.]
Uictoris. Honorati
In tuscia. constan
ti. Epoliti ep̃i.
de antiquis.
Treueris deposit̃
beatissimi ualeri ep̃i

Fragm. Lauresh.

III kl Feƀ.
in Gavala civit̃
Sc̃i pauli Rom̄ Nat̃i papiae
et Militum.
in Africa
Perosiae Victoris
Honorati in Tuscia
Constantini Epoliti ep̃i
de antiquis. Trever̃
depos̃ beati valeri ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

IIII kl feƀ in gadava civĩ sc̃i pauli in af̃f perusio victoris honorati in tuscia constantini et alibi | ippolyti ep̃i treveris depos̃ valeri epis̃

Rich. In cabalauno. eppoliti. pau | li. episcoporum. Et in tuscia. ciutitate p///// [p[erusio] scriptum in litura.] | constantii. Et in affrica. uictoris. et honora | ti. treueris ualerii epi.

Cod. Wissenb.

[1] III KL. FEBROARIUS [2] In gavalla civitate sc̃i pauli in affrica [3] perosiȩ victoris honorati In tuscia [4] constantini epoliti ep̃i de antiquis tre [5] veris depositio beatissimi valeri ep̃i [6] [et ///////// [Adnotatio exarata m. 2. postea partim deleta est — domni davidis corr. alia m.] : ē transitus domne dauid epi]

2. S. gavala, C. gabala; L. M. V. sanctae paulae — 3. S. petrosiae, C. perusiae; S. tussia, C. tursia — 4. S. C. constanti; S. ippoliti, C. hippolyti — 5. C. beati; S. C. L. M. V. valerii, C. episcopi et confessoris — 6. Uncis inclusa propria unius W.

[III KALEND. FEBRUAR.]

Cod. Bern.

III KL. FEB.
In anthiochia.
passio sc̃i epoliti.
In africa pelliani.
Cleri. Felippiani
et aliorū centū uiginti
tres..

Fragm. Lauresh.

III. kl Feb: in Anti
ochia pass̃ sc̃i epoliti
in Affrica Pelliani
Cleriani Felippiani
Et aliorum CXXXIII

Cod. Eptern., etc.

III kl fƀ antioc̃h pas̃ ippoliti in af̃f̃ pelliani deri feliciani et alior̃ CXXIIII

Rich. In affrica feliciani. Et in antio | chia. yppoliti. et aliorum. .XX.IIII. pellia | ni. cleri. filippiani.

Cod. Wissenb.

[1] III KL. FEBROARIUS [2] IN antiocia passio sc̃i epoliti. In affrica [3] pelliani deri felippiani et aliorum. [4] CXXIII.

2. C. hippolyti mrt (vide infra) — 3. S. pleri, C. L. M. V. cleri; S. M. philippiani — 4. S. C. CXXIIII — C. post nomen hippoliti martyris, ante laterculum martyrum Africae haec inserit: Cala monastr. depositio badechildis reginae. corbeia. monaster. dedict. basilic sci iohs evangelistae. S. 2 m. ad calcem laterculi: In territorio pavisiae sce baltildis reginae.

[PRID. KALEND. FEBRUAR.]

f. 62d

Cod. Bern.

PRID. KL. FEB.
IN ALEXANDRIA.
Tarsici. Zotici.
Ammoni. Cõmini.
Ciriaci. Gēmini.
Gelasi. Eppoliti
Ursini. Tyrsi
martyr̃.
Et passio sc̃orum
Gallinici [prius callenici.]
Et aliorum quin
decim sacerdotū
IN AFRICA
Uictoris. publii.
Saturnini.
Et policarpi.

Fragm. Lauresh.

Priđ kl. Feƀ
in Alexandria Tarsici
Zotici Ammoni
Commini Ciriaci
Gemini Gelasi epoliti
Ursini Tirsi et passio
sc̃orū callinici et alior̃
XV sacerdotū. in Afric̃
Victoris Publi
Saturnini et policarpi.

Cod. Eptern., etc.

II kl in alax nat̃ tarsuci zotici ammonici et alibi commoni cyriaci | gemini gelasi eppoliti ursini et pas̃ sc̃orū tyrsi gallinici et | alior̃ XV sacerdotum in af̃f̃ victoris pupli saturnini policarpi.

Rich. In alexandria. tarsucii. | zotici. et ammonii. gemini gelasii. Et pas | sio scorum. tyrsi. calinici. et aliorum. XV. | sacerdotum. Affrica uictoris.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. KL. FEBROA. [2] IN alexandria tarsici zotici commoni [3] commini cyriaci gemmini gelasi ep [4] politi ursini tyrsi et pas̃ sc̃orum gallini [5] ci et aliorum XV. sacerdotum In affrica vic [6] toris publii saturnini et pullicarpi.

2. S. C. L. M. V. ammoni — 3. C. gemini, L. M. V. gerimmi — 4. C. sanctorum martyrum; S. ursini et passio sanctorum tyrsi. callinici etc. — 6. L. V. policarpi, M. poliparpi; C. addit in fine: gai.

FEBRUARIUS

[KALEND. FEBRUAR.]

f. 63a

Cod. Bern.

LAETANIASIN
DICEND. MENS.
FEB. HAB. DIS. XX ET OCT.
KK. FEB.
in grecia. natl
sc̃orum. policar
pi ep̃i. Poenis
Dionisi. It̃ poenis
et aliorum quindec̃
In africa. Publii
Saturnini.
Mauriniani. Libosi.
Uincentiae
et aliorum uiginti.
quattuor
In rauenna. seueri.
ep̃i. Uictoris.
Luciani. Appolo
naris. Helari.
In scottia [alterum t supra lineam add. m. 2] . Brigidȩ
uirg̃. Ammoni.
Zotici. Ciriaci.
It̃ seueri conf̃.
deps̃ pieti presbĩ
et passio sc̃orum.
Uindemialis.
Eugeni.

Cod. Eptern., etc.

Febroarius dies XXVIII Kl feƀ in Zmirna civĩ nat̃ policarpi ep̃i poenis dionisi et alior̃ | VI. It̃ poenis et aliorū v. et in ponto focatis et in af̃f̃ puplii | saturnini mauriani libosi vincentiae et alior̃ XXIIII ravenna | severi ep̃i et alibi victoris luciani appollinaris hilari ammo | nis | zotici cyriaci it̃ severi confes̃ et depos̃ picti ep̃i et pas̃ vindi | mialis et eugeni et in scotia sc̃ae brigidae virginis ∴∴

Rich. In scotia. depositio. sce bri | gidae uirginis. Affrica. publii. saturnini | mauriani. Rauenna. natale. seueri epi. Et alibi uictoris. luciani. helarii. ciriaci. eugenii.
Excerpta etc. R3 in Scotia etc. et sancti mar.

Cod. Wissenb.

[1] MENS. FEBRO. HABET DIES XXVIII [2] LUNA XXUIIII. [3] KLFEB letaniȩ indicende sunt In gre [4] cia sc̃orum policarpi ep̃i poenis dio [5] nisi Item poenis et aliorum XV In af [6] frica publii saturnini maurii iaini [7] libosi vincencie et aliorum XXIIII In ra [8] venna siveri ep̃i victoris luciani apol [9] lonaris helari ammoni zotici cyria [10] ci Item severi conf̃ et depõ pieti prƀri [11] et passio sc̃orum vindimialis eugeni.

4, 5. S. poenis et aliorum etc.; C. dionysii item dionysii item poenis etc. XV mrt. In scotia depos. sce brigide virg. — 6. S. mauriani. libosi, C. L. M. mauriniani — 8. S. C. L. M. severi — 9. L. M. hylari; C. amoni — 10. S. L. M. picti — 11. C. L. M. vindemialis — S. in fine laterculi addit: et in porto focatis et in scotia depositio scae brigide virginis.

[IIII NONAS FEBRUAR.]

f. 63b

Cod. Bern.

IIII NON FEB.
In africa . Natł
sc̃orum. Uicto
ris. Maurini
Honorati. orbani.
hilari. p̱petuȩ
Iulianȩ. priua
tulȩ.
et aliorum septua
ginta quattuor
et sollempnitas /// [prius sollempnitate]
sc̃ae mariae
quando dñm
in templo prae
sentauit.
Rom̄. Ferosini.
et fronicii Flamiȩ
miliario [miliari m. 1.] ab urbȩ
centi simo LXX mo [simo LXX mo m. 2 in litura]
///quarto [quastu m. 1.] ///
Laurenti.
Ippoliti [prius Eppoliti] . Item
Romæ [prius Roma] miliario
centesimo. sexa
gesimo quarto
Natł sc̃i furtunati.
Feliciani. Firmi
Candidi. castule
Secundolȩ. Cappȩ
Rogatianȩ. Gagi. f. 63c
Gregorii. Feli
citatis. placidi.
It̃ Uictoris. Felicis
Marcialis. Cor
niliani. Salustii.
Marici. Urbici.
pupiui. Secun
diani. Ingenui.
Mustule [prius Mustile] . Uicto
riae [prius Uicturiae] . Honosiae
Forosi. Pruni.
It̃ Uicturiae. It̃
Uicturis. natalis
primi. hilari
Rogate. Satur
nini.
Aurilianis ciuitat̃
dep̃s beati flus
coli ep̃i.
et depos̃ sc̃ae sica
riae dõ sacratae
uirg̃ quȩ [prius qui.] aurilia
nis obiit.

Cod. Eptern., etc

III Noñ in af̃f̃ victoris marini perpetuae iuliae et aliorū LXXIIII | et hierosoł sc̃i symeonis in af̃f̃ honorati orbani hilari priva | tulae et aliorū XXXIIII rom̄ forosini pruni laurenti ippolyti | It̃ rom̄ fortunati feliciani firmi candidi castolae secundolae | rogatiani gai grigori cappae felicitatis placidi victoris felicis | marcialis corniliani salusti maurici urici papiris secundiani | ingenui mustulae victoriae bonosiae forosi pruni Item | victoriae nt̃ hilari rogati saturnini auriliañ depos̃ flosculi ep̃i | depos̃ signariae virginis:…

Rich. Solemnitas scae mariae | quando dnm nrm in templo praesentauit. | Affrica. marini perpetue. priua [tu] le [tu in litura] . honorati.

Cod. Wissenb.

[1] IIII NON. FEBRO. [2] Purificatio beatȩ mariȩ quando [3] represen tatus ē ihs̃ in templo [4] In affrica victoris maurini honorati [5] urbani helari p̱petui iuliani brivatu [6] le et aliorum LXXIII Romȩ foro simfrosi [7] via flaminia miliario ab urbe. CLXIIII [8] laurenti eppoliti et Natł sc̃i furtunati [9] feliciani candedi castulȩ secundole [10] pappiȩ rogaciane gagi gregorii [11] felicitatis placidi Item victoris felicis [12] marcialis corniliani salustii marici [13] urbici pupis Secundiani ingenui mus [14] tile Victuriȩ bonosiȩ forosiȩ pruni [15] item victuriȩ item victoris Nat̃ primi [16] helari Rogati saturninȩ Aurilia [17] nis civitate depositio beati flusculi [18] ep̃i et dep̃ sicariȩ dõ sacrate virginis [19] qui aurilianis obiit.

2, 3. S. sanctae mariae, cetera om., L. M. sanctae mariae matris domini nostri iesu christi, cetera om. — 4. C. M. natalis victoris, L. natalis sancti victoris — 5. S. urbani om.; S. C. perpetuae; S. C. L. M. iulianae — 5, 6. S. piovatulae — 6. S. C. LXXIIII, C. addit martyrum; S. C. forosinfroni, L. foro simproni, M. foro simprovi — 7. L. flamia; S. C L. M. CLXXIIII — 8. C. hippolyti; S. rome miliario CXIIII natl. etc. — 9. S. C. L. M. firmi. candidi; C. secundulae — 10. S. C. L. cappae, M. carpae; C. gai — 11. C. om. felicis — 12. S. post corniliani om. quinque nomina; L. maticii — 13. L. M. urbicii; C. pubis — 13, 14. S. myrtile, C. L. M. mustulae — 14. S. L. M. honosiae, C. honoriae; S. C. L. M. forosi — 16. S. C. M. rogatae; S. C. L. M. saturnini — 17. S. C. om. civitate; S. fuscoli, C. sancti fusculi — 18. S. C. sichariae; C. om. virginis — 19. S. om. C. L. M. quae; C. ibidem obiit.

[III NONAS FEBRUAR.]

f. 63d

Cod. Bern.

III. NON. FEB.
IN AFRICA. Felicis.
Caelerinae. Feli
citatis. Ippoliti.
Uapingo. dep̃s
episcorum. Teridi
et remedii.
Lugduno. depos̃
beati lupicini ep̃i [epi add. m. 2.]

Cod. Eptern., etc.

III Noñ nat̃ felicis in foro simfroni laurenti hippoliti felicis celeris vappini code pas̃ | teridi remedi lugduñ depos̃ beati lupicini.

Rich. In affrica. felicis. laurentii. | yppoliti. et celerinae. Uuappingo. depositio | tredi. et remedii. Lugduno depositio. beati | lupicini episcopi. [et sci blasii mar.] [uncis inclusa m. 2.]

Cod. Wissenb.

[1] III NON. FEBROA. [2] In affrica felicis celerinȩ felicitatis [3] Vampingo dep̃ episcoporum teridi [4] et remedii lugduno depõ beati lupici [5] ni ep̃i.

2. S. celerini, L cerelinae — 3. S. vapingo, C. vappingo; S. teredi, C. depositio eporteredi (i. e. epor. = episcoporum), L. terridi — 5. S. In foro sinfronii. natl aurenti (em. aurenci). ypoliti. celeris. felicis.

[PRID. NONAS FEBRUAR.]

Cod. Bern.

PRID. NON. FEB.
Ferosen. Proni.
natł gemini// [prius geminini.]
Gelasi. Timothei.
Magni. Donate
Aquiline. Gēmi.
It. Donatȩ. Themoi.
Filiae ep̃i cum
filia sua.

Cod. Eptern., etc.

Pridie nonas feƀ in foro simphroni nt̃ gemini gelasi mannae | aquilini et donatae It̃ gemini It̃ donatae thimoi filiae ep̃i cū filia sua.

Rich. In foro simfroni. natale | gemini. gelasii. mannii. aquilini. et donate. | timuae episcopi. cum filia sua.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. NON. FEBRO. [2] Foro senproni Natł gemmi gelasi [fortasse alia manu.] [3] magni donate Aquilinȩ gemmi item do [4] nate themoi. filiȩ ep̃i cum filia sua.

2. S. forosinfroni, C. foro simphranii, L. foro semproni; S. C. L. gemini; C. gelari, S. om. — 3. S. magni om.; L. donati, S. post donate tria nomina om.; C. aquilini, C. L. gemini — 4. S. fili, C. thimophili.

[NONAS FEBRUAR.]

f. 64a

Cod. Bern.

NONAS FEB.
In scilia Catenas.
Passio sc̃ae agathe
uirg̃. Reuocate
Gelasi. Saturi.
Felicis. Saturnini.
IN ORIENTE
Patras ordinatio
episcopatus sc̃i an
dreae. apostoli.
Uienna dep̃s
Auiti ep̃i

Cod. Eptern., etc.

Nonas feƀ in sicilia civĩ catenas nt̃ agathe virginis revocati saturi | felicis saturnini gelasi in patras civĩ ordiñ ep̃i sc̃i andreae | apos̃ vienna aviti ep̃i.

Rich. Sicilia. in cathena ciuitate. passio | scae agathae uirginis. In affrica felicis. et | saturnini. Uienna depositio. auiti epi.

Cod. Wissenb.

[1] NONUS FEBROARIUS [2] In Sicilia pas̃ sc̃ȩ agathe virginis Revo [3] cati gelasi saturi felicis saturnini In [4] oriente patras ordinatio episcopatus [5] sc̃ȩ andreȩ apostoli. Vienna dep̃ aviti ep̃i

2. S. In sicilia cathenas, C. addit: civitate L. cataniae. — 3. S. zelasthi — 4. C. patras civitate — 5. C. andreae //// et mrt. viennae, addit: et confessoris; S. aviti epi et cfessoris 2 m.

[VIII IDUS FEBRUAR.]

Cod. Bern.

UIII ID. FEB.
Rom̄ uia appia.
In cimiterio eiusdaẽ
Soteris [prius Sotiris.] virg̃
In achaia. Sat̃nini
Revocatȩ. Scae
Dorotheae.
Ethiofili. Scolas
tici.
Seracusa. Passio sc̃ȩ
Luciae uirg̃.
Amandi. Uedasti
ep̃i. Antholiani
Saturnini.

Cod. Eptern., etc.

VIII idus fƀ Rom̄ via appia nt̃ soteretis in achia saturnini alibi revocatae dorotae teofili scolastici | siracussa pas̃ sc̃ae luciae virginis alibi antholiani saturnini.

Rich. Rom sotheris uirginis. In | achaia. saturnini. rouocatae. scae dorothe | ae. Siracusa. passio sce luciae uirginis. antoliani.
Excerpta etc. Bedae cod. S1. Romae via appia in cimiterio iuxta catacumbas passio etc.

Cod. Wissenb.

[1] VIII IDUS FEBRO. [2] Romȩ via appia in eiusdem cymitirio [3] passio sotyris virg̃ In achaia satur [4] nini revocati In cesaria cappadociȩ [5] pas̃ sc̃ȩ dorothae. Et in opoli scolastici [6] Seracusa pas̃ sc̃e lucianȩ virg̃ Anto [7] liani saturnini [8] [et est transitus domni ratfridi abbati.] [uncis inclusa m. 2, inter lineas 6 et 7.]

3. S. soteris, C. et martyris, L. sancti sotheris virginis — 4. S. C. revocatae; S. C. L. caesarea — 5. S. passio dorotheae, C. sanctorum dorotheae et theophili, S. et thiofoli, L. passio sanctae dorotheae. ethiopoli — 6. S. usque ad virg. om.; C. luciae — 6, 7. S. arvernis (in litura 2 m.) passio scissimi martiris (partim in litura 2 m.) antoliani (et 2 m.) saturnini adravitis. deposit. vedasti (em. 2 m.) epi et confessoris (et amandi 2 m.).

[VII IDUS FEBRUAR.]

f. 64b

Cod. Bern.

UII ID. FEB.
IN BRITTANIIS
ciuitate Agurta
natl auguli ep̃i.
Anatholi. Andreȩ
Ammonis. Stacia
ni. Nepociani.
Saturnini. Luci.
Saturne // [ni abrasum]

Cod. Eptern., etc.

VII idus fƀ brittania civĩ auguria nt̃ auguli ep̃i et mar̃ et alibi | anatholi ammonis staciani nepotiani luci saturnini et saturni.

Rich. In brittania. ciuitate au | gusta. aguli epi. et martyris. anatholi. ammo | nis. statiani. nepotiani. luci. saturnini. et | sarne. andreae.
Excerpta etc. R3. in Britannia civit. natal. aquilini epi augoli epi saturnini — F. anatholius sarna et andreas viri illustres.

Cod. Wissenb.

[1] VII IDUS FEBRO. [2] IN brittaniis civitate Augurta Nat̃ [3] auguli ep̃ anatoli andreȩ ammo [4] nis statiani nepociani saturnini [5] luci saturnae.

2. S. augusta add. 2 m. — 3. L. anatholi.

[VI IDUS FEBRUAR.]

Cod. Bern.

UI ID. FEB.
IN ARMINIA NATL.
Dionisi. Miliani.
Sæbastiani [prius Sabastiani] .
Rom̃ Dep̃s sc̃i pauli
ep̃i. et alibi. Luci.

Cod. Eptern., etc.

VI idus fƀ in armenia minore nt̃ dionisi et sebastiani emiliani | rom̃ depos̃ sc̃ pauli ep̃i et alibi lucii.

Rich. In armenia minore. dioni | sii. emiliani. et sebastiani. Rome depositio. | pauli epi. Et alibi lucii. iulii papae.
Excerpta etc. R3. Romae dep. s. pauli epi. et confessoris iuliae papae in Arminia — G. 915. Romae depositio pauli epi. iulii papae. alibi lucii.

Cod. Wissenb.

[1] VI IDUS FEB. [2] In arminia minore Nat̃ dionisi emiliani. [3] sabastiani. Rom̃ dep̃ pauli ep̃i.

3. L. sebastiani; S. C. L. sancti pauli epi (C. primo scriptum apli, deinde em. epi.) S. addit: et luci et iulii pape, C. et alibi lucii.

[V IDUS FEBRUAR.]

Cod. Bern.

U ID. FEB.
SvEUO [V supra lineam m. 2.] APUD CY
prum Natł
Alexandri. Am
monis
Alexandria. Pauli.
Dionisi [prius Diunisi] .
et ad menbras
Emeliani. Lasse.
Didimi [prius Dedimi] . Poeni.
It. Ammonis
et aliorum XXX.
et octo/// [prius octem]
et dep̃s Thome.
//// aegypto. Iuli.
Miliguti. Tyrsi.
Plesei. Ronei.
Orfasi. Oridion
Agathon. Recũbi
Bastamis. Syrma
the. Prothi.
Orion. Coloti.
Lusi. Arati. Theo
Ne. Ippii. Ger
mani. Saturnille
Epetimi. Serapi
on. Liastamoni.
Papie. Pampiri.
Dioscodi. Erodii
Potamon. Pete
con //// [prius Peteconi.] Decõmini.
Zotici. Cyriaci.
Ippie.

Cod. Eptern., etc.

V idus fƀ apud ciprum nt̃ alaxandri ammoni et aliorũ XX. alexañ pauli dionisi et ad membras | ammonis emiliani lassae didimi poemi it̃ ammonis et aliorum | XXXVIII. et depos̃ thomae in aegyp̃ iuli milicuti tirsi plesei roni | orbasi orinionis agathonis recumbi bastami sermatae prothirionis colori lusi arati theonitae ippi germani saturnillæ et pectimi | serapionis liastamonis papiae pampiri dioscodi erodi potamonis | peticonidæ cummini zotici cyriaci ippiae.

Rich. Apud cyprum. alexandri. | ammonii et aliorum XX. alexandria. pau | li. dionisii. Et in aegypto. iuli. plesei. ronei | orfasi. agatonis.
Excerpta etc. Bedae cod. S1. in Aegypto plesii orstasii etc. — Rhab. Notk. et aliorum XXXVII.

Cod. Wissenb.

[1] Suevo apud ciprum Nat̃ V IDUS FEBRO. [2] alexandri ammonis in alto monte super [3] sambre dep̃ sc̃i ansberti ep̃i et confes̃ [4] Alexandria pauli dionisi et ad mem [5] bras ammonis emiliani lasse. poe [6] mi. didimi Item ammonis et aliorum [7] XXXVIII et dep̃ theomȩ In ȩgypto iuli plesei [8] tyrsi roni germani orfasi miliguti ori [9] dion agathon recumby bastamis ar [10] mathe proti orion coloti arati. the [11] oniȩ ippii lusi satur nillȩ epitimi sera [12] pion bastamon papiȩ pampyri dioscodi [13] erudii potamon petecon de commini [14] zotici cyriaci ippiȩ.

1. L. sueno, S. om. — 2. S. sanctorum alexandri etc. — 3. L. asberti, om. et confes.; S. C. memoriam ausberti, omittunt; C. loco eius: In parrona natl sci fursei cf. — 4, 5. L. chunisi ad membras — 5. S. et miliani. lassi — 7. S. XXVIII; C. XXXIIII; L. s. thomae apostoli; C. iuliani; L. iulili, plessei — 8. L. orphani. miti. guti. — 9. L. agatori, bastarnii — 9, 10. S. C. L. armatae — 10. C. prothiorion, L. prothi. orioni 10, 11. S. L. teoniae — 11. C. rppullusi 12. S. bastamoni, C. L. liastamoni; C. L. pampiri; C. dioscori — 13. S. C. decomini, L. decommini — 14. C. dioscodi. zotici. ciriaci. papiae.

[IIII IDUS FEBRUAR.]

f. 64d

Cod. Bern.

IIII. ID. FEB.
ALEXANDRIA
Passio. Apollonis.
Protei. Orionis.
Plausi. et aliorum
XX.
Rom̃ Soteris.
Uia appia. Zotici.
Uia lauicana.
miliario. x hierene.
Iuxta terracina
IN CAMPANIA NATL.
Siluani ep̃ et conf
IN CIUITATE BETHLE.
Iudȩ sub herode rege.
Passio. sc̃orum. Andreȩ
Apori.
Et sanctonis [prius sanctonas] ciuitat̃
Depos̃ sc̃i Troiani
ep̃i et conf̃ Amanti
mar tyris.////

Cod. Eptern., etc.

IIII idus fb̃ rom̃ soteris et via lavicañ zotici et amanti. alaxañ pas̃ appollonis | prothei orionis plausi et alior̃ XX hireneae in terracina nt̃ silvani | ep̃ et confes̃ in civĩ bethlem iudae pas̃ sc̃orū andreae.

Rich. Rome soteris. zoici. et a | manti. Et in alexandria . passio appollonis. pro | thei. orionis. Sanctonis ciuitate. depositio | sci trogiani episcopi.
Excerpta etc. G.915. Romae soteris zotici herenei iacincti et amantii. In Alexandria passio appolloniae — R3. Romae sotheris zotici iacinti — Bedae cod. S1. in Bethleem etc. andreae aporis.

Cod. Wissenb.

[1] IIII IDUS FEB. signū dñi. [2] In pauliaco monast̃ dep̃ austerbertane [3] aƀƀa In alexandria pas̃ apollonis pro [4] tei orionis plausi et aliorum XX. Rome [5] sotiris zotici herene In campania Nat̃ [6] silvani ep̃i et conf̃ In bethlem civitate iudȩ [7] sub herode depassio sc̃orum an [8] dreȩ apori et sanctonis [9] civitate depositio sc̃i troiani ep̃i et cof̃ [10] et baldegundis abbatiss̃.

1. Signum domini in nullo praeterea codice hoc loco legitur — 2. S. C. mentionem austerbertane om., L. om. monast. — 5. S. soteris, C. sotheris; S. erene em. 2 m. irenei; C. iacincti. hirenei. dionysii — 6. S. sancti silvani; C. om. civitate iudae — 7. S. herode rege passio; C. herode passio — 8. S. appori et sanctionis; C. sanctonas — 9. S. tragani; C. depositio urbani — 10. C. baldegundae; S. addit partim m. 2: et sce scolastice virgin.

[III IDUS FEBRUAR.]

f. 65a

Cod. Bern.

III. ID. FEB.
IN APAMIA. Poenis.
Eofraxi.
IN CAMPANIA.
Basiliani.
et alibi. Amanti.
Tulici.
Rome. Caloceri.
Parthemi martyr̃
In africa. Felicis
Uictoris.
[prius Linguinas] Lingo ////nis. Desiderii
ep̃i. Iunuarii.
Uitalis.
et aliorum. Zotici.
Cyriaci. Ammoni.
Ocominii. Pelleo
nici. Basili.
Rom̄. Sorotedis.
et baldegundis virg̃
et abbatisse. civitãt
pectavis

Cod. Eptern., etc.

III idus fƀ in campañ poenis et eupraxi et in armeñ basili et in vulturno | castrensis in camp̃ basiliani et alibi amanti tulici in af̃af̃ felicis | victoris ianuari vitalis et alibi zotici cyriaci ammoni occomini | peleonici basili rom̃ soratedis.

Rich. In appamia. poenae. et | eufraxi. Et in armenia. basilii. In affrica. fe | licis. uictoris. et alibi. amanti. tulici. zotici | ciriaci. Rome sorotetis [scriptum in litura.] .
Excerpta etc. G. 915. Pictavis aldegundae virginis. — G. Pictavis baldegundae. — R3 in Af. etc. basilli ammonis.

Cod. Wissenb.

[1] III ID. FEBRO. [2] In apimia eofraxi In campania basi [3] liani amanti tulici In africa victuris [4] felicis ianuari vitalis zotici ciriaci [5] ammonii occo mini pelleonici basili [6] Rome sorotedis.

S. [2 m. in littura: castro nantonis sci sci severini abb. manasterii agaunensis et in afri]ca. victoris felicis etc.; C. apamia poenis, L. poemis — C. talici, L. eulici — 5. S. L. occomini; C. ammonis. pelionici — 6. S. om. et eius loco 2 m. partim in litura lugduno gall dep. sci desiderii epi et mar; C. germani romae etc.; L. sorothedis.

[PRID. IDUS FEBRUAR.]

f. 65b

Cod. Bern.

PRID. ID. FEBROS.
IN AFRICA PASSIO
Damiani. Militis
Cartagine. Posinni.
Modesti.
Alexandria. Iuliani.
Uictoris. Felicis.
Secundi. Seueri
ani. Carpori.
Germi. Quiriaci.
Ammoni. Pãphili.
Eumini
Et alibi. Dorotheȩ.
et thiofili.
In italia. Donati.
Heracli. Uincenti.
Susanne. Urbanȩ
Donate. Eulaliç
quorum gesta
habentur [n supra lineam.]
et Depos̃ simplici epĩ.

Cod. Eptern., etc.

Prid idus fƀ in alãx nt̃ damiani militis et infañ modesti ammonis zotici et cyriaci | kartag̃ posinni modesti In alãx iuliani victoris felicis secundi | severiani carpofori germini cyriaci ammoni eumini pampili | et alibi dorotae teofili et in itã donati heradi vincenti susannȩ | orbanae donatae eulaliae depos̃ simplici ep̃i

Rich. In alexandria. damiani | martyris . modeste . et ammonis . cartagine | posinnae . alexandria . iuliani . uictoris . se | cundi. germani.
Excerpta etc. F. Alexandria iuliani victoris felicis vincentii modesti et ammonii infantum. — G. damiani martyris luciani donati eraclii susannae eulaliae. — |R [n supra lineam.] Castang. natal. ss. saturnini presbiteri et passio damiani.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. IDUS FEBRO. [2] In affrica passio damiani cartagine . [3] posin ni . In alexandria iuliani victoris [4] felicis secundi severiani. car pori [5] germi quiriaci Ammoni pamphyli [6] doro theȩ theofoli In italia donati [7] heracli vincenti su sannȩ orbanȩ. do [8] natȩ eulaliȩ dep̃ simplici ep̃i.

2. C. sancti damiani. victuriae — 3. S. C. L. posinni. modesti, C. addit: revocati — 5. C. ammonis — 6. S. derotheae; C. theophili item iuliani — 7. S. euracli, C. L. heraclii — 8. S. elaliae, L. eulialiae; S. C. et depositio, C. sancti, L. beati. S. addit 2 m. In hispaniis sanctae eulaliae virginis; L. et depositio leodecarii abbatis.

[IDUS FEBRUAR.]

Cod. Bern.

IDUS. FEBROS.
IN NICOMMEDIA
Passio sc̃i iuliani
Alexandria.
Tulliani. Cyriaci.
Ammoni.
et alibi. Natale.
dicenti.
Lugduno depos̃
Beati. stephani ep~.

Cod. Eptern., etc.

Idus fb̃ in alãx n~ tulliani anti cyriaci ammoni nicom̃ pas̃ sc̃ae iulianæ virg̃ | et alibi n~ dicent lugduno depos̃ stefani ep̃i et alibi poliarti | filoronis candidi.

Rich. In alexandria iuliani. | ciriaci. et ammonii. et albini. natale ducenti [R2. dicenti.] . | Lugduno depositio . beati stephani epi.
Excerpta etc. G. luciani (Lab. Aug. Tr. F. iuliani tulliani) etc. decenti. — R3. passio iuliani epi. ammonis.

Cod. Wissenb.

[1] IDUS FEBRO. [2] In nicomedia passio sc̃i iuliani In alexan [3] dria tulliani ammoni et alibi Natł dicenti [4] lugduno dep̃ beati stefani ep̃i.

2. L. ilalianae — 3. C. ammonis; S. dicendi.

[XVI KALEND. MART.]

f. 65c - f. 65d

Cod. Bern.

.XUI KL. MAR.
IN TUSCIA
Spolĩti ciUitate [prius Spolitici. Uitate] .
Natale sc̃orum.
Uitalis. Vtrion [additum m. 2.]
Et marciani.
Interamnes via
Flamminia. milia
rio ab urbe romae.
LXIII. natł sc̃i
uincenti.
In licia natale
sc̃orum. Germani.
et iuliani.
In alexandria.
natale sc̃orum.
Bassiani. ADNion.
Protoloci.
Hii In mare missi s̃t
It. Cyrion. prƀi.
Mosy eos. Bassion
Agaton. exor
cistae. Hii omnes
igne combusti sunt
It. Dionisius.
et ammonius. decol
lati sunt. Armati.
Arphasi. Deonisius
epis̃. Oros. paulus.
Leuiorus. Orfa
rius. Plebius.
It. Dionisius. ep̃s.
Amantus.
Ciues antiochenȩ [prius anthiocinȩ] .
In militana. civitãt
natale sc̃i Polioti [prius Poliuti] .
In eraclea natale
sc̃orum. felicis.
Ianuari.
In grecia. Palladi
Candidiani.
et alibi poliarti.
Filoronis.
It. Candidiani.
Passamonas. Ionas.
Amonius. Tuppi.
Protidi. Preconi
Diaconi. Mosei.
Lector̃.
In civitate spoli
sio. Uitalis
Et militis octogin
ta quattuor.
In africa natale
Ualentini
In thera milites
quinquaginta quat;
Uia flamminia.
Atheni. Marcia [prius Marceani]
ni. thioni. Celeri
ni. et magni
In sicilia [prius silibia.] . Egeas.
Iuliani.
Et alibi Passio sc̃i
seneri.
In alexandria [prius alexandrea.] .
Saturnini.
Aduocati. Preco
ni. Maximi
Rom̄. Zenonis mār

f. 66a

Cod. Eptern., etc.

XVI kł mar̃ Inter amne via flammiñ nt̃ valentini et spoliti civĩ nt̃ vitaliani vitalis marciani feliculae | iuliani in cilicia nt̃ segari et iuliani in alãx basiani tonnionis | proti luci it̃ cyrion prƀ morsieos bassiani It̃ agathon exercitus | It̃ dionisius ammonius It̃ arbatae [m supra b alia manu, ut fieret armatae.] arbasi dionisi ep̃i pauli leviori | orbasi plebi dionisi prƀ amanti in militã civĩ nat̃ sc̃i policti | in heracla nt̃ felicis ianuari in grẽ palladi candidiani et alibi | poliari filoronis candidi pas̃ ammonis ionas sammoni stoppi | protidi praeconidi moisei in civĩ społ vitalis et mił XLIIII. | In af̃f̃ valentini et mił XXIIII . via flammĩ anthimi marciani tioni | celerini magni iuliani pas̃ sc̃i severi in alãx saturnini | advoti praecuni maximi.

Rich. Rome ualentini. et spoli | ti. uitaliani. Et in uia ardiatina. feliculae. In egea | ciuitate. iuliani. martiani. et alibi filoronis. | candidiani.
Excerpta etc. E1. G. Romae valentini zenonis vitalis (E1. om.) feliculae mart. martini (G. om.). E2. Romae valentini presbyteri. Spoliti vitaliani item valentini episcopi proculi eusebii et apollonii. — G. 915. Romae valentini episcopi et in via ardeatina felicula vitalis et zenonis. Interannis civitate valentini epi. — G. Et diabulus retro a domino recessit.

Cod. Wissenb.

[1] XVI KL. MAR. [2] In tuscia spoliti civitat̃ Natł sc̃orum vitalis [3] cyrion et marciani Interamne via [4] flaminia ab urbe rome milia LXIII [5] Nat̃ sc̃i vincen In licia Nat̃ scõrum ger [6] mani et iuliani In Alexandria Natł [7] sc̃orum basiani tonion moyseos bassi [8] on dionisius et arimonius arphasi [9] Item dionisius ep̃s orus paulus levi [10] orus. orfasius plebius Item dionisius ep̃s [11] Amandus In militana civitate Natł [12] sc̃i policti. In heraclea Natł sc̃orū felicis [13] ianuari In grecia palladi candediani [14] poliarti philoronis candidiani ionas [15] passamonas Ammo ni us [16] topphi protidi. p̃coni diac̃ moysei [17] lectore In civita te spoli sius [18] vitalis et milites LXXXIIII. In africa. [19] Nat̃ valentini In thera milites LIIII [20] via flaminia atheni marciani [21] thioni . cȩlerini et magni In sicilia [22] egias iuliani pas̃ sc̃i seneri. In alexanđ [23] saturnini advocati prȩcuni maximi

2. C. spoleto, L. spoleti; C. om. sanctorum — 3. L. cyriani; C. martiani. vitalis; L. marciani. valentini; S. interamna — 4. S. C. L. miliario; S. LXIIII; L. LXIII agathon — 5. S. C. L. vincentii; C. sanctorum martyrum — 5 – 7 L. a germani ad sanctorum om. — 7. S. tonion 2 m. em. antoni, C. tonioni; S. meseos 2 m. em. mesei, C. moseos, L. moyseos — 7 – 8 S. C. basion, L. barsion — 8. S. protolici. dionisius. et armonius. arpasius, C. dionysii et ermon. arfasii, L. dionysius et emonius. arfasi — 9 – 11. S. om. usque ad amandus — 9. C. dionysii episcopi. paulis. — 9, 10. C. leviorii — 10. C. orfasii. plebii. item dionysii episcopi — 11. C amandei; L. leucorus; L. om. amandus — 12. L. om. sancti — 13 – 17. C. post ianuari om. usque ad in civitate — 13. S. candidiani — 14. L. poliasti; S. item candidiani — 14, 15. S. L. passamonas. ionas. amonius (L. ammonius) — 16 S. teopphi; L. breconi — 16, 17. S. mosei lectoris, L. moyse lect. — 17. C. L. spolisio — 18. S. et miliario LXXXIIII atheni, C. et militum LXXXXVIIII — 19. S. Valentin (ni mar 2 m.); in thera . miliario LIIII in, C. interamne militum LIIII, L. in tera miliario LIIII — 20. L. artheni. — 21. L. theoni; S. celeriani; C. om. et. — 22. C. aegias; S. C. sereni, C. addit: martyris. — 23. S. C. L. praeconi.

[XV KALEND. MART.]

f. 66b

Cod. Bern.

XU. KL. MAR.
ANTIOChIA NATAL.
Sc̃i Iosippi diac̃.
Zenonis. Apolloni.
Poebi. Romani.
Zosimi. Barale.
Zocii. prƀi. Rufini
Interamnes. natł
Scē Agape uirg̃
Et saturnini
Castule. Magni
Luci. Rogati.
Iohannis
Et aliorum. duodc̃
Uuarciana in spa
niis. Passio sc̃i
Loquumfas
In siria. Auenti.
Sixti. Pomp̱onii
Gemelli. Uicto
ris. Generosi.
It. Uictoris. Gemel
liani. Cuturni
Castuli [prius Casutuli, em. Castuli] .

Cod. Eptern., etc.

XV kł mr̃ antioc̃ nt̃ iosippi diac̃ zenonis appolloni phoebi romani zosimi barali zoci | prƀ rufini inter amne nat̃ sc̃i agapis virginis saturnini | castolae magni luci rogati iohannis et aliorū XII arciana | In spanis pas̃ locufati in siria adventi xysti pomponi gemellæ | victoris generosi It̃ victoris gemelliani cuturni castolae

Rich. In antiochia. iosippi diac. | zenonis. inter amnis. scae agapae uirginis. | iohannis. xysti. Et in brixia. faustini et iovit | tae. insiria. auenti.
Excerpta etc. G. 914. eventi. — G. adventi. — R3. iosipi diaconi dionysii presbyteri in Syria aventi galli victoris.

Cod. Wissenb.

[1] XV KL. MARCIAS [2] Antiocia Nat̃ sc̃i iusippi diac̃ . zeno [3] nis appollo ni . poebi romani . zo [4] simi . barode zocii prƀi . rufini . In [5] teramnȩ Nat̃ sc̃ȩ agapi virg̃ [6] saturnini castule magni luci rogati [7] iohannis et aliorum XII . uuarciana [8] inspaniis pas̃ sc̃i loquū fas . In syria. [9] auenti sixti pompini gemelli uicturis [10] generosi . Item uictoris gemelliani [11] coturni castuli.

2. S. C. om. sancti, C. ioseppi — 3. S. paebi, C. phoebi, L. foebi — 4 S. parale, C. baradi, L. barale; C. zosii; S. rufine — 5. S. agapis, C. L. agapae — 7, 8. C. XII martyrum barcinone in hispaniis, S. uuarcina in spaniis, L. vuarciana in spania — 8. C. sanctae — 9. L. avanti . xisti; S. panpini — 10. S. om. generosi item victoris — 11. C. addit: ianuarii et depositio sancti silvinii.

[XIIII KALEND. MART.]

f. 66c

Cod. Bern.

XIIII KL. MAR.
IN BRITTANIA
Natał sc̃orum.
Faustiniani
Iouentie
et alibi. Plesi
Dionisi [prius diunisi] . Hierapii.
Marcialis.
Nundinari. Pessi
ani. Pauli. Callo
nis. Honori. Iocum
di. Memmi.
Uincenti. Fruc
tuosi. Primi.
Fabiani. Cylici.
It. Pauli. Maximi
In spaniis. Barcil
lona. Civitate.
Passio sc̃i quo quo
fatis.
In africa. Maximi
It. Uincenti.
It. Pauli. Honora
ti. Mari.
It. Maximi. It. [add. m. 2. supra lineam] Pauli
Marcialis.
Therapi. Marci.
Marpi. Marcellini.
Donati.
It. Marci. Secundi.
Magrobi. Lucelle
It. Secunde. Sauli
Stuporis. Mustici.
Presentis. It̃ [add. m. 2. supra lineam] Secunde.
Maxime. Iunellȩ
Et cum eis. LIIII.
Fessinari. Pampili [Pampilie, em. Pampili]
Ualentis diaconi.
Seleaci [e in secunda syllaba supra lin. m 2.] . Perfidi.
Thiofili. Iuliane
cum ȩgyptiis nume
ro //v// [v in litura m. 2.] milia.
Et alibi. Depositio
Thetdradi ep̃i
//////
Mettis sci simeonis epi [litterae inclinatae m. 2.]

f. 66d

Cod. Eptern., etc.

XIIII kł mr̃ In brittanis nt̃ sc̃orū faustiniani et iuventiae | In spã barcilõ nt̃ cucubatis In camp̃ cumbas nt̃ iulianae | et alibi plesi dionisi hierapi marcialis nundiani pessiani | pauli gallonis honori iocundi memmi vincenti fructuosi primi | fabiani cicili pauli maximi in af̃f̃ maximi vincenti pauli hono | rati mauri It̃ maximi pauli marcialis terapi marci marobi mar | cellini donati It̃ marci secundi macrobi lucellae It̃ secundi situli | stupuris mustaci p̃sentis secundae maximae iunillae et cum eis | CIIII . fissinari pampili valentis diac̃ seleuci perfidi teofili iuliani | cum aegiptiis num̄ v . mił et alibi depos̃ tetradi ep̃i.

Rich. In hispania . barcelona . | cocofatis . In affrica . maximi . item secundae . | sauli . mustaci . presentis . secuudi . maximae . | lunellae . et cum eis. LIIII.
Excerpta etc. G. 915. in Cumis iulianae virg. — R3. in Camp. in Cumb. natal. s . iulianae virg. in Britannia.

Cod. Wissenb.

[1] XIIII KL. MAR. [2] In brittaniis Natł sc̃orum faustini [3] iouentiȩ et alibi blesi dionisi hierapi [4] marcialis nundinari pessiani . pauli [5] gallonis honori iocundi memmi [6] uincenti fructuosi primi cicili fabiani [7] pauli maximi In spaniis barcinola [8] pas̃ sc̃i quoquo fatis In africa maximi [9] Item uincenti pauli honorati mari. [10] Item maximi Item pauli marcialis [11] therapi marci marpi marcellini [12] Item marci . danoti secundi marcopi [13] lucellȩ Item secunde sauli stupuris [14] mustaci p̃sentis secundȩ maximae [15] iunellȩ et cum eis L IIII Item fissinari [16] pamphyli Ualentis diac̃ seleuci p̱fidi [17] thiofili iuliani cum ȩgyptiis numero [18] v et alibi dep̃ thedradi ep̃i. [19] [Itē Na tale scae iulianae mar et virginis] [uncis inclusa add. m. 2, inter lineas 9 et 10.]

3. L. iovittae et aloble sidionis; S. plesi; S. gerappi — 4. C. prosiani — 5. S. callonis; L. memini (S. memmi sed alterum m 2 m.) — 7. C. maximi . urbani; S. in hispaniis passio, C. in hispania barcillona, L. in spania barcilona 8. C. cucufatis — 11. S. theraphi; C. om marcellini, et eius loco: nicomediae passio s. iulianae virginis et martyris; quae desunt quoque in S. L. — 12. C. marci . martialis . marcelli . donati; S. matropi — 13. S. C. L. secundi; S. L. stuporis — 14. S. murtaci; C. om. maximae — 15. C. cum eis CLIIII, om. item; L. fissimari — 18. S. L. v. milia, C. vmillium; S. om. alibi; et 2 m. addit: et sce iunliane virg.

[XIII KALEND. MART.]

f. 67a - f. 67b

Cod. Bern.

XIII KL. MAR
IN AFRICA CIUIT.
Concordie. Pas̃
sc̃orum. Donati
Secundiani
Aquileia. Crissantiani.
Eotici.
It. Concordie. Iuste
Alibi. Romuli.
Saloni. Saluani
et aliorum LXXXIIII.
quorum nomina ds̃.
scit.
et alibi. Ianuarii.
It. Ianuarii. Feliciani
Donati. Casti.
It. Donati. Uictoris
Agape. Donate.
Goddinis. Datiui.
Furtunionis.
Marcelli. Quintia
ni. Iulie.
It. Ianuarii. Criscenti.
Celestini. Satur
nini. Giptonis
Felicitatis. Dona
ciani. Uictorie.
Emilie. Bassule
Saturi. Ebasi.
Secundi. Felicis.
Octaviani.
Faustinae. Albinȩ
Uenustinȩ
Rogatianȩ. Uic
toris. Marci.
et cetule. Rutulii.
Silvani. Guouili.

Cod. Eptern., etc.

XIII kł mr̃ In ef̃f̃ ñt crisanti et in baƀ policroni . pas̃ sc̃orū donati secundiani | aquileia crisentiani eutici concordiae iustae et alibi rumuli saloni | salviani et aliorū XXXIIII et alibi ianuari feliciani donati casti It̃ | donati victoris agapae donatae codenis dativi furtunionis mar | cellae quintiani iuliae It̃ ianuari cascenti celestini saturnini | cyptonis felicitatis donatiani victuriae emiliae bassillae saturi | ebasi secundi felicis octaviani faustiniae albinae venustinae | rogatianae victoris marci cetulae rutuli silvani covili.

Rich. In effeso. crisanti. et aqui | leia. ciuitate concordia. donati. secundiani. | et iusti. Alibi romuli. saloni. siluani. cum ali | is LXXXIII m.
Excerpta etc. E1. romoli mart. cum LXXXIIII ianuari octaviani cum centum quinquaginta quatuor iuliani … marci — E2. Babilonie polocronii episcopi — G. 915. In Babilonia polichronii — R3. in Af. civit. Concordia nat. ss. acii donati. passio s. maximi — G. 914. donati criscentiane — F. alibi romuli crescentiani cotici concordiae iustae salvani victuris marci mart. in Perside polocronii Babyloniae episcopi.

Cod. Wissenb.

[1] XIII KL. MAR. [2] In africa civitate concorde pas̃ sc̃orū [3] donati secundi ani In aquileia crisan [4] tiani eutici concordiȩ iustȩ romoli. [5] saloni saluani et aliorum LXXXIIII quo [6] rum nomina ds̃ scit et alibi ianuari Itẽ [7] ianuari feliciani donati casti Item [8] donati victoris agapȩ donatȩ gud [9] dinis . datiui furtinionis Marcelli quin [10] tiani iuliȩ item ianuari criscenti . cȩ [11] lestini saturnini Gyptonis felicitatis [12] danatiani uicturiȩ Emiliȩ basulae [13] saturi ebasi secundi felicis Octauiani [14] faustini Rogatianȩ Albinȩ uictoris [15] marci cetulȩ Rutuli Siluani et guouili

2. S. concordia, C. concordiae — 3. C. secundiani . pamphili . — 3, 4. L. criscentiani, M. crescentiani — 5. L. M. salini; C. L. M. silvani; M. LXXXIII — 7, 8. om. casti item donati — 8. C. donatianae — 8, 9. L. gundiniae, M. gundinis 9. S. furtunionis, C. L. M. fortunionis; C. marcellae — 10. S. nuliae; L. M. om. item; C. crescenti, M. crescentis — 10, 11. S. om. caelestini 11. S. C. L. M. saturni; L. gypionis — 12. S. M. emeliae; S. C. L. M. bassulae — 14. S. L. M. faustinae; S. albinae . venustinae . rogatianae — 15 S. rutili. C. L. rutulae.

[XII KALEND. MART.]

Cod. Bern.

XII KL. MAR.
IN AFRICA. NATL.
sc̃orum. Rutuli.
Siluani. Classici.
Secundini. Frug
tuli. Damasi.
In terrapis. Pauli.
Marcialis. Maximi.
Et alibi. Marcelli.
Macrobi [bi supra lin. m. 2] . Gemini.
Romuli. Silvanȩ
Cassici. Fructoli.

Cod. Eptern., etc.

XII kł m̄ Italia civĩ concordia nt̃ rutuli silvani clasici secundini | fructuli damasi Interrapis pauli marcialis maximi et alibi | marcelli macrobi gemini rumuli silvinae carsici fructuli

Rich. In italia ciuitate. concor | dia. rutuli. siluani. classici. secundi. damasi. | pauli. martialis. maximae. et alibi marcelli. | rumuli. siluini. cassici. Alibi sci pimenii. mart.
Excerpta etc. G. 915. rutili — F. in Italia rutuli etc. secundini maximi damasi marcelli fructuli pauli marcialis gemini cassici — R3. nat. s. gurdiani criscentiae in Afric. nat. publi iuliani — Notk. Inter amnis pauli.

Cod. Wissenb.

[1] IN africa Nat̃ sc̃orum XII KL. MAR. [2] rutuli Silvani. classici. secundini fructu [3] li. Damasi Interrapis. pauli maximi [4] marcelli. mororobi. marcialis. gemini. [5] Rumuli Siluinȩ. cassici. et fructuli.

2. S. rutili, C. rictuli; C. clasici — 3. C. damasi . orion — 2, 3. L. M. sanctorum publii . iuliani . marobi (L. marorobi) item iuliani . interrapis (L. in trapis) etc. (cf. diem seq.) — 4. S. C. marcobi, L. marobi. M. marorobi — 5. L. romuli; C. casici; L. fructuosi; C. addit: ianuarii.

[XI KALEND. MART.]

f. 67c

Cod. Bern.

XI KL. MR.
IN AFRICA. Publii.
Marcelli. Iuliani.
Barechei. marobi [marobi add. m. 2]
It. Iuliani. Marcelli.
Iulii. Lampasi.
Maiuli. Iulii.

Cod. Eptern., etc.

XI k. m̄ in af̃f̃ pupli marubi iuliani barecei It̃ iuliani marcelli | tuli lampasi maiuli iuli.

Rich. In affrica. publii. mar | celli. iuliani. baracei. Item iuliani. et didimi. tullii. | lampasi. maiuli maximillae.
Excerpta etc. G. 915. barucci — F. nublii maiuli — G. maiuli (Lab. manilii) iulii marcelli — R3. aput Cyprum nat. potamiae didimi marcelli etc. (sic) — Bedae cod. S1. in Africa publii maurobi etc. cod. C. marubi etc. tullii iamnasi iuli victoris coronae — Notk. maiuli et iuliani.

Cod. Wissenb.

[1] XI KL. MAR. [2] IN africa. Nat̃ sc̃orū publii. iuliani. maru [3] bi. Item iuliani barachei marcelli. tulii. [4] lampasima iuli iulii.

2, 3. L. M. In africa nat. sanctorum publii. silvani. classici. secundini. fructuli. damasi. barechei (L. baechii) etc.; S. om. maruli item iuliani — 3. S. barachie, C. barechei; C. L. M. tullii — 4. S. lampasi. maiuli, M. mavili; C. addit: saturnini.

[X KALEND. MART.]

Cod. Bern.

X KL MARCIAS.
APUD CIPRUM
Natale. Potamii.
Nemesii. Didimi.
Rome uia appia.
In cimiterio.
Calesti. depositĩ
Gagi. ep̃i
et alibi. Uictoris.
corone.
In gal. uico sardinio natl. sci
eucerii epi et cfr. [litterae inclinatae add. m. 2. ed. sardinie]

Cod. Eptern., etc.

X k. m̄ apud Ciprum potami nemesis didimi rome gai ep̃i et alibi | victoris chronanae et aliorum X.

Rich. Rome. uia appia. in cymi | terio calisti. depositio. gagi epi. et alibi uicto | ris. corone. et cypro. natale putamii. nemesie.
Excerpta etc. R3. Romae etc. gagi, panteleonti martyris — Notk. alibi etc. et aliorum viginti — F. Cypro putamii pelegii atque lini episcopi . tenobii presbyteri (et post alia) potamiani memesei didimi.

Cod. Wissenb.

[1] X KL. MARCIAS [2] Apud. cy brum. Nat̃ potiamiene. [3] missis didimi Romȩ via appia in cimĩ [4] calesti. depos̃ gagi ep̃i. et alibi uicturis [5] coronȩ et aliorum X.

2, 3. S. C. L. M. cyprum. potaminae. misis — 4. S. caelesti, L. callisti, M. calixti; C. M. gai; L. et alii, M. et aliorum.

[VIIII KALEND. MART.]

f. 67d

Cod. Bern.

VIIII KL. MAR.
IN AFRICA CIUI.
Adromito natał
sc̃orum. Uiruli.
Iocundi [prius iucundi] . Seruuli.
Sirici. Felicis.
saturnini. Secundini [add. m. 2.] .
Furtunati.
It. Iocundi [prius iucundi] .
Et aliorum. decĩ
et octo.
Et alibi. Uictorini.
Mappalici. Pusitimi.
Thedre. Crispini.
Scipetri [ed. sancti petri.] . Secundo
li. Dinaris. titi.
Rustici. Tumoli.
Massedi. Iusti.
Securi
It. Massedi. Glori
osi. Alciatoris
It. Iusti. Amatoris
Secunde Cyrici.

Cod. Eptern., etc.

VIIII kl m̄ in af̃f̃ civĩ adrumitu nt̃ sc̃orū veruli secundini servoli | sirici felicis saturnini fortunati iocundi et aliorū XVIII et alibi | victurini mappalici pusitimi crispini secundioli dinaris titi | rustici tumuli massedi iusti securi masseri gloriosi altiatoris | iusti amatoris secundae sirici.

Rich. In affrica. assumito ciuitate. | uerili. iocundi. seruuli. sirici. felicis. saturnini. | furtunati. Item iusti. amatoris. secundae. sirisi.
Excerpta etc. R3. In Afric. nat. s. secundini potami etc. — Bedae codd. A. T. L. servuli iuliani etc. cod. S1. et aliorum XXI.

Cod. Wissenb.

[1] VIIII KL. MARCI [2] IN africa Nat̃ sc̃orum ueroli. secundi [3] ni. seruoli. syrici. felicis iocundi. satur [4] nini. furtunati. et aliorum XVII et alibi [5] victurini mappalici. pusitimi. tedrȩ [6] crispini sc̃i petri secundo li. dinaris. rus [7] tici. titi. tumuli massedi iusti securi [8] Item massedi Gloriosi alciatoris [9] Item iusti. amatoris. secundȩ et sirici.

3. S. sevoli; C. scirici; M. iocuni — 4. S. XVI; L. XVII et alii, M. XVII et aliorum — 5. S. pustumi, L. M. pussitimi — 6. L. M. grippini; C. om. sci, L. secundi. petri; C. secundolae — 7. S. securi. titi; S. masseti, C. maffedi — 8. S. item masseti; C. item maffedi; L. masseri (om. item); C. altiatoris — 9. L. om. item; C. addit: iocundi.

[VIII KALEND. MART.]

f. 68a

Cod. Bern.

UIII KL. MAR.
////////. Cathedrae [prius Natale. Cathedra. ed. cathedra.]
sc̃i petri apostoli.
quam sedit apud.
antiochiam.
Nicomedia natale
Sc̃ȩ teclȩ [prius teglȩ] uirginis.
discipulȩ sc̃i pauli.
apostoli.
In africa. natale
sc̃orum. Uictorine
Neuceri. Palatini
Donati. Furtune
Et aliorū XXUIIII.
Rom. Uia tibur
tina. Ad sc̃m lau
rentium. natale
scẽ concordiȩ.
Sirmium natale
sc̃i seneri.
Et aliorum LXII
It. In nicomedia
Euteri. Palatini.
Uicturinȩ. Paulȩ.
Emeritȩ. Anto
ninȩ. Datiuȩ
Rogatianȩ.
Antigȩ. Urbanȩ
Maximȩ. Marinȩ
Matronȩ.
Peregrinȩ. Filiȩ
Secundolȩ. Iustȩ
Castulȩ. Florenti
Uicturiȩ. Mar
cellinȩ. Castȩ.
Donatulȩ. Libo
se. Flauiȩ.
It. Donate. Furtunatȩ
Lucianȩ. Amiȩ
Reginȩ. Cyriaci
Galatii. Ualeri.
Gurgoni.

f. 68b

Cod. Eptern., etc.

VIII kł m̄ cathedra petri in antioc̃ et rome nt̃ concordiae In antiõ nt̃ galli consulis | nt̃ sc̃ae teclae virginis in af̃f sc̃orum victorini euciri pallatini | donati furtunae et aliorū XXVIII. sirmi nt̃ sereni et aliorū XVI | It̃ nicom̄ euteri palatini victorinae paulae emeritae antonianæ | dativae rogatianae antigae urbanae maximae marinae | matronae perigrinae filiae secundulae iustae castolae | florenti victoris marcellinae castae donatolae libosae | flaviae dotae furnatae luciani amicae reginae ciriaci | galatii valeri gorgiani.

Rich. Rome natale concordiae. | et natale cathedrae apostoli petri. quam sedit | antiochia. In nicomedia. scae teclae uirgi | nis. in affrica uicturini. Syrmio. sci seneri. | et aliorum LXXI.
Excerpta etc. O. Syrmio castello etc. LXXII — G. G 914. alibi LXI mart. neuteri etc.

Cod. Wissenb.

[1] VIII KL. MARCIAS UERNUS ORITUR [2] Natł sc̃i petri apostoli cathedra [3] quam sedit apud antiocia. Nicome [4] dia Nat̃ teclȩ uirg̃ discipulȩ sc̃i pauli [5] apostoli In africa Nat̃ sc̃orum uictu [6] rini . neuceri . palatini . donati . furtunȩ [7] et aliorum XXVIIII . Roma via . tiburtina [8] ad sc̃m laurentium Nat̃ sc̃ȩ concor [9] diȩ. Syrmiuis Nat̃ sc̃i sereni . et aliorum [10] LXII Item in nicomedia eutiri palatini [11] uicturinȩ paulȩ emeretȩ Antoninae [12] datiue Rogatiane Antitȩ urbanae [13] maximȩ masinȩ Matronȩ peregri [14] nȩ filiȩ secundo lȩ iustȩ castulȩ florenti. [15] uicturiȩ marcellinȩ. castȩ donatulȩ [16] libosȩ flavianȩ Item donate. furtunatȩ [17] lucianȩ Amiȩ Reginȩ cyriaci galaci [18] ualeri gurgoni

2. M. cathedrae — 3. L. M. resedit — 4. S. C. L. M. om. sci — 6. C. Nuceri; S. palitini, L. M. palati; L. fortunati, M. fortunatae — 9. S. L. M. syrmium, C. syrmia; S. C. seneri — 10. L. M. om. item — 11. S. victurini — 12. C. rogatiani; S. anticae, C. L. M. antigae — 13. S. C. L. M. marinae; S. L. maronae (S. 2m. em. matronae) — 14. S. iusti — 15 C. marcellini; L. donatillae — 16. L. M. liborae; C. flaviani mart.; C. fortunati — 17. S. C. amiae, L. M. amae; S. gallacii — 18 C. addit: felicis.

[VII KALEND. MART.]

f. 68c

Cod. Bern.

UII KL. MAR.
In pannoniis natł
sc̃orum. seneroti.
Antigoni. Rutuli
Libii.
In asia. natale.
pulicarpi ep̃i
Cum aliis. XII.
Smirna. natale
sc̃orum. Herotis
Garphori.
In africa. Crisconi.
Zenonis. Iminan
dri. Cariniani.
Arionis. Hippo
liti. Diodori.
Menelanti.
Anthore.
Et alibi. Petre [prius teglȩ]
Lambesis. Luciani
Felicis.
Et aliorum XXXUI
It. In asia. Sinorus.
Heruli. Cusconi.
Menalippi. Zenõ
Senertis. Syrici.

Cod. Eptern., etc.

VII k. m̄ In sirmi sinerotis antigoni rutili libii . in asia nt̃ policarpi ep̃i cum alis XII smirni nt̃ sc̃or | herotis carpofori . in af̃f crisconi zenonis minandri cariniani | arionis ipoliti diodori menelanti athorae . et alibi petri | lambesis luciani felicis et aliorū XXXV. In asia sinonis heruli | cuscumi menalippi zenonis inertis sirici.

Rich. In syrmio senerotis. et in asia. | herotis. et carpofori. In affrica. cresconii. zenonis. | emenandi. diodori. Ite(m) in asia. sinoris. heruli.
Excerpta etc. F. in Africa etc. sinori heruli — Tr. in Sirmio sineri monachi et martyris — R3. maximi in Spaniis.

Cod. Wissenb.

[1] VII KL. MARCIAS [2] IN pannoniis Seneroti Antigoni Rutuli [3] libii In asia Nat̃ policarpi ep̃i cum [4] aliis XII Smirna Nat̃ sc̃orum herotis [5] garpori In africa grisconi zenonis [6] Iminandri cariniani arionis Hip [7] politi diuduri menelanti athorȩ [8] petri. lambesis lutiniani felicis et a [9] liorum XXXVI In asia cusconi syno [10] rus. heroli zenon menalippi sine [11] rotis. Syrici cū sotiis eorū.

3. C. libii. rogatiani — 4. C. XII martyribus — 5. C. M. carpori; L. grisconii, M. crisconii — 6. S. C. minandri, L. M. iminandri; L. carmiani — 7. C. athrorae, L. actore — 8. S. luciani, C. lucianae, L. M. luciniani — 9. S. C. M. cosconi, L. cusconi — 10. C. zenonis — 10, 11. S. senertis, C. sinertis, L. M. sineritis — 11. C. L. M. om. eorum.

[VI KALEND. MART.]

f. 68d - f. 69a

Cod. Bern.

VI KL. MAR.
IN CESAREA
CAPPADOCIE
Natale sc̃orum
Heroli. Luci.
Syrgi. Absolonas.
ROME. in porto
Natale sc̃e pri
mitiuȩ.
NICOMEDIA
Iditius. palpetri.
Luciani. Felicis.
Orbani. Marte
Crescentie. Gagi.
Florentini. Dona
tule. Rogatule
It. Donatule.
Marcelline.
Rommadi. Feliciane
Nine. Flaui.
Iafferi. Tulliani
In nulle. Gahis.
Daciani. Ianuari
Diddi. Securi.
Sellaris. Exuppi.
Subitanȩ. Gemel
linȩ. Iuliae.
Furtunate.
Peregrine. Uictu
rici. Maxenti.
Gegoli.
It. Luciani. Hono
rati. Flauiani.
Felicis. Casti.
Saturi. Felicissi
mi. Uictoris.
Marie. Ianuarie
Rufiniani. Fur
tunati. Aurȩli.
Rutuli.
NICOMEDIA
natł sc̃orū Luciani.
prƀt. Petri
palatini. Euitii.
In egypto. Passio.
sc̃orum. Uicturi
ni [corr. Uictorini] . Uictoris.
Niuittȩ. Nicofori. [prius Nocofori]
Claudiani. Dios
cori. Sarapionis.

Cod. Eptern., etc.

VI kl. m. rom̄ in portu nt̃ pauli et primitivi. in cessar̃ cappõd nt̃ sc̃orum | heruli luci georgi abiolonis. nicom̄ luciani editi petri felicis | orbani marthae crisconinae gagi florenti donatilae rogatilȩ | It̃ donatilae marcellinae rummadi feliani nidae flavi | afferis atulini sanulae cahis diciani ianuari diddi securis | sellaris exuppi iubitanae gemelianae iuliae fortunatae | peregrini victorici maxenti gegoli It luciani honorati flaviani | felicis casti saturi felissimi victoris mariae ianuariae | rufiniani fortunati aureli rutuli. nicom̄ nt̃ sc̃orū luciani prƀ | petri palatini aeuiti in aegip̃ pas̃ sc̃orum victorini victoris | ninivittae nicofori serapionis.

Rich. Rome. pauli. et primitivi. et | in nicomedia. luciani prbi. et aliorum. XL. | IIII. In aegypto. passio scorum. uicturini. ui | ctoris. nineuitiae [R1. ninevitae.] . Et alibi . sci mathiae apli.
Excerpta etc. R3. nativitas s. iohannis evangelistae urbani sergii in Cesarea et al. — O. in Caesarea etc. luci sirici sergi — Bedae cod. S1. eracli lucii — Notk. luci et sergii.

Cod. Wissenb.

[1] VI KL. MAR. [2] In cesaria cappadocia Nat̃ sc̃or̃ [3] heruli luci. syrgi Roma absolonas in por [4] to. primitivȩ Nicomedia editius pal [5] petri. luciani felicis orbani marthȩ. cres [6] centiae florentini Rocatulȩ donatulȩ [7] Item donatulȩ marcellinȩ rumadi feli [8] cianȩ ninae Casti iafferis tuliani. iu [9] lie In nullȩ gahis Exuppi duciani flaui [10] ani ianuari securis diddi. sellaris subi [11] tanȩ gemellianȩ peregrinȩ Uicturiȩ [12] maxenti gegoli iuliȩ Item luciani. ho [13] norati. flauiani felicis saturi felicissimi [14] uicturis ianuariȩ rufiniani furtunati. [15] aurili rutuli Nicomedia Nat̃ sc̃orum. lu [16] ciani prƀri petri palatini aeuitii In ȩ [17] gypto pas̃ sc̃orum uictorini uictoris [18] Ni uittae nicofori claudiani sarapionis [19] dioscori.

2. C. initio: Natalis matthiae apostoli — 3. S. hieroli; S. absalonis, C. absolonas, L. absolanas, M. absalonas — 4, 5. C. editii. palphetri — 5. S. C. L. urbani; S. mathe (2 m. mathaei apostoli: et in margine eadem m.: Iste est mathias ab apostolis sorte electus apostolus loco de quo prevaricatus est iudas) — 5, 6. S. criscentiae, C. L. M. crescentiae — 6. C. florentinae; S. C. L. M. rogatulae — 7. S. rummadi, C. rummodi — 8. S. nune; S. C. M. tulliani — 8, 9. C. iuliani. iuliae — 9. S. C. L. M. innulae; S. gahis. ienuari. exhuppi; S. C. L. M. daciani — 11. L. M. gemilianae; S. C. L. M. fortunatae. peregrinae; S. C. victurici, L. M. victorici — 12. S. C. L. M. gegoli; L. M. om. item. — 14. S. C. L. M. mariae. ianuariae; S. furtinati — 15. S. aurelii. rutili — 15, 16. C. rutuli. faustini. nicomedia natalis sanctorum martyrum oceani presbyteri etc. — 16. S. om. petri; S. palitini. aeviti, L. M. evitiae — 18. S. L. nivictae, C. nivititae, M. nivistae; C. L. M. serapionis.

[V KALEND. MART.]

Cod. Bern.

U KL. MAR.
IN AFRICA
Donati. Iusti.
Herenei. Pissi.
neonis [prius nionis] . Aurili.
Rutuli. Primusi [corr. Primosi.] .
Ingenuȩ.
Et. aliorum XLU.
Ingonȩ. Furtuna.
ti. Pusinni
Herenae.
It. Iusti. Crescenti.
Rogatiani. Ianua
riȩ. Luciosȩ.
Castȩ.
It. Furtunatȩ.
Pampilia Natł
Nestoris.

f. 69b

Cod. Eptern., etc.

V kł mr̃ af̃f nt̃ donati iusti hirenei pisinionis auruli | rutuli primasi ingenulae et aliorum XLV et alibi ingonae | fortunati pissini hirenei iusti criscenti revocati ianuariae | luciosae castae fortunati pampił Nt̃ sc̃i nesitoris.

Rich. In affrica. iusti. herenei. | et XL. V. donati. piscinionis. aurili. rutuli. et | aliorum. X. pamphilia . natale nistoris [R1. nestoris.] .
Excerpta etc. G 915. in Africa calisti hirenei — S1. nestoris et casti — R3. in Afric. nat. ss. donati iusti felicis victuris — G 914. ingenuae cum aliis XLII.

Cod. Wissenb.

[1] V KL. MAR. [2] In afreca Nat̃ sc̃orum donati iusti. ru [3] tuli. herenei pisionis Aurili primusi [4] ingenuȩ et aliorum XLV. et alibi. Ingone [5] furtunati pusinni herennȩ Item iusti. [6] crescenti rogaciani ianuariȩ luciosȩ [7] Item furtunati pamphylia Nat̃ sc̃orū [8] nestoris et castae.

2, 3. S. C. rutili — 3. M. durili — 4. M. Et albingonae — 5. C. herenei, L. herenni — 6. C. rogati — 7. S. pampilia — 8. S. 2 m. em. casti; C. addit: claudiani.

[IIII KALEND. MART.]

Cod. Bern.

IIII. KL. MAR.
Natale sc̃orum
Alexandri. Nesto
ris. Iusti. Theo
nis. Eppionis.
Donatiui. Ampli
ati. Ingenui.
Epion. Anthi
Furtunati.
Et aliorum. XXUI.
In alexandria.
Felicis.

Cod. Eptern., etc.

IIII kł m̄ nt̃ sc̃orum alaxandri nestoris iusti teonis epuion | donativi ampliati ingenui epion anthi fortunati et aliorū | XXXII in alãx felicis.

Rich. In alexandria. alexandri. | iusti. theodoli. nestoris. Et aliorum. XXX.V. | epion. donatiui. ampliati. ingenui. anti. | furtunati.
Excepta etc. E1. et aliorum XXV. — G. cum aliis XXV — F. in Africa felicis — R3. in Alexandria nat. s. alexandri ingenui fortunati — G 914. felicis cum aliis XXIII — O. in Alexandria etc. donati — Rhab. theonis opionis.

Cod. Wissenb.

[1] IIII KL. MAR. [2] Nat̃ sc̃orum alexandri nestoris theonis [3] epion iusti. Donatiui ampliati ingenui [4] epion anti furtunati. et aliorum XXVI. In [5] alexandria felicis cū sotiis eorū.

3. S. ingenii — 4. L. epioni, M. item epyon; L. M. anthi — 5. S. C. L. M. sociis suis.

[III KALEND. MART.]

f. 69c

Cod. Bern.

III. KL. MAR.
NATALE. ALEXAN
dri.
In tesalonica. An
tiogueni [e supra lineam m. 2. ut em. Antiogeni] . Abundanti.
Ticiani. Magari.
Seueriani. Gaiani.
Furtunionis. Ianuari.
IN AFRICA Dionisi. [prius Diunisi]
Et aliorum XXIIII.
IN CIUITATE SMYR.
na asie. Natale sc̃o
rū. seruiliani.
Datiani. Leandri.

Cod. Eptern., etc.

III kł m̄ nt̃ alexandri in tessalõ antigoni abundi anti titiani magari severiani calani furtu | nionis ianuari in af̃f dionisi et aliorum XXIIII in civĩ smirna | nt̃ sc̃or̃ serviliani datiani leandri.

Rich. In tesalonica. alexandri. et | in affrica. anteginis. dionisiae. et aliorum. | XX.IIII. In ciuitate smirna. asiae. seruiliani. | datiani. leandri.
Excerpta etc. G 915. in Africa antigoni. in civitate Smyrna serviliani abundantii — R3. in Thesalonica nat. s. gaiani felicis ampliaci abund.

Cod. Wissenb.

[1] III KL. MAR. [2] In thessalonica Nat̃ sc̃orum alexandri [3] antioguni Abundanti. titiani. magari [4] seueriani. gaiani furtunionis ianuari [5] In africa dionisi et aliorum XXIII. In ciuitate [6] smyrna. asiae Nat̃ sc̃orum seruiliani [7] daciani leandri.

3. S. anthioguni, C. anthiguni, L. M. antinoguni — 5. C. XXXIIII, S. XXIIII, L. M. XXIII — 6, 7. S. serviliani diaconi. leandri — 7. C. addit: menelampi.

[PRID. KALEND. MART.]

f. 69d

Cod. Bern.

PRID KL. MAR.
Natale sc̃orum
Celeris. Pupilli.
Serapionis. Iusti.
Claudiani. Theofi
li. Uictorini.
Saturnini. Epoli.
Euthecie. Astute
Mustile. Alexandri.
Uicturi [emendatum Uictori] . Secundil
le. et alibi. Nico
pori. Diodori.
Papie. Machariȩ
Felicis. Gagi.
Eunuculi. Ianuari.
Quintiani. Mansu
eti. Hermetis.
Githei. Donati.
Ennuculi. Seruiliȩ.
Ueneriȩ. Basillȩ.
It seruiliae [litterae inclinatae m. 2.] .
It Ueneriȩ. Ianuariȩ.
Stercolȩ. Siluani.
Mannirrȩ [ed. Mannirrae.] . Rufinȩ.

Cod. Eptern., etc.

Pridie klm̄ in alāx Nt̃ celeris pupilli serapionis iusti claudiani theofili victurini | saturnini eutheciae astutae mustilae alexandriae | victuri secundellae et alibi nicopori didori papiae maccaris | tellae felicis gagi enuculi ianuari quintiniani mansueti | hermetis gethei donati serviliae veneriae bassiliae ia | nuariae stercolae silvanae mannintae rufuniae.

Rich. In alexandria. celeris pu | pilli. serapionis. iusti. et claudii. theophili. uictu | rini. eppoli. astutae. mitilae. alexandri. uictoris.
Excerpta etc. G 915. et claudii macharii — G. 914. celeris publii claudiani macharii gagi rufini iusti — G. Tr. gaiae (Aug. gagae) rufinae — R3. in Alexandria gagi serapionis iusti serviliani et al. — Bedae-Flor. cod. S1. Alexandria victurini secundellae — cod. A. in Alexandria dionysi claudiani theophili.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. KL. MARCI. [2] Nat̃ sc̃orum caeleris pulli gagi sera [3] pionis iusti opoli claudiani theophyli [4] uicturini Saturnini eutheciȩ astatȩ [5] mustilȩ alexandri uicturi secundillae [6] Nicopori diudori . papiȩ machariaȩ [7] felicis eunuculi seruiliȩ ueneriȩ ba [8] sellae Item seruiliȩ Item ueneriae [9] ianuariȩ sterculȩ siluiani manirrȩ [10] rufinae.

2. S. C. L. pupilli; C. M. gai — 3. L. iustiopoli. M. histiopoli, C. opoti; S. thyopili; C. theophili — 4. C. euticiae, L. M. euthecariae; S. austutae, C. L. M. astutae — 5. M. mustelae; L. victori, M. victoris — 6. C. nicofori — 7. S. C. L. M. eunuculi. ianuari. quistiani (C. quintiani, L. M. quintini). mansueti. hermetis (M. hermentis). gitthei (C. gittei, L. satthei, M. gathei). donati. eunuculi (C. eunucli, L. M. om.). serviliae etc. — 7, 8. S. C. basillae, M. bassellae — 8. C. item veneriae om. — 9. S. mannirre, L. mamyrre, M. mamirrae — 10. S. refinae; C. addit: leandri

MARTIUS

[KALEND. MART.]

f. 70a

Cod. Bern.

MENSIS MAR
CIUS HABET
DIES XXXI
KL. MAR. LAE
TANIAS INDI
CENDAS.
NATAL. SCORU.
IN AFRICA. Leonis
martyris. Donati.
Habundanti. Adrasti.
Carisi. Nicefori.
Donatellȩ.
Et aliorum UIIII.
IN AFRICA
Atriani. Uicturi.
Secundillȩ.
MASSILIA Herme
tis. Gittei. Feli
cis. Eunucculi.
Ianuarii. cū aliis
XXIIII.
ANDECAUIS.
depos̃ sc̃i albini ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

Martius dies XXXI Kl mar̃ in af̃f nt̃ sc̃or̃ leonis donati habundi adrasti | carissi nicefori donatillae et alior̃ VIIII. In af̃f adriani | viciori secundillae massil hermetis gittei felicis enuculi | ianuari et alior̃ XXIIII. andicavis depos̃ albini ep̃i.

Rich. In affrica. leonis. donatice | furtuni [R1. fortuni] et donatillae. abundanti. massi | lia. ermeti [R1. hermetis.] . githei. cum aliis XX.IIII. ande | gavis. depositio. albini epi..
Excerpta etc. G. G 915. leonis martyris donativae — E1. G. passio leonis mart. — O. in Africa nat. ss. mariani victori etc. Massilia etc. guthei.

Cod. Wissenb.

[1] KL. MARCIAS LETANIAS IN [2] DICENDAS MAR. HABET [3] DIES XXXI LU. XXX. [4] KL MAR. Nat̃ sc̃orum leonis donati ha [5] bundanti. adrasti carasi nicofori [6] donatellȩ et aliorum VIIII In africa. atri [7] ani uicturi secundillȩ Massilia hermitis [8] gitthei felicis eunuculi ianuari cuma [9] liis XXIIII. Audigauis civitate dep̃ sc̃i al [10] bani [albini corr.] ep̃i.

3. S. (initio 2 m.: cinomann sci siviardi epi et cfessoris), leonisi, L. leoni m., M. V. leonini. — 4. S. carissi, C. carisii. — 5. C. VIIII mart. — 5, 6. S. C. adriani. — 6. V. victori; S. masilia; S. C. L. M. V. hermetis. — 7. M. githei; S. felici; L. enucculi, M. ennoculi. — 8. C. XXXIIII; S. C. L. andegavis, M. V. andecavis. — 8, 9. L. M. V. albini. — 9. C. addit: et confessoris; S. addit: et indininse davigilisi (2 m. romae leonis pp.).

[VI NONAS MART.]

Cod. Bern.

UI. NON. MAR.
Herolii. Gorgii.
Absoloni.
INCESAREA.
cappadocie. Lucii.
ep̃. Primitivi.
IN PORTO ROMN.
In cimiterio.
It. Primtiui. Pali.
Secundolae [dolae in litura m. 2.] . Ianuariȩ

Cod. Eptern., etc.

VI ñ m̄ heroli georgi absoloni cessar̃ capõd luci ep̃i primitivi | rom̄ secundulae ianuariae.

Rich. In caesarea. capadocia. lu | cii epi. et rome primitiui. erolii. georgii. | absaloni. secundulae. ianuarii.
Excerpta etc. G 915. absalonis — G. Romae luci episcopi pauli georgii ianuariae absaloni primitivae. — F. Rome primitivi etc. ianuarii iovini basilei pauli secundoli. — R3. Lucae ep. — Bedae cod. S1. Romae pauli. — Bedae-Flori cod. T. in portu romano in coem. pauli nat. secundolae et ianuariae virginum. — O. Rhab. in portu romano pauli. secundulae. ianuarii (Rhab. ianuariae).

Cod. Wissenb.

[1] VI NONAS MAR. [2] Iorgi herolii absoloni In cesariȩ. cap [3] padociȩ lucȩ ep̃i primitiui secundolae [4] ianuarie.

2. S. Nat. sanctorum, L. V. nat.; S. berolii, C. heruli; S. L. M. V. cesarea. — 3. S. C. L. V. lucii, M. luciae epi; V. secundulae. — 4. S. pauli. ianuariae; C. addit: luciosae.

[V NONAS MART.]

f. 70b

Cod. Bern.

U NON. MAR.
Felicis. Lucioli.
Iusti. Furtunati.
Marcie. Hierotis.
Antigoni. Ianuarii.
Tutelle. Gabiani
Quiri. Iulii. Mari
ni. It. Felicis.
Floriani. Donati.
Furtuni. Helbia
ni. Gagi. Paule
Gaiose. Galle
IN AFRICA. Gaiule
Felicis. et deposit̃
reliquorū. Emeteri.
Celedoni. It. Felicis.
Sabiniani. Calogori.
It. Emeteri. It. Celedoni.
It. Iulii. Felicis. Mari
NI. Donate. Nicefori
Carissimi. Claudiani.
Papiae. Luciole.
It. Felicis. Sabiani.
Iunulȩ. Focii. Asteri.
Georgii. Sisinni.
Baselei [prius Basilei.] . Artilas. Ysici.
Cyrici. Eutici.
Gorgoni. Antoni
Frunimi. Asclipi.
Casti. Soli.

Cod. Eptern., etc.

V ñ m̄ in af̃f floriani felicis casti lucioli iusti furtunati et alior̃ XL marciae herotis | quirilli maurini donati furtuni hebiani gagi paulae | gaiosae gallae in af̃f caiolae felicis emeteri celedonii | felicis sabianiani calagori meteri It̃ celedoni iuli felicis | marini donatae nicefori carissimi claudiani papiae luciolȩ | felicis sabiani iunulae fovi asteri georgi sisinni basili artilai | isici cirici eutici gorgoni antoni frunimi asclipi casti soli.

Rich. In affrica. floriani. felicis. | casti. furtunati. et aliorum. XL. lucioli. iusti. | martiæ. hierotis. antigoni. ianuarii. gabiani. quiri.
Excerpta etc. R3. in Africa etc. fortunati iacobi. natal. georgii. — Bedae cod. S1. in Africa gaioli (O. gaiolae).

Cod. Wissenb.

[1] V NON. MARCIAS [2] Felicis lucioli iusti furtunati marciȩ [3] hierotis antigoni ianuari tutellȩ [4] gabiani quiri iuli marini Item felicis [5] floriani donati furtuni helbiani. gagi [6] paulȩ gaiosȩ gallȩ In africa gaiolȩ [7] felicis et dep̃ reliquorum emeteri celledoni [8] Item felicis sauiniani Galogori. Item [9] emeteri item cȩledoni felicis Item iulȩ [10] felicis marini donatȩ nicefori carissimi [11] claudiani papiȩ luciolȩ sabiani Iunulae [12] asteri focii georgi isici sisinni casti, basili [13] soli artilasantoni cyrici eutici gorgoni [14] asclipi frunimi,

2. S. furtunatae, L. M. V. fortunati; C. martiani. — 3. S. herontis, V. ierotis; S. tutillae. — 4. S. gabiane; V. quirici. — 5. L. M. V. florini; L. M. V. fortuni; M. gaii. — 6. C. gaiosae. gallolae. gallae. lupicini. — 7. C. om. et; C. emeritae; S. celedoni, C. cellidoni. — 8. S. galgori. — 9. S. emeriti, L. M. V. emeteri. felicis; C. item felicis. item ecaeledoni; M. celledoni; S. iuliae, C. L. V. iuli. — 10. C. nicifori, M. nycoferi; V. clarissimi. — 11. S. sabianiae, C. sabinianae, L. saliani; C. iunolae. — 12. L. astri; C. phocii, L. socii; S. sici; V. sinnii; S. basilli, C. basilisoli. — 13. S. foli; C. artilai, L. M. V. artilasi. — 14. S. asclippi, C. asclipii. frunimii, M. asclepii, L. ascilipi. frunumi; C. addit: zosimi.

[IIII NONAS MART.]

f 70c - f. 70d

Cod. Bern.

IIII NON. MAR.
NATAL. MARTY.
D.CC.orū.
ROME In cimi
terio. Calesti.
UIA Appia. depos̃
Iulii ep̃i. et aliorum
XXUII [XXUII em. videtur ex XXUI] et alibi ///roti [P, ut videtur, abrasum] .
Archiles. Palatini
In mare mersi. Asteri.
Orani. Sisinni. Filippi.
Herifeli. Tipeciri.
Gregorii. Baselii.
Eutici. Uicturini.
Pecculi. Quirenni.
It. [It. manu 2] . Eutici. Honorati.
Asclipiades. Sisinni.
Pauli. Lucii. Furtuni.
It. Lucii. Gaiosȩ.
Felicis. Peluiani.
Gagi. Iuli. Rustici.
Mari. Floriani.
Donati. Hilariani [prius Helariani] .
Furtunati. It. Gagi [prius Cagi] .
Pylici. Antonine.
Prunimi. Asclipiades.
Furtunionis. Casti.
It. Furtunionis. Forti.
et aliorū Numero
/// XUI.
Nicomedia. Andriani.
Cū aliis Numero XXXIII.

Cod. Eptern., etc.

IIII ñ m̄ rom̄ martyr̃ X. It̃ rom̄ iuli ep̃i et alior̃ XXVI et alibi fati | ancilai palatini asteri uruni sisinni philipi herefili tipecini grigori basili eutici victorini peceuli quirini eutoci honorati | asclepiadis sisinni pauli luci fortuni luci gagiorae felicis | pelviani gagi iuli rustici mari floriani donati hilariani | fortunati gagi pilici antonini frunimi asclepiadis furtunonis | casti forti et aliorum XVI nicom̄ andriani cū alĩs XXIII.

Rich. Rom. in cymiterio. calisti. | iulii epi. et natale octingentorum martyru(m). et alibi roti. arcelai. palatini. Nicomedia. andreani.
Excerpta etc. R3. Nicomedia passio s. adriani cum sociis suis — Bedae cod. S1. Rom. in cymitherio via appia depositio iulii epi et aliorum XXVI — cod. V nat. martyrum octoginta decem — cod. C. DCCCX.

Cod. Wissenb.

[1] IIII NON. MAR. [2] Nat̃ martyrum DCCCrum. Romȩ depos̃s̃ [3] iuli ep̃i roti et aliorum XXUII archilai. gagi. [4] palatini in mari mersi Asteri urani [5] sisinni pauli philippi herifeli. basili cipe [6] ciri gregori eutici uicturini pecculli. qui [7] rini mari honorati Asclipiadis sisinni. [8] felicis luci gaiose furtuni. Item luci [9] peluiani rustici floriani. donati. hela [10] riani. furtunati Item gagi pylici [11] antonini. frunimi asclipiadis furtu [12] nionis casti fortii et aliorum numero [13] XUI Nicomedia pas̃ sc̃orum adriani cum [14] aliis numerum XXXIII. [15] [et ē transitus domni chrotgango archiepo.] [uncis inclusa m. 2.]

2. C. DCCCC. — 3. C. XXXVIIII; C. archelai, M. arcyllai, L. V. arcillai; M. gaii. — 5. S. helifeli, L. hierifeli. — 5, 6. S. basiliti. perici, C. tepireci. — 6. C. victuri. victurini; deinde om. pecculli. quirini; S. peculli, L. pecculi. — 7. C. asclepidiani, M. asclepiadis. — 8. L. M. V. lucis . gaiore; C. fortunati; L. M. V. fortuni. — 9, 10. M. hylariani. — 10. C. item fortunati, L. M. V. fortunati. cagi (M. caii); L. pylyci. — 11. C. antoni. fronimi, L. V. frunini; L. M. V. asclepiadis. — 11, 12. C. L. M. V. fortunionis. — 12. C. om. numero. — 13. C. XVIIII; L. M. V. sancti. — 14. S. C. om. numerum, L. M. V. numero. — 15. Uncis inclusa solus W.

[III NONAS MART.]

Cod. Bern.

III NON. MAR.
IN AFRICA. Adriani.
Euuoli
Antiochia. pas̃ sc̃i focȩ.
IN AFRICA. PETRI.
Rustici. Heripimaris.
Palatini. et aliorū UIIII.
Antioci. Uictoris.
It. Adriani. Pamphipili.
Eusebii. Palamarti [arti m. 2.]
Marci. It. Eusebii.
Antiochia. siriȩ
Saturnini. Iusti.
Cariatonis. Petri.
It. Saturnini. et alibi
Martini. Marci.
Et aliorū XII.
Barbalabeae.

Cod. Eptern., etc.

III ñ m̄ In grē adriani euuoli antioc̃ pas̃ sc̃i focatis. in af̃f petri | rustici heribi maris palatini et alior̃ VIIII. It̃ antioc̃ victoris | arriani pampili eusebi antioc̃ syriae saturnini iusti cari | attonis petri saturnini alibi martini marci et alior̃ num̄ | XXII barba labeae.

Rich. In affrica. eoboli. petri. fo | ce. martiris. uictoris. eusebii. alibi saturnini. | marci. martini.
Excerpta etc. G 915. euboli — Notk. in Antiochia saturnini casti syriae — F. alibi etc. barbalabii et aliorum VIIII mart.

Cod. Wissenb.

[1] III NON. MAR. [2] In afreca Adriani euuoli eusebi [3] Antiocia pas̃ sc̃i foce In afreca [4] petri eusebi rustici heribimaris [5] palatini et aliorum VIIII. Anthioci [6] uictoris adriani pamphili pala [7] marti. In antiocia saturnini. mar [8] tini. petri. chariotonis satur [9] nini. martii et aliorum XII et bar [10] ba labiȩ

2. S. C. evoli, V. cuvoli. — 3, 4. C. sanctae focae; deinde om. in africa petri eusebi. — 4. S. heribimaris, C. herebi. maris, L. M. V. heribi. maris. — 5. S. eusebi. placidini et aliorum VIIII, C. VIIII mart.; S. antiocia, L. M. V. In antiochia. — 6. L. M. V. vicoris. adriadi. — 6, 7. S. pala marthi item eusebii, C. palati. marti. — 7. L. V. om. in antiochia; S. L. M. V. saturnini. iusti. syriae. saturnini (L. V. saturni). iusti. — 7, 8. L. M. V. om. martini; C. saturnini. iusti. lucosae. siriae. saturnini. martini. — 8. S. L. M. V. chariatonis, C. cariathonis — 8, 9. C. item saturnini; L. sathyri, V. sathiri. — 9. L. marcii, V. marci; C. XII martyrum.

[PRID. NONAS MART.]

f. 71a - f. 71b

Cod. Bern.

PRID. NON. MAR.
NICOMEDIA
Uictoris. et Uictorini.
Qui p̱ trienniū in p̱se
cutione apud appiã
civitatẽ bittanie
exhibiti cū claudia
no et bassa. uxore ei
qui ex laicis tenti ///
atq; tormentis [prius turmentis] adflic
ti et retrusi in car
cerē ibidem uitae
suae cursum inple
uerunt. et alibi
Neochepoli. Papie.
Alexandri.
IN AFRICA. Diodori.
Claudiani Perpe
tuȩ. Felicitatis. It. claudiani
Iocundi. Curisi. mercuri [litterae inclinatae m. 2.]
NICOMEDIA.
Saturnini. Cassi.
Uictoris. Cū aliis
duob. Papie
Nicefori.
IN ITALIA fila [fila in litura m. 2.]
////faGoniȩ. Uicturini.
Ianuli. Siluani.
et pmiȩ
IT. IN AFRICA.
Satiri. Saturnini.
Reuocati. plāfagoni.
ITALIE. Petruni.
Diodori. Nicofori.
Charisti, et mettis domnschrode
gangus archi Eps obiit [et mettis etc. add. m. 2.]

Cod. Eptern., etc.

Pridie ñ m̄ nicom̄ victoris victorini claudiani bassae et alibi nicapoli papae alexandri | In af̃f diodori claudiani carisi mercori it̃ claudiani perpetuȩ | felicitatis iocundi nicom̄ saturni carsi victoris papiæ [papiæ-victorini in margine, manu prima.] nicefori plamfagoni victorini ianuli silvani | et permiae it̃ in af̃f alibi satiri revocati It̃ plamfagoni It̃ aliȩ | petrini diodori nicofori charisti.

Rich. In nicomedia. uicturini. et. | in pamphilia uictoris. Et alibi. papiae. alexan | dri. affrica. saturi. saturnini. rouocatae [R1. Revocatae.] .
Excerpta etc. F. Africa etc. revocatae cassi necepoli papie diodori philaphariae. — R3. in Nicomedia natal. victoris iocundi saturnini. natal. claudi. — Bedae-Flori codd. C. V. Nicomedia etc. (quemadmodum in cod. Bern.) apud Apamiam civitatem Bithiniae etc. usque ad impleverunt. — Notk. in Italia villa Fagoniae etc. quemadmodum in Bern.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. NON. MAR. [2] Nicomedia uictoris uicturini [3] et neochopoli papiȩ Alexandri [4] diodori claudiani carisi mercuri [5] Item claudiani perpetuȩ felicita [6] tis. iocundi Nicomedia saturni [7] cassi uictoris cum aliis duobus [8] papie nicefori In italia fila fago [9] niȩ uicturinȩ hianuli siluani [10] per miȩ Item sattiri saturnini [11] reuocati plamfagonii Italiae [12] petroni diodori Nigori et caristi.

2. V. om. nicomedia. — L. M. V. victuri. — 3. S. neodepoli, C. neocepoli, L. M. V. neocepuli. — 4. C.om. mercuri (v. ad v. seq.) — 5. C. claudiani. mercuri. perpetuae; L. M. V. om. item claudiani. — 6. S. saturnini; C. L. V. om. nicomedia; L. M. V. saturnini. — 7.S. casi, L. M. V. carsi; L. V. om. quae sequuntur usque ad papiae; C. II martyribus. — 8. S. nicifori, C. nicophori. — 8, 9. S. filagoniae, L. filatagoniae, M. filathagoniae, V. filasaconiae. — 9. S. C. victorini, L. M. V. victurini; S. eannuli, L. M. V. ianuli. — 10. S. permiae et; S. C. saturi, L. M. V. om. item, M. sathiri, V. satiri. — 11. S. pampagoni, C. planfagoni, L. plamfagioni, V. plamphagoni; L. V. om. italiae. — 12. V. praetoni; S. nichori; addit: et cessionis et inventio scor martyrum crispini. et crispiniani; C. addit: donati. vibiani; V. addit: In af. sattyri (transposita ab initio laterculi diei seq.).

[NONAS MART.]

f. 71c

Cod. Bern.

NON. MAR.
IN AFRICA.
Satiri. Reuocati.
Iocundi Saturnini.
Alibi [ed. abibi; manus 1 forsan Abbi] . Seruani.
Rogati. Eroi.
Et uicturinae.
ANTIOCHIA
Leoci. Taxis.
Nistoris. Equini.
Saturi [prius Satiri] . Saturnini.
Reuocati. Secundoli [o supra lin. m. 2; prius i.] .
Italici.
IN MAURITAN
Ciuitate. Turpitano.
rū passio sc̃orum.
P [P. em. videtur ex R.] ////erpetuae.
Et felicitatis.
IN TRACIA.
Dandȩ [ȩ em. ex i] . Lenucȩ
Secundi. Artaxi.
Quinti. Nistoris.
It. Secundi. Serri.
Ocatus. It. Dande.
IN AFRICA. Saturi.
Siluani. Rogati.
et [et add. m. 2.] Manili [ prius Manuli.]

Cod. Eptern., etc.

Nonas m̄ in af̃f saturi revocati iocundi saturnini alibi silvani rogati eroii victorinae | antioc̃ leocis taxis nistoris equini satiri saturnini revocati | secundoli italici in mauritã civĩ turbitanor̃ pas̃ sc̃arū perpetuȩ | et felicitatis in tracia dandae lenucae secundi antaxi quinti | nistoris secundi serri occatis It̃ dandae In af̃f satiri silvani rogati manili.

Rich. In mauritania. secundi. satu | ri . saturnini. perpetuae. et felicitatis. In affri | ca. saturi. reuocatȩ. iocundi. Antiochia. leoci [R1. loci.] . equi | ne.
Excerpta etc. G 915. in Cartagine perpetuae et felicitatis. in Mauritania secundi saturi. in Africa secundi. Antiochia leoci equinae. — F. in Mauritania sanctarum perpetuae et feliciatis dande lenuce silvani rogati manili beati secunduli saturnini. — G. Africa passio perpetuae et felicitatis satyri. — Notk. in Thracia dandae eunicae secundi sergii optati.

Cod. Wissenb.

[1] NONAS MAR. [2] In africa satiri reuocati iocum [3] di. saturnini seruani rogati [4] eroii et uicturinȩ In antiocia leoci [5] satiri taxis nistoris equini sa [6] turnini. Revocati secundoli Itali [7] ci. In mauretania ciuitate turbi [8] tanorum. pas̃s̃ sc̃arum perpetuȩ [9] felicitatis In tracia dandi leonu [10] ce [ce evanidae.] secundi Artaxi quinti nistoris [11] equini saturnini reuocati secundi [12] serri ocatus. Item dande In afreca [13] ferri siluani rogati et manili.

2. S. saturi, L. satyri, M. sathiri; V. om. i. a. s. (vide ad finem laterculi praec.) — 3. L. M. V. om. saturnini; S. servani epi. — 4. S. om. eroii, C. crocii, L. M. V. eroi; S. victorini, C. om. et victurinae; S. C. leuci. — 5. S. saturi; S. nestori, L. M. V. nestoris. — 6. C. secundili. — 7, 8. C. tubitanorum. — 8. S. C. scorum; S. felicitatis et perpetuae, M. perpetuae et. — 9. S. trachia, C. L. thracia; S. C. L. dandae. M. V. dande. — 9, 10. S. L. M. V. leunucae, C. leunuculae. — 10 – 12. S. secundi. item secundi. artaxi . servi. quinti. eccatus. nistoris; C. secundi. nestoris. artaxi. quinti. item secundi. serri. occatis; L. M. V. sutundae (M. V. sucundae). artaxi. quinti. nestoris. secundi. ferri (M. V. serri). occatus. — 12. S. C. L. africa. — 13. S. C. L. M. V. sauri (loco ferri), C. om. et.

[VIII IDUS MART.]

Cod. Bern.

UIII. ID MAR.
NICOMEDIA
Quirilli ep̃i.
Et capitulini.
IN AFRICA.
Rogati. Felicis.
It. Rogati. Beromiȩ.
Ereme. Felicitatis.
Orbani. Et cerilli ep̃i.
Siluani. Manili.

Cod. Eptern., etc.

VIII idus m̄ nicom̄ quirilli ep̃i et capitolini in af̃f̃ rogati felicis It̃ rogati beroniae aereniae felicitatis orfani et cyrilli silvani ep̃i.

Rich. In nicomedia. natale quiril | li. epi. et capitulini. In affrica. rogatae. felicis | item rogatȩ. iocundi. beromiae: orbani. siluani.
Excerpta etc. E2. in Sebastia quadraginta militum. candidi. silvani. — F. in Africa etc. cyrilli episcopi sylvani et manili. — R3. Nicomed. cyrilli episcopi Antinum civit. passio sanctorum pitimons (praeterea nihil). — O. Nicomedia s. quintilini ep. etc. — Beda ed. Colon. in Africa rogati berae hermae felicitatis.

Cod. Wissenb.

[1] VIII IDUS MAR. [2] In Nicomedia quintili ep̃i et capitu [3] lini In africa rogati felicis Itẽ [4] rogati berome acrem //// feli [5] //// orbani cyrilli ep̃i //// [6] et manili [l. 4 – 6 multae litterae evanidae.]

2. S. quintuli, C. quintilli. — 3. C. rogatiani. — 4. S. berone, C. L. M. V. beromae, S. C. L. M. V. hereme (S. C. eremae) felicitatis. — 5. S. om. orbani, C. urbani, L. urbanilli, M. V. orbanilli (L. M. V. om. cyrilli). — 5, 6. S. C. L. M. V. silvani et manili. — 6. C. addit: datiani.

[VII IDUS MART.]

f. 71d

Cod. Bern.

UII. ID MAR.
IN ARMINIA.
Minore.
[totus versus in litura m. 2.] Natł sc̃i Sebastiani
et militū numero. LX.
quorū gesta habent̃
IN AFRICA. Iuliani
Et sici. Cyrilli.
Felicis. Philippi.
Cede. Cesis. Cendei.
Mariani. Rogati.
Concessi.

Cod. Eptern., etc.

VII id m̄ In armeñ sebastia militū XL item iuliani et sici in af̃f̃ | cyrilli felicis philippi cedecesis cendei mariani rogati concessi.

Rich. In armenia minore. natale | militum XL. In africa. iuliani. et sici. cirilli. | philippi. mariniani [R1. mariani.] . rogati. concessi.
Excerpta etc. G. Romae martyrum quadraginta. — Notk. in Africa etc. gorgonii et esychii.

Cod. Wissenb.

[1] VII IDUS MAR. [2] In arminia minore sabastiani [3] et milia XL quorum gesta habentur [4] iuliani et sici cy rilli In afreca [5] felicis philippi cedecesis cendei [6] mariani rogati et concessi.

2. C. L. armenia, M. V. arm.; C. om.minore; L. V. sebastiani. — 3. S. et milites, C. et XL militum; C. om. quorum etc. — 4. C. isici, M. syci; S. C. L. M. V. africa. — 5. S. L. M. V. cedecesis, C. cede. cedis. — 6. V. mariniani; L. concessii; C. om. et, addit: iuvenculae; L. M. V. addunt: et in territorio (L. territurio) rodomi in loco paldiacro pausatio corporis sancti ansberti episcopi.

[VI IDUS MART.]

Cod. Bern.

UI. ID. MAR.
IN NICEA. GORGO.
Palatini. Firmi.
IN ANTIOCHIA.
Agape uirginis.
Et. mariane. Smirne.
Phionis.
IN PERSIDA.
Martyrum. XLII/// [ed. XLIIIrum.]
NICOMEDIA.
Palatini. Firmiani.
Et. rustici.
ALEXANDRIA.
Eracli. Zosimi.
ALEXANDRIA.
Gaipem.

Cod. Eptern., etc.

VI id m̄ in alēx nat̃ candidi valeri petri marciani et alior̃ XV mar̃ | in nicea gorgoni palitani firmi in antioc̃ agapae virginis et mar | cianis smirnae phonis in persida mar̃ XXII in nicom̄ palatini | firmani rustici in alēx eracli zosimi alaxandri gai penni sc̃i atalæ aƀƀ.

Rich. In alexandria. natale candi | di. ualerii. petri. marciani. In nicea. gorgoni. | palatini. In antioch. agapae uirg. et marini.
Excerpta etc. E1. E2. G 914. in Bobio attalae cf. (E1 addit et fursei). — Bedae cod. S1. Alexandria Zosimi et alexandri cum aliis tribus.

Cod. Wissenb.

[1] VI IDUS MAR. [2] In nicea gorgoni palatini firmii [3] In antiocia agape uirg̃ et mari [4] anȩ smirne phionis In p̱sida [5] numero martyrum XLII. In nicome [6] dia palatini In fontanella monas [7] terio trans migratio sc̃i ansberti [8] ep̃i. et confs̃. firmani et rustici In a [9] lexandria eracli zosimi alexan [10] dri et gaypem.

2. V. palitini; S. C. L. M. V. firmi. — 3, 4. S. et mariae, C. virginis et martyris. mariani. — 4. V. et mirnae; M. phyonis; C. perfida. — 5. L. V. numerum, M. martyrum numero, C. XLVII. — 6. S. L. M. V. palatini. firmiani. et rustici, C. palatini. rusticini. pionis. — 10. S. gaipem, C. gaipe, L. gaiperi, M. gaipen, V. gaipeñ. — 6 – 8. S. C. adnotatio Fontanellensis om., L. M. V. ad calcem laterculi: fontanella (M. V. fontenella) monasterio adventus et exceptio corporis (L. corpus) etc., L. M. V. om. et confessoris.

[V IDUS MART.]

f. 72a

Cod. Bern.

U. ID. MAR.
CARTAGINE ∵
Eracli Zosimi.
ALEXANDRIA.
Gagi. Philomi ep̃i.
Candedi [emendatum in Candidi] . Ualeri.
Quirilli. Petruni.
Marciani. Sici.
Piperionis.
Et aliorum XU.
Rogati. Et Cendei.
NICOMEDIA.
Eunusci. Gorgoni.
Et uigilia sc̃i grego
rii pa pe ∵

Cod. Eptern., etc.

V id m̄ kart̃ eracli zosimi alaxandri gai pilomi ep̃i candidi valeri | quirilli petruni marciani sicipi perionis et alior̃ XII rogati | cendei nicom̄ eunuchi gorgoni firmi agapiti.

Rich. In ciuitate nicea. natale gor | gonii. et firmi. Cartagine. zosimi. alexandria [R1 alexandri.] . | gagi. philomi epi. candidi. ualerii. quirilli.
Excerpta etc. R3. in Nicomed. rustici firmi palatini. — O. Alexandria philomi epi etc. et aliorum VI (Ado: cum aliis XX). — Notk. Nicomedia eunici etc.

Cod Wissenb.

[1] V IDUS MAR. [2] In cartagine zosimi alexandri [3] philomi ep̃i candedi ualeri quirilli [4] petruni gagi marciani syci piperonis. [5] et aliorum XU rogati et cendei In [6] nicomedia eunuchi et gurgoni

2. S. eradi. zosimi, C. heraclii, zosimi — 3. S. C. M. candidi — 4. C. petronii. gai. martiani. isici, S. sici. peperionis; M. gaii; V. syci; L. M. V. piperonis — 5. S. cendi — 6. S. L. M. V. eunuci; S. gorgoni; C. eunuculi. euchi et gurgonii. firmi. pauli. fortunati.

[IIII IDUS MART.]

f. 72b - f. 72c

Cod. Bern.

IIII. ID. MART.
NICOMEDIA.
Egdoni presbiteri.
Et aliorum UII.
Suffogatorū dieb;
singolis singoli.
ut illis uidentib;
timor indiceret̃
IN ALEXANDRIA
Zoni ep̃i Alexandri.
Diaconi Et duni.
IN AFRICA.
Neonis diaconi ∵
Et aliorum numero
XLIIII. Andi.
IN ALB////IA [prius, ut videtur, ALBUA.] Siluani
ROME. Depositio
Sc̃i innocenti. ep̃i
Rasi ep̃i.
NICOMEDIA
Migdoni praesbiteri.
It. Migdonii Eutici.
Maximi. Domne
uirginis. Rugini.
Marii. Petri.
Smaragdi. Uingelusi.
Hilari. Quirini.
Mareas. Nestori.
Eugeni. Dorothei.
Gorgonii. It.
IN ALEXANDR.
Orion. diaconi.
IN ASIA. Petuni.
ep̃i. Firmi. Pauli
Carpi. Agatoni.
Macedoni. Patricie.
Modesti prƀi
Domiciani presƀi.
Zosimi prƀi. Eustasi pƀi.
Baselisse. Uxoris.
Felicionis. Iouiani.
Helari. Concessi.
Smirne. Pioni prƀi
Metrodi prƀi
ET ROME DEP.
Sc̃i gregorii ep̃i sum
mi pontificis. bea
te memorie

Cod. Eptern., etc.

IIII id m̄ nicom̄ egoni prƀ et aliorū VII. In alãx zoni ep̃i alaxandri diac̃ et duni | In af̃f̃ iohannis et aliorū XLIIII. andini albucae silvani rom̄ sc̃i in | nocenti ep̃i rasi ep̃i it̃ nicom̄ migdoni prƀ it̃ migdoni euneni | maximi donatae rugini mari petri zmaragdi hilari evenguli | Inquirini mareasi nestori eugeni dorothei gorgoni It̃ alãx arionis | diac̃ in assia petuni ep̃i confirmi pauli [pauli-modesti in margine, manu prima.] carpi agathoni macedoni patrici modesti domitiani prƀ eustasi prƀ basi | bassilissae filiae cionis ioviani hilari concessi zmirnae pioni prƀ | petrodi prƀ mirdani prƀ et aliorū LX sc̃i grigori p̃p̃ romensis.

Rich. In nicomedia. mariani prbi. | in affrica. neonis diac. et aliorum. XLIIII. andi | Rom depositio. sci gregorii epi. In asia firmi.
Excerpta etc. E1. marciani prbi. — F. in Nicomedia etc. maximilliani. — in Africa andi silviani petuni episcopi modesti presbyteri domiciani metrodi presbyteri cum aliis CLIIII. — O. Alexandria Zoni episcopi alexandri et niconis diaconi. — Bedae-Flori cod. C. et Notk. Nicomediae egdoni etc. ut aliis videntibus timor (Notk. ut caeteris metus) incuteretur.

Cod Wissenb.

[1] IIII IDUS MAR. In nicomedia eggedo [2] ni prƀi et alio rum IIII suffocato [3] rum In alexandria zoni ep̃i alexan [4] dri diac̃ et duni et neonas diac̃ In afrec̃ [5] iohannis et aliorum XLIIII andi. et in [6] albua saluiani Rom̄ dep̃ sc̃i inno [7] centi ep̃i rasi ep̃i In nicomedia [8] migdoni prƀi Item migdoni eutici [9] maximȩ domnȩ uirg̃ rugini [10] marii petri smaragdi et uingelosin [11] helari quirinus mareas nestori [12] eugeni dorothei gorgoni In a [13] lexandria orion diac̃ In asia [14] carpi petuni ep̃i firmi pauli [15] agatoni macidoni patriciȩ mo [16] desti prƀi domiciani prƀi zo [17] simi prƀi eustasi prƀi basellissa uxor̃ [18] felicionis iuuiniani helari concessi [19] smirnȩ pionis prƀi et romȩ deps̃ [20] sc̃i gregori ep̃i beatȩ memoriȩ

1, 2. S. C. L. M. V. egdoni — 2. S. VI, C. VII, L. M. V. VIIII — 2, 3. L. V. sofogatorum — 4. S. om. et duni etc. usque ad diac; L. M. V. et duni et netar (V. necar); C. et neonas diaconi. iuli; S. C. L. M. V. africa — 5. L. V. iohandi, M. iohir. andi; S. C. L. V. om. andi — 6. L. albya, V. albiia; S. M. V. silviani, L. sylvani, C. salviani. audi. minandi — 7. C. om. epi post innocenti; post rasi epi addit: iuliani — 8. C. om. a prbi usque ad eutici; L. V. rasii; V. item migduni — 9. C. maximi, done, L. V. rigini — 10, 11. S. vincelos in helari, C. vingelosini. hilarii, L. M. V. vingelosi — 11. C. L. quirini, C. mariae. metron //; S. C. M. nestoris — 12. C. eugini; S. derothei, om. gorgoni, V. gurgonii, C. gurgoni. matuli — 13. S. C. L. orion; C. gai post diac — 14. C. petronii — 15. M. agathonis; S. C. L. M. V. macedoni — 16. L. V. om. domiciani prbi, M. domitiani — 17. S. basiliste. uxoris, C. basilissae uxore eius, L. V. baselisse (M. basilissa) uxor eius — 18. L. V. ioveniani, M. ioviniani, hylari — 19. L. zirne; L. V. pionis, C. pionis p// metrodi; S. medrobi; L. M. V. om. et — 20. C. gregorii papae, S. gregorii beate memoriae papae.

[III IDUS MART.]

f. 72d - f. 73a

Cod. Bern.

III. ID. MAR. [in margine m. 2. translatio corporis sci auctoris episcopi]
NICOMEDIA
Machedoni presƀi.
Patricie. uxoris ēs
Et modeste filie ẽs
cioni presƀi.
Saturnini. Ianuarii.
Saluii. Petruni.
Modestini. Zosimi.
Eustasi presƀi
Et basillisse [ed. basilisse] uxoris eĩi
Eppipodi [prius Eppepodi] . diaconi
cum aliis duobus.
Gerati. lacus.
Et carpisti. Galate.
Domisiani. presƀi.
Luce. Telli. Hyromei.
Zeddoni. presbiteri.
Et patrie uxoris eĩ
Claonii. Patifrigie
It. baselisse.
NICEA CIUITAT.
Theusete. et Choris
filii eĩ Theudore
Nimpodore Marci.
Arabe. Hii omnes
igne concremati [prius concremate] sunt
Et iuli ep̃i. Alexandri
oni. Marie. cū aliis
duob; Pioni.
Trabie. Quarte.
Mysithei. Nimpha dobe
Ariabe Parte
Poenis. Uicturini.
IN THESALO
NICA. Alexan
dri. Dione. It.
NICOMEDIA
Eufrasie. Domici
ani [o supra lin. m. 2; prius Dimiciani.] . Macedoni.
Patricie. Lucȩ.
Duonii. It. Domic̃ia.
It. Dionis. Calleruȩ
Patȩ. Pionis. Froni
mi. Calledi. Seue.
rini. Petruni.
Pueri. Saluiani.
Iuliani. Felicis.
Hilarii/// [prius Hilarini.] . Concessi.
Et. marcialis.

Cod. Eptern., etc.

III idus m̄ nicom̄ macedonis prƀ patriciae uxoris eius et filiae modestȩ | cioni saturnini ianuari salvi petruni modestini zosimi eustaci | prƀ et bassillae eppodi diac̃ et alio℞ II. gerati lacus carpisti | galatae domisiani prƀ lucetelli hiromei zeddoni prƀ et patrae | claoni patyrrigiae It̃ basilissae sicia civĩ theustae ethoris | fili eius theudorae nicõ pudore marcia rabae iuli ep̃i alaxandri | dioni mariae et alio℞ II. pioni trabiae quartae misthei nimphȩ | dobae ariabae It̃ partae poenis victorini in tessalõ alaxandri | dioni nicom̄ eufrasiae domitiani macidoni patriciae lucae duoni | It̃ domitiani It̃ dioni sallae ruae pactae pioni pronimi callidi | severini petruni pueri salviani iuliani felicis hilari concessi martialis.

Rich. In nicomedia. macedonii prbi. | patricii. et modesti. cioni prbi. saturni. ianua | ris. Nicea ciuitate. teusitae. et horis.
Excerpta etc. G 915. patriciae modestae cionis prbi saturnini et est dedicatio basilicae omnium sanctorum.

Cod. Wissenb.

[1] III ID MAR. Nicomedia machedo [2] ni prƀi matriciȩ uxor̃ eius et mo [3] destȩ filiae eius cyrion prƀi satur [4] nini. ianuari salvi petruni mo [5] destini zosimi eustasi prƀi et basi [6] lissae uxor̃ eius eppepodi diac̃ cum [7] aliis duobus gerati lacus carpisti [8] galatȩ domisiani prƀi hyromei [9] lucȩ. telle zeddoni prƀi et patriȩ [10] uxor̃ eius party frigiȩ Item ba [11] silissȩ claonii In nicea civitã the [12] u setȩ et horis fulȩ virginis theo [13] dore nimpodore marci arabȩ [14] hii omnes igne concremati sunt [15] iuli ep̃i Alexandri pion mariȩ [16] cum aliis duobus dioni trabiȩ [17] quartȩ misithei nimpadobȩ [18] arabȩ pionis part//ȩ. victurini [19] In thesalonica alexandri dionȩ [20] Nicomedia eufrasiae domiciani [21] machedoni patriciȩ lucȩ duonii [22] Item domiciani scalleriȩ pactae [23] pionii fronimi calledi Item dioni [24] severini petruni pueri salviani [25] iuliani felicis helarii concessi et [26] marcialis.

1, 2. C. macedonii, L. M. V. macedoni — 2. S. marciae, L. mitritiae — 2, 3. S. modestiae — 3. S. C. om. eius; S. cioni, V. cirion — 4. L. M. V. silvi. petroni — 5, 6. L. V. basillae — 6. L. eppedodi — 7. S. C. gerati lacus, L. V. gerati. lacus, M. laciis — 8. L. M. V. galathae; S. domisioni; C. om. prbi; S. hieromei — 9. C. L. lucetellae, V. lucetelli; C. zeddonis; S. C. patriciae, L. M. V. patria — 10. L. V. uxorem (om. eius); L. M. V. partifrigiae, S. patifrigiae, C. paty frigiae — 10, 11. L. V. basilissa — 11. S. claoniae, C. claonis, V. claomi — 11, 12. C. theufetae, V. theuserae — 12. L. M. V. hetoris; L. M. V. filiae; S. C. filii eius; S. C. L. M. V. om. virginis — 13. S. nempodero, C. nympodorae — 14. S. C. L. hi; S. concrematis, C. om. sunt — 15. S. pione, C. pionis, L. V. picii, M. pici — 16. C. L. dionis, V. dionii; M. trahiae — 17. S. mesethei, C. misethei, L. M. V. nisethei; C. nymphadobae, L. M. V. nimphadobae — 18. S. C. ariabae, L. V. arabiae; S. pioni, C. poenis; S. quartae; S. L. M. V. victorini, C. victuriae. victurini — 19. C. thesalonica civitate; S. dioni, C. dionisii, L. dione — 20. S. eufraxiae; M. domitiani — 21. C. L. V. macedoni; S. patricii; V. luci; S. dionisi, V. duomini — 22. M. domitiani. scaleriae, L. V. scalervae, S. C. scalleruae — 23. L. M. V. pioni; C. callidi, L. M. V. caledi; S. item dionisi — 24. C. V. petroni; C. Pp. (loco pueri); S. silviani, L. M. V. silvani.

[PRID. IDUS MART.]

f. 73b

Cod. Bern.

PRID. ID. MAR. [in margine: metis translat(io) corporis beatȩ chlodesindæ d (e, o sacratæ]
Eufrosi. Frunimi
NICOMEDIA
Felicissimi. Datiui.
Et frontine [prius frontini]
IN AFRICA.
Alexandri. Dione.
NICOMEDIA.
Petri. Mãmeri.
Et. naboris martyr̃
Comes. Frontonis.
THESALONICA
Dionisii. Alexan
dri. Palatini.
Efrasi. Fronimi.
ROM. Leonis ep̃i
Et. martyris.
ANTIOCHIA
Nicomedi. Epionis.
ROME. Innocenti/// [prius, ut videtur, Innocentie.] ep̃i

Cod. Eptern., etc.

Pridie iđ m̄ in tessalõ dionisi alaxandri palatini et rom̄ innocenti ep̃i | nt̃ eufrosi frunimi nicom̄ felicissimi dativi frontinae In af̃f̃ | alaxandri dionae in af̃f̃ petri mammeri naboris comis prontonis | tessalõ alaxandri eufrasi frunini antioc̃ nicomeđ pionis.

Rich. In tesalonica. dionisii. alex | andri. et palatini. et rome depositio innocen | tii epi. Nicomedia. felicissimi. datiui. et florentini.
Excerpta etc. F. Romae leonis episcopi et martyris cum aliis XLVII. — R3. Nicomed. dativi petri felicissimi pionis et al. — Bedae-Flori cod. B. Antiochia nimediae pionis. — Notk. apud Carthaginem donati eufrosii fronimi. — in Africa etc. mammari et nabotis.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. ID. MAR. Eufrosi frunimi [2] In nicomedia felicissimi dativi. [3] frontinȩ Et in africa dione alex [4] andri petri mammeri et naboris [5] mar̃ frontonis. In theralonica eu [6] frasi alexandri frunimi In antiocia [7] nicomedie pionis

1. S. eufrosini; M. L. frumini — 2. S. inimedia; L. M. V. sancti felicissimi; C. dativae — 3. M. frutinae, V. frontinae; C. iocundi. In africa; V. dionae — 4. M. mamineri; L. V. nabotis — 5. L. M. V. martyrum; M. V. prontonis, L. promptonis; C. L. M. V. thessalonica, S. thessolinica — 5, 6. C. eucfrasi — 6. L. frummi; C. frunimi. basilii.

[IDUS MART.]

f. 73c

Cod. Bern.

ID. MARCI.
IN CAPADOCIA [prius CAPADOCIE]
Sc̃i longini.
IN NICOMEDIA
Luci ep̃i et martyr̃.
Fauste. Siluii.
Ingenuȩ.
CARTAGINE.
Pauli. Solutoris.
et alexandri.
Theophili. Octaui.
Theodoli. Petrunii.
HIERUSOLIMA.
Iacobi apostoli.
et luce euangelistȩ

Cod. Eptern., etc.

Idus m̄ cappođ longini. nicom̄ luc̃i ep̃i silvi pauli petruni ingenui | kartag̃ pauli solutoris sc̃i iacobi f̃f̃ dñi alaxandri teofili octavi petruni [Petruni suppl. in marg. 1a manu.] | theodoli hieros̃ iacobi apos̃ lucae evangeł riguli.

Rich. In nicomedia. pauli. siluii [R1. silvini.] . | petronii. In capadocia. longini. luci epi. Cartagi | ne. solutoris. Hierosolima. iacobi apli.
Excerpta etc. G. 915. pauli siluri. — F. Nicomedia etc. fausti silvii. — Notk. Cartagine salutaris.

Cod. Wissenb.

[1] IDUS. MAR. In cappadocia sc̃i longini [litterae evanidae.] [2] In nicomedia lucini ep̃i et mar̃ fa [3] ustȩ siluii ingenuȩ cartaginȩ [4] pauli salutoris Alexandri theofili [5] octavi theodoli petruni lucȩ [6] evangelistȩ.

C. initio: ob. ratoldus abb. bone memoriae — 1. C. addit: martyris — 2. S. C. L. M. V. luci — 3. V. silviae; C. ingenuae. ianuarii; M. cartagini, L. cartagine — 4. C. V. solutoris; S. C. L. M. V. et sci iacobi apostoli fratris domini; S. thiopoli, L. thephili, M. theophyli — 5. C. om. octavi; petronii. maiuli — 5, 6. S. C. L. M. V. hierosolima. iacobi apostoli. lucae evangelistae; S. addit: et in carralis monte rosario spinoso. regoli.

[XVII KALEND. APRIL.]

Cod. Bern.

IN AQUILEIA.
Helari. Tatiani.
IN NICOMEDIA.
Castori. Dionisi [prius diunisi] .
Nonni. Sereni.
Quiriace. Milise.
et eugenie. Iuliani.
et asclipioditi.
IN GRECIA.
Cyriace. pampini
Cassionis.

Cod. Eptern., etc.

XVII kł ap̃ in aquileia hilari tasiani datiani nicom̄ castori dionisi nonni sereni iuveni | ciriacae milisae eugeniae iuliani asclepiodoti in grec̃ ciriaci | pampiliani cassonis.

Rich. Aquileia . helarii . et tatiani. | et in grecia . castoris . nonni . sereni . Et incomedia [R1. in nicomedia.] . | pamphiliani . et eugenii . dionis . quiriaci.
Excerpta etc. G. Nicomediae castori etc. iuliani abbatis (Tr. Lab. Aug. alibi) hilarii cassonis pampini (G. 914. pamponi). — R3. Graecia cyriae pamphiliani. — Bedae-Flori cod. B. Notk. Nicomediae castoris etc. — Notk. in Graecia cyriacae florentii et ioviani.

Cod. Wissenb.

[1] XVII KL. APRIL in aquileia helari [2] tasiani dati ani In nicomedia [3] castori dionisi nonni sereni quiri [4] acȩ milisȩ eugeniȩ iuliani asclipi [5] oditi . In grecia cyriacȩ pampini cas [6] sionis.

2. C. datiani. iuliani mr. natl. scae gertrudis — 3, 4. S. C. quiriaci — 4, 5. C. asclippiodit//, pionis, L. asplipiodati, M. asclepiodoti — 5. S. cyriaci; L. V. pampinae — 5. 6. C. L. M. V. cassonis.

[XVI KALEND. APRIL.]

f. 73d

Cod. Bern.

XUI. KL. APRL.
IN NICOMEDIA.
Dionisi [prius diunisi] . Ianuarii.
Nonne . Cyriace.
Uicturine . Mariȩ
Hierusolima.
Quiriaci . ep̃i et.
martyr̃.
ET HIBERNIA.
Scocie [videtur prius fuisse Scotie, deinde em. Scocie.] depositio.
Patrici ep̃i
IN AQUILEIA.
AD PORTO. LARGI.
Hilari. Titiani.
Catoni. Datiani.
Rome. Alexandri.
ep̃i. Theodoli diac̃.

Cod. Eptern., etc.

XVI k ap̃ nicom̄ dionisi ianuari nonnae cyriacae victorini mariae in aquileia ad ponto largi hilari titiani.

Rich. Nicomedia dionisii. ianua | rii. mariae. uicturini. et hibernia scotiae. depo | sitio. sci patricii epi. Rom. alexandri epi. theodori diac.

Cod. Wissenb.

[1] XVI KL. APRIL. In nicomedia dionisi [2] ianuarii nonne cyriacȩ victu [3] rinȩ mariȩ In aquileia largi [4] helari ticiani caton dativi Romȩ [5] alexandri ep̃i theodoli diaconi.

2. L. M. ianuariae, V. ianuaria — 3. L. marinae. mariae; S. mariae. patricii epi, C. mariae basil// — 4. L. V. catoni; C. dativi. iocundi — 5. S. theudoli, L. M. V. teuduli — C. ad calcem laterculi: depost patricii episcopi et confessoris.

[XV KALEND. APRIL.]

f. 74a

Cod. Bern.

XU. KL. APRL.
IN ALEXANDR.
Collegi diaconi.
Coloti diaconi.
Pampori. Ninepti.
Ra°gati [o supra lin. m. 2.] . Quartini.
Saturi. Quintasi.
Maniri Iemsoli.
Marti [ed. Marci, cod. partim in litura Marti] . It. Rogati.
Samphorini.
Aurilie. Cappellidi.
Dionisi. Ianuarii.
Uictoris. Uogonocti.
Samfori. cū aliis UII [ed. VI] .
Mariȩ.
ROME. PYmeni.
ep̃i.
NICOMEDIA.
Aprilis. Seluoli.
et aliorum XX//III.
IN CAMPANIA
Quinti. Rogati.
Ingenui. Rogate.
Quartille. Luciani.
Aurelii. Saturnini.
Uictoris. et mauri.
IN MAURITANI.
Currenti. Timothei.
Saldae.

Cod. Eptern., etc.

XV k ap̃ in alexañ collectici diac̃ coloti diac̃ pamponi parilis servili | minepti rogati quartini saturi marini quintasi manti it rogati | aurili capillidi dionisi ianuari victoris convoti simpori cū alis VIII. | nicom̄ mariae aprilis servoli et mił XXIII In campã quinti rogati | Ingenuae rogatae quartillae luciasi aurili saturnini victoris | mauri in mauritã timothei saldiȩ.

Rich. In alexandria. collecticii. In | nicomedia. seruuli. et in mauritania. timothei. | rogati. quarti. In campania. quinti. ingenui. quartillae.
Excerpta etc. G. 915. Romae pimeni prbi. — G. Romae pumenii presbyteri quartini samfori. — G. 914. Alexandriae college quartini pori alibi servoli cum aliis XXIIII. — Bedae-Flori codd. V. B. Romae pigmeni presb. — R3. in Arminia curenei. — O. in Alexandria ss. collegi ettolati diac. cum aliis VII. — in Nicomedia etc. et militum XXIV. — Notk. in Alexandria collegii et colyti diaconorum. — Rhab. in lucania quinti etc.

Cod. Wissenb.

[1] XV KL. APRIL. In alexandria collegi diac̃ [2] coloti diac̃ pamporii ninepti [litterae evanidae.] [3] Rogati quarti saturi quintasi ma [4] rini iemsoli marti rogati samp//// [5] roni auriliȩ capelledi dionisi ianu [6] arii victoris vogonucti samphori cū [7] aliis VIII mariȩ. In nicomedia aprilis [8] selvoli In campania quinti rogati. [9] Ingenuae rogatȩ quartille luci [10] ani Aurili saturnini Victoris et [11] mauri In mauritania currenti [12] thimothei et salde.

2. S. colledi diaconi, V. colodi; L. pamponi, V. pambori; S. nepti, C. minepti, L. V. vunepti, M. nunepti — 3. C. rogatiani; S. L. M. V. quartini — 4. S. gesoli, C. iempsoli, L. M. V. generoli — 4, 5. S. C. L. samphoroni, M. V. samforoni 5. S. aurilii, C. aur//, L. M. V. auriliae; S. campeleti — 6. S. L. vogonueti, C. vogonupti; M. V. samphori — 7. C. VIIII martyribus. mariae cum sociis suis; L. aplis — 9, 10. S. lucianae — 10. V. auruli — 11. L. M. V. curenti — 12. S. salte, C. saldae. feliciani. iocundi.

[XIIII KALEND. APRIL.]

f. 74b

Cod. Bern.

XIIII. KL. APL.
IN CESAREA.
Capadocie.
Sc̃i theodori prƀi.
IN AFRICA. Bassi.
Lucelli. Fisciani.
Pomeri. Ioseri.
Apolloni. Ammoni.
Saturnini. Bassi
liȩ [prius Basseliae] . et aliorū UII.
et commemoratio
Theodori ep̃i.
Catulini. et depos̃
Sc̃i leonti. ep̃i
Sorenti. Quinti.
Quintili. Quartille.
Marci. cū aliis UIIII.
Florenti. Uonoetȩ

Cod. Eptern., etc.

XIIII k ap̃ cessar̃ cappõđ theodori prƀ in af̃f̃ bassi et alio℞ XX lucelli visciani pomeni iosippi | appolloni ammoni saturnini basiliae et alio℞ VII. theodori | ep̃i catulini leonti ep̃i sorenti quinti quintilli quartilli sc̃i grigori | marci cum alĩs VIIII. florenti vonectae.

Rich. In capadociæ cæsarea. theodori | prbi. Bethlehem. sci ioseph. nutritoris dni. Et in | affrica. bassi. et aliorum. XX. lucillae. fissia | ni. pomeni. apollonii. leontii epi. marci. cum aliis. VIIII.
Excerpta etc. R3. Antiochia s. ioseph sponsi s. mariae cyrilli. — O. leontii episcopi sorrentini. — Bedae-Flori codd. A. T. in Africa etc. leonis epi. — Notk. bassae lucillae fusciani.

Cod. Wissenb.

[1] XIIII KL. APR. In cessaria cappađ [2] theodori prƀi In africa lucelli bassi [3] fisciani pomeni ioseri apolloni [4] ammoni saturnini basiliȩ et alio [5] rum VII theodori ep̃i gatulini. depõ [6] sc̃i leonti ep̃i. Sorenti quinti quar [7] tillȩ. marci cum aliis VIIII florenti [8] et bonoetae.

2. S. thodori, C. theodoli, L. M. V. theodori; C. presbi. magni; S. lucellae, L. M. V. lucilli — 3. S. fesciani, L. frisciani; L. pomoeni; M. V. pomȩni; S. iusseri, L. ioseni — 5. C. VIIII; S. catulinae, C. gagi. gadulini, L. M. V. catullini — 6, 7. S. quinti. item quintili . quartile, C. L. M. V. quinti . quintili — 8. S. vonestae, C. vonocte, L. M. V. vonetae.

[XIII KALEND. APRIL.]

Cod. Bern.

XIII KL. APRELIS [in margine m. 2: Mettis translatio corporis sci clemen]
IN ANTIOCHIA.
Sc̃i ioseph.
IN SIRIA. PAuli.
et cyrille. Eugeni.
Serapionis.
Tigrini. Claudi.
Exsuperi [s supra lin. m. 2] . Uictorici [prius Uicturici.] .
Ualentini; et domni
UUlframni ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

XIII kł ã antioc̃ nt̃ ioseph in syria pauli cirilli eugeni serapionis | tigrini claudi exuperi victorici valentini domni et sc̃i cuthberti ep̃i.

Rich. In antiochia. ioseph. et in alio | loco. pauli. et cyrilli. eugenii. serapionis. claudii. | exuperii. uicturici. ualentini. domni.

Cod. Wissenb.

[1] XIII KL. APR. In antiocia sc̃i ioseph [2] In syria pauli cyrilli eugeni sera [3] pionis tigrini claudi exuperi vic [4] turici valenti In fontanella [5] monasterio dep̃ sc̃i uulframni ep̃i [6] et benigno aƀƀ te.

1. C. iosephi. lucae — 2. S. cerille. eugeniae — 3. S. tecrini, L. M. V. thigrini — 3, 4. S. victurice, C. victurini. victurici. valentini. doni, S. valentini. domni, L. M. V. victorici. valentini (L. valentiani) ; M. V, fontenella; L. M. V. om. mon. Adnotatio Fontanellensis in C. om.; S. 2 m. in margine superiore: In pago rotomagensi sci vulfrani senonicae civitatis epi; L. L. vuaframmi, M. V. uuframmi; L. M. V. abbatis — S. in margine 2 m. vigil. sci benedicti.

[XII KALEND. APRIL.]

f. 74c

Cod. Bern.

XII. KL. APRLS.
IN ALEXANDRIA.
Serapionis. Mona.
chi. Ioseppi.
Uolusiani. Philocali.
Cotini Honis.
Nomini. Luci.
Ammoni. Philocarpi.
Amatoris.
et sc̃i benedicti abƀ.

Cod. Eptern., etc.

XII k ap̃ in alãx serapionis monac̃ iosippi volusi filicali gothini | bionis nomini loci ammoni filocarpi amatoris et sci benedicti abb [litt. inclin. add. m. 1.] .

Rich. In alexandria. serapionis. io | sippi. uolusii. et policarpi. luci. ammonii. ama | toris. et in cassino. sci. benedicti abbatis.
Excerpta etc. G. 915. in castro cassino beneventanae civitatis depositio etc. — F. in Alexandria etc. philocali contini onis. — R3. in Afric. natal. s. fidelis.

Cod. Wissenb.

[1] XII KL. APR. In alexandria serapi [2] onis monachi ioseppi volutiani [3] phylocali chotini honis nomini [4] luci ammoni phylocarpi amatoris [bernharius eps obiit] [m. 3, saec. IX.] [5] [Capua castro casino transitus sci benedicti abb] [in litura manu 2, saeculi IX.]

2. S. manachi, C. L. Monachi C. em. monachi; S. ioseph. voluciani, C. iosephi. volotiani — 3. V. filocali, L. philocali; S. cotinionis, C. cotiani. honis, L. chotinilionis, M. chotini. honis, V. chotinionis; C. nom//, L. M. V. nonuni — 4. L. V. philocarpi; S. et in narbona. aquitaniae paulini. saturnini (ceteri om.) — 5. S. om. et eius loco inter lineas 2 m. natale sci benedicti; L. M. V. initio laterculi: Dep. s. benedicti abbatis.

[XI KALEND. APRIL.]

Cod. Bern.

XI KL. APREL.
IN NARBONA
CIVITATE. NATL.
Sc̃i pauli confessor̃
IN AFRICA
Saturnini. et alior̃
UIIII. IN SABASTIA [prius E, em. I]
decroni. Arionis [in margine: ipso die obiit adelold(us) leuita]

Cod. Eptern., etc.

XI k ap̃ in narbona civĩ secundi paulini in af̃f saturnini et aliorū | VIIII. in sebaste decroni arionis et aliorum XII.

Rich. In arbona [R1. narbona.] . aquitaniae. na | tale secundi. et pauli. Et in sebastia. arionis. in | affrica. saturnini. et alioru. VIIII. decroni. arion,s.
Excerpta etc. F. in sebasti arionis decrosi philocarpi luci. — R.3. Aquitania Narbona civit. depositio pauli episcopi. — Bedae cod. S1. in Africa natl. sci felicis.

Cod. Wissenb.

[1] XI KL. APR. In arbona civitate Nat̃ [2] sc̃i pauli cof̃ In africa saturnini et [3] aliorum VIIII. In sabastia decroni [4] orionis.

1. S. narbona aquitaniae, C. narbona, M . In narbona — 1, 2. S. natale secundi. paulini, L. s. pauli episcopi — 2. S. om. in africa — 2, 3. cum sociis eorum VIII — 3. S. et in sebaste atrionis. cum sociis suis XII, L. M. V. in sebastia decronis — 4. S. om.; L. M. V. arionis, C. orionis. ammonii.

[X KALEND. APRIL.]

Cod. Bern.

X KL. APRLS.
IN AFRICA. Fidelis.
ANTHIOCIA [Antiochia 2a m.] .
Theodoli presƀi
IN PROU. CARML.
Pauli. Cesarie
Iuliani.
IN CIUITATE CESR.
Agacius. Alexandr̃
Felicis. Phiomoli.
Dionisi. IT. dionisi [prius diunisi (bis).]

Cod. Eptern., etc.

X k ap̃ in af̃f fidelis antioc̃ theodori p̱rƀ in provincia carmillae | pauli cessariae iuliani in cessã agatini alaxandri fidelis | thimodoli dionisi it̃ dionisi et aliorū VIII.

Rich. In affrica. natale fidelis. an | tiocbia. theodori prbi. caesarea. iuliani. In cæsa | rea ciuitate. agatii. thimioli. et dionisii.
Excerpta etc. F. in Cesarea etc. pigmenii conf. — G. in Africa felicis abbatis. — O. Caesarea etc. et himoli. — Notk. in Africa fidelis et aliorum XX. — in Caesarea achatii etc.

Cod. Wissenb.

[1] X KL. APR. In afreca Nat̃ sc̃i fidelis [2] In anthiocia theodori prƀi In pro [3] um carmillȩ pauli cȩsariȩ iu [4] liani In civitate cȩsariȩ agatius [5] Alexandri Item fidelis thyomoli [6] dionisi Item dionisi.

1. C. fidelis. magni. — 2, 3 C. L. M. V. provincia. — 3 S. carmelli; L. caesareae. — 3, 4. C. iuliani. iuli. — 4. S. caesarea, C. caesaria, L. M. V. caesareae; C. agatii. L. agotonis, M. V. agatus. — 5. L. M. V. om. item; S. timoli, C. tyomili, L. M. V. thiomoli. — 6. C. addit: rustici.

[VIIII KALEND. APRIL.]

f. 74d

Cod. Bern.

UIIII. KL. APRL.
IN SIRIA. Seleuci.
IN AFRICA. Agapiti.
Molai. Romoli.
Phison. Alexandri.
Diophi.
ROME. Cyri mart̃y.
IN AFRICA. Rogati.
Catule. Uti. Uicturini.
Saturnini. IT. Saturnini.
Salitoris. Aprilis.
Ioseph. Coliondole
IN MAURITANIA.
Secundole. Ueruli.
Felicis. It. Saturnini.
Soreces. et alio℞ XUI.

Cod. Eptern., etc.

VIIII k ap in syria seleuci in af̃f agapi timolai romuli pisoni alaxandri diopi in af̃f | rogati catulae auti victurini saturnini It̃ saturnini salitoris | aprelis ioseph colioni dolae et in mauritã secunduli veruli felicis | it̃ saturnini socrecis et aliorum XIII abatae.

Rich. In syria. seleuci. Et in affrica | agapiti. romuli. rogati. uicturini. saturnini. | item saturnini Rome. cyrini [scriptum in litura. — R1. cirini.] martyris.
Excerpta etc. G. in Africa etc. saturnini abbae (Lab. Aug. alibi) secunduli etc. — R3. in Mauritania secundoli rutil. — Bedae cod. S1. in Frigia agapiti. in Mauritania secundi.

Cod. Wissenb.

[1] VIIII KL. APR. In Syria seleuci In afre [2] ca agapiti molai. romoli physon [3] duori alexandri diophy In afreca [4] rogati catu////lae uti victurini sa [5] turnini Item saturnini salitoris [6] aprilis ioseph coliondolȩ In mau [7] ritania secundoli veruli felicis [8] saturnini sorecis et aliorum XVI.

2. L. M. V. romuli, firosi, M. firon, V. fironduor. — 3. S. C. L. M. duorum; S. dioppi, L. diophi, V. cliofi. — 4. S. catulini, om. uti. — 5. S. solutoris, L. V. salutaris. M. salutoris. — 6. C. desinit in ioseph; S. coliondole. Et rome. via lavicana. natl. castuli. — 8. L. M. V. soretis; S. et aliorum X, L. M. V. XV. — S. addit: et hierosolimis crux portata. in campo salvatoris. et phrigia. agapii. cum sociis suis XV.

[VIII KALEND. APRIL.]

f. 75a

Cod. Bern.

UIII. KL. APRL.
HIERUSOLIMA.
Dñs ñr ihs̃ xp̃s
crucifixus est.
et est conceptio sc̃e
mariȩ et passio
sc̃i iacobi. Apostoł.
fratris dñi.
NICOMEDIA
natał dule. et alibi
Uicturini. Alexan
dri. Eufrate.
Castule. Nicostra [prius Nicustrati]
ti. Lucelle.
Et qua dringento
rum martyrū
Et sc̃e teclȩ. que
passa est pro casti
tate. et deposit̃
Iuuini. Burgun
dionis. et immo
latio isa ac.

Cod. Eptern., etc.

VIII k ap̃ hieros̃ dñs crucifixus est pas̃ iacobi iusti f̃f̃ dñi nicom̄ nt̃ dula e ancillae | et alibi victurini alaxandri euphrate castuli nicostrati lucellae | et x. mart̃ theodolae.

Rich. Annunciatio scae mariae ma | tris dni. Hierosolima dns nr IHC xpc crucifixus | est. Et passio iacobi apostoli fratris dni.
Excerpta etc. G. 915. Passio iacobi fratris iohannis et immolatio isaac. Romae cirini. — G. lucellae et nongentorum martyrum. — O. Beda, Ado, Notk. dulae ancillae militis quae pro castitate occisa est.

Cod. Wissenb.

[1] VIII KL. APR. Adnuntiatio sc̃ȩ mariae [2] p̱ angelum hierusolima dñs ihs̃ [3] xp̃s crucifixus ē In nicomedia Natł [4] dulȩ victurini Alexandri eufrathȩ [5] castulȩ nicostrati lucellȩ et CCCC mar̃ [6] sc̃ae theodole et dep̃ iuvini burguñ /// [7] ///

1, 2. S. initio: adnuntiatio etc. om., et ad calcem laterculi 2 m.: et adnuntiatio scae mariae. C. item initio om. et transfert post crucifixus est: item L. M. V. initio om. (vide infra). — 2. S. C. dominus noster. — 3. S. C. L. M. V. est. et passio sci iacobi apli. qui et frat. dni sicut in actibus apostolorum continetur (L. V. continentur). Et in galilea civitate nazareth adnuntiatio s. mariae de conceptione, quando ab angelo est salutata. — 4. S. dullae; L. M. V. victorinae; C. eufr///, L. eufraste. — 5. L. CCC mrm. — 6. V. theodorae; V. dep. in vinibungo, S. burgis, C. burgundionis, L. burgo, M. bungo; S. addit: et in baiocassino ad duos gemellis. depositio. magnovei. abb. et iohannis epi.

[VII KALEND. APRIL.]

f. 75b

Cod. Bern.

UII KL. APL.
ROME. INCIMIT.
Uia lauicana. natł
sc̃i castuli.
IN SIRMIA.
Munati. presbiter̃
Delingi donis cum
sirmium fugisset.
conprehensus est et [et missus e(st) add. m. 1; ed. missus]
missus ē IN fluuiū nono la
pide. INuentū est
corpus eius. et
maxime uxoris es̃
IN SABASTEA [E em. I.] CIU.
Petri ep̃i
IN TRACIA
Sarmate
et arminie
IN ARACLEA.
Marciani ep̃i
IN CELER.
Sc̃i cassiani. ep̃i
IN ANTIOCA.
Timothei. Diogenis.
Macharie. et maxi
me.
IN PENTAPOLI
Libiȩ. Theodori ep̃i
Hirini diaconi.
Serapionis. Am̄oni.
lectoris.
IN AFRICA. Uictor̃
Saturnini. Solu
toris et alior XII.

Cod. Eptern., etc.

VII k ap̃ rom̄ nt̃ castuli ĩn sirmi montani prƀ et maximae uxoris eius et aliorum XL in sebas̃ petri ep̃i | In tracia sarmatae arminiae in arade marciani in caeler̃ | cassiani ep̃i antioc̃ timothei diogenis machariae et maximae In | pentapoli libiae theodori ep̃i hereni diac̃ serapionis ammomi lect̃ | In af̃f̃ victoris saturnini soluturis et aliorū XII.

Rich. Rome castoli [2 m. em. castuli.] . et in syrmio. | montani prbi. In sebasti ciuitate. petri epi. In | antiochia. timothei. diogenis. alibi theodori epi.
Excerpta etc. F. Rome castuli et achatii. — R3. Romae via Lavicana. sancti castoli et natal. sancti xisti episcopi. — Ado, Notk. hirenaei diac. serapionis ammonii lectorum.

Cod. Wissenb.

[1] VII KL. APR. Rom̄ In cimitirio eiusdȩ [2] via lavigana Nat̃ sc̃i castuli In syrmia [3] munati prƀi et maximȩ uxor̃ eius In sa [4] bastia civitate petri ep̃i In tracia [5] sarmataeme In aracleo martiniani [6] ep̃i. In celer Nat̃ sc̃i cassiani ep̃i In an [7] thiocia thimothei diogenis madi [8] ariae et maximi theudori ep̃i hiri [9] ni diac̃ sirapionis amon lectore [10] In afreca victoriis saturnini so [11] lutoris et aliorum XII.

L. M. V. om. eiusdem. — 2. S. C. L. M. V. lavicana; C. castulae, syrmiae. — 3. C. om. et. — 3, 4. S. sabastina, L. M. V. sebastia. — 4. C. petri episcopi. paulini. — 5. S. L. M. V. sarmateniae, C. sarmatiniae; C. heraclea, L. M. V. eraclea; C. martiani. — 6. C. V. celer.; S. casiani. — 7. L. diugenis. — 8. S. C. L. M. V. maximae; S. L. M V. theodori, C. thedori. — 8, 9. L. M. hirmi, V. hyrmi. — 9. L. M. syrapionis, V. serapionis; S. C. ammoni lectoris L. ammoni lectorum, M. V. lect. — 10. S. C. L. M. V. victoris. — 11. C. XIIII.

[VI KALEND. APRIL.]

f. 75c

Cod. Bern.

UI KL. APRL.
HIERUSOLIMIS.
Resurrectio dñi nr̃i
ihū xp̃i
IN AFRICA. Romoli.
Aguti. Pinnari
Mauroli. Successȩ
Missȩ. Matutine.
Donate. Successi.
Alexandri. Solutoris.
Saturnini.

Cod. Eptern., etc.

VI k ap̃ resurr̃ dñi ñi ihū hieros̃ in af̃f̃ romuli acuti pinnari mauroli | successae misiae matutinae doti successi alaxandri solutoris saturnini.

Rich. Hierosolima resurrectio dni | nri iHu xpi. et in affrica. mauroli. acuti. romu | li. successi. missiae. donati. alexandri. solutoris.
Excerpta etc. Notk. in Africa etc. saturnini martiani.

Cod. Wissenb.

[1] VI KL. APR. Hierusolima resur [2] rectio dñi nr̃i ihū xp̃i In africa [3] romoli acuti maroli pinnari suc [4] cessi missiȩ matutinȩ. donati sa [5] turnini.

1. S. hierosolimis, L. M. V. in hierosolymis. — 3. C. L. M. V. romuli; S. malori, C. marobi; C. piun///, L. M. V. pennari. — 3, 4. S. L. M. V. successae. — 4. C. misiae. — 5. S. addit: Et in baio cassino colonica vico. depositio honorinae virginis.

[V KALEND. APRIL.]

Cod. Bern.

U KL. APRL.
IN CESAREA.
Rogati. Alexandri.
Dorothei. Audacte
IN TARSO CILICIE.
Castori.
CAUILONNO
Depos̃. domni gun
tramni regis bene
pausati. et depos̃
Sc̃i dagoleiphi abbat̃

Cod. Eptern., etc.

V k ap̃ cessar̃ civĩ rogati alaxandri dorothei audate in tarso ciliciae | castori It̃ cessar̃ mariae et in af̃f̃ aliorū XIII.

Rich. In affrica. rogatae. successi. et | dorothei. et in caesarea. mariae. In tharso ciliciae | castorii. Gauillono. guntrammi regis, alibi audacti.
Excerpta etc. F. in Africa rogatae et in Caesarea mariae rogati et dorothei. — R3. Nicod. rogati. — Bedae cod. S1. Ciliciae natl. sci castoris. — Rhab. in Africa rogati successi — et in Africa aliorum sedecim.

Cod. Wissenb.

[1] V KL. APR. In cȩsaria rogati alex [2] andri dorothei audactȩ In tarso [3] ciliciȩ castori cavillono dep̃ gunthe [4] ramni regis.

1. S. cesarea. rogate. — 2. S. derothei; C. audactae. modesti. — 2, 3. S. om. ab in tarso usque ad cavillono. — 3. C. castorii. menelampi; C. L. M. V. cavillonno. — 3, 4. S. guntramni, C. gundthramni, L. M. V. guntheranni.

[IIII KALEND. APRIL.]

f. 75d

Cod. Bern.

IIII. KL. APRLS
NICOMEDIA.
pastoris. Uicturini.
Saturnini. Dole
Iuliani. et aliorū. IIII.
IN ANTHIOCIA.
Theodori presbiteri.
Pentalis. et iuliani.
Et alibi sc̃i [ed. sanctae] acacie.

Cod. Eptern., etc.

IIII k. ap̃ nicom̄ pastoris victorini saturnini dolae iulianȩ et aliorum IIII | antioc̃ teodori prƀ poentalis et iuliani alibi achaiae.

Rich. Nicomedia. pastoris. uicturini. | saturnini. dolae. iulianae. et aliorum. IIII [R2. VII.] . | antiochia. theodori prbi. pentalis. et iuliani.
Excerpta etc. G. Alibi Achaicae. — G. 914. dule poentalis achaici. — R3. in Nicomed. natal sanctorum fidoli presbyteri pastoris euseb. — O. pastoris victoris etc. et aliorum IX. — Bedae-Flori cod. A. Nicomedia pastoris victoris etc.

Cod. Wissenb.

[1] IIII KL. APR. In nicomedia pastoris [2] victurini saturnini iulianȩ et ali [3] orum IIII In antiocia the dori prƀi [4] poentalis iuliani achatiȩ [babo m. obiit] [uncis inclusa m. 2.]

2. C. L. M. V. victorini. — 3. S. III, C. III martyrum; S. C. L. M. V. theodori. — 4. S. pentalis, V. pȩntalis; S. agacie, C. achaci, L. acacia, M. achaciae, V. achaine (Babonis obitum ceteri om.).

[III KALEND. APRIL.]

Cod. Bern.

III KL. APRL.
IN TESALONICA.
ciuitate. Domnini.
philopholi. Acaci.
Palatini. et alibi.
Uictoris. Marcellini.
Satulli. Crusis.
Agatoniȩ. Aquiline
uirginis. Fylipoli.
Saturnini. eulalie uirgin(is) [litterae inclinatae m. 2.]
AURELIANIS CIU.
depos̃ pastoris.

Cod. Eptern., etc.

III k ap̃ tessalõ civĩ domnini philopoli achaici palatini agadoniae | aquilinae virg̃ saturnini eulaliae virg̃ philipuli auriliã | pastoris.

Rich. Thesalonica ciuitate. domnini | philopoli. acaci. et palatini. Alibi uictoris. mar | cellini. eulaliae uirg. Aurelianis. depos. pastoris.
Excerpta etc. G. Philippopoli achaci etc. — Bedae cod. S1. domnini philippi.

Cod. Wissenb.

[1] III KL. APR. In the salonica. civitate [2] domnini phylopholi acaci palati [3] ni. et alibi victoris marcellini satulli. [4] crusis agathomȩ Aquilinȩ virg̃ sa [5] turnini eulaliȩ virg̃ filippoli Auri [6] liani civitate depos̃ pastoris.

1. S. thesolonica. — 2. V. donnini; S. philoppoli, C. philippoli, L. philopholi, V. philofoli. — 4. S. C. aquilae, M. aquilini virg. — 5. S. philippi, L. philippoli, M. phylippoli, V. phyloppoli, C. philippoli. dativi. — 5, 6. L. M. V. aurelianis; S. pastoris et silvanectis. depositio reguli epi; C. post philippoli periit integer versus exsecta membrana; superest: pastoris.

[PRID. KALEND. APRIL.]

Cod. Bern.

PRID. KL. AP.
IN AFRICA. Anesi.
Felicis. Diodoli.
Porti. Abde. Corni
lie. ualeriae.

Cod. Eptern., etc.

Pridie k ap̃ in af̃f̃ anesi felicis diodoli protidae corniliae valeriæ.

Rich. Affrica. anesi. felicis. diodoli. | porti. abde. corniliae [R1. corneliae.] . ualeriae.
Excerpta etc. O. felicis diolis. — Rhab. natale VII virginum quorum nomina. deus scit.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. KL. APR. In afreca nat̃ sc̃orum [2] anesi felicis diodoli porti abde [3] corniliȩ et valeriȩ In fontanella [4] monas̃ transmutatio corpora sc̃o [5] rum sc̃i uuandoni aƀƀ et sc̃i ansberti [6] et uulframni epis̃.

1. C. periit nota diei. — C. om. nat. scorum. — 2. C. om. diodoli; C. protidae. — 3. S. C. L. corneliae; S. et valerianae; S. C. cetera om. — L. M. V. initio laterculi: Trasmutatio corporis sanctorum vuandone abbate et ansberti (V. ansberto, L. asberto) episcopi (V. L. episcopo) et vualframno (L. vualframmo) episcopo.

APRILIS

[KALEND. APRIL.]

f. 76a

Cod. Bern.

LAETANIAS
INDICENDAS
MENSIS APRL.
HABET DIES XXX
KL. APRELIS [In margine: adalaldus prbr. obiit]
IN ARMINIAMI
Nore Natł partini.
quintiani. Uictoris.
Secundi.
IN ERACLEA.
civitate. It. Uictor̃
Chioniȩ. Agapȩ.
Et herenȩ
TESALONICA.
Ingenianȩ. Saturnini.
It. Parteni. Diunisi.
Panteri. Alexandr̃.
IN AEGYPTO.
Uictoris. et step̱hani.

Cod. Eptern., etc.

Aprelius dies XXX. Kl ap̃ In armē minor̃ parteni quintiani victoris secundi | in ces̃ mariae in cracla civĩ It. victoris chioniae agapis | herenei tessał ingeniani saturnini partemi dionisi pantheri | alaxandri in aegip̃ victoris stephanae.

Rich. In armenia. partini. quintia | ni. et uictoris. Et in thesalonica. acapis. cioniae. | et hereni. secundi. ingenianae. saturnini. Et eraclia. | uictoris. agapæ. et herenei. in aegypto. stephani.
Excerpta etc. G. 915. chioniae. — F. in Thessalonica etc. herenei victoris ingenuae.

Cod. Wissenb.

[1] LETANIAS INDICEND. MENSIS APRI [2] LIS HABET DIES XXX LUN. XXVIIII. [3] KL. APRILIS In arminia Nat̃ sc̃orum [4] partini quintiani victoris se [5] cundi In heraclea civitate Item vic [6] toris chioniȩ agape et herenei In [7] thesalonica Nat̃ sc̃orum Ingenianae [8] saturnini parteni dionisi panteri [9] alexandri In egypto pas̃ sc̃orum vic [10] toris et stephani.

4. C. fortuni. quintiani; L. M. V. pastini; L. M. V. quintiniani. — 5. C. aeraclea, S. L. eraclea; L. M. V. om. item. — 6. S. nicomedia agape, M. V. agapae; C. om. et, deinde haerenei, M. et herenae. — 7. C. ingenuae. — 8. C. partini, L. M. V. partheni; S. dionisi. panteni, L. dionysi; L. M. V. pantheri. — 9. L. om. passio. — 10. S. addit: et in cesariae mariae; C. addit: iganon monasterio depositio beati uvalarici confessoris.

[IIII NONAS APRIL.]

f. 76b

Cod. Bern.

IIII NON. APL.
IN AFRICA
Amphiani. Uictor̃
et aliorum X.
et alibi. Marcellini.
Satulli [prius Satuli] Saturnini.
Quiriaci. reginȩ
proculȩ. et aliorum IIII.
IN [IN add. m. 2.] THESALONICA
Macedonia
Theodoli. Agathopi.
Mastissi. Publi.
Ualeri. cū aliis.
trib; Orbani.
Iuliani. It. Proculi [prius Pauli] .
Gagi. Agapitis
Diunisi. Cyriaci.
Zonisi. et alibi.
Gortoniani.
LUGDUNO GAL.
Depos̃. Niceti ep̃i [In margine: obiit odulfus clericus p(re)camini ut memoria(m) habeatis.] .

Cod. Eptern., etc.

IIII N. ā in af̃f̃ amfiani victoris et aliorū X. et alibi marcellini satuli saturnini ciriacæ | et aliorū IIII. tessał maciđ theodoli agathopidiae mastesi | puplii valeri et aliorū III. orbani iuliani proculi gagi agapetis | dionisi cyriaci zonisi alibi gortoniani lugduno gał depos̃ nici | aepis̃ depos̃ austasi aƀƀ.

Rich. In affrica. amphiani. uictoris. | proculi. thesalonica. theodoli. agatopi. publii. | orbani. Lugduno galliae. depositio. niceti. epi.
Excerpta etc. R3. Luxovio mon. depositio beatissimo eutasio abb. — O. in Africa natalis ss. amminiani et aliorum XIV. — Bedae-Flori cod. B. quiriaci cum aliis sex.

Cod. Wissenb.

[1] IIII NON. APR. In afreca Nat̃ sc̃orum [2] amphiani victoris et aliorum XIIII et ali [3] bi marcellini satulli saturnini quiri [4] aci reginȩ proculȩ et aliorum IIII In [5] thesalonica machedoniȩ theodoli [6] agathophi mastisi publi valeri [7] cum aliis tribus urbani iuliani [8] proculi gagi agapitis dionisi ciriaci [9] zonisi et alibi gordiani lugduno gałł [10] depossĩ niceci ep̃i et confes̃.

2. S. appiani, M. amphyani; C. IIII. — 3. C. marcelli. satulli. marcellini. saturnini, S. marcellini. saturi. saturnini. — 4. C. proculi; C. XIIII, L. III. — 5. S. macedonia, C. L. V. macedoniae; L. theudoli. — 6. S. agatopi, C. agathophi, L. M. V. agathopi; S. mastisipoli. valeri; C. martis. publii; M. V. valeti. — 8. C. agapiti, om. ciriaci; M. gaii. agapiti. — 9. S. zosimi et alibi gorgoniani; C. om. zonisi, deinde: et aliorum gordonioni. magni. iulii. donati. — 10. C. L. M. V. dep. s. (L. M. V. om. s.) niceti; S. L. M. V. om. et confes; C. addit: luxovio monasterio depositio eustasii abbatis; S. luxodio monte depositio austasi abb.

[III NONAS APRIL.]

f. 76c

Cod. Bern.

III NON. APL.
IN SYCIANA.
Thome. Euagri.
Benigne. Christi.
Aresti
Rufi. Patricii.
APUD TAURUM
MOENIU. IN [in supra lineam addidit m. 2.] Sicilie
Sc̃i prancati.
Syxti martyr̃
IN MISIA. Agate
Mereti [prius meriti]
IN CESSAREA
palestine.
Theudosie uirgiñ
NICOMEDIA.
Donati. Sc̃i ãphiani.
Agape. Chioniȩ [i supra lin. m. 2.]
IN CIUITATE
Thomis. It. Euagri.
Benigni.

Cod. Eptern., etc.

III N. ap̃. in sicilia Nt̃ evagri benigni chresti evagaristi aresti sinnidiae rufi patrici | in tauromenio sicił prancati in misia agathemeri in cessar̃ | palestinae theodosiae virg̃ nicom̄ donati amphiani theumis | evagri in civĩ tomis benignae.

Rich. In thomis. euagrii. et benignæ. | in mysia. agathæ. merii rufi. In caesarea pa | lestinae. theudisiae uirginis. Nicomedia. donati.
Excerpta etc. G. 915. in Misia nicetae. — O. in Sicilia etc. et sisinnii. — R3. teclae virg. — Bedae cod. S1. in Scittia natl. scorum thomae etc.

Cod Wissenb.

[1] III NON. APRI. In sicia Nat̃ sc̃orum [2] thomȩ evagri benigni chiristi aresti [3] sinnidiȩ rufi patrici Ap̱ud tauro moe [4] nium In sicilia nat̃ sc̃i prancati In misia [5] agathȩ meriti de antiquis In cessa [6] ria palisti Nat̃ sc̃ae theodosiȩ virg̃ [7] In nicomedia donati et pas̃ sc̃i amphi [8] ani In civitate heumisit̃ evagri [9] et benigni.

1. S. In hispania, C. In sicilia, L. M. V. In nicea. — 2. C. benignae, S. C. christi; C. aristi. — 3. S. sindiae, C. patricii. zosimi. — 4. S. om. sci prancati, L. passerati, V. pacrati; S. missia, C. moesia, L. mirca, M. miria, V. mirea. — 5. S. mereti, C. agathaemeriti, M. V. meritidae — 5, 6. S. L. M. V. cesarea palestine (V. palestini), C. caesaria palaestinae. — 6. S. sci theodosi virginis. — 7, 8. S. ampiani, L. amphiuni. — 8. S. eumisitae, C. cumis item, L. heumisiter. M. V. heumisit.; S. evacri. — 9. C. om. et.

[PRID. NONAS APRIL.]

Cod. Bern.

PRID. NON. AP.
THESALONICA.
Theodoli. Agathopi.
diaconi. et alibi
Pauli. Matutini.
Orbani. Saturnini.
Quintiliani. Publii
Uictoris. Successi.
Iuliani. et alibi. II.
Palatini.
MEDIOLANO.
Depos̃ Sc̃i ambrosi ep̃i

Cod. Eptern., etc.

Pridie N. ã tessalõ theodoli agathoni diac̃ et alibi pauli matutini et aliorum X | orbani saturnini quintiliani pupli victoris successiae | iulianae palatini et aliorū duo.

Rich. Thesalonica. theodoli. agatho | pili. diac. et alibi pauli. orbani. saturnini. | publii. matutini. uictoris. Mediolanio. sci am | brosii. episcopi.
Excerpta etc. F. in Alexandria didimi amphiani tracti presbyteri — Bedae cod. S1. theonis teodoli agathonici diac.

Cod Wissenb.

[1] PRID. NON. APRI. In thesalonica Nat̃ [2] sc̃orum agathoni diaconi theodo [3] li et alibi pauli matutini orbani [4] saturnini quintiliani publi victo [5] ris successi iuliani et alii duo pala [6] tini.

2. C. L. M. V. agathonis — 3. S. C. V. urbani; C. addit: mediolano deps beati ambrosii epi et cf. — 4. S. quintini — 4, 5. C. ingenui. victoris — 5, 6. S. et alibi duo palestini, C. et aliorum duorum palatini iulii.

[NONAS APRIL.]

f. 76d

Cod. Bern.

NONAS APRL.
NICOMEDIA.
Claudiani.
IN AEGYPTO.
Marciane [prius marciani] . Nicanoris.
Apolloni.
IN ALEXANDR.
Didimi prƀi. et alibi.
Quinti. Pancrati.
Successi.
IN SICILIA NATL.
Sc̃i honori.
THESALONICA.
Natale. sc̃arū uirg̃
chioniae [e add. m. 2] herae.
et agape.
IN CESAREA.
Liciẽ natł sc̃i an
fiani.
IN CILICIA.
Taraci. Antronici.
probi ///// [in margine: Erundem Kalendarum die obiit ubald(us) prb. ac primic(erius) iuxta more(m) urae clementiae illius memores e(ss)e dignemini.]

Cod. Eptern., etc.

Nonas ap̃ in nicom̄ claudiani plauti irenis in aegyp̃ marciani nicanoris appolloni | In alãx didimi prƀ et alibi quinti pancrati successi in sicilia | nt̃ sc̃i honori tessalõ nat̃ sc̃orum virgiñ chioniae herenae | agamae In cess̃ luciae sc̃i amfiani in cilicia taraci andronici | prƀ

Rich. Nicomedia. claudiani. et | plauii. In aegypto. mariani. In alexandria. di | dimi prbi. Sicilia. honorii. Caesarea. nat. sci amfiani.
Excerpta etc. G. 915. amphiani — O. in Sicilia Traciae nat. ss. honori et theoduli.

Cod Wissenb.

[1] NON. APR. In nicomedia Nat̃ sc̃i [claudiani [2] In ȩgypto nat̃ sc̃orum marcianȩ [3] Nicanoris apolloni In alexandria [4] Nat̃ sc̃orum didimi prƀi et alibi quinti [5] pancrati successi in sicilia sc̃i honori [6] In thesalonica Nat̃ sc̃arum virg̃ chio [7] niȩ. herenȩ et agapȩ In cȩsaria liciȩ [8] Nat̃ sc̃i anfiani In cilicia Nat̃ sc̃orum [9] taraci andronici probi.

2. S. marciani — 3. L. M. nichanoris; M. apollonis, V. apollonus, L. apollonii. alexandriae, M. V. alexandri — 4. L. V. om. nat. sanctorum; S. quintini — 5. M. pacrati; S. C. natl. sci honori, C. addit: magni — 6, 7. S. L. sanctorum; S. cioniae, M. chyoniae, V. chroniae — 7. S. om. et; V. agapē, C. agapae virg.; S. cessarea cicileae, L. M. V. caesarea (L. V. cesarea) liciae — 8. S. aligi natl. scor. anfiniani, C. anphiani, M. anfiani, L. V. amphiani; S. V. in sicilia, L. M. et in cilicia — 9. S. androni. et alibi. arulfi confes.; C. probi Et alibi arulfi episcopi et confessoris.

[VIII IDUS APRIL.]

f. 77a - f. 77b

Cod. Bern.

UIII. ID. APL.
NICOMEDIA.
Firmi. Berenei ep̃i
Hymnari. Solutoris.
Quiriaci. Moysi.
Romani. Successi.
Quartille. Romane.
Quiriace.
Syrmia. donati [prius donate]
Sixti. Uictoris.
Gagi. Rufine.
Moderate. Romane.
Secundi. et aliis VII.
Florentini [prius florenti] Germiniani
IN AFRICA
Epyfani /// [ae abrasum] . episcopi.
It. Donati. Sixti.
Rufini. Modesti.
et aliorum. XII [prius X]
IN MACEDONIA
Timothei. diogenis.
IN ALEXANDRIA.
Clusi presƀi
Pentapoli. Timothei.
Tiriae. Machariae
Martiae. Maximȩ
Libiae. Superioris.
Theudori ep̃i
Herenei diaconi.
Serafionis. Am̄oni.
Lectoris. Sūmistȩ.
Apricii. Uictoris.
et alibi. natł sc̃ȩ
marinae [n supra lin. m. 2] et eguliani.

Cod. Eptern., etc.

UIII idus ap̃ nicom̄ sirmi herenei ep̃i imari solutoris kyriaci | morsi romani successi quartillae romanae cyriacae sirmi | donati syxti victori gagi rosinae moderatae It̃ romanae secundi | et alio℞ VII. Florentini geminiani in af̃f̃ epifani ep̃i donati syxti | rufini modesti et aliorū X In maceđ timothei dioginis in alãx | clusi prƀ pintapoli timothei tyriae machariae margae libiȩ | superior̃ theodori ep̃i hirenei diac̃ serapionis ammonis lect̃. | iuni mistae aprici victoris et alibi sc̃ae marinae et teguliani

Rich. Syrmia. herenei [R1. herei.] epi. In ni | comedia. firmi. solutoris [R2. salvatoris.] . quiriaci. moysi. Affri | ca. epifanii [R1, epifanii episcopi.] . In macedonia timothei.
Excerpta etc. E1. G. 915. Sirmio — R3. in Macedonia timothei diogenis marini dori.

Cod. Wissenb.

[1] UIII ID. APRIL. In nicomedia firmi [2] herenei ep̃i himnari solutoris quiri [3] aci. moysi romani successi quar [4] tillȩ. romanȩ donatȩ xisti victoris [5] quiriaci gagi et in syrmia rofinȩ [6] moderatȩ romanȩ secundi cum [7] aliis VII florentini geminiani In [8] afreca Nat̃ sc̃orum epefani ep̃i do [9] nati xysti rufini modesti et aliorū [10] XI In machedonia thimothei dioge [11] nis In alexandria Nat̃ clusi prƀi pin [12] taboli thimothei machariȩ [13] tiriȩ marthȩ maximȩ libiȩ superi [14] oris Nat̃ sc̃orum theodori ep̃i hereni [15] diaconi serafionis lectõ suministȩ [16] paricii victoris et alibi Natł sc̃ȩ marinȩ [17] et teguliani

2. S. bereni, C. henei, L. hermei; S. hymnaris — 3. S. mossi; C. om. a successi ad romanae — 4. S. romani, C. syxti, M. xysti, V. sixti — 5. C. om. quiriaci; L. M. V. quiriacae; S. rofini, M. V. rufinae — 6. S. moderati. romani; L. V. secundae, M. secundi — 7. C. geminiani. saturi — 8. S. ebefani, C. L. V. epiphani, M. epephaniae epi — 9. L. xisti, V. sixti; S. modeste et alionsi — 10. L. M. V. XL, C. undecim — 10, 11. S. dioni, M. dyogenis — 11. S. caelosi — 11, 12. S. pentapuli, C. L. M. V. pentapoli — 13. S. L. M. tyriae, C. om.; S. L. M. V. marciae, C. martiae - 13, 14. L. superiori, V. superiores — 14. S. om. scorum; C. natalis superiae. theodori; S. C. herenei — 15. S. C. L. M. V. serapionis (L. M. serafionis). ammoni. lectoris (S. lectus). summistae — 16. S. C. aprici, L. M. V. apricis; S. marini — 17. L. M. tegulianae, V. thegulianae; C. addit: urbani.

[VII IDUS APRIL.]

Cod. Bern.

VII ID. APL.
ANTHIOCIA.
Syriȩ. Timothei.
Diogenis. Machariȩ
Maximae. et alibi
Eleusi prƀi. Libiȩ
Superioris. copricȩ.
Uictoris. in [in adscripsit m. 2.]
ALEXANDRIA
Natł. sc̃ȩ pelusi pƀi

Cod. Eptern., etc.

VII idus ã antioc̃ siriae timothei diogenis machariae maximae et alibi | eleusi prƀ liƀ superiõ capricae victoris alãx nt̃ peleusi prƀ | et in nicõ cyriacis cum alĩs X.

Rich. Alexandria. pelusii prbi. | Et in nicomedia. cyriaci. cum aliis. X. Antiochia | syriae. thimothei. diogenis [R1. diogenisii.] . machariae maximae.
Excerpta etc. F. Antiochia Syriae etc. hiesippi diogenis etc. victoris rufini — R3. in Alexand. pelosi — O. coprici et victoris.

Cod. Wissenb.

[1] VII ID. APR. In anthiocia syriȩ Nat̃ sc̃o [2] rum timothei diogenis machariȩ [3] maximȩ et alibi eleusi prƀi Libiȩ supe [4] rioris copricȩ victoris In alexandria [5] Nat̃ sc̃i pelusi prƀi

2. L. V. macarii — 3. L. V. maximi; S. eleosi, C. leusi; S. libriae, C. libia superiore, L. M. V. libiae — 4. S. coprici — 5. L. V. pilusi.

[VI IDUS APRIL.]

f. 77c

Cod. Bern.

UI. ID. APREL.
IN AFRICA.
Timori. Machari.
Conexi. et alibi.
Maximȩ. Concesse.
Solutoris. Successi,
Pinnari. It. Am̄oni [in margine: Et solutio carnis ergastuli Leodrici fr(atr)is noviter conversi pro eiusde(m) facinoribus obnixe d(eu)m postulare p(re)camur.] .

Cod. Eptern., etc.

VI idus ã in af̃f̃ timori ianuari machari conexi maximae concessȩ et alibi concessi solutoris | successi pinnari It̃ ammoni.

Rich. In affrica. ianuarii. macha | rii. et in cartagine. concessi. timoris. cornexi. Et ali | bi. maximi. solutoris. successi. ammonii.
Excerpta etc. F. in Africa etc. moysi romani — O. conexi et alior. V milia mar. — Bedae cod. S1. thimori micharii.

Cod. Wissenb.

[1] VI ID. APR. In afreca Nat̃ sc̃orum [2] thimori machari coneci maximȩ [3] et alibi concessi solutoris pmari et suc [4] cessi. [An. DCCXCVIIII VI id. ap. luñ XXVIII. F. II ordo sol //////////////////////////////////] [uncis inclusa m. 2; extremae litterae abrasae legi nequeunt.]

2. S. thimothei; C. moechari, M. V. mechari, L. mecari; S. C. L. M. V. conexi; C. L. V. maximi — 3. C. salutoris; S. penari, C puinari, L. M. V. pinnari — 3, 4. S. ammoni. et successi; C. ammonii. successi. donatae; L. M. V. item successi — 4. Uncis inclusa unus W.

[V IDUS APRIL.]

Cod. Bern.

V ID APRAEL.
IN SIRMIA
NATAL. UII [VII add. m. 2] uirginum
quo℞ nomina ds̃ nouit
et alibi. Demetri
diacoñ. Heracli.
Concessi. Mari.
Syrmium. Furtu
nati. Donati.
et. UII. uirginum
canonicarum
RAUENNA.
Dedicatio oraturii
Sc̃i poliucti

Cod. Eptern., etc.

V idus ã in sirmi V. virginum et alibi demetri diac̃ hilari concessi mari firmionis | furtunati et VII. virginū canonicorum ravenna sc̃i poliucti.

Rich. In syrmia. dimetri. diac. hela | ri. concessi. furtunati. et uirginum septem. | marii. donati. Et translatio corpor. S. Marci Euangelistae, et S. Senesii martyris in Augiam anno Dni 830.
Excerpta etc. Tr. successi (pro concessi) — O. in Syria etc. aliae II et demetri diac. in Syrmio nat. VII virg. quae in uno coronatae sunt.

Cod. Wissenb.

[1] V ID. APR. In sirmia Nat̃ quinq; uirginū [2] quarum nomina ds̃ nouit et alibi dimi [3] tri diac̃ hilari concessi mari syrmi [4] omū furtunati donati et nat̃ UII [5] uirginum canonicarum In rauen [6] na dedicatio oraturii sc̃i policti

2. S. L. M. quorum; L. scit — 2, 3. S. dimetri, C. L. M. V. demetri — 3, 4. S. C. syrmium, L. M. V. syrmionium — 4. L. M. V. fortunati, C. donati et aliorum VI; S. nat. scor. septem — 5. S. cannonirum, M. canicr., L. V. om. canonicarum — 6. L. M. V. oratorii.

[IIII IDUS APRIL.]

f. 77d

Cod. Bern.

IIII. ID. APRAEL.
ALEXANDRIA.
Appolloni presƀi
Granii. Helari.
Donati. Concessi
Saturnini
IN TRACIA
Gagiani
IN AFRICA
martyres. XUII
quorum nomina.
ds̃ scit. et alibi
pennadi. Successi.
Marcellȩ
ANTHIOCIA
Sc̃i theodori prƀi.

Cod. Eptern., etc.

IIII idus ã alāx appolloni prƀ grani hilari donatae concessae | saturnini in tracia gaiani in af̃f̃ XVII martyr̃ et alibi pinnadi | successae marcellae antioc̃ theodori prƀ in dacia gaviani diac̃

Rich. Alexandria. apollonii prbi. | Et in datia. ripensi [R2. tacia repensi.] . gaiani diac. helari. Antiochia. | sci theodori. prbi. Lugduno. depositio. sci syagrii.
Excerpta etc. F. in Dacia Ripensi Antiochia etc. — O. in Africa mar. XXVII. in Antiochia salonis et maximi et al. CCXL — Bedae cod. S1. in Africa martyrum XL.

Cod. Wissenb.

[1] IIII ID. APR. In alexandria apolloni [2] prƀi grani helari donati con [3] cessi cum ceteris sc̃is et domnini ep̃i

1. S. apollini, C. apollonis — 2. C. gaiani. hilarii — 2, 3. S. C. concessi. saturnini (C. addit: saturi). In tratia (C. tracia). natl. gagani (C. gaiani). in africa. martyri (C. martyrum) XVII. quorum nomina ds scit. et alibi pinnati. successi. marcelle (C. marcelli). In antiochia. natl. sci (C. om.) teodori prbi — L. M. V. concessi. saturnini. gaiani (M. nat. gaiani). In africa etc. quemadmodum in C.; desinit s. theodori prbi.

[III IDUS APRIL.]

f. 78a

Cod. Bern.

III ID. APRAEL.
IN MAURITAN.
Natale salonis.
Maximi. Hilari.
Concessi. cū cete
ris sc̃is. et domnini
ep̃i. SALONA.
Dalmacie.
Dominionis ep̃i.
et miliar̃ UIII
Dalmati.
IN AFRICA.
Furtunati. Donati
et aliorum CCXL.
NICOMEDIA
Eustorgi presƀi
Nestori. Filoni.
Ceremoniae [prius ceremuniae.]
LUGDUNO GALL.
Depos̃ Siagri. et pa
tricii.
ROME Leonis.
papȩ∵.

Cod. Eptern., etc.

III idus ā In mauritā salanis maximi hilari concessi cum alis sc̃is | et domnini ep̃i salona dalmat̃ dominionis ep̃i et milit̃ trium | dalmati In af̃f̃ fortunatae donatae et alior̃ CCXL nicom̄ eostorgi | prƀ nestoris filonti ceremoniae lugduno gałł siagri patrici

Rich. [R2. Romae leonis papae.] In mauritania. helarii. maxi | mi. Salona. dalmatiae. domionis epi. Affrica | furtunati. donati. Alibi eustorgii. nestoris.
Excerpta etc. F. siagri conf. cum aliis CCX — O. domionis ep. et miliario octavo donati et al. CCXLII — Bedae-Flori codd. B. S1. domnionis epi et militum VIII — cod. V. donati et aliorum CCXLI.

Cod. Wissenb.

[1] III ID. APR. In salona dalmaciȩ do [2] mionis ep̃i VIII et milia VIII In afreca furtu [3] nati donati et aliorum CCXL In nico [4] media Nat̃ sc̃orum eustorgi filoni [5] ceremoniȩ lugduno gałł dep̃ syagri [6] et patricii

1, 2. S. C. L. M. V, In mauritania (S. maritania) natl salonis (C. saloni, L. M. V. s. sylonis). maximi (S. maxime). helari. concessi. cum ceteris scis et domnini episcopi. In salona (V. salo.) dalmatiae domionis (C. domioni) episcopi. et militum (S. milites, M. milia) septe (C. VIII, L. VII) et dalmati (C. dalmatae). In africa fortunati etc. — 3. S. CXL — 4. S. L. eostorgi, C. eustoi, S. C. L. M. V. presbyteri; S. nitoris, C. L. M. V. nestoris; L. filonis — 5. L. V. ceremonii; L. V. siagri — 6. S. om. et — S. in margine 2 m.: sci leonis pp. (item in Corb. breviore).

[PRID. IDUS APRIL.]

f. 78b

Cod. Bern.

PRIDI ID. APL.
IN ASIA. P(er)GAMO.
Natał. carpi ep̃i
Pauli. Isaac.
Agatonis.
Rome. IN CIMIT.
Calepodi.
UIA AURELIA
Tertio miliario.
Depos̃ Iuli ep̃i
et alibi Agapi.
Ualeri. Publii.
Bassi. Iuliani.
Felicis. Pauli.
Mauri. Hertule.
Ueregundiȩ
et aliorum XL. duo.
Quarti. Saturnini.
Secundi. Decimi.
Darii. Ianuarii.
Secundi. Quinti.
Dextrii. Uictori.
Donati. Uarici.
Uenusti. Ticiani.
It. Uictori. Sirillȩ
Luci. Urbanȩ
It. Urbanȩ. Marci
Iusti. Cittini.
Paterni. Butti.
Pacini. Murici.
Optati. It. Uicturi.
Migone. Demetri.
Flaviani. Marci.
Uitalis. Minaliȩ
Clementiae
Uicturiae. Feliciȩ
Maxime. Musti.
It. Marci. Honorati.
Laurenti.
Arbori. Crispini.
Tercii. Quintule
Restituti. Reuocati.
Saturnini. Buttasi
Barici. It. Optati.
Speni. Donati.
Manili. Petri.
Proculi. It. Donati.
Gemelli. Euanti.
Lazari. Uenusti.
Flauini. Rufuni.
Ualeri. Pauli.
Crispini. Felicis.
Nabori. Uictorini.
Donatulȩ [prius Danatulȩ] . Tercii.
Uictoris. Acutinȩ.
et tertiae.
IN CAPUA.
Cypriani. Musculȩ,
Donatȩ [prius Danatae] . Nouellȩ
Ianuariae. Siluani.
Muciani.
IN CIUITATE
UUAPPINGO
Depos̃ constanti
ni ep̃i. et alibi
Cari. Primi. Cyrilli.
Macharii. Stialis [prius Stiali.] .
It. Uenusti. Iuliȩ.
Ueregundi. cū aliis VI.
Tertulȩ. Antonȩ
Mustile. Migginȩ.
It. Acuti. It. Donatȩ.
et alibi. Eufemiȩ
It. Felicis. It. Machari.
It. primi. et alio℞ UIIII.

f. 78c - f. 78d

Cod. Eptern., etc.

Pridie iđ ã in asia pergamo nat̃ carpi ep̃i et alior̃ XLVII. pauli | isaac agatonis rom̃ depos̃ iuli ep̃i et alibi agapi et in capua | quarti valeri pupli bassi iuliani felicis pauli mauri hertulæ | verecundae et aliorū XLII. quarti saturnini secundini decimi | quarti ianuari secundi quinti dextri victuri donati varici | venusti titiani It̃ victorĩ sirillae luci urbanae It̃ urbanae | marti iusti cituni paterni famni butti murici optati It̃ victuri | migoni demetri flaviani marci vitalis minaliae clementiae | victuriae feliciae maximae musti It̃ marci honorati laurenti | arburi crispinae terti quintulae restituti revocati saturnini | buttasi barici optati spini donati manili petri proculi It̃ donati | gemelli evanti lazari venusti flavini rufini valeri pauli crispini | felicis nabori victorini donatulae terti victoris acutinae et | tertiae In capua cipriani musculae donatae novellae ianua | ri | silvani muciani in civĩ vappineo depos̃ constantini ep̃i alibi | cari primi cirilli marcari stilari venusti iuliae verecundi | cum alis VI. Tertulae antoniae mustilae magginae acutinæ | donatae et alibi eufemiae It̃ felicis machari primi et alio℞ VIII.

Rich. Rome iuli epi. In capadocia | quarti. Et in asia. carpi epi. et aliorum. XL.VII [R2. XLII.] . | In capua. cypriani. musculae. donatae. nouellae.
Excerpta etc. Bedae-Flori cod. C. in Capua Cyprianae.

Cod. Wissenb.

[1] PRD. ID. APR. In asiȩ p̱gamo Nat̃ sc̃o [2] rum carpi ep̃i pauli isac agatoni [3] Romȩ in cymitirio calipo tercio [4] miliario deps̃ iuli ep̃i et alibi agapi [5] ualeri publii bassi iuliani felicis [6] pauli mauri hertulȩ uere gunde [7] et aliorum numerum XLII quarti sa [8] turnini secundi decimi darii Item [9] secunde saturnini quinti dextri uic [10] toris donati uarici initti uenusti [11] ticiani Item uictoris syrillȩ In [12] uua pingo civitate dep̃ beati constan [13] tini ep̃i et alibi primi cari cyrilli [14] macharii stialis uenusti Item ue [15] nusti iuliȩ felicis verecundi cum [16] aliis UI eo capi tertullȩ Antuniae [17] mustilȩ migine Item agutinȩ Item [18] donate eufimiȩ macharii primi [19] et aliorum UIIII

1. S. C. asia — 2. S. isaac, L. ysac, M. V. ysaac; S. agatonis, L. V. agazonis, M. agathonis — 3. S. calepodi via aurilia, C. M. calepodii; C. addit: lupicini via aurelia — 4. C. agapiti — 5. C. om. valeri publii — 6. S. L. M. V. hestulae, C herculae; C. L. M. V. verecundae — 7. S. om. numerum, C. L. M. V. numero — 9. S. C. L. V. secundi; C item saturnini; V. om. dextri — 10. C. barici. butti, L. M. V. butti, S. puti — 11. L. M. V. om. item; S. C. L. M. V. syrillae: lucae (C. L. M. V. luci). iuste (C. L. M. V. iusti). urbanae. item urbane (L. M. V. orbanae. item orbanae). marci (C. marti). ianuari. citini (C. L. M. V. cittini). paterni. pacini (L. M. V. patini) puti (C. L. M. V. putti). maurici (C. meurici, L. M. V. murici). optati (L. M. V. obtaci). item victori. magoni (C. M. migone, L. V. migoni). demetri. marci. flaviani. vitalis. menaliae (C. dinaliae, L. M. V. minaliae). clementiae. victuriae. feliciae (M. victoriae felicae). maximae. musti. arburi (L. M. V. om.). item marci. honorati (L. V. honorati. arburi, M. arborii). laurenti. crispini. tertii. quintulae (L. V. quintuli). revocati. restitute (C. L. M. V. restituti). paterni (S. L. M. V. om., L. M. V. loco eius saturnii). buttasi (L. M. V. buttari). saturnini (C. L. M. V. om.). barici (C. varici). pauli. optati. spini (C. M. speni, L. V. om.). valenti (L. V. om.). donati (L. V. om.). manille (C. L. M. V. manili). petri. felicis. proculi. item donati. gemellae. evanti. lazari. venusti (C. penusti). flaviani (C. fluvini, L. flanini, M. V. flavini). rufini. crispini. nabori (M. naboris). victorinae (C. L. victurini, M. V. victorini). donatulae (V. donatellae). victuris (L. M. V. victoris). augustinae (C. agutinae, L. M. V. acutine). (C. L. M. V. et) tertiae. (C. addit mameri). In capua (L. V. Caput) nat. scor. cypriani. masculae (C. L. M. V. musculae). donati (C. L. M. V. donatae). novelle (C. novelli). ianuariae (C. L. M. V. ianuari). silvanae (C. L. M. V silvani). mutiani (C. addit saturi. iulii) — 12. C. vvapingo, L. vuapingua, M. V. uuapinga; L. M. V. om. beati — 13. S. primigari, L. M. V. primicari. cyrillae — 14. L. V. istialis; 14, 15. S. om. item venusti — 15. S. iuli; S. C. verecundae — 16. C. VIIII, L. V. VII; C. eocopis; S. C. tertulae; S. ananiae; C. L. M. V. antoniae — 17. S. mustille, C. mustuli; C. migini, L. M. V. miggine. acutine, S. agustine, C. om. item agutine; S. om. alterum item — 18. S. donati et alibi eufimie, C. et alibi euphimiae, L. M. V. et alibi eufemiae; L. M. V. primae.

[IDUS APRIL.]

Cod. Bern.

ID. APRAELIS.
IN CALCEDONIA.
Natale. Sc̃ȩ eufe
mie. Eucapi.
Secutoris. Catuli.
Ianuarii. et alibi.
Pauli. acoliti. Arobi
Passe. Caritȩ.
Agatonicȩ.
PERGAMO ASIE.
Pulicarpi [2a m. Policarpi] . ep̃i.
Pauli diaconi [in margine, in litura: eodem die obiit Ingob(er)t(us) leuita] .

Cod. Eptern., etc.

Idus ã in calceđ nt̃ eufemiae eucarpi secutoris caruli ianuari | et alibi pauli acoliti arobi bassae caritae azatonicae pergam̄ | asiae policarpi ep̃i pauli diac̃.

Rich. In ciuitate calcedonia. eufemiæ. | Et rome. Ianuarii martyris. secutoris. eucapi. | catuli. pergamo asiae. policarpi epi. pauli diac.
Excerpta etc. R3. Eberdn. civit. depositio marcelini — Rhab. Romae in coemeterio translatio ianuarii martyris.

Cod. Wissenb.

[1] IDUS APRIL. In calcidonia Nat̃ sc̃ȩ [2] eufemiȩ et eucapiȩ Post multa [3] tor menta requiescentes secuto [4] ris et alibi ianuari pauli passȩ [5] caruli caritȩ Aro Azatonicae [6] Pergamo asiȩ policarpi ep̃i et [7] pauli diaconi

1. S. M. V. calcedonia, C. calcedona. — 2. S. ucapiae, C. evapiae. secutoris. — 3, 4. V. requiescentes persecutores. — 4. S. passi. — 5. S. C. caroli; S. cariti; S. aropi. agatonice, C. arobi. agathonicae. decimi, L. M. V. arvazoniae.

[XVIII KALEND. MAI.]

f. 79a

Cod. Bern.

XUIII. KL. MAI.
ROME UIA APPIA
IN CIMITERIO
Praetextati.
Sc̃i. tiburtii. Ualeriani.
Maximi. Quiriaci.
Optati. Pati. Saturnini.
Frontini. Martiae
Corniliȩ [prius Cornili] . Conditoris.
Tituli.
INTERRAMNA [ed. INTERAMNA.]
Proculi. Ualentini.
Prosduci. Liorni.
Domninȩ uirginis
Cum suis uirginib;
Simul coronatȩ.
Et sc̃i ualeriani.
et alibi optati.
Saturnini. Arcilai.
Simproni. Frontini.
Maximi. Decimȩ
Marcie. Corniliȩ
Alexandrie.
Frontini monachi.

Cod. Eptern., etc.

XVIII k. m̄ rom̄ tiburti valeriani maximiani cyriaci dioclitiani simphroni docimi | et interamne appolloni fevi optati pati saturnini frontini | marciae corniliae conditoris tituli proculi valentini pro | ducti liurni dominæ virg̃ cū suis virginib: sc̃i valeriani et alibi | optati saturnini arcilai simproni frontoni maximi deceniæ | marciae corniliae alaxandriae frontoni monac̃

Rich. Rome. natale tiburtii. ualeri | ani. et maximi. alibi appollonii. proculi. ualenti | ni. marciae. alexandria. frontonis.

Cod. Wissenb.

[1] XUIII KL. MAI. Rom̄ uia appia in cimit̃ [2] prȩtextati Nat̃ sc̃orum tiuorti [3] ualeriani maximi quiriaci op [4] tati pati saturnini marciae [5] fruntinȩ corniliȩ conditoris. tituli [6] In terram na proculi ualentini pros [7] duci In lugduno ciuitate dep̃ landiber [8] ti ep̃i uurni dominȩ uirginis cum suis [9] uirginibus simul coronatȩ et sc̃i uale [10] riani et alibi item optati saturni [11] archilai sinproni frontini maximi [12] decimȩ marciȩ corniliȩ In alex [13] andria frontunis monachi.

2. S. C. L. M. V. tiburtii. — 3. S. philiosti. valeriani. maxime. — 5. S. C. frontinae, L. pertinae, M. V. protinae; S. L. corneliae; V. conditores; L. tatuli, M. tytuli. — 6. C. interamne, L. interranne, M. inter amna, V. interanna. — 6, 7. C. pruusduci. — 7, 8. L. M. V. transitus domni landiberti episcopi; S. C. om. ab in lugduno usque ad epi. — 8. S. liornae, C. liurni, L. avurni; M. vuimidomnae, V. uuirnidomnae; C. domninae, L. domnae, S. donatae. — 9. S. coronatis. — 10. C. om. item; L. om. et alibi; C. saturnini. — 11. L. V. arcillai; S. samfroni, C. simphronii, L. M. V. simproni; L. M. prontini, V. promtini; S. maxime, C. maxinsi. — 12. L. corneliae. — 13. S. C. M. V. frontonis.

[XVII KALEND. MAI.]

f. 79b - f. 79c

Cod. Bern.

XUII. KL. MAI.
PICINO IN AU.
REO MONTE.
Maronis. Messoris.
Proclinȩ. Mosȩtis.
IN MESOPOTA.
Arcilai. Comati.
Cypriani. Uironicȩ.
Acutȩ. Diogenis
diaconi. cū duob:
fratrib:
IN ANTHIOCIA
Syriȩ. Prosdoci.
Uironicȩ. et dio
ninȩ. filie eius
Octauiȩ. Potamiȩ
Prodenti.
TAUDIAGALAC.
Quoamal. Arcilai.
Potami.
IN SPANIIS CE
SAR AUGUSTA.
Passio sc̃orum
Lup̱ci. Apomidi
cum duob; fratrib;
Marciani.
It. Marciani.
Felicis. It. Felicis.
Fausti. Marcialis.
Fortunati. Siluani.
Luciani. et alibi.
Sc̃i Georgii.
IN AUTESIODE
RO GAL//LI//A//E [prius GALACIAE.] .
Dedicatio baptis
terii. que est
iuxta basilicã.
Sc̃i germani ep̃i.
et confessoris.

Cod. Eptern., etc.

XVII k. m̄ cipino nt̃ maronis messoris proclinae mositis | In mesopotã arcilai comatis cipriani vironicae acutae diogenis diac̃ cum duob: f̃f̃bus In antioc̃ siriae prosduci | veronicae et dominae filiae eius octaviae pomiae praditi | taidi agalatiae quo amaliae arcilai potami in spanis caesar agusta | luperci apodemi cum duob. f̃f̃ƀ: marciani It̃ marciani felicis fausti | marcialis fortunati silvani luciani et alibi sc̃ae georgiae.

Rich In picino. maronis. et messoris [R2. mestoris.] | epi. In mesopotamia. comati. cypriani. In antio | chia. syriae. prosducae. In spaniis. luperci mart.
Excerpta etc. E1. Rome vincentii in ponto martialis felicis faustini luciani olimpiadis et maximi — G 915. in civitate Corduba natale olimpiadis et maximi.

Cod. Wissenb.

[1] XUII KL. MAI. Picino In aureo monte [2] maronis messoris proclinȩ [3] mositis In mesopotamia archelai [4] cypriani comati vironice Acutae [5] diogenis diaconi cum duob; fratribus [6] In antiocia siriȩ prusduci uironiaȩ [7] et deoninȩ filia eius octauiȩ pota [8] miȩ prodenti In taudia galaciȩ [9] quo malarchilai potami In spaniis [10] cȩsariȩ pas̃ sc̃orū luberci apodo [11] mi cum duobus fratribus marci [12] ani Item martiani felicis Itẽ felicis [13] fausti marcialis furnati siluani [14] luciani et alibi sc̃i giorgi In autisiodero [15] gallileae dedicatio baptistirii qui ẽ [16] iuxta basilica sc̃i germani ep̃i et [17] confessores ubi sunt conditȩ reli [18] quiȩ sc̃i iohannis euangelistae [19] In eadem die dedicatione altaris [20] sc̃i iuliani martyris qui briuate par [21] tibus est

1. C. piceno, L. M. V. piccino. — 2, 3. L. M. V. mositis. proclinae. — 3. L. arcillai, V. arcellai. — 4. M. veronicae; S. agutae, C. acitiae. — 6. L. V. prusduci, S. prosdoci veronici, C. M. veronicae, L. veronici, V. vironicae. — 7. C. dionorae, L. M. V. dioninae; S. filii, C. L. M. V. filiae. — 7, 8. L. M. V. post potamiae: depositio s. paterni episcopi et scubilionis (M. scubilionae, V. scubilioni) abbatis. — 8. C. prudenti. foci. syri. In taudia gallitiae, S. gallatiae, L. M. V. in audia galati (M. galati). — 9. S. quoamal, C. quoamali, L. M. V. quomal; S. archalai, C. arcelai, L. M. V. arcilati; C. potami. donatellae. In hispaniis, L. M. V. spaniae. — 10, 11. S. iuberci. apodimi, C. apodimi. — 12. C. om. item felicis. — 13. C. om. marcialis; M. macialis; S. C. furtunati, L. M. V. fortunati. — 14 – 16. C. luciani. gomali. parcilai. eodenis. micae. gallieni. faustini. luciani (deinde exsecta membrana periit unus versus usque ad germani). — 14. S. iorgi, L. M. V. gorgii. — 15. S. gall., L. M. V. galliae; S. L. M. V. baptisterii. — 16, 17. S. om. epi et conf., C. L. M. V. confessoris: V. reconditae. — 19. C. om. in eadem die; C. M. V. dedicatio. — 20, 21. S. briva de partibus est; L. M. V. private, C. brivate passus est.

[XVI KALEND. MAI.]

f. 79d

Cod. Bern.

XUI KL. MAI.
IN ACHAIA.
Corinto ciuitate
Calesti. Carissi.
Lute. Leonedis.
Tertie. Xp̃ianȩ [prius Xpiani]
Calle. Theodorȩ.
It. Carissi. Omniū
in mare merso℞.
Caritonis. Calestȩ
cum aliis. U.
Nicȩ. Galliniȩ.
Municiȩ. Nigiȩ
et aliis. Marciani.
Aniani. Felicis.
Hermogenis.
Uincenti. Tertii.
Calistȩ
ET IN MAURITAN.
Natalis. Basilii
ET IN PONTO.
inscla. celli.
Marcialis. Felicis
Fausti. It. Felicis
Furtunati. Saluani.
Luciani. Goamali.
Parcilati. Leonedis.
Micȩ. Gallieni.
Marciani. Faustini
Luciani [m. 2. add. et dep. abboni epi mettinsis.] .

Cod. Eptern., etc.

XVI k m̄ corinto civĩ calisti carisi [lotae-teodosiæ in margine, manu 1a.] lotae tertiae xp̃ianae gallae teodosiæ leonidis calistae et rom̄ in portu martia lis | et in collo liveris vincenti it̃ carissi cantoris caelesiae cum alis v. nicae | galliniae moniciae nigiae et alibi marciani antani felicis hermoginis | tertii et in maurit̃ talis et basiliae et in ponto marcialis felicis it̃ | felicis fausti furtunati silvani luciani gomali parcilai eonedis | micae gallieni marciani faustini luciani.

Rich. In corintho. carisi [R1. carissi. — R2. carissimi.] . leonidis. Et ro | me uincentii. In mauritania. basiliæ. in ponto. | martialis. felicis. faustini. luciani.

Cod. Wissenb.

[1] XUI KL. MAI. In achaia corintho ciuitat̃ [2] Nat̃ sc̃orum calisti carissi leonedis [3] lote terciae xp̃i anȩ gallȩ theo [4] dore carissi omnium In mare mersi [5] caritoni calistȩ cumaliis. U. Nicae [6] gallinicȩ moniciȩ Nigiȩ et alibi mar [7] ciani eniani felicis hermonis uin [8] centi tertii calistȩ In mauritania [9] Natł basiliȩ in ponto In sclacelli [10] marcialis felicis fausti felicis fur [11] tunati siluani luciani guamali [12] parcilai leonedis micȩ Gallieni [13] marciani faustini et luciani

M. V. calixti; V. carisfi; L. M. V. leoni (M. leone) diaconi — 3. S. lode — 3, 4. C. theodori — 4. M. omnes; V. mari, C. mers. — 5. S. C. caritonis, L. M. caritone, V. cantonae; S. cariste, C. coelestae, L. V. caelestae, M. calestae; C. cum aliis. unicae — 6. S. L. M. V. calliniae, C. galliniae; L. municiae — 7. S. C. hermogenis — 8. C. calesti, V. calixtae — 9. L. M. V. bariliae; S. inscla celli, C. M. insclacelli, V. insciacelli — 10. S. om. marcialis, C. om. fausti felicis, L. M. V. om. felicis — 10, 11. L. M. V. fortunati — 11. S. C. L. M. V. goamali — 12. L. partiali, V. parciali; S. leonidis, L. leone. dismice, V. leone. disinicae; S. gallieniae — 13. C. addit: iocundi.

[XV KALEND. MAI]

f. 80a

Cod. Bern.

XU. KL. MAI.
IN ANTIOCHIA
Petri diaconi.
et hermogenis
ministri petri.
Fortunati.
Marciani.
IN AFRICA
Barrucci. Quinti.
Mappalici. Uictu
rici. Donati Ianu
arii Maconi.
Galli. Theodore
Iuliani presbiteri.
et Maceoni ∵

Cod. Eptern., etc.

XV k m̄ antioc̃ petri diac̃ hermoginis ministri petri furtunati marciani In af̃f̃r | barucci quinti mappalici victorici donati ianuari macori galli | theodorae iuliani prƀ meceonis.

Rich. Antiochia. petri diac. et ermo | genis. et in affrica. furtunati. et martiani. quin | ti. mappalici. baruci. uicturici. donati galli. | iuliani.
Excerpta etc. R3. in Antiochia natal. ss. petri diaconi iuliani ermogenis — O. hermogenis ministri s. petri etc. in Africa etc. quintini iuliani presb. macedoni et al. IV.

Cod. Wissenb.

[1] XU KL. MAI. In anthiocia Nat̃ sc̃orū [2] petri diac̃ et hermogenis ministri [3] petri furtunati marciani In afre [4] ca baruci mappalici uicturici [5] donati ianuarii maconi galli the [6] odorȩ iuliani prƀi et meceoni

3. L. M. V. fortunati — 4. S. barici, C. buruci, L. M. V. barucis; S. C. L. M. V. quinti. mappalici; L. V. victorici, M. virtorici 5. C. macori — 5, 6. C. theodori — 6. S. ///// riliani prbi et mustioni; C. addit: migini. diomedis. filippiani; L. M. V. In fontanella (M. V. fontenella) monasterio depositio vuandoni (M. vuandone) presbyteri et abbatis. Item in africa theodorae etc. et meconi.

[XIIII KALEND. MAI.]

f. 80b

Cod. Bern.

XIIII. KL. MAI.
SALONA CIUIT.
Septimi diaconi.
Uicturici. et alibi
Hermogenis
ET. in [in 2a m. supplevit] AFRICA.
Uictoris Pāpyli.
Donati. Ianuarii.
Imicionis. Domni.
Turemuni. sirici prisciani [litterae inclinatae add. m. 2.]
ROME Eleotheri [h supra lineam add. m. 2.] ep̃i
et anThiȩ [h supra lineam add. m. 2.] matris eius
et p̱teni. coloce
ri [prius colociri] . Febi. proculi.
Apolloni. Furtunati.
Crispini. Expediti.
Mappalici. Uictu
rini. Ga//gi//

Cod. Eptern., etc.

XIIII k m̄ salonas civĩ septimi diac̃ victorici et aliƀi hermoginis et in af̃f̃ victoris pampilici | donati ianuari micionis domni turimuni sirici prisciani rome | eleuteri ep̃i et anteae mat̃ eius parteni caloceri febi proculi | appolloni fortunati crispini expediti mappalici victorini gagi

Rich. In Salona septimi diac. uictu | rici. In affrica uictoris. pamphili. donatæ. Rom. | partenii. et caloceri. et eleutherii epi. apollonii.
Excerpta etc. G 914. crispine — Bedae cod. S1. pamfilici — Rhab. in Africa fortunati et marciani.

Cod. Wissenb.

[1] XIIII KL. MAI. In salona ciuitate Nat̃ [2] sc̃orum septimi diaconi uicturici [3] et alibi hermonis In africa uictoris [4] pamphyli donati ianuarii micionis [5] domni turemuni Syrici prisciani Rom̄ [6] nat̃ sc̃orum eleutheri ep̃i Et antiae [7] matris eius p̱teni coloceri febi pro [8] culi apolloni furtunati crispini [9] expediti mappalici uicturini et gagi [10] Autisiodero ingall dedicatio altaris [11] senioris aecclesiȩ

1. L. M. V. salonica — 2. C. diaconis; L. M. V. victorici — 3. S. C. hermogenis — 4. L. M. V. pamphili; S. mitionis — 5. L. turemani; C. prisciani. iocundi — 6. C. anthiae, L. M. V. anchiae — 7. L. M. V. partheni; V. caloceri — 8. C. apollonis, V. apolloñ.; L. M. V. fortunati — 9. S. expetiti;L. M. V. victorini — 10. S. alari.

[XIII KALEND. MAI]

Cod. Bern.

XIII. KL. MAI.
IN ARMINIA.
MILITANA.
Ciuit̃. Hermogenis.
Gagi. Expediti.
Aristonici. Rufi
Galathe [h supra lin. m. 2] . Unadie
coronatorum
Militanȩ
Arminiȩ. Rufi.
Hilaui. Aristonici.
Furtunati. It. Gagi.
Donati. Uitalis
ET IN AFRICA
Donati. Sericiani.
It. Sericiani. Hella
di. It. Hermogenis.
cum aliis duobus
IN SPANIIS
Calcoli. Heris.
Natale. Sc̃i Uincenti.

Cod. Eptern., etc.

XIII k m̄ In armenia militana civĩ hermoginis gagi expediti aristonici | rufi galatae mitinae arminiae rufi hilari aristonici furtunati | gagi donati et in af̃f donati sericiani elladi It̃ hermoginis cum alĩs | duob: cauco libri nt̃ sc̃i vincenti.

Rich. Affrica. ermogenis. Et in spani | is. uincentii. et gagi. In armenia militene ciui | tate. gagi. expediti. aristoni. cirufi. galatii.
Excerpta etc. R3. in Africa syriciani donati eladii — G 914. fortunate.

Cod. Wissenb.

[1] XIII KL. MAI. In militana ciuitate [2] arminiȩ hermogenis Gagi ru [3] fi. expediti Aristonici galatȩ una [4] die coro natorum militinȩ armi [5] niȩ rufi hilaui aristonici furtu [6] nati donati gagi Et in afreca [7] sericiani donati heladii serciani [8] hermogenis cum aliis duob; cauco [9] liberi Nat̃ sc̃i uincenti

1. L. M. V. initio: In fontanella (M. V. fontenella) monasterio depositio chilberti episcopi abbatis; S. militania — 2. L. M. V. hermonis; C. gai — 2, 3. S. rufu — 3. S. expetiti. aristoni — 3 – 5. M. om. a galatae ad aristonici — 4. S. militane, V. militenae — 5. S. halari. aristoceni — 5, 6. L. M. V. fortunati — 6. C. gagi. maiulini — 7. S. om. a donati usque ad serciani; C. sereciani, heladii item sereciani; L. M. V. om. serciani — 8, 9. C. gaucoliberi, L. cauco liberi, M. cauco. liberi, V. cauco. liberii.

[XII KALEND. MAI]

f. 80c

Cod. Bern.

XII KL. MAI.
IN AFRICA
Seruiani. Natł Araiaci.
Siluaniani. Furtu
nati. Iohannis.
Orati. Donati.
Marci. Gemmȩ.
Comiliȩ. It. Gem̄e
Cornilii.
ROME. depos̃
Sc̃i Uictoris ep̃i
Felicis. Alexandri.
Papiae.
ET IN CIMITER.
MARTYRUM
Iuxta uia Nom̄tana
Nat. [litterae inclinatae m. 2.] scor. Siluiani [i supra lin. m. 2.] . Araiaci.
Donate.
IN CIUIT. AUTI [prius AVTE.]
SIODERO.
Depos̃. Sc̃i martini
presbiteri: et con
fessoris.

Cod. Aptern., etc.

XII k. m̄ In alãx aradi prƀ et taccei in af̃f̃ nt̃ sc̃i silvani fortunati iohannis honorati donati | marciae gemmae corneliae fortunatae rom̄ victoris ep̃i | felicis alaxandri papiae It̃ rome silvani asaiaci donatae In | civĩ autisiodoro sc̃i meriani prƀ et confes̃

Rich. In alexandria. aradi [R1. arati] prbi. sil | uani. Rom depositio. uictoris epi. felicis. alexan | dri. siluiani. autosiodoro ciuitate. depositio mar | tini epi. Alibi. sci senesii [R1. genesii.] . mart.
Excerpta etc. G 914. senesii mart. et abbatis. in Africa serviani araci salviani iohannis — O. in Africa nat. ss. serbani aranici fortunati iohannis orati et gemini — in Africa scorum silviani etc. — mariani epi et conf.

Cod. Wissenb.

[1] XII KL. MAI. In afreca Nat̃ sc̃orum [2] seruani ara iaci siluaniani [3] furtunati iohannis orati dona [4] ti. marciȩ gemȩ comiliȩ Geminȩ [5] corniliȩ furtunatȩ Rom̄ dep̃ sc̃i [6] uictoris ep̃i felicis alexandri papiȩ [7] In cimit̃ miliario uiamo mentana [8] Nat̃ sc̃orum salviani Aiaraci do [9] natȩ In atisiodero ciuitate dep̃ sc̃i [10] martini prƀi et confessoris [et natl sci [11] genesii mart.] [uncis inclusa m. 2.]

C. serviani; V. araici — 3. L. M. V. fortunati — 4. C. comeliae — 5. M. corneliae;L. M. V. fortunatae, C. fortunati. vincentiae — 6. C. post papiae: everduno depositio sancti marcellini episcopi et confessoris. silviani. tiaraci . donati. quinti. autisiodero etc. usque ad confessoris; cetera om. — 7. S. mlo, L. M. V. militario; V. numentana — 8. L. M. V. silviani. aiarici — 8, 9. S. donati, L. om. — 9. S. autisiodero, L. M. V. antisiodoro — 10. S. C. L. M. V. et natl. etc. om.

[XI KALEND. MAI.]

f. 80d

Cod. Bern.

XI KL. MAI.
IN ALEXANDRIA
Furtunate. et ara
toris. presbiteri.
Felicis. Siluii [prius Silui] .
Uitalis. In carcere
quiescentis.
ROME IN CImiTER
Calesti.
UIA APPIA. Ualeriañ
Maximi. Tibertii.
ET IN TERRACINA
Campanie. Sc̃i cesa
rii.
ET IN SICILIA [prius SECILIA]
Sc̃i amphellici.
et alibi. Uictoris.
Papie. Felicis.
et depos̃ Aprunculi.
ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

XI k m̄ alaxanđ civĩ furtunatae aratoris prƀ felicis salvi vitatis in cessar̃ quiescentis | rom̄ valeriani maximi tiburti et in terracena campaniae | sc̃i cessari in sicilia appelici et alibi victoris papiae felicis | depos̃ aprunculi epis̃ depos̃ oedilualdi prƀ

Rich. Alexandria. furtunati. et ara | toris prbi. Rom ualeriani. maximi. tiburtii. | Et in sicilia. sci amphelici. alibi uictoris. pa | piae. aprunculi epi [R2. Romae depositio gagi episcopi (iterum ad diem seq.).] .
Excerpta etc. O. in Africa nat. s. oratoris presb. — Bedae cod. S1. Nicomidia pantaleonis monachi.

Cod Wissenb.

[1] XI KL. MAI. In alexandria Nat̃ sc̃ o [2] rum furtunatȩ aratoris prƀi [3] felicis siluii uitalis in carcere [4] requiescentes Rom̄ in cimitirio [5] calestini uia appia Nat̃ sc̃orum [6] ualeriani maximi tiburtii et in [7] terracina campaniȩ Nat̃ sc̃i [8] cȩsarii Et in sicilia nat̃ sc̃i ampheli [9] ci et alibi dep̃ aprunculi ep̃i.

2. C. L. M. V. fortunati; S. astoris; L. M. V. iohannis. oratoris — 3. C. felicis filii — 4. S. C. quiescentis — 5. L. V. celestini — 6. C. tiburtii. donati — 7. S. taracina — 8. C. om. a caesarii usque ad sci — 8, 9. L. M. amfelici — 9. S. C. L. M. V. et alibi victoris. papiae. felicis et alibi.

[X KALEND. MAI]

f. 81a

Cod. Bern.

X KL. MAI.
IN AFRICA CIUIT.
Gerapuli. Natale.
Sc̃i philippi. apostł.
ROME IN CIMIT.
Calesti.
UIA APPIA. Sc̃i
Gagi. PApȩ
et primoli. Turdiani
LUGDUNO GAL.
Passio Sc̃i Eppepo
di. et alibi leonedis.
Aratoris. Quiriaci.
Bassiliȩ.
IN CIUITATE
Senonas. depos̃
Beati leonis ep̃i

Cod. Eptern., etc.

X k m̄ in frig̃ civĩ hirapoli philipi apos̃ rom depos̃ gai ep̃i et in cordua civĩ | parmeni et elimas crisoli prbrm et diacnrm luci et muci | primuli turdiani lugduñ gał sc̃i epepodi et alibi leonidis | aratoris cyriaci basiliae in civĩ senonas depos̃ leonis ep̃i

Rich. In frigia ciuitate. hierapoli. | philippi. Rom. depositio. gagi. epi. primuli. lug | duno galliae. passio sci eppodi . ciuitate seno | nis. leonis epi.
Excerpta etc. E1. in Cordula permerici heliae et crisotheli — G 915 in Cordula parmenii helimae 1 et crisotheli prborum. luciae 2 et marci 3 diaconorum de Babilonia (Romanum parvum 1 helimenae, 2 lucae, 3 mucii).

Cod Wissenb.

[1] X KL. MAI. In afreca Nat̃ sc̃i filip [2] pi Rom in cymitirio calestini uia [3] appia dep̃ sc̃i gagi papiȩ primoli [4] tur diani lugduno gallea pas̃ [5] sc̃i eppepodi et aliƀi leonidis Ara [6] toris quiriciaci basiliȩ In seno [7] nas ciuitate dep̃ beati leonis [8] ep̃i

1. S. In africa civitate; C. In africa silvia///. civitate hierapoli nat. sancti philippi apostoli; L. M. V. in africa ierapoli etc. usque ad apostoli — 2. S. V. celestini, C. calesti — 3. C. gai; S. C. L. V. papae — 4. S. gall, C. L. M. V. galliae — 5. C. eppolidi — 6. S. C. L. M. V. quiriaci — 7. S. addit: et parisius invento sci dionisii epi . cum eleutherio presbitero et rustico (2 m. diac.).

[VIIII KALEND. MAI]

f. 81b

Cod. Bern.

UIIII. KL. MAI.
IN AFRICA.
CAtulini. Saturnini.
Georgii. martyris
Chori. Felicis.
Theone. Theodori.
Uicturini. Uenusti.
Uictori. Nauori.
Soluti [prius Soli Tipleni] . pleni.
Silui. It. Felicis [prius Uitalis.]
Uitalis. Theodori
Faustini. Saluni.
Ualeri. Ursi.
ROMȩ. Naboris.
It. Siluii. It. Uita
lis . It. Felicis.
IN ALEXANDR.
Corone.
IN UALENTIA.
CIUITATE.
IN GALLEIS ∵
Felicis p̱resbiteri.
Furtunati diac̃.
Achellei diaconi.
et alibi. Natale.
Sc̃i pantalimoni.

Cod. Eptern., etc.

VIIII k m̄ In af̃f catulini saturnini cori felicis theunae theodori | victorini venusti victori nabori soluti pleni silvi It̃ felicis | vitalis theodorae faustini saloni valeri ursi rom naboris | It̃ silvi It̃ vitalis It̃ felicis in alãx coronae valentia civĩ | In gał felicis prƀ furtunati diac̃ cellei diac̃ et alibi nt̃ | sc̃i pantalimonis.

Rich. In affrica. catulini. saturni | ni [R3. satutini.] . felicis. Rome GEORGII. Martiris. [et adelberti] [uncis inclusa m. 2.] naboris. In gallia. ualentia ciuitate. felicis prbi. | furtunati. diaconi.
Excerpta etc. E1. G. 915. et adelberti epi et mart. — R3. Bedae cod. S1. in Persida civit. Diospoli passio sancti georgii (S1. mart.) — O. Valentia etc. azilei diac. et pantaleonis pueri.

Cod Wissenb.

[1] UIIII KL. MAI. In afreca Nat̃ sc̃orū [2] catulini saturnini chori felicis [3] theonȩ theodori uicturini ue [4] nusti uicturi Nauori soluti pleni [5] siluii felicis uitalis theodonȩ [6] faustini saluni ualeri ursi [7] Rom naboris Item siluii Item uita [8] lis item felicis In alexandria coronȩ [9] In ualentia ciuitate in gałł natł [10] felicis prƀi furtunati diaconi ac [11] hellei diaconi et alibi Nat̃ sc̃i panta [12] limoni [et comemoratio georgi et sci pulio [13] nis]. [uncis inclusa m. 2.]

3. S. theodore; L. M. V. s. georgii . victorini — 4. S. victurini, V. victori; M. nabori — 5. S. C. L. vitalis; S. theodore . venusti, C. theodorii, L. theodone, M. V. theodorae — 6. C. om. saluni, V. silvini — 7. L. om. item silvii. — 8. L. V. et felicis; C. nonnae . In alexandria — 9. L. valentina — 10. L. M. V. fortunati — 10, 11. S. achelei, C. L. M. V. achillei — 11, 12. C. ab alibi usque ad et om. — 12. C. georgii martyris, cetera om.; S. L. M. V. uncis inclusa om.

[VIII KALEND. MAI]

f. 81c - f. 81d

Cod. Bern.

VIII. KL. MAI.
IN ALEXANDR.
Coronȩ. Uictoris.
Zoticȩ. Fortuni.
Donati. Felicis.
Secundi. Sat̃urnini.
Siluiani. It. Siluiani
Rufine. Liberalis.
Meturi. Toniti.
Feriani [ed. Teriani] . Barachi.
Nabori. Fusci.
Mauenti. Serani.
It. Fortuni. It. Donati.
Floriani. Theonis
presbit̃.
IN AFRICA.
Faustini. Uicto
rini. Saluni. caleri [litterae inclinatae m. 2.] .
Alexandri. Ualeri.
Orbani. Theone
Ualerie. Furtune
Publii. Foriane.
Memmeri. Fausti.
Ianuarii. It. Secun
di. Marcie
Sambacie.
Theudestiȩ. Uale
riani. Urbani.
Heriis. Uictoris.
Luci. et in hac die
Sidrac. Misac.
Ab denago. Itera
to nomine. qui
et ananias.
Azarias. et misahel
IN BABILONIA
CIUITATE
De camino ignis
ardentis sunt li
berati.
IN CIUITATE
LUGDUNO GALL.
Passio Alexandri
Cū aliis numero
XXXIIII. et dedicat̃
Cripte ubi corpora
eorum requiescunt
et alibi Cõmemo
ratio sc̃i Georgii
et sc̃i pollionis
et uigilia sc̃i georgii.

Cod. Eptern., etc.

VIII k m̄ In alãx coronae victoris goticae furtuni donati felicis secundi saturnini silvani | rufinae liberalis meturi tumnini tibiriani barachi | nambori fuscini aventi serani furtuni It̃ donati floriani | theonis prƀ et aliorū XXIIII In af̃f faustini victurini | saloni valeri orbanae theonae valeriae fortunatae | pupliani foriani memmeri fausti ianuari secundi marciȩ | sambuciae theodistiae valeriani orfani heris victoris | lucis. babil mag̃ annaniæ azariae misael egresio de igne | lugduno in gāł alaxandri et aliorū XXXIIII et sc̃ae georgæ | sc̃i pauliunis It̃ alãx civĩ coronae victoris zotici fortuni | donati felicis secundi saturnini silvani rufinae liberalis | meturi tibiriani barachi nambori fusci mauenti gerani furtuni donati flori [fusci-flori in margine, manu 1a]

Rich. In Alexandria. theonis. et ali | orum. XXIIII. In Africa. faustini. uicturini. | In babilonia ciuitate. sidrach. misach. et abde | nago. cum decamino ignis liberati sunt.

Cod. Wissenb.

[1] UIII KL. MAI. In alexandria nat̃ sc̃o [2] rum coronȩ uirg̃ uictoris zoticȩ [3] furtunati donati felicis secundi [4] saturnini siluani rofinȩ libera [5] lis meturi toniti firiani barachi [6] nabori fusci mauenti serari [7] furtuni Item donati floriani [8] theonis prƀi In afreca Nat̃ sc̃orum [9] faustini uicturini saluni ualeri [10] alexandri orbani theonȩ uale [11] riȩ furtunȩ publi forianae [12] mammeri fausti ianuari Item [13] secundi marciȩ Sambaciae [14] thedestiȩ ualeriani urbani he [15] rus luci Uictoris Et hunc diem [16] sidrac misac abdinago Itera [17] to nomine qui et ananias azarias [18] et misahel In babillonia ciuitate [19] magna de camino ignis ardentes [20] sunt liberati In lugduno ciuitate [21] gałł pas̃ sc̃orum alexandri cum [22] aliis numero XXXIIII et dedicatio [23] creptȩ ubi corpora eorum requi [24] escunt.

2. L. M. V. coronatae; L. V. victori; S. C. zoticine, V. zotici — 3. S. C. L. M. fortuni, V. fortun. — 4. S. L. M. V. silvani item silvani; C. silviani item silviani; M. V. rufinae — 5. L. V. coniti; S. feriani — 6. M. naboris, S. serani, C. sarani — 7. L. M. V. fortuni; L. M. V. om. item. — 8. C. theoni — 9. L. M. V. victorini — 9, 10. C. om. a valeri usque ad orbani. — 10. L. M. V. urbani, S. theodone — 11. L. fortunatae, M. V. fortunae; S. floriani, C foriani, V. florianae — 12. S. M. memmeri — 12, 13. C. om. a fausti ad secundi; L. M. V. om. item — 13. S. sambastiae, C. saubaciae, L. M. V. sambachiae — 14. S. theodestiae, C. theudestiae, L. M. V. teudestiae — 14, 15. S. heriis, L. M. V. om. — 15. C. et in hoc die, L. et hac, M. V. et hoc — 16. L. M. V. sydrach. misach (L. sidrac, misac) et (L. om.) abdenago — 16, 17. S. qui iterato nomine ananias, azaria etc. — 18. L. M. V. om. et — 18, 19. C. om. civitate magna de camino; C. ab igne ardenti; S. L. M. V. ardentis — 20. C. liberati sunt: benedictus deus; C. ludugno — 22. L. M V. XXIIII — 23. C. L. M. V. crtptae — 24. S. L. M. V. addunt: et commemoratio georgi et sci. pulionis.

[VII KALEND. MAI]

f. 82a

Cod. Bern.

UII. KL. MAI.
IN SERACUSA
Ciuitate. Siciliae
Natale sc̃orum.
Euodii. Hermo
genis. et caliste [prius caleste] .
IN AFRICA
Nobilis. Marcie.
Hermemphi
Furtunati.
ET IN PERSIDA
Ciuitate. Diospoli.
Passio sc̃i georgii
LUGDUNO
Depos̃. Beati rustici.
ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

VII k mm̄ syracussa civĩ evodi hermoginis calisti in af̃f | novellis marci | memphi furtunati et in persida pas̃ sc̃i georgi mar̃ | lugduno civĩ beati rustici ep̃i.

Rich. In Alexandria. sci marci. eu | angelistae. laetania romana. [R2. In siracusis evodii calisti et ermogenis. Africa nobilis matiae.] Affrica. nobilis. | martiae. Et in persida ciuitate. diospoli. sci georgii | martyris. Lugduno. rustici epi.
Excerpta etc. G 915. laetania romana festive celebretur. — O. Siracusa etc. hermogenis et balistae.

Cod. Wissenb.

[1] VII KL. MAI. In seracusa ciuitate [2] siciliȩ Natł sc̃orum euodi her [3] mogenis et calistȩ In africa nu [4] bilis marcȩ hermemphi furtu [5] nati lugduno dep̃ beati rustici ep̃i [6] et confessoris.

2, 3. C. hermogenis et passio sancti georgii, calestae, M. V. calixtae — 3, 4. L. nobil., M. V. nobilis — 4. C. M. V. hermenphi, L. hermenfi — 4, 5. L. M. V. fortunati; C. fortunati; iocundi — 6. C. L. M. V. om.; C. addit: letania maior — 3 – 6. S. In africa (2 m. dep) marci (2 m. evangelistae Et indictu(m) ieiuniu(m) de letan. maior.). lugduno depos. beati rustici epi. et in oriente passio sci georgi. In margine 2 m. adnotatio de Marco, e qua haec tantum supersunt: i apli qui: fortasse: (discipuli Petr) i apostoli, qui…

[VI KALEND. MAI]

f. 82b

Cod. Bern.

UI. KL. MAI.
IN AXIOPOLI. [in margine m. 2: In alexandria natl. sci marci evangelistae qui tentus a paganis qui remanserunt alexandriae eo q(uo)d celebravit missarum solle(m)pnia … die … pasche trahebatur ad locu(m) buculi fune collo inposito et defluebant carnes eius in terram ac saxa inficiebant sanguine deinde licet valde lesum mittunt eu(m) in carcerem. ubi adstitit ei dns. et confortavit. mane aute(m) facto gratians agens Xpo trahentib(us) iterum illis migravit ad Xpm (haec in ed. desiderantur).]
Aureli
ET IN ANTHIO
CIA SYRIE.
Natale. Leonidis
Uindei.
ET IN AFRICA
Iuli. Uicturi.
Sirici. Honorati.
Felicis. Pauli.
Maximi. It. uicto
ris. Simplici.
Pullionis. Uiti.
Calendini. Apolloni.
Marciane. Felicis
sime. &himie
Marciani. Lictis
////simi. Simiȩ
Germani. Feliciȩ
Euasie. Gemelline
Cleti martyris.

Cod. Eptern., etc.

VI k m̄ in axiopoli nt̃ cirilli et in antiõ eutimiae et rom̄ primitivi aureli it̃ antioc̃ leonidis uindei | in af̃f iuli victurini sirici honorati felicis pauli maximi victuris | simplici pollionis viti calendini appolloni marcianae felicissimæ timiae marciani litissimi simiae germani feliciae evassiae gemelinae.

Rich. In anxiopoli [R1. R2. axiopoli.] . cyrilli. et in antio | chia syriae. leonidis. uindei. et in affrica. uicto | ris. sirici. honorati. felicis. pauli. maximi. martiani.
Excerpta etc. G. cleti mart. (inter africanos). — F. in Antiochia etc. aurilis. — R3. Roma in Porto natal primitivi. in Auliopol aurili.

Cod. Wissenb.

[1] VI KL. MAI. In axiopoli aurili [2] In antiocia leonedis uindei in [3] afreca iuli uicturi syrici hono [4] rati felicis pauli maximi uicto [5] ris symplici pullionis uiti calen [6] dini Apulloni marcianȩ felicis [7] simȩ Aethemiȩ marciani lictis [8] simi simiȩ germani feliciȩ eua [9] siȩ gemellini.

C. M. aurelii; L. M. V. recharii (M. V. richarii) confessoris — 2. M. leonidis; C. vendei. marii — 3. V. victori, sirici. — 5. S. potionis, C. L. M. V. pollionis — 6. L. apollini, M. V. apollonii — 7. S. uhimiae, C. et hemiae, L. M. ethemiae, V. etheiniae. — 7, 8. S. lectissime. — 8. C. fimie; L. germiani — 9. C. gemellinae cum sociis eorum felecis. silvani. centulo monasterio in gallia depositio sancti richarii

[V KALEND. MAI]

f. 82c

Cod. Bern.

U. KL. MAI.
IN CIUITATE
Tarso. cilicie.
Natale Sc̃i castori.
IN NICOMED.
Anchimi ep̃i.
Stefani ep̃i
Antonini presbit
Lidie. Genosi.
Sodalis. Zenosi.
Zotici. Marini
Zenoni. Hilpidi.
Eutici.
IN CIUITATE
Arminie.
Militane. Herme
tis. Eppei. prƀi.
It. Hilpidi.
Hermogenis.
ET CASTELLO.
AIOUIE
IN CAPRIA.
Maurii et capti
diaconi. husandi
Priani.
ET IN EGYPTO.
NICOMEDIA.
Uictoris. Maximi.
Pauli. Marciani
Germani cū aliis VI.
Gemmelline [ed. Gemelline] .
Legissime. Feliciȩ.
Germane. Felicis.
Euantiae. Uictorini.
Nicofori. Dioscori.
Serapionis. Papie.
Anthimii ep̃i
ET ANTHIOCIA.
Thimie. Mauriatii [ed. Mauritiatti.] .
diaconi. Genonsi.
Sodalis.

Cod. Eptern., etc.

V k m̄ in civĩ tarso cilic̃ sc̃i castoris nicom̄ antimi stefani ep̃i et | antoni prƀ libandiae zenoni ep̃i generi maurini sodali eutici zotici | hilpidi civĩ armeñ militā hermitis eppei ep̃i It̃ helpidi hermoginis | et in castel aioviae capri mauri et capti diac̃ usandi priani in egip̃ | nicom̄ victoris maximi pauli marciani germani cum alĩs VI germe | linae laetissimae feliciae germanae felicis victorini nicofori | dioscori serapionis papiae antioc̃ timiae mauri atti diã gennosi sotalis.

Rich. In nicomedia. antimi. stephani epi. | et antonini. prbi. Et in mileto [R2 moleto.] . elpidii et ermogenis. | in tarso ciliciae. castoris. antiochia. timiae [R1. thimiae.] .
Excerpta etc. F. Antiochia richarii. — R3. in Nicomedia anthimi episcopi stephani episcopi et aliorum. — O. in Caprea mauri et capti. — G 914. tomae sodalis. — Bedae cod. S1. e pphei prbi et ermogenis militis.

Cod. Wissenb.

[1] V KL. MAI. In tarso ciliciȩ Nat̃ sc̃i [2] castori In nicomedia ancimi ep̃i [3] stephani ep̃i Authonimi prƀi In [4] lidia genesi sodalis zotici marini [5] zetnoni hilpidi eutici In ciuitate [6] arminiȩ militanȩ hermitis [7] hilpidi eppei prƀi hermogenis [8] et castello aluinȩ in capria mauri [9] et capti diaconi husandi priani [10] In ȩgypto nicomedia uictoris [11] maximi marciani pauli germa [12] ni cum aliis. UI. gemellini legissimȩ [13] feliciȩ germanȩ felicis euan [14] ciȩ uicturini nicofori dioscori [15] papiȩ serapionis In antiocia [16] thunicȩ mauri atti diaconi ge [17] nosi sodalis.

1. S. L. In civitate — 2. C. castoris. germani; S. C. anchimi, L. M. V. anchini — 3. S. L. M. V. antonini, C. antonii. presbyteri — 5. C. zetoni, L. V. zenoni, M. zemoni, helpidii, V. ilpidii; C. euthicii. lupicini — 5, 6. C. In armenia civitate militana — 6. S. hermetis, C. heremitis — 5 – 7. L. M. V. om. ab eutici ad hilpidi — 7. L. M. V. eppedi prbi. eutici. In civit. armeniae militanae hermetis (L. hermitis). hilpidii (M. helpidi). hermogenis; S. hermogeni — 8. S. M. V. aioviae, L. aiovie in capia, M. capua, V. campia; C. et alibi mauri — 9. L. M. V. et casti; S. hustiandi, C. L. M. V. husandi; L. pani. priami — 12. L. V. VII; S. gemellini. legissimi; C. gemelline. lic///sime; L. gemilliani — 13. C. germani — 13, 14. S. cuantiae, evantiæ. — 14. L. M. V. victorini; S. nicopoli. — 16. S. timiae, C. L. M. V. thimiae; L. V. om. diaconi — 16, 17. C. arri diaconi. attidi. genonsi.

[IIII KALEND. MAI.]

f. 82d - f. 83a

Cod. Bern.

IIII KL. MAIAS
IN PANNONIA.
Eusebi ep̃i Pollionis
Tuballi.
IN ALEXANDR.
Natale Sc̃i uicto
rini. Egressionoe
de arca.
ROME. Uitalis
martyris
IN TARSO CILIC.
Maline cū aliis CLXX.
Afrodisi. Cari///lippi
presbit̃. AGapi.
Lectoris in carcere.
requiescentium.
Euseui. Eunici.
IN AFRICAPRO
Uintia. Numedie
Natale Sc̃orum
Manili. Donati.
Mauroli. Lucani
Uictorini. Nicee [prius Nicei]
uirg̃ et aliorū septug̃
duo. Luciani cum
aliis ducent̃os sep
tuaginta.
IN TERRETURIO [prius TERRTTVRIO]
BETURIUE [em. BETURICAE.] CIUI
Deposit̃ Sc̃i euseci.
presbiteri. et conf̃.

Cod. Eptern., etc.

IIII k m̄ pannonia eusebi ep̃i pollionis tiballi in alãx victurini in | tarso cilic̃ afrodisi cum alis CLXX malinae carippi prƀ agapi lect̃ | In carme requiescent̃ eusebi eunuchi in af̃f̃ sc̃orum mannilli | donati mauroli lucani victorinae nicae et aliorū LXX lucani et alio℞ | CCLXX depos̃ sc̃i eusici prƀ et confes̃.

Rich. In pannoniis. natale pollionis. Et | in tarso ciliciae. afrodisii. et alior. CLXX. eusebii epi. | Rom uitalis. Bituricas. depositio [R1. depositio episcopi (praeterea nihil)] . eutici prbi.
Excerpta etc. G 914. luciani cum aliis CCCX. Bituricas eutici conf.

Cod. Wissenb.

[1] IIII KL. MAI. IIn pannonia eusebi ep̃i [2] tiballi pollionis In. alexandria sc̃i [3] uicturini In tarso ciliciȩ malinȩ [4] cum aliis CLXX Afrodisi carilippi [5] prƀi Agapi lectore euseui eunuci [6] In africa prouincia dum mediae [7] Nat̃ sc̃rum manili donati maurini [8] lucati Uicturini niciȩ uirg̃ et ali [9] orum LXXII luciani cum aliis CCLXX In [10] betoriuȩ ciuit̃ dep̃ sc̃i eusebi prƀi et [11] confessoris.

1. L. V. nat. s. vitalis. eusebii etc. — 2. C. et vitalis pollionis; S. L. M. V. alex. nat — 3. M. V. victorini — 4. C. afrosi, L. V. afrodis — 5. S. L. M. V. lectoris, C. lecturis; M. eusebii. eunuchi — 6. S. provintiae dummediae, C. provinciae diomediae, L. M. V. provincia numidiae — 7 – 10. L. M. V. om. donati. maurini, C. maurili, luc//, L. M. V. luciani; S. maurili. luciani; M. V. victorini; S. om. niciae; C. virg. et aliorum CCLXXXIII, L. M. V. cum aliis CLX; S. bituricae, S. C. L. M. V. civitate; L. om. dep; C. euse, S. om. prbi — 11. C. om.; S. ad calcem laterculi 2 m.: senon sci artemii epi. et confessoris. sci. vitalis mar.

[III KALEND. MAI.]

f. 83b

Cod. Bern.

III KL. MAIAS
IN ALEXANDR.
Natale Sc̃i germa
ni presbit̃. et alibi
prostoci. diacoñ
IN NICOMED.
Prudenti. Marci
alis. Sabbati.
Eodomoni. Basili.
It. Germani. Filucasi.
Budenti. Urbani
et pagate
IN AFRICA Grati.
et aliorum UII.
ET PERSIUM. TUSCIE
Ualentini. Mar
ciani.
ET BONONIA
Uitalis. Augusti.
Uicturini. Manili.
Meturinȩ uirgiñ
Macculini.
IN ALEXANDR.
Pudenti. Marciani.
Filocosi. Theodore
uirginis. cū aliis
duob; obiit amalarius eps [litt. inclinatae add. m. 2.]

Cod. Eptern., etc.

III k m̄ alaxanđ civĩ sc̃i germani prƀ et alibi prosdoci diac̃ et valentini in nicom̄ prudenti | marcialis sabbati codomani basili lt̃ germani filocasti budenti | urbani pacatae in af̃f̃ grati et alio℞ VI et perusio theusi valentini | marciani bononiae vitalis agusti victorini manili metronae | macculi alaxanđ civĩ pudenti marciani filocosi theodorae | virg̃ padis cum alĩs duob.

Rich. In alexandria. germani prbi. | et in nicomedia prosduci. Et in perusio. ualentini. | martiani. et in affrica. grati. et aliorum. sex. | alibi pudentis.
Excerpta etc. R3. in Alexandr natal s. germani episcopi vitalis victoris et al. — Notk. Bononia vitalis et agricolae.

Cod. Wissenb.

[1] III KL. MAI. In alexandria nat̃ sc̃i [2] germani prƀi prosduci diaconi [3] In nicomedia prudenti marcia [4] lis sabati eo domoni baseli [5] Item germani filucasi budenti [6] urbani et bagatȩ In africa [7] grati et aliorum UI et p̱siuum tusciȩ [8] ualentini marciani bononiȩ [9] uitalis agusti uicturini manili [10] metorinȩ uirg̃ macculi In alexan [11] dria pudenti marciani fylocusi [12] theodore uirg̃ padis cum aliis [13] duobus.

2 S. germani epi. prosdici — 4. S. eodomani, L. codomani; C. bareli, S. L. basili — 5. C. filocusi; S. budendi — 6. S. L. M. V. pagatae, C. pigatae. silvanae. ioci — 7. C. VI martyrum. Et perusio; L. M. V. perosinum; S. tuciae — 8. C. bononi, L. V. benoniae — 9. C. L. augusti; M. V. victorini — 10. S. netori, C. metronae; maculi — 11. S. L. M. V. filocusi, C. filocusae — 12. C. theodosiae.

[PRID. KALEND. MAI.]

f. 83c - f. 83d

Cod. Bern.

PRID. KL. MAIAS.
IN ALEXANDR.
Dorothei presbit̃
Rodociani diaconi.
Uiatoris. Terenti.
Martini. Maiorice.
It. Uictori. Claudi.
Siluani. Clem̄ti.
Honorati. It.
Uictori. Reducti.
It. Honorati. Thelefori.
Primosi. Rogati.
Felicis. It. Felicis.
It. Felicis///Luciani.
Colisi. It. Rogati.
Seueri. Cottidie
Furtuni. Spice.
Iocundi. Iuli.
Meriti. Honori.
It. Siluani. Saturnini.
Emeliani. It. Sat̃nini.
Affrodi. Ducti.
Pastoris ep̃i.
E alibi. Secundiani
Concordi. Mariani.
Iacobi. Floriani.
Gabri. Gaiani.
Postumi. Momini.
Quintiani. Cassi.
Fasili. Florenti.
Demetri. Gadudi
Crispini. Donati.
Zenonis. et alibi
Pomodiani diac̃.
Igneustorum
et maremersorū
cū aliis uiginti
quattuor
Secundiani ep̃i
Alexandri diaconi.
Bubati. Saturi.
Driodri. Ropodiani
et nomensis. Dereli [li prius scriptum initio sequentis lineae, mox erasum et post Dere translatum; ed. de reliquorum]
////quorū gesta
habentur [n supra lin. m. 2.] .
ROME. IN CIMIT.
Pretextati.
UIA APPIA. Depos̃
quirini mār
IN FRODIRIA
Roditiani diaconi.
Terenti. Marini.
presƀi. Dacari cū
aliis XII. Meturi
Clementis. Lucini
Telesfosi. Primosi
Sat̃nini. Emeliani.
Maiorice. It. Sat̃nini.
Depos̃ polocroni ep̃i

Cod. Eptern., etc.

Pridie k. m̄ in alāx dorothei prƀ rodaciani diac̃ viatoris terenti | martini maioricae victuri claudi silvani orimenti honorati | victorini reducti It̃ honorati talesfori primusi rogati felicis | It̃ felicis luciani colisi revocati severi cotiae fortuni spinicae | Iocundi iuli emeriti honori silvani saturnini emelliani saturninæ | afrodi clugdi partoris ep̃i et alibi secundiani concordi mariani | iacobi floriani gabri gaiani postumi momni quintiani cassi fasili | florenti demetri gadudi crispini It̃ crispini donati geonis et alibi | romodiani ignei diac̃ rumetina remisurini cum alĩs XXIIII secun | dini ep̃i alaxandri diac̃ bubatis saturi diodri ropodiani nomensis | rome quirini ep̃i in frodiria rodiciani diac̃ terenti marini prƀ | dagari cum alis XII meturi clementis lucini telesfori primosi | saturnini emeliani maioricæ saturnini depos̃ policroni ep̃i.

Rich. Alexandria. frodisi prbi. Ro | me. depositio. quirini epi. dorothei [R2. dorothae.] . prbi. Ro | dociani diac. uiatoris. martini. maiorici. uictoris.
Excerpta etc. R3. Rom. etc. pastoris (loco dorothei) presbiteri, demetri saturnini. — G 914. quirini mart. rodimini. — O. promediani cum aliis XXIII.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. KL. MAI. In alexandria doro [2] thei prƀi rodociani diaconi Uia [3] toris terenti martini maio [4] ricȩ Item uictoris claudii siluani [5] clementi honorati item uictori [6] reducti item honorati thelefori [7] primosi rogati felicis item feli [8] cis luciani colosi Item rogati [9] seueri spicȩ cotidiȩ fortuni io [10] cundi iuli secundiani ep̃i meriti [11] honori Item siluani saturnini [12] emeliani Item saturnini Af [13] frodi dugdi pastoris ep̃i secun [14] diani. concordi mariani iacobi [15] floria gabri gaiani postumi [16] mommini quintiani cassi starili [17] gududi crispini item crispini [18] donati zeonis pomodiani diac̃ [19] cum aliis XXIIII secundiani ep̃i Alex [20] andri diaconi babuti saturi dio [21] dri. ropodiani et nomensis Rom̄ [22] dep̃ quirini ep̃i In frodiria. rodici [23] ani diac̃ terenti marini prƀi [24] dicari cum aliis XII meturi cle [25] mentis luciani telisfor pri [26] mosi saturnini emiliani ma [27] ioricȩ saturnini in gałł fonta [28] nella monastyrio dep̃ ermberti [29] ep̃i et confessoris.

1, 2. S. derothei — 2, 3. C. victoris — 3. L. M. V. therenti — 4. L. M. V. om. item; S. C. cladi — 4, 5. C. silvani. demetrii; cetera desunt usque ad iuli v. 10 — 5. M. clementis; M. victoris — 6. S. deducti; L. M. thelesfori, V. telesfori — 7, 8. L. M. V. om. item felicis — 8. S. casoli — 9. M. quotidie — 10. S. C. L. M. V. secundini — 12. L. M. V. emiliani; C. item saturi. item saturnini — 12, 13. L. M. V. afferodi — 13, 14. S. om. secundiani — 14. C. concordiae; L. M. V. marciani — 15. S. C. floriani. — 16. S. crassi; C. L. M. fasili, V. falisi — 17. S. C. L. M. V. florenti. demetri. gadudi (L. M. gududi, V. guduli); L. om. item crispini — 18. S. C. zenonis — 20. S. C. bubati — 20, 21 C. diotri, L. diodori — 21. S. ropodriani, C. om. et; L. nomesis — 22, 23. C. quirini. secundini. In afrodisia rodociani — 23. S. terrenti. maurini — 24. S. dacari, C. dagari — 25. S. C. lucini; S. telisfosi, C. L. M. V. telesfori — 26. S. emeliani — 27. L. M. V. saturninae; S. C. om. in gall etc.. eius loco: depos. pollicarpe (C. polocronii) epi — 27, 28. M. V. fontenella — 28. L. M. V. monasterii translatio eriberti, M. erbberti, V. erberti.

MAIUS

[KALEND. MAI.]

f. 84a

Cod. Bern.

MENSIS MAIUS
HABET DIES
XXXI
KL. MAIAS.
INITIU. PRE
DICATIONIS.
DNI. NRI. IHU.
XPI.
IN FRIGIA
HIERAPOLI.
PROUINCIA
ASIA.
Natale sc̃orum
Philippi apostoli.
et iacobi.
IN AFRICA
Quintiani. Eleutheri.
Gagi. Alexandri.
Sat̃nini et alibi
Apolloni. Eufemi
INTERAMNA
MILIARIO SE
XAGI///SIMO [prius SEXAGISSIMO]
IIII. Proculi. Pelesti.
Agapiti. et militū
Triginta trium [prius tres]
et natł mathei
et iacobi apostułr
ET IN ORIENTE.
IT. quintini
HIERUSOLM.
Natale Sc̃i iudae
Seu quiriaci ep̃i
Et emerite Natł
Saturnini.
TOLOSA.NA
Tale. ORIENTI [prius Oriente] ep̃i
IN GALLEIS.
ciuitate. Autisi
odero [prius Autesiodero] ; deposit̃
Sc̃i amatoris ep̃i
CIUITE SIDO [prius SODO]
nensi loco
Acauno. Passio
Sigismundi regis.
Begorra ciuitat̃
depos̃ Sc̃i iustini.

Cod. Eptern., etc.

Maius dies XXX et uno. Kl maĩ Nt̃ sc̃orū apos̃ pilippi et iacobi in af̃f quintiani eleuteri | gagi alexandri saturnini et alibi appolloni eufemi et inter | amne milit̃ XXIII proculi felisti agapiti et milit̃ XXXIIII. Et nt̃ | mathei et iacobi apostolr̃m quintiani hierosõ nt̃ iudae sive | kyriaci ep̃i emerita civĩ nat̃ saturninae ausi civĩ in gãl nt̃ | sorentis ep̃i autissiodoro ciuĩ amatoris ep̃i monast̃ agauno | sc̃i sigimundi regis becora civĩ sc̃i iustini.

Rich. In asia. natale. scorum phi | lippi. apostoli. et iacobi. In affrica. quintiani [R2. quinti] . | eleutherii. Et in oriente. mathei apostoli. To | losa. orienti epi. autisiodoro. amatoris epi. | Alibi. sigismundi regis. [Vualdpurgae virg.] [uncis inclusa m. 2.]
Excerpta etc. R3. et iacobi et iudae. — O. in Africa hierapolim etc. — Bedae cod. S1. Tolosa argenti epi.

Cod. Wissenb.

[1] MENSIS MADIUS HABET DIES XXXI [2] LUNA XXX [3] KL. madias de [de abrasum.] initium p̃ di [4] cationis dñi nr̃i ihū xp̃i [5] In africa nat̃ sc̃i philippi [6] ap̱ostoli iacobi quintiani [7] heleotheri gagi alexandri [8] saturnini et alibi apolloni eu [9] femi In teramna milia lXIIII [10] proculi pelesti agapiti et mili [11] tum XXXIII In oriente quintini [12] In hierusolimam nat̃ sc̃i iudȩ siue [13] quiriacci ep̃i et emeritȩ nat̃ sa [14] turninȩ In tolosa orienti ep̃i [15] in gallea ciuetate autisiodero [16] dep̃ sc̃i amatoris ep̃i Acauno pass̃ [17] sigismundi regis begorra ciuit̃ [18] dep̃ sc̃i iusti ep̃i;

1. S. C. Initium, L. V. De initio — 3. S. L. M. V. In africa hyrapoli (L. hierapoli, M. V. ierapoli), C. In asia hierapoli; L. M. V. sanctorum — 4. L. M. V. om. apostoli, omnes et iacobi — 5. S. et leotheri, V. eleotheri; C. gai — 7. C. miliario; S. LXXIIII; L. M. V. post v. 7: In gallia nanto monasterio transitus s. marculfi — 9. S. C. L. M. V. post XXXIII: et nat mathei. et iacobi aplor — 10. S. C. L. M. V. hierosolima — 11. C. om. et — 11, 12. C. scor. saturnini, L. M. V. s. saturnini — 12. S. thelosa nat. opoti, C. natalis orientii, L. V. serienti, M. erenti — 13. S. In gall. civitate autysiodero, C. om. in gall. civitate, L. M. V. autisiodoro — 14. S. om. sci; S. C. agauno — 15. L. M. V. sancti sigismundi; S. M. begora, L. V. becora — 16. S. C. iustini; S. om. epi, addit: et in onellico nanto monasterio depos. marculfi abbati (2 m. sci g::rg:::c:nrrtir); C. addit: magni. isici. phoci. ambianis civitate natalis sanctorum agii et cioli martyrum.

[VI NONAS MAI.]

f. 84c

Cod. Bern.

UI NON. MAI.
Germani. Celestini
Felicis. Acetini
Urbani. Hellaci.
Priuate.
IN ALEXANDR.
Saturnini. In car
cere quiescenti
cum neop̱oli socio
suo.
IN ARMINIA
cinitate militana
Helpidi. ethermo
geni.
IN ALEXANDR.
Germani. Celestini.
Et sanctine.
AUTI [prius E, em. I] SIODER.
Translatio corpo℞
sc̃orum confesso℞
Optati ep̃i. Memo
ri presbiteri.
et san°ciani [o supra lin. m. 2., ed. sanciani.] presƀi.

Cod. Eptern., etc.

VI Nonas m̄ germani caelestini felicis cettini urbani bellici | privatae in alãx saturnini in armenia civĩ militana helpedi | et hermogeni eupolitis It̃ in alãx germani caelestini scantinȩ | altiodoro translat̃ sc̃orū confes̃ optati ep̃i memmori prƀ et ani | prƀ.

Rich. In alexandria. saturnini. germa | ni. helpidiae. celestini. felicis. urbani. bellaci. | priuatae. In armenia ciuitate. militana. | ermogenis.
Excerpta etc. O. celestini et nesifori.

Cod. Wissenb.

[1] VI NON MAI. Germani caelestini [2] felicis caetini urbani bellapi [3] priuate In alexandria saturnini [4] cumne apoli sotio suo In armi [5] nia ciuit̃ militana hilpidi [6] et hermogeni In alexandria [7] germani celestini sanctinae [8] Autisiodero transła corporis [9] sc̃orum confessorum optati ep̃i [10] memori prƀi et sciani prƀi

1. L. M. V. om. germani — 2, 3. C. cetini, L. M. V. cetici; S. L. M. V. bellaci, C. hellani //sati — 4. S. C. L. M. V. cum neopoli (C. eopoli) socio suo — 5. C. helpidi, M. elpidii, V. ilpidi — 6. M. hermogenis, C. addit: lupi — 7. C. sanctini — 8. L. M. V. autisiodoro; C. L. M. V. corporum — 10. L. presbiteris et sanciani presbiteri; S. et sancti santiani prbi.: C. sanctini.

[V NONAS MAI.]

f. 84d-85a

Cod. Bern.

U NON. MAI.

IN HIERUSLM.
INUENTIO
SCE. CRUCIS
dñi nr̃i ihũ xp̃i:
ab helena regina
in monte golgotha.
post passionẽ dñi
anno ducentissimo [alterum s abrasum]
XXXIII. regnante
constantino impe
ratore.
IN PROUINCIA
ASIE Inluminata
ciuitate natale.
hermogenis de
antiquis
ROME UIA NO
MENTANA
miliario UII.
Natale sc̃orū
Iuuenalis . Heventi [prius Hebenti]
Alexandri . Theodoli.
ET UIA ARDIA
DINA. Natale
Arboni.
IN AFRICA
Mariani [prius Mariana] . Furtunati.
Sat̃nini . Rufini.
Furtunionis . IT. f. 85a
Furtunati.
IN CIUITATE.
AUTESIODER.
Depos̃ et transla
tio corporū sc̃orū
et confessorum
Eusebii . presbiteri.
et auiti diaconi.

Cod. Eptern., etc.

V noñ m nt̃ sc̃i hermoginis rome nt̃ eventi alaxandri | theoduli et nt̃ arboni in af̃f mariani fortunati saturnini | rufinae furtunonis It̃ fortunati civĩ autisiođ depos̃ et | transł sc̃orum eusebi prƀ et aviti diac̃ in nicom̄ Nt̃ antoni ae | In af̃f̃ nt̃ caelestini felicis urbani romani bellici marciani | mittuni petri floriani et in ces̃s̃ nt̃ silvani alaxandri et alio℞ XL et alibi nestori mittoni antonini autisiođ transł et depos̃ corcodomi diac̃.

Rich. Rome. natale scorum . euen | tii. alexandri. theodoli. In hierosolima. in | uentio scae crucis. Affrica. mariani. fur | tunati. rufini.
Excerpta etc. E1 Romae etc. iusti mauri diacon. — G. 914. mariani fustini.

Cod. Wissenb.

[1] V NON. MAI. In hierusolima in [2] uentio sc̃ȩ crucis dñi ñi ihũ [3] xp̃i ab helena regina post [4] passionem dñi anno CCXXXIII [5] regnante constantino Impe [6] ratore Prouintia asiȩ In [7] luminata ciuit̃ nat̃ sc̃i her [8] mogenis de antiquis Rom̄ [9] Nat̃ ebenti alexandri theodoli [10] furtunati nat̃ arboni In afri [11] ca mariani saturnini rufi [12] nȩ furtunionis furtunati [13] Autisiodero dep̃ et translatio [14] corporis sc̃orum et confessorū [15] eusebi prƀi et auiti diac̃

3. L. V. om. regina — 6. V. provinciae — 6, 7. V. illuminata; C. civitas — 9. C. sancti eventii (punctis indicatur nomen eventii secundo loco ponendum esse); V. tudoli — 10. L. M. V. fortunati — 12. L. M. V. fortunionis . fortunati — 13. L. M. V. autisiodoro — 14. C. L. M. V. om. et; S. cumfratrum.

[IIII NONAS MAI.]

f. 85b - f. 85c

Cod. Bern.

III. NON. MAI.

IN NICOMED.
Antoninȩ Nimiū
tortȩ . et uariis
tormentis afflic
te. ab uno brachio
trib; dieb; suspen
sȩ et in carcere
biennio reclusȩ
Apriscilliano pre
side. flammis
exusta obiit.
IN AFRICA.
natale celestini.
Felicis. Urbani.
Romani. Bellici.
Marciali. Mittuni.
Petri.
ET IN NURICO
RIPENSE LOCO.
Lauriaco. Natale.
Floriani. et princi
pi officii. presidis.
ex cuius iussu. liga
to saxo. collo eius
deponente in flu
uio anisomis susẽ
oculis. crepantib;
praecipitatū ui.
dentib; omnib;
circūstantibus.
ET IN CESAREA.
Natale. Siluani
cuius gesta habent̃
ALEXANDRIA
Natl. scorum [prius aliorum sine natl.] XL. mar
et alibi Nestori. [tyrm [add. m. 2.]
Furtunati . Mitton.
Antonini.
AUTISIODER.
Depositio et trans
latio corporis.
Sc̃i corcodomi diac̃
et confessoris.
In basilica/// [m abrasum; item post sci abrasae sunt litterae con.] sc̃i
Amatoris.

Cod. Eptern., etc.

IIII Noñ mã nicia civĩ nt̃ antoninae in af̃f caelestini et alio℞ XL.


Rich. In nicea ciuitate. antonini. | Et in affrica. caelestini. et aliorum. XII [R2 XV (item E2).] . et in cae | sarea. siluani. Alexandria. martyrum. XL. | et alibi. floriani [R1 floriani nestoris antonii concadomi.] . [Et sci Gotehardi epi] [Uncis inclusa m. 2.] .
Excerpta etc. F. Bedae cod. S1. corcodimi.

Cod. Wissenb.

[1] IIII NON. MAI. In nicomedia anto [2] niȩ In africa nat̃ caelestini [3] felicis romani bellici marci [4] alis mittuni prƀi floriani [5] petri et innu ri core pense lo [6] quorq; et in cȩsaria nat̃ sc̃orū [7] siluani In alexandria xl marty [8] rum nestori mitton antonini [9] Autisiodero dep̃ et translatio [10] corporis sc̃i corce domi diac̃ [11] et conf̃ In basilica sc̃i amatorũ [12] eutimi diac̃

1, 2. L. V. In nicomedia natalis s. senesii. antonii, M. ntl. sancti senesii. In nycomed. antoniae; C. antoniae. iusti — 2. L. V. s. celestini — 3. S. C. L. M. V. urbani. romani — 4. L. M. V. mituni — 5. S. in nurico repesse, L. V. nuricopense, M. norico ripense, C. alibi — 5, 6. S. locarci, L. M. V. locorum — 6. C. sancti — 7. C. silvani. vibiani — 8. L. M. V. mittori — 9. L. M. V. autisiodoro — 10. L. V. corporum; S. C. corcodomi, L. M. V. codomi — 11. S. C. L. M. V. amatoris — 12. S. C. L. M. V. om. (v. diem seq.).

[III NONAS MAI.]

f. 85d

Cod. Bern.

III NON. MAI.

Eutimi diaconi.
THESALONIC.
Herenei. Peregrini.
Herenȩ.
IN AFRICA.
Gregorii. Archelai
Et felicissime
ALEXANDRIA.
Petiui diaconi.
ARELATO
depos̃ Sc̃i Hilari [prius helari] ep̃i
UIGENNA
Depositio. Nectari.
et niceti [prius nicati] ep̃i
AUTI [prius E, em. I] SIODR.
Passio Sc̃i Iuuiniani
lectoris et martyr̃
translato [prius translatio.] in basili
ca sc̃i Amatoris.

Cod. Eptern., etc.

III N. m̃ nt̃ eutimi diac̃ tessał herenei peregrini herene ĩn af̃f gregori | archilai felicissimae alãx civĩ petri diac̃ arelat̃ sc̃i hilari ep̃i | vienna depos̃ nectari et niceti autisiođ pas̃ sc̃i iuliani lect̃.

Rich. Alexandria. eutimii. diac. | Et in tesalonica. herenis. peregrini. Affrica. | gregorii. Arelato. helari episcopi.
Excerpta, etc. G. 914. felicissimi. — O. iuniani lectoris et mar. — Bedae-Flori codd. D. B. alexandria euthymii (B. petinii) diaconi in carcere quiescentis.

Cod. Wissenb.

[1] III NON. MAI. In tesalonica Nat̃ [2] herenei peregrini et herenȩ [3] I africa gregori archilai [4] et felicissime In alexandria pe [5] tiui diac̃ In arelato dep̃ sc̃i hela [6] ri ep̃i In uienna dep̃ nectari [7] et niceti epis̃ Autisiodero pas̃ sc̃i [8] iuuiniani lectõ et martyris [ascen. dni] [uncis inclusa m. 2.]

1. S. C. L. M. V. initio: eutimi diaconi; L. thessalonica, S. thessolonia — 2. S. herene, peregrini, C. sancti herenei — 3. S. C. arcelai, M. archelai, L. V. arcilai — 4. C. om. et ante felicissime; addit: et passio sancti trifonis — 5. C. om. diaconi — 5, 6. S. herari, C. L. hilari — 7. S. episcopis; L. M. V. autisiodoro — 8. L. M. V. iuveniani; S. lect., C. L. lectoris; C. et miis; S. C. L. M. V. om. ascen. dni.

[PRID. NONAS MAI.]

f. 86a - f. 86b

Cod. Bern.

PRIDIE NON. MAI.
IN PERSIDA NATAL.
Sc̃i mathei. Apostł.
et euangeliste
Et primi. Iniciorũ
martyrum.
IN GALLEIS UICO.
Iuli ciuitate. natł
beatissimi Geronti.
presbiteri et conf̃
IN AFRICA
Secundiani ep̃i
Iacobi. Mariani.
Concordii. Marinȩ.
Heliodori [prius hilodori.] . Sat̃nini.
MEDIOLANO.
Uictoris. et felicis.
It. Uictoris. Caricie
Aufidie. Iu///dith.
Emerie. It. Uictoris.
Acute. Faustine.
Hilariani [prius helariani] Uictoriani.
Sat̃nine. Gauine.
Hedenti. Furtune.
Uicturie. Primȩ.
Gaiani. Ualentine
Furtunati. Postumi
Faustini. Maiorici.
Uenusti. Massuni
Processȩ. Secundiani
Inportune. Quintiani
Petri. Tassi.
Casserici. Mappalici.
Uenerie. Benefacie
Florine. Quinti.
Uictorine. Demori.
Gaudole. It. Uictorini.
Crispini. Possimi.
It. Felicis. Donati
Labori. Massille
It. Gaiani. Faseri
It. Quinti. Rogati.
Maxenti. Nine.
Uirtuniȩ. Ualerie
Tyrone. Magrone.
Citini [prius Citine] . cũ sociis
et reliquis sc̃is
Floriani. Herenei.
Furtunati. Faustini
Gavine. Herenti.
Pãpalici. Primi.
Secundi. Casisi.
Celerini. Hieremiȩ
Flaui. Magropi
Marcellini. Maximi.
Bafrobiti. Acutiani.
Niceti. cũ aliis
septuaginta.
It. Gaiani cũ aliis XX.
AUTISIODR [prius AUTESIODR.] .
Depos̃ Sc̃i ualeri ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

Pridie noñ mã in persida mathei apos̃ et primi in gał nt̃ sc̃i geronti | prƀ in af̃f secundiani ep̃i et aliorum LX iacobi mariani concordi | marinae eleodori saturnini mediolã victoris felicis It̃ victoris | calriciae affidiae iuthid emeriae It̃ victoris acutae faustinȩ | hilariani victorianae saturninae gavinae hedenti furtunæ | victuriae primae gaiani valentinae fortunatae postumi | faustini maiorici venusti massuni processae secundiani | inportunae quintiani petri tassi casserici mapparici benere | bonaefaciae quinti florianae victorinae demori gaudolae | It̃ victorinae crispini possini It̃ felicis donati labori masillæ | gaiani fareri It̃ quinti rogati maxenti ninnae virtuniae | valeriae tironi matronae citini floriani herenei fortunati | faustini gavini hereni pappalici primi secundi cassi celerini | hieremiae flavi macrobi marcellini maximi bafrobiti | agustiani nitici et aliorũ LXV It̃ gaiani et aliorũ XX autisiodoro | depos̃ valeriani ep̃i.

Rich. In persida. natale mathei | apostoli. et euangelistae. Affrica. secundini | epi. Mediolanio. uictoris. felicis. autisio | doro. ualeri epi.
Excerpta etc. E2. secundini prbi. — Bedae cod. S1. Autissiodero stavii epi.

Cod Wissenb.

[1] PRID. NON. MAI. In galleis ciuitate [2] Nat̃ beatissimi geronti conf̃ In [3] africa Nat̃ sc̃orum secundiani ep̃i [4] iacobi mariani concordiȩ mari [5] ne hiliodori saturnini medio [6] lano uictoris et felicis Item uic [7] toris cariciȩ aufidiȩ iudith [8] emeriȩ Item uictoris acutȩ fa [9] ustinȩ helariani uicturiani sa [10] turninȩ gauinȩ hedenti furtu [11] nȩ uicturiȩ primȩ gaiani ua [12] lentinȩ furtunati postumi fa [13] ustini maiorici uenusti massuni [14] processȩ secundiani In portunȩ [15] quintiani petri tassi casserici [16] mappaleci ueneriȩ bonifaciȩ [17] quinti florianȩ uicturini domo [18] ri gaudolȩ Item uicturinȩ [19] crispini possinni labori massil [20] lȩ Autisiodero dep̃ sc̃i ualeri ep̃i

1. C. initio: natalis sancti iohannis apostoli et evangelistae ante portam latinam in ferventis olei dolium missi; (cf. infra ad v. 19); S. C. L. M. V. In persida natl. sci mathei apli et evg.; S. L. M. V. et primi. initiorum martr. deinde: In gallia etc.; S. om. in galleis; C. in galacia; S. civitatem — 5. S. C. L. M. V. heliodori; C. saturnini. silvani — 7. C. caricae — 8, 9. C. faustini — 9. C. helarianae, M. V. hilariani; L. M. V. victoriani — 9, 10. C. saturnini — 10, 11. C. gavini. ardenti. fortunati, L. M. V. fustunae — 11. L. M. V. victoriae; C. primi — 12. L. M. V. fortunati. C. om.; M. postomi — 12, 13. C. iustini — 13. S. massumi, C. massi, L. M. V. marsuni — 14. S. C. inportunae, L. importune — 15. C. tassicassirici — 16. C. om. mappalici; L. V. bonefatiae, M. bonifatiae — 17. C. florini; S. victurine, L. M. V. victorinae — 17, 18. S. demori, C. demoriae, L. V. domuli — 18. C. victorini, L. M. V. victorinae — 19. S. M. V. possinni, C. possinnae, L. possisini; (S. desinit in massille f. 23 recto, ad cuius calcem 2 m.: et natale sci iohannis apli ante portam latinam) — 19, 20. S. C. L. M. V. post massillae (C. massilae) sequuntur: item (L. M. V. om.) gaiane (C. L. M. V. gaiani). fasseri (C. faferi, M. faseri, L. V. saferi). item quinti. rogati (C. utrumque om.). maxenti. minae. virtuniae (L. V. virtume). valeriae. tyroni (C. //ronii, L. tyronie, V. tironiae). matronae. citini cum sociis eorum. et reliquis scis. floriani (C. florione). herenei. furtunati (L. M. V. fortunati. faustini. gavini. herenti. papali (C. L. M. V. pappalici). primi. cassi. secundo (C. L. M. V. secundi). celerini (C. celerinae). hieremiae (L. M. V. heremiae). flavi. et (C. om.) gaiani. cum aliis XX. magropi. marcellini. maximi. bafrobiti (C. bafrofiti). acutiani (C. agustiani, L. M. V. agutiani. niceti (C. niciti). cum aliis XXII (C. LXXVI, M. LXII, L. V. XLII). item gaiani cum aliis LXXII (L. M. V. om. ab item ad LXXII); C. addit: martyribus. autisiodero (L. M. V. autisiodoro) depos. etc.

[NONAS MAI.]

f. 86c - f. 86d - f. 87a

Cod. Bern.

NON. MAI.

IN NICOMD.
Flaui ep̃i. Agustini ep̃i
It. Agustini. Triū
Fratrū. et alibi
Marcellini. Ma////
crobi [prius Marcobri] . Eutici.
IN AFRICA.
Celerini. Maximi.
Uictori. Sc̃e poten
telle. et aliorū
multorū. Canti.
It. Agustini. Uictori
Gagi Anti [ed. Gagianti] . Maximi.
CeleriNi. Fontini.
Quinti. Flauiae
Marcialis. Priuatiani.
Septemine. Dextri
Quinte. Arnisi.
Donati. It. Donati.
Octauiani. It. Donati
Marini. Nauagi.
Pulueri. Rogati.
It. Uictori. Mulieri
Furtuni. Uictori.
Secundi. Cecili.
Donate. Sat̃nini.
It. Donate. Nauidi.
Furtunate. Felicis.
Iuli. Criscenti.
Gallice. Iustiani.
Uitalici. Rogatiani.
Lucilli. Honorati.
Feliciae Sauini.
Sulti. Simplici.
Flauiae. Alexi.
Catule. Euticie
Peculiaris. Germani.
Rogati. Marcelle
Odemari. Erculi.
Sat̃nini. Primole
Castule. Donate
Felicis. Uictori.
Processi. Antonini.
Sapide. Donate.
Secundiani. It. Donati.
Marcialis. Ianuarii
Diuii. Uicturii.
et tunnidi. It. Furtunati.
Criscenti. Germani.
Auide. Furtunati.
It. Rogati. Uictoriȩ
Floridiani. Epafrodi
ti. Marcellini.
Palatini. Faustini ep̃i.
It. Eutici. cū aliis XLV.
IN CIUITATE.
Diospoli. Passio
Sc̃i Georgii martyr̃
ARELATO. deps̃.
Sc̃i Hilari [prius Helari.] . ep̃i et con
fessoris.
A//GUSTIDUNO.
Depos̃ Beati Placidi
presbiteri.

Cod. Eptern., etc.

Nonas mai Inventio sc̃ae crucis dñi in nicom̄ Nt̃ flavi ep̃i agustini It̃ agustini et alibi marcellini | macrobi cuthci et triū fratrū et in constantinop̃ achaici | In af̃f celerini maximi victuri pudentellae allae et alio℞ multo℞ | It agustini victuri gai anti It̃ maximi celerini furtuni | quinti flaviae marcialis privatiani septimae dextri quinti | arnesi donati It̃ donati octaviani It̃ donati marini navigi | pulveri rogatae victuri muberi fortuni victuri secundi | celedoniae saturnini It̃ donatae navidae furtunatae | felicis iuli crescenti gallici iustiniani vitalici rogatiani | lucellae honorati feliciae savinae stulti simplici flaviae | alexi catulae euticiae peculiaris germanae rogatae | marcellae udemari stercolae saturninae primolae | castolae donati felicis victori processi antoninae | sapidae donatae secundianae it̃ donatae marcialis | Ianuari diuui victuri tunidi It̃ furtunati criscenti ger | mani afidae furtunati It̃ rogate epafroditi marcellini | palatini faustini ep̃i eutici et alior̃ LVI. in civĩ diaspoli | pas̃ sc̃i georgi arelato depos̃ hilari ep̃i agustoduno | depos̃ placiti prƀ.

Rich. In nicomedia flauii epi. Augusti | ni macrobii. Et in constantinopoli. achaici. In affri | ca. celerinae. maximae. uicturi. potentillae.
Excerpta etc. O. faustini ep. flori diac. cum al. LXV. — Notk. Africa etc. potentillae faustinae. — Rhab. Nicomedia etc. frodisii macrobii etc.

Cod. Wissenb.

[1] NON. MAI. In nicomedia Nat̃ sc̃orū [2] flaui ep̃i Agustini ep̃i Item agusti [3] ni trium fratrum marcellini [4] macrobi eutheci In afreca cȩle [5] rini maximi uicturi ep̃i poten [6] tellȩ et aliorum multorum Itē [7] agustini uicturi gagianti maxi [8] mi. caelerini frontoni quinti [9] flauiȩ marcialis tunidi cris [10] centi germani uicturiȩ pa [11] latini epafroditi marcellini [12] floridiani faustini ep̃i Item eu [13] tici cum aliis XL In ciuit̃ diospoli [14] pas̃ sc̃i iorgii Arelato dep̃ sc̃i e [15] lari ep̃i et conf̃ Agustiduno depos̃ [16] beati placiti prƀi.

2. L. augustini. — 3 – 7. S. a trium usque ad agustini om. — 4. C. euthicii, L. heutheri, M. euthici, V. heuteci. — 5. L. V. victori, M. victoris. — 7. M. V. augustini, L. agustini episcopi; L. V. victori, M. victoris; S. L. M. V. gagi (M. gaii). anti, C. gaiani. — 8. C. frontini. — 9. S. C. L. M. V. marcialis. privatiani. septiminae (L. septimiae, M. V. septemiae). dextri. quintae. arnesi (C. ornesi, L. M. V. amesi). donati item donati (C. om., M. V. donatae). marini (C. mariani). octaviani (L. octavianae). item donati. navigi. pulveri. rogate (L. M. V. rogati). victuri (L. M. V. victori). mulieri. fortuni. victori (S. C. om. m. f. v.). secundi. acili (C. L. M. V. cecili). donate. saturnini. item donati. iuli. navide. felicis. furtunatei (C. ///tutiati, L. M. V fortunati). criscenti (M. V. crescenti). sapide (C. sapi). rogatiani. donati. gallici (L. M. V. ga lici). iustiani (L. iustiniani). vitalici. rogatiani. lucelle. honorati (C. donati; deinde cuncta nomina a gallici ad rogatiani repetit, denique: ///norati. honorati). feliciae. savinae. sulti (C. salti, L. M. V. sulliti). simplici. flaviae. alexi. cattuli (C. catulae, L. M. V. cattulae). ianuarii (C. ianuariae). euthiciae (L. M. V. euticiae). victurii (C. victuriae, L. M. V. victorii). peculiaris. germani. hercule (L. M. V. ercole). rogati (C. rogatae). marcelle (L. M. V. maricelle). odemare (C. odemari). avidie (C. L. M. V. avidae). saturninae. felicis. victuri (L. M. V. victori). processi. primuli (C. promoli). donatae (L. M. V. donati). castulae. secundiani. donatae. marcialis. rogati (C. rogatae, L. M. V. om.). fortunati tunnidi (C. ///inidi, V. tinnidi). — 9, 10. M. V. crescenti. — 10. L. M. V. victoriae. — 11. S. epafronditi. — 12. S. L. floriani. — 12, 13. L. M. V. eustuci. — 13. S. C. XLV. — 14. C. georgii, L. M. V. gorgii; S. autisiodero (pro arelato). — 14, 15. S. C. L. V. helarii, M. hylarii. — 15. S. om. epi et; S. L. M. V. augustiduno. — 16. S. C. L. V placidi; S. epi (pro presbyteri).

[VIII IDUS MAI.]

f. 87b - f. 87c

Cod. Bern.

UIII. ID. MAI.
MEDIOLANO .
Uictoris . capitis . cesi.
cuius passio celebra
tur pridie . idus
maias [prius maius] .
IN AFRICA.
Eutici . Furtunati.
Saturnine . Marcie.
CONSTANTINO
POLI . Agati.
Militis . Maximi prƀi
Anthus diaconi.
Arestini . Marini.
Tampi . Stertiae.
Rogate . Uictorie
Floridi . Luci.
Donati . Uictori.
Flauie . Iohannis.
Nenni . Casti . Gagi.
Furi . Maximi.
It. Uictoris . Iulie
Felicis . Martiani.
Famose . Honesti.
Nigri . Baptici.
Rustici . Processe
Secunde . Militi.
Felicie . Maxime
Datiue . Tuniani
Thidi . Secundile.
Datice . Gundoni.
Tertuli [prius Tertule.] . Celestine
Faustine . Ianuarii.
It. Uictoris . Zetule.
Stiale . Furtuni.
Rogati . Faustini
Cineri . Barachi
Sidini . It. Ninne
Mittuni . Sirici.
Rogati . Donate
Bacciri . Gaddiri.
Bereusi . Donate
Spici . Rogate.
Saturnini . Gladiose.
Uitalis . Cecilie
Ianuarie . Galle.
Sereni . Rogate.
Matronice . Agustine.
It. Saturnini . Rufi.
Faustini . Uictoris.
Cithini . Zaderi.
Antique . It. Ninne.
IN ÆGYPTO.
Uictoris . Stefane.
AUTESIODR.
Depos̃ Elladi ep̃i
et octabas apostłr.
Philippi et iacobi.

Cod. Eptern., etc.

VIII idus maĩ medioł victoris in af̃f eutici furtunati saturnini marciae constantinop̃ | agati milit̃ maximi prƀ anthosi diac̃ arestini marini | tampi stercitae rogatae victuriae floridae It̃ floridȩ | luci donatae victoris flaviae iohannis ninae gagi | furi maximi It̃ victoris iuliae felicis marcialis famorie | honestae nigri battaci rusticae processae secundae | militi feliciae maximae dativae tuniani cutidi secundilȩ | daticae guddini tertuli caelestini faustinae cineri baraci | si /ddiri ninae mittuni sirici rogati donatae bacciri | gadderi bereusi donatae spici rogati saturninae [saturninae-rogatae in margine, prima manu suppletum.] gladiosae vitalis caeciliae ianuariæ matronae | gallae serenae rogatae agustinae It̃ saturnini rubi victoris faustini cithini saderi | antiquae It̃ ninae In aegyp̃ victoris stefanae scantonico depos̃ | sc̃i martini aƀƀ autisiođ depos̃ pelladi ep̃i.

Rich. Mediolanio . uictoris martyris . | Et in nicomedia . maximi prbri . Affrica . eutici . fur [tunati . | saturnini helladii epi . In monte gargano invent . basilice . s. Micha | helis arch.] [Uncis inclusa m. 2. pleraque in litura. — R1. Autisiodoro helladii epi (praeterea nihil).]
Excerpta etc. G. 914. acati maximi stephani.

Cod. Wissenb.

[1] VIII ID. MAI. Mediolano uictoris [2] eutici marciȩ furtunati saturnini [3] constantinopoli agati militum [4] maximi prƀi authys diaconi A [5] restini marini tampi uicturiae [6] sterciȩ rogatȩ floredȩ luci do [7] nati uicturis iohannis famosȩ [8] honestȩ baptici processȩ secundȩ [9] militi maximȩ secundolȩ tertuli [10] caelestini faustinȩ ianuarii zetu [11] le . stialȩ furtuni rogati faus [12] tini barachi siddini Item nine [13] thidi mittuni sirici bacciri gad [14] deri . bereusi spici glaudiosȩ [15] uitalis caeciliȩ gallȩ ianuariȩ [16] seneri matronȩ Agustine faus [17] tini chitini zaderi antiqui Itẽ [18] ninȩ In ȩgypto uictoris stephanȩ [19] In sancto nico dep̃ sc̃i martini Auti [20] siodero dep̃ elladi ep̃i

2. L. mariae; L. M. V. fortunati. — 4. S. et maximi; L. V. anthis, M. anthus. — 5 L. M. V. victoriae. — 6. S. sarciae; C. ///gatae; M. floridae. — 7. S. C. L. M. V. victuris (L. M. V. victoris) . flaviae . iohannis . ninne (C. ninae) . casti . gagi . furi (C. fori) . maximi . felicis . iuliae (C. om.) . victuris (C. om., L. M. V. victoris) . marciani . famosae. — 8. M. honestei; L. V. honostei; S. C. L. M. V. nigri . baptici (C. baptizii) . rustici . processi (S. processe); C. secundi. — 9. S. C. L. M. V. militi . felicie . maxime . dativi (C. L. M. V. dativae) . tuniani (C. tunianae) . secundole . datice (C. dativae) . gundoni (C. gundiani) . tertuli (V. tertulli. — 10. L. M. V. caelestine; S. C. faustini, L. M. V. fatustinae; S. C. L. M. V. ianuarii, item victuri (C. victuris, L. M. V. victori). — 11. C. scialae, L. aialae; L. V. fortune. — 12. S. C. L. M. V. cineri (L. M. V. ceneri) . barachi; L. M. V. om. item. — 12, 13. S. minetidi, C. ninae tidi, L. V. ninae . sidi. — 13. V. muttuni; C. v. syrici; S. C. L. M. V. rogati. donatae (L. V. donati). bacciri (C. bacci/// mi). — 13, 14. L. V. gatderi. — 14. C. breuri, L. V. hereusi; S. C. L. M. V. donate . spici (V. spice). rogati . saturnini; C. gaudiosae, — 16, 17. S. C. L. M. V. seneri . rogati . matronice (L. M. V. matronidae). agustine (L. V. augustinae). saturnine (C. saturnini) . rufi . faustini . victuris (L. M. V. victoris) . citini. — 17. V. antioqui, M. antiq. — 18. C. ninae . saturi . corbeia monasterio translatio corporis beati gentiani martyris; stephani . ianuarii. — 19. S. L. santonico, C. sanconico. — 19, 20. C. om. a sci usque ad dep; S. post martini 2 m. supra lineam et in margine: viatoris. Iste martinus viator fuit vias enim fecit et fontes exurgere; Corb. brevius martini iuliani. — 19, 20. L. autisiodoro; C. heladii, L M. V. eladii; S. epi et conf

[VII IDUS MAI.]

f. 87d

Cod. Bern.

UII. ID. MAI.
IN AXIOPOLI.
Quirilli . Quindei.
Zenoni [prius Zenono] .
TARSO CILICIE
Afradisi.
MEDIOLANO.
De ingressu . reliqui
arum apostolorū
Iohannis. Andreȩ
Et thome. In basilica
ad portam romanã
IN PERSIDA. Mar
tyres. tricentos X [X m. 2.]
CONSTANTINOPL.
Natale. Sc̃i timothei [prius timothi.]
ROME . UIA LA
tina . Gordiani.
Primoli . et natale.
Beati . confessoris.

Cod. Eptern., etc.

VII idus maĩ in axiopoli quirilli gindei zenonis In tarso cilic̃ afrodisi | medioł ephenici in persida martyr̃ CCCX. constantinop̃ nat̃ | timothei rom̄ gordiani primoli et alibi beati confes̃s̃.

Rich. In anxiopoli . quirilli . zenonis | Et in tarso ciliciae . afrodisii . constantinopoli . sci | timothei . Alibi . primuli . beati confessoris.
Excerpta etc. F. gordiani primuli victoris. — O. in Persida mart. CCCCX — Bedae cod. S1. in territorio carnotino civitatis castro Vindocino nat. sci. beati conf.

Cod. Wissenb.

[1] VII ID. MAI. In axiopoli quirilli quin [2] dei zenoni . tarsu ciliȩ afrodisi [3] mediolano Inp̱sida martyres [4] CCCX constantinopoli Nat̃ sc̃i thi [5] mothei Rom̄ uia latina gordi [6] ani primoli Nat̃ sc̃i beati confs

2. M. zenonis . tharso ciliciae; S. C. L. V. tarso ciliciae. — 3. S. C. L. M. V. mediolano aplor. iohis . andreae . et thome . in basilica ad porta romana (C. M. V. portam romanam); C. martyrum. — 5. S. raverma via etc. — 6. L. M. V. promoli; S. et natale.

[VI IDUS MAI.]

f. 88a - f. 88b - f. 88c

Cod. Bern.

UI. ID. MAI.
ROME . UIA. LA
TINA . IN CIMIT.
eiusdem natale.
Gordiani.
ET IN CIMITR.
Pretextati.
ROME Natale
Sc̃i Ephimici.
et maioris [io supra lin. m. 2] confes̃
UIALATINA.
ad centum aulas.
Quarti et Quinti.
IN AFRICA.
Probati . Moece.
Petri . Ianuarii.
Furtunionis.
Tecle . Lucelle.
Maxime . Matrone
Axiopoli . Cyrilli.
Cindis . Dionis.
Acaci. Crispionis.
Zenonis.
TARSOCILICIE
AFrodisi . Priuati.
Citdini . Saturnini.
Petri . Datiuae.
Furtuni . Lucelle
Maxime . Matrone
Mutaci . Cicili.
Uicturi . Ianuari.
Sacusȩ . Uicturine.
Bonosi . Constantiȩ.
maximae
Gemini . Ianuari.
Samini . Perecrie
Senturi . Aeruli..
Maiuli [prius Maioli] . Marulle
Felicis . Indici.
Reflenti. Tinni.
Felioni Thointi.
Sileuci . Zetule.
Ianuarie . Furtu
nate . Teglacie
Rogate . Pauline
Ianuari . Ninne.
Honori . Candide
Saturnini. It. Satur.
nini . Secundi . Donati.
Solutoris . It. Felicis.
Marci . Nappoli.
Goddei . Dati.
Nasomosi. It. Uictor̃
Satulli. Masuti.
Malci . Seueri.
Marciani . Furtuni.
Saturni . Saturi.
Quintali . Seuerioli.
Fidelis . Quinte
Congilli . abbatis.
IN ScOTCIA [c supra lin. m. 2]
Fausti . Donati.
Excritati . Septimi.
Lucini. Restituti.
Birici . Datiui.
Ianuarie . Nine.
Felicis . Satiri.
Marcelle . Matrone
Tuiae . Lucusse.
Uicturie . It. Felicie.
Iocunde . Gloriose.
Rogatine . Uicturi
ne . Iulie . Primi.
It. Furtunati . Marie.
Rogati . Munni.
Iacobi . Septemine
Maurelle . Incidi.
Tunni . Felicionis.
Seleugi . Honorati.
Saturni . Lucini.
Zeperie . Crispi
Uenuste . Saturni.
Quintule . It. Cyrilli.
Diunisi . et alibi
Depos̃ . Siue natale.
Iob . prophete [in margine m. 2: et dedic(atio) ecclesiae scae marie infra basilicas.]

Cod. Eptern., etc.

VI idus m̄ rom̄ pas̃ gordiani rome epimacis et midonis confes̃ | via lat̃ ad centum aulas quarti et quinti in af̃f probatae | mecae petri dativi ianuari furtunionis theclae lucellae | maximae matronae . axiopoli cyrilli cendis dioni acaici | cripionis zenonis tarso cilic̃ afrodisi privati giddini saturnini | petri dativi furtuni lucellae maximae matronae muttaci | cicili victuri ianuari securae victuriae bonosi constantiae | maximi gemini ianuari sam/// ni perecrie sinteriae ruli | maiolae maruli felicis indidi reflenti tinni filioni tinthisi leuci | zetulae ianuariae furtunatae teclaciae rogatae paulinae | Ia// varininae ianuari condediae honoriae saturnini saturnini | secundi donati solutoris felicis marci nappoli cuddei dati | nasomosi It̃ victoris satuli masuti malei severi marciani furtuni | saturi quintali severioli felicis quinti fausti donati excritati | septimi lucini restituti birici dativae It̃ ianuariae ninae feliciȩ | satirae marcillae matronae tuiae luesae victurinae it̃ | feliciae iocundae gloriosae rogatinae victurinae iuliae | primae it̃ furtunati manae rogati munni iacobi septiminae | maurelli incidi tunni felicionis seleuci honorati saturni lucini | gebberiae venustae saturnae quintubae It̃ cirilli dionisi | alibi depos̃ iob profetae

Rich. Rome. gordiani. et epymachi. | et maioris In affrica. probati. petri. anxiopoli [R1. axiopoli.] . cy | rilli. felicis. faustae. uicturini. saturnini . In scotia. | fausti. Depositio. siuae [R1. sive.] . natal. iob. prophetae.
Excerpta etc. R3. Roma via latina in cimit. eiusdem natal. s. gurdiani et al. — O. Romae nat. ss. gordiani et epymachi mar.

Cod. Wissenb.

[1] UI ID. MAI. Rom uia latina In ci [2] mit̃ eiusdem Nat̃ sc̃i gordiani et in [3] cimit̃ pretextati Rom nat̃ sc̃i epi [4] maci et maioris conf̃ et quarti [5] quinti probatȩ moecȩ petri [6] datiui ianuarii furtinionis [7] teclȩ bucellȩ maximȩ matro [8] nȩ axiopoli cyrilli cendeis dio [9] nis crispionis zenonis cylici sa [10] cusȩ bonosȩ maiuli constantiȩ [11] gemini samini zetulȩ ianuarie [12] theclaciȩ regatȩ pauli nȩ [13] ninȩ honori . cande diȩ secun [14] dȩ solutoris felicis marci [15] nappoli coddei dati masomosi [16] satulli uictoris masuti malci [17] seueri marciȩ furtini saturi [18] quintali fedelis seuerioli quinti [19] fausti donati et critati biroci [20] septimi lucini restituti datiui ia [21] nuariȩ ninȩ felicis sati marcell [22] lȩ tuiae matronȩ lucusȩ uic [23] turiȩ feliciȩ iocundȩ gloriosȩ [24] rogatinȩ Uicturinȩ zeberiae [25] uenustȩ saturnȩ Item cyrilli dio [26] nisi et alibi deps̃ siue nat̃ ioh pro [27] fetae

1. S. lavicana. — 2. C. gordiani. iulii; S. C. om. et. — 3. S. om. romae. — 3, 4. L. M. V. efimaci. — 4. S. sci maioris; L. M. V. coni (loco conf.). — 4, 5. L. quarti et quinti. — 5. L. M. V. probati; S. moethe (C. inde usque ad dionis, membrana exsecta, tredecim nomina periere). — 6. S. furtunionis, L. M. V. fortunionis. — 7. S. L. M. V. lucellae. — 8. S. axiopoli, L. aexiopoli, V. acxiopoli; S. cindei. — 9. S. accaci. crispionis, C. accisi. crispionii, L. M. V. acaci. — 9, 10. S. C. L. M. V. zenonis. afrodisi. privati. giddini. petri. saturnini. dativi (L. M. V. dative). furtuni (L. M. V. fortuni). lucelle. maxime. matrone. mutaci . cicili (L. M. V. silici) . victuri (L. V. victori, M. victoris) . ianuari . sacusae L. M. V. secusae). — 10. S. M. bonosi; S. C. L. M. V. addunt: victorinae; L. matuli. — 11. S. C. L. M. V. maximae . ianuari . gemini (V. iemini). samini (V semmini) . peregriae L. peregrine). eruli . senteri . marulle (C. marulli) . felicis . indici . reflenti . tinni . filioni (C.L.M.V. felioni). thuinti (C. tuinti, V. thunti) . seleuci (L. V. sileuci). zetule (L. M. zeltulae) etc. — 12. S. C. L. M. V. furtunate (C. fortunati, L. M. V. fortunatae). teclaciae (C. tedetiae, L. M. theclaciae, V. thedaciae); S. C. L. M. V. donati . rogatae. paulinae. — 13. S. C. ianuari . ninae. — 13, 14. S. C. L. V. secundi . saturnini . donati. — 14 L. M. V. om. solutoris. — 15. S. nappolli; L. V. cotidei; S. nassomosi, C. naso . mosi, L. V. nasomosi. — 16. C. satuli; C. malchi. — 17. S. L. V. marciani. C. martiani; C. L. V. fortuni. — 18. L. V. fidelis. — 19. S. extricati, C. L. V. excritati; S. byrici, C. birici, L. V. pirioci. — 20, 21. L. V. ianuarii. — 21. S. L. V. satirae, C. saticae. — 22. C. tulae. — 22, 23. L. victoriae, V. virtoriae. — 24. S. rogatione. victuriae; L. V. victorinae. — 24, 25. S. C. L V. iuliae . primae. furtunati (V. fortunti) . mariae. rogati (C. rogatae). monni . iacobi. septimine (C. septimiae, L. V. septeminae). maurelli (L. V. maurellae). incidituni (C. incidi . tuni, L. V. inditi . tuni). felicionis . seleuci (C. L. seleugi, V. seleugae). honorati . honorati (C. L. V. om.) . saturni . lucini . zebberiae (C. zeberiae) . venuste (C. venusti) . saturni (C. saturnini, L V. saturnae). quintulae (L. V. om.). — 25. L. V. om. item. — 26, 27. C. dep. iuvenalis et iob; S sci iohannis, L. V. iob prophetae.

[V IDUS MAI]

f. 89a

Cod. Bern.

U IDUS MAI.
IN SIRMIA
Montaniani.
IN AFRICA.
Maiuli . Uicturini.
Furtunati . Septimi.
Comini . Iulii.
Ianuarie . Primuli.
Nerei . Manili.
Uictorie . It. Uicturi.
Furtunate . Ianuarii.
ROME . Achilli.
Epemimi . Nerei.
UIA SALARIA.
Miliario . uigi//simo [prius vigissimo]
secundo . natale.
Sc̃i Antimi.
IN ASIA . Natł.
Sc̃orum . Demetri.
Thadthei . et alibi.
Depos̃ Nepotiani.
ET UIGENNA [prius UEGENNA] .
Depos̃ Sc̃i Mãmerti et martini [et martini m. 1. in margine] .
episcoporum∵

Cod. Eptern., etc.

V idus rom sc̃i antimi in sirmi montani In af̃f maioli victorini furtunati septimi comini | Iuli Ianuariae primuli nerei manili It̃ manili victuris fortunatæ | Ianuari rom achilis epimeni nerei rom [rom. antimisupplevit in margine prima manus.] antimi in asia sc̃oruū dimetri attici | tadhei et alibi depos̃ nepotiani vienna Nt̃ mamerti et martini ep̃is rm̄.

Rich. Rome antemii. In asia demetrii. | sirmio . montaniani . In affrica . mauuili [R2. mavili.] septimi . | iulii . ianuariae . uicturii . fortunati.
Excerpta etc. G. 914. montanini — O. in Asia etc. septimini comini crispini etc. Romae achilli sippioni epi. — Bedae-Flori codd. L. T. Romae via salaria passio ss. achillis serapionis ianuarii.

Cod. Wissenb.

[1] V ID. MAI. In syrmia Nat̃ sc̃i montani [2] In afreca maiuli uicturini furtu [3] nati semtimi commini iulii crispi [4] ianuariȩ primoli manile nerei [5] Item manili uicturiȩ furtunati [6] ianuarii Rom achilli sippioni [7] ȩpimini nerei uia salutaria mi [8] lia XXII Nat̃ sc̃i antimi In asia Nat̃ [9] sc̃orum demitri taddei dep̃ nepo [10] tiani Vienna dep̃ mamerti [11] et martini ep̃orum

1. S. scor., C. montani comini — 2. L. V. maioli — 2, 3. L. V. victorinae . fortunatae — 3. S. C. L. V. septimi; S. L. V. comini — 4. L. V. manili — 5. C. manilis; L. V. victoriae . fortunati — 6. C. ianuarii. iocundi; deinde om. romae achilei; S. achilli, L. achelli, V. archelli; L. sipponi — 7. S. aeppini, L. V. epimini; C. om. nerei — 7, 8. C. salaria, miliario — 9. L. V. demetri; S. thathei; S. C. et depos — 10. V. mamoerti — 11. C. et mamertini; L. V. episcopi; S. addit: iohis . afrodisi . cum sociis eor d. Et 2 m. in margine: lingon . civitat . dep. sci iengulfi cf.

[IIII IDUS MAI.]

f. 89b

IIII IDUS MAI.
ROME . INCIMT.
Pretextati . Natal.
Nerei . et achillei.
fratrum . et natal
sc̃i pancrati.
UIA AURELIA.
miliario . secundo.
Grati.
UIA AURELIA.
S///oteris [prius Poteris.] uirginis.
ET UIA . LAUICAN.
miliario sexto.
Sotheris . Iohannis.
Acillis . Moireis.
Afroditi . Cū aliis.
Numero . Quingentos.
quattuor quorum
Nomina ds̃ scit.
et moysitis.
IN AFRICA
PraNcati.

Cod. Eptern., etc.

IIII idus m̄ rom̄ nerci et achilei et nt̃ sc̃i pancrati maĩ cyriaci | maxĩmi grati roteris virg̃ soteris iohannis achilis moirei | afnoti et aliorū CCCCCIIII alaxandri et moisitis In af̃f pracati.

Rich. Rome. natale scorum . nerei . | achillei . PANCRACII . quiriaci. sotheris uirg. | iohannis . mosei . afroti . cum aliis quingentis IIII or.
Excerpta etc. R3. in Afric via Aurilia natal sanctorum nerei et achillei ff prancati. — G. 914. soteris mart. cum CCIIII.

[1] IIII ID. MAI. Rom nat̃ sc̃orum nerei [2] achillei fratrum et nat̃ sc̃i pan [3] radi gradi et soteris virginis [4] roteris iohannis achillis moisei [5] afroditi cum aliis numero . D . IIII [6] quorum nomina ds̃ scit Alexandri [7] moysitis In africa prancati

2. S. frs. X., L. V. om. fratrum; C. et alibi; L. om. nat — 2, 3. S. C. panchrati, L. V. pancratii — 3. S. roteris, L. V. rotheris — 4. S. soteris, C. om., L. V. sotheris; L. iohanis; S. moirei, L. V. morei — 5. L. affroditi — 6, 7. S. om. alexandri moysitis; C. addit: iuli — 7. S. C. V. pancrati, L. panerati; S. addit: et in cimiterio pretextati quiriaci. maximi.

[III IDUS MAI.]

f. 89c

Cod. Bern.

III ID. MAI.
IN S(AN)C(T)ONICO
monasterio salimon
no . depos̃ Sc̃i mar
tini presbiteri.
et confessoris.
ALEXANDRIA.
Afrosedi . Agrippe.
Sabini . Gripfi.
Luci . Cyrille
Credule . cū aliis duob;
IN PALESTINA
Taraci . Probi.
et andronici [prius antronici] . pollen
tiae . Ss̃i uictoris.
Inuici . Aucti.
Saturnini.
ALEXANDRIA
Agrippe . Acris.
Cirille . Sabini.
Creduli . Maximi.
Gagi . et deposit̃
Sc̃i Saebastiani [e supra lin. m. 2.] ep̃i
IN CIUITE // [prius CIMITER.] AUTI4SIODER.
depos̃ . et translat̃
corporis.
Sc̃i marcellini ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

III idus maĩ in alãx aprodisi agrippae sabini grisi lucinillae | oritulae et alio ℞ III. palestĩ taraci probi andronici ponlentiȩ | victoris In vicia daveti saturnini alexandri agrippae aeris | cirillae sabini credolae maximi gagi depos̃ sebastiani ep̃i | Incivĩ antisiodõ depos̃ et transł marcelliani ep̃i.

Rich. In oriente . taraci . probi . et an | dronici . Alexandria . agrippae . sabini . luci . cyril | lae . acris . maximi . Autisiodoro . sci marcelliani. [et | gangolfi martyris] [uncis inclusa m. 2.] .
Excerpta etc. G. 915. in Francia gangolfi martyris. — R3. natal . onissim.

Cod. Wissenb.

[1] III ID MAI. IN treiecto deposĩ [2] SCISSIMI SERUATII EPI ET CON [3] fes̃ et nat̃ sc̃orum afrodisi agrippe [4] savini griffi luci cyrille cridulȩ [5] cum aliis duo In palestina taraci [6] probi et andronici In polentia pas̃ [7] sc̃i victoris saturnini Alexandria [8] agrippȩ agcris cyrillȩ savini [9] creduli maximi gagi dep̃ sabasti [10] ani ep̃i In civit̃ autisiodero dep̃ et [11] translatio corporis sc̃i marcelliani ep̃i

1 – 3. S. C. L. V. om. et incipiunt.: In alexandria nat. sanctorum etc. — 3. L. V. agriffae. — 4. C. grifi, L. V. grippi. — 5. C. cum aliis II. iuvini. treiecto porto in gallia depositio sancti ser vacii episcopi et confessoris. — 7. S. C. et saturnini. In — 7, 8. L. V. alexandri (V. alex.) treiesto depositio s. servasiae presbyteri et confessoris et translatio et dedicatio basilicae. — 8. S. L. V. agris, C. veris. — 9. S. C. et dep. — 9, 10. L. V. sebastiani. — 10. S. autisioderense, C. autisiodero, L. autisiodorense, V. autusio. deren. — 11. C. om. corporis; S. L. V. marcellini; S. addit: et sci. servatii. confes. Deinde 2 m., partim in litura, quae uncis includimus: [rome dedicatio basilicae] scae maie (2 m. marie) ad martyr. (2 m. martyres.

[PRID. IDUS MAI.]

f. 89d

Cod. Bern.

PRID. ID. [ID. addidit 2. m.] MAI.
IN SIRIA. Uicto
ris Militis.
ET corone . qui si
mul passi sunt.
ROME . Isidori.
Bonefacii.
IN AFRICA Natł.
sc̃orum . Secundi
ani . Quarti
Uicturiani . Ianua
rii . Medion.
ET ADAUCTI.
Denegothie.
Maximini.
ALexandri. P(ro)culi [prius ALEXANDRI, omisso P(ro)culi]
Aframi . It . adaucti.
Adeodati.
IN ASIA. Sc̃i maximini
MEDIOLANO
Uictoris . Naboris
Felicis. Rustici.
et alibi sc̃orum.
quadringentorū.
quattuor martyrū.
qui cū sc̃o cyrico.
passi sunt.
ARUERNUS.
dedicatio ecclesie
Sc̃e Agricolȩ [prius Agregulae, ed. corr. Agricolae.]

Cod. Eptern., etc.

Pridie id. m̄ in siria victoris et coronae in aff secundini quarti victurini | Ianuari mediani et adaviti denecutiae alaxandri proculi | aframi adaviti adeodati In asia maximi mediolã victoris | nemoris felicis rustici et alibi CCCIIII ma~ qui cū sc̃o cyrico pas̃ | st̃ arvenñ civĩ agricolae.

Rich. In syria. uictoris. et coronae. Et in | affrica. secundini. quarti. In asia. | maximiani. Mediolanio. uictoris. naboris.
Excerpta etc. E1. Romae bonefacii mart.

Cod. Wissenb.

[1] II ID. MAI. In syria victoris militis [2] et corone qui simul passi sunt In a [3] frica sc̃i secundiani quarti vic [4] turiani ianuari medion Alex [5] andri aframi maximini proculi [6] ad aucti adeodati In asia sc̃i maxi [7] miani In mediolano victoris na [8] moris felicis rustici et sc̃orum CCCC [9] IIII mar̃ qui cum cirico passi sunt [10] Arvernus dedicatio ecclesiȩ sc̃ae [11] acreculȩ [et ẽ dedicatio basilicȩ sc̃i [12] petri In uuizenƀ] [uncis inclusa m. 2.]

1. C. om. militis. — 3. S. C. natale sci; C. secundiane. — 3, 4. C. victorianae, S. victurini, L. V. victoriani. — 5. C. aframani. — 6. S. C. L. V. audacti; L. V. om. sci — 6, 7. C. maximini. — 7, 8. V. naboris, C. tumoris. — 8, 9. C. L. CCCIIII. — 9. C. L. V. sancto cyriaco. — 10. S. arvernus civitate, C. arvernis, L. arvern; L. V. om. scae, S. C. sancti. — 11. S. arcule, C. agriculae, L. V. ac regulae; S. C. L. V. uncis inclusa om. (S. 2 m. addit: Ipso die natal sci pacumii monch.).

[IDUS MAI]

f. 90a

Cod. Bern.

IDUS MAI.
IN SIRMIA.
Timothei . et alibi
UII . Uirginum.
Alexandri . Digni.
Cotthie.
IN SARDINIA.
Simplici.
ET IN PORTO.
ROMANO.
Prestabilis . Felicis.
Uictoris . Cyrici.
Ianuarii . Heroli.
Pauli . Menerui.
Aquilini . Heracli.
MEDIOLANO.
Uictoris.
LAMOSACO.
Natale sc̃orum.
Petri . et andreae.
Pauli . et dionise [prius diunise]
ET AGUSTIDUN.
Trici ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

Idus Sirmio nt̃ timothei et VII. virginum et alibi alexandri digni chottiae in sardĩ simplici | prƀ In portu rom̄ prestabilis felicis victoris cyrici ianuari | heroli pauli minervi aquilini heradi dionisiae mediol Nt̃ | victoris lamsacivĩ petri pauli andreae.

Rich. In syrmio. timothei. et. VII [R2. IIII.] . uirgi | num. Et in sardinia. simplicii. prbi [R1. episcopi.] . Mediolanio | petri. andrei. dionisii. augustiduno. tredici.
Execerpta etc. G. 915. Augustiduno trittici. — F. Augustiduno XIII sanctorum confessorum – (deinde) tetrici episcopo. — R.3. in Sirmnia victoris passio sanctorum petri andreae et al. — Notk. in civitate Filasiana rosulae.

[1] IDUS MAIAS [Pentecostes add.in margarine m. 2.] In symia thimothei et [2] alibi VII virg̃ alexandri digni choti [3] tidiȩ. In sardinia simplici In porto [4] romano praestabilis felicis vic [5] toris cyrici ianuarii heroli pauli [6] menervi aquilini heracli medio [7] lano victoris lamosacũ pas̃ sc̃o [8] rum petri et andrei pauli et diuni [9] sȩ Agustiduno praetece ep̃i

1. S. C. L. V. syrmia. — 2, 3. S. chottiae, C. chor ////, L. chotiliae, V. cotitiae. — 3. S. sardina. simpici. — 5. L. cyriaci; V. helori. — 7. S. L. M. lamosacum, V. lamosa. cum, C. lamsaco. — 8. C. andreae, S. 1 m. andrei, 2 m. andreae, L. anduci. — 8, 9. S. L. diunisiae, M. V. dionisiae, C. dionisii. iulii. — 9. C. L. augustiduno; V. augustuduno; S. p(re)teci, C. retici, L. protece, V. p(re) tece. — S. addit: et in civitate fausiana rotolae.

[XVII KALEND. IUN.]

f. 90b

XUII KL.IUN. [in margine 2. m.]
IN ES AURI [E em. I] A.
Aquilini . Uictoriani.
quorũ gesta ha
bentur et alibi.
Eracli . Paulini.
Menerimi.
IN CIMITER.
Picino.
AUSIMO CIUIT.
Florenti . et [et 2a m.] dioclici
ani.
IN CIUIITAT . EFF
Mengeni . Gaiani.
Iouini [prius Iuveni, em. Iovini]
IN CIUIT . CORTON.
Uincenti . Nideruni.
Heracli . Pauli.
Meueri . Aquili. it pauli [litt. inclinatae m. 2.] .
Monorgi [ed. Monordi] . Aquilini
IN TERRETURIO [prius TERRITURIO] .
Auct ISIODEREN [prius AUTESIODEREN] .
Uicobaiaco.
Passio sc̃i peregrini.
ep̃i . Primi . ciuita
tis ipsius.
IN T(ER)RITURIO.
TRECASSINE.
ciuitatis loco
campellus depos̃
fidali [ed. Fiduti, prius Fiduli.] presbiteri.
et confessoris.

XVII kl iuñ in isuaria aquilini victurini et alibi heradi paulini | menserimi civĩ piceno ausimi florenti đioclitiani civĩ efera | mengenis gaiani iovini civĩ cortuna vincenti nideruni herceli | meneri pauli it̃ pauli aquilini minorgi autisiodõ civĩ sc̃i peregrini ep̃i | civĩ trecas nt̃ fiduli prƀ et confes̃.

Rich. In isauria . uicturianae [R1 . R2 . aquilini victorianae.] . In epheso . | gaiani . iouini . Autisiodoro. passio sci peregrini | epi . Alibi depositio . fiduli prbi.
Excerpta etc., F. apud Trecas fidulini episcopi.

[1] XVII KL . IUN . In cesaria Nat̃ sc̃orũ [2] aquilini victuriani heracli pauli [3] ni meneremi In ciuitate picino [4] ausumi florenti et diocliciani In [5] civit̃ efeso mengenis gaionio iu [6] vini In civit̃ cortona vinanti Nide [7] runi hereli pauli meneri aquili [8] Item pauli monorgi In autisoderins̃ [9] vico baiaco pas̃s̃ sc̃i peregrini ep̃i [10] primi civitatis ipsius trigasinȩ [11] dep̃ fidoli prƀi et conf̃

1. S. L. V. esaurea, M. C. isauria. — 2. M. V. victoriani; L. heracri. — 3. C. minermi, L. manerini, M. V. menerini; C. piceno. — 4. S. ausimi, C. ausomi; C. om. et; S. dicletiani, L. M. declitiano, V. dioclitiani. — 5. S. gaiani, C. gaioni, L. M. V. guiono. — 5, 6. M. iovini. — 6. S. C. L. M. V. vincenti. — 6. 7. S. nide. runi., C. L. M. V. nideruni. — 7. C. heruli; C. mineri; S. aquilli. — 8. S. autisioderense, L. antisoderinensi, C. autisiodero, M. autissiodorenus. — 9. L. M. V. baioco; L. om. epi. — 10. M. V. prius (loco ipsius, in V. scriptum in litura); S. trigassine, C. tricassino, L. M. V. trigasine. — 11. C. passio sancti. — S. addit: In abrincatino . patricii abbatis.

[XVI KALEND . IUN.]

f. 90c

Cod. Bern.

XUI . KL . IUN .
IN ALEXANDR.
Uictoris . basille.
ROME UIASALaria [aria addidit m. 2.]
Uetere . Parteni
Caloceri [prius Calociri] . Primi.
et depositio . liberi ep̃i.
NIUIDUNO
Heracli . Pauli.
Peregrini . Minerii.
Aquilini . Uictoris.
et aliorũ. Artemi.
Calcori [c supra lin. m. 2.; ed. Calori; lege Calcori] .

Cod. Eptern., etc.

XVI k iuñ in alãx adrionis victoris et ƀasilae rom̃ paterni et caloceri primi | depos̃ libi epĩ inveduno eracli pauli mineri aquilini victoris et alibi artemi galcori.

Rich. In alexandria . uictoris . basile . | Rome . partenis . caloceri. et depositio liberii epi. | in achaia . calisti . uincentii . felicis.
Excerpta etc. R3. Nividuno hilari etc. victoris adriana. — . Bedae cod. S1. Romae via Salutaria veteri etc. — Notk. Alexandria victoris basilii.

Cod. Wissenb.

[1] XVI KL . IUN . In alexandria victo [2] ris basiliȩ In roma parthini [3] galligori e pono liberi ep̃i Nividu [4] no heracli pauli minerii aquilini [5] victoris artemi calcori

2. C. basiliae . silvani; L. M. pathyni, V. pathini. — 3. C. gallicori . eponi; deinde: liberum(m)epi, deleta. — 3, 4. C. nevoduno, L. nimviduno. — 4. S. menerii, L. M. V. minerei. — 5. C. arche// /.

[XV KALEND. IUN]

f. 90d

Cod. Bern.

XU . KL . IUN.
IN ALEXANDR.
Potamonis . presbit̃
Hortasi . presbit̃
Marci . Euangeliste
Serapionis . Panteri.
Dioscori . Palmi.
Pitigon [prius Piticon] diaconi.
Cenron [ed. Centron.] . Datiui.
Luci . et maxime.
Hermon lectoris.
cum aliis IIII.
IN AEGYPTO.
IN ANACIPOLI.
Dioscori . lectoris.
qui multa passus ē.
CONSTANTINOPL.
Efuchi . Serapionis.
Bustasi . presbiteri.
Patamon . Panteri.
Peteglondi . Aran.
lectoris . Datiui.
Marciani . Luciosi
Lucianȩ. Aeginȩ
et alibi . Cassi.
et uictoris.

XV k iuñ in alãx potamonis prƀ ortasi syrapionis prƀrm̄ pantheri dioscori palmi petegondi diac̃ cenroni | dativi luci et maximae hermonis lect̃ et alior̃ IIII. In aegip̃ dioscori | lect̃ constantinop̃ euchi serapionis bastasi prƀ potamonis | pantheri petegloni dieranti lect~ dativi marciani luciosae locani | egenae et alibi cassi victoris.

Rich. Alexandria . potamonis [R1. potamis, R2. pomonis] . prbi . bo | stasii [R2 bartasii.] . In aegypto . dioscori. In antiochia . petri. | ermogenis . furtunati . quinti . uicturici .
Excerpta etc. F. Antiochia petri et hermogenis — R3. Rom. natal. sancti iohannis episcopi et confess . in Alexan . potamon presbyteri — O. hortesi seraphionis presbyterorum etc. maximi hermeti lectorum cum aliis IIII. In Aegypto in Anaxypoli etc. ad cuius memoriam multae curationes fiunt.

[1] XV KL . IUN . In alexandria panta [2] moni prƀi hortasi prƀ serapionis [3] prƀ panteri dioscori palmi pe [4] tecon diac̃ cesson dativi luci maxime [5] hermone lect̃ cum aliis IIII [6] In aegypto dioscori lect̃ qui mul [7] ta passus est. In constantinopoli [8] efuchi sera ionis bustasi prƀi [9] pactamon panteri pete [10] clondi aeran lect̃ dativi mar [11] ciani luciosi lucianȩ aeginȩ [12] et alibi Nat̃ sc̃orum casi et̃ vic [13] toris

1, 2. S. patamoni, C. patomonis. — 2. C. hortasii, deinde om. prbi; L. V. syrapionis. — 3, 4. C. V. pentecon. — 4. L. diaconis; S. C. V. cenron, L. cerron. — 5. S. C. L. M. V hermon. — 6, 7. L. M. V. multum. — 8. S. C. effuci, L. V. eufuchi, M. efuschi; S. saraionis, C. ser /// ionis, L. M. V. seraionis. — 9. S. C. L. M. V. patamon. — 9, 10. S. poteclondi, C. peteclondi, L. M. petedondi, V. peterlondi. — 10 L. aeram. — 11. L. egipne, M. aegynae, V. aegipne. — 12. C. cassi; addit: iuliani; S. addit: prime

[XIIII KALEND. IUN.]

f. 91a

Cod. Bern.

XIIII KL. IUN.
ROME . Natal.
Caloceri . Paterni.
Eunucorū . et uxorū
Decii . imperatoris.
qui cū esset unus.
ex his prepositus.
cubiculi . alt̃ pri
micerius . nolentes.
sacrificare idolis.
adecio occisi sunt
et requiescunt in ci
miterio.
IUXTA UIA APPIA.
IN CIMITERIO.
Calesti.
UIA APPIA Natal.
Paterni . Gallicorū
Urbani . Indici.
Seleuci . Felicis.
Glonici . Criscenti.
Colonicȩ . Iuliȩ.
It. Urbani.
IN ALEXANDR.
Areni diaconi.
IN CESAREA.
capadociȩ . Puliuchi.
IN AFRICA . Qunt̃i [ed. Quinti]
Primuli . Salusti.
Furtunati . duorū
Donatoris . Primi.
Indicȩ . Locustȩ
Rogatȩ . Urbanȩ.
Romanȩ.
IN GETULIA
Emili . Baseli.
Pretextatȩ . Baseliȩ
Parthini [ed. Parthiniae] .

Cod. Eptern., etc.

XIIII k. iuń. rom̄ Nt̃ caloceri parteni eunĩchorū decii imp̃ et uxoris eius [eius additum prima forte manu.] nt̃ prenni galli curi urbani conf̃ | Indici seleuci felicis donici crescenti colonicae iulicae It̃ urbanæ | alexandri areni diac̃ in cess̃ capodoc̃ poliochi in af̃f quintuli | primuli salusti fortunati donatoris It̃ donatoris primi dicessi | lucussae rogatae orbanae ingetulia emili basili praetextatae basiae partini.

Rich. Rome . caloceri . pudentianae . | urbani . seleuci . Alexandria . areni [R1. hereni.] . diac. In cae | sarea . epoliochi. In affrica . quinti . Getulia . emelii.
Excerpta etc. E1. G. 914. potentianae (G. 915 addit virginis) — R3. potentianae mar. — O. eunuchorum uxoris etc. — Bedae cod. S1. passio scae potentianae virginis.

Cod Wissenb.

[1] XIIII KL. IUN. Rom̄ nat̃ sc̃orum [2] caloceri parteni eunochorū [3] et uxorum eius decii imperatori [4] qui cum esset unus ex his prȩpo [5] situs cubiculi alter primiciri [6] us nolentes sacrificare ido [7] lis adecio occisi sunt et requies [8] cunt In cimit̃ iuxta via appia [9] In cimit̃ calesti via appia Nat̃ [10] paterni galitori urbanȩ [11] Indici se leuci felicis clonici [12] crescenti colonicȩ iuliae Itẽ [13] urbanȩ In alexandria Nat̃ sc̃i [14] areni diac̃ In cȩsaria cappa [15] dociȩ Nat̃ sc̃i puliochi In africa [16] Nat̃ sc̃orum quinti primoli [17] salusti furtunati duorum. do [18] natoris primi Indicȩ lugustȩ [19] rogatȩ urbanȩ romanȩ [20] In getulia Nat̃ sc̃orum emili [21] basili praetextate basiliȩ [22] partini.

2. C. paterni; L. M. V. eunuchorum. — 3 – 7. S. ucorum, L. V. uxorem, M. uxoris, om. eius; C. uxorum eorum. Hi sub decio imperatore occisi et requiescunt. — 3. L. M. V. imperatoris. — 4. M. V. essent. — 5. S. L. V. cubili; L. M. V. primicerius — 8. C. L. M. viam appiam. — 9. M. V. calixti; S. om. via appia; C. om. nat. — 10. L. M. patemi; S. L. M. V. galigori, C. galicori; C. urbani, L. M. orbanae. — 11. L. M. V. incidi; S. C. L. M. V seleuci; C. elonici, M. donici. — 12. C. cre///ti. — 13. C. urbani. ingenuae. saturni; L. M. orbanae. — 15. S. C. poliochi, L. M. V. poliocli. — 17. L. M. V. fortunati. — 18. L. V. lucustae, M. locustae. — 20. S. C. emeli. — 21. S. C. baseli, L. M. V. om.; L. M. V. praetextati. — 22. S. pastin ///.

[XIII KALEND. IUN.]

f. 91b

Cod. Bern.

XIII. KL. IUN.
IN AFRICA.
Uictorii [prius Victurii.] . Marcello
ROMÆ . UIA SALAR.
Uetere . Baseli.
IN OSTEA
aureae . Nemauso.
Baudeli . martyris.
et alibi . Geruasi.
Protasi . et depos̃
Uellesi et fausti
episcoporum.
BETURICAS
ciuit̃ . depositio
Sc̃i Austrigiseli ep̃i

Cod. Eptern., etc.

XIII k iuñ In af̃f victoriae marcelosae salsae rom̄ basilae in ostea aureae nemauso baudilis | mar̃ et alibi gerbasi et protasi et fausti episc̃rm̄.

Rich. Rome urbani confessoris . ba | sillae . uicturiae. In galliis . baudeli . mart . Alibi . pro | tasii . geruasi . fausti . Bituricas austregesili epi. [Eustasii mar.] [uncis inclusa m. 2.] .
Excerpta, etc. R3. Bedae cod. S1. Rom. via Salutaria natalis s. basilissae (S1 cum aliis duobus) victuriae (S1. om.) et al. (S1. om.) — O. marcellinae et salsae.

Cod. Wessenb.

[1] XIII KL. IUN. In africa Nat̃ sc̃o [2] rum victuriȩ marcellosȩ [3] salsȩ Rom̄ via salutaria [4] basilissȩ aurei Nustuȩ nema [5] vi baudeli mar̃ et alibi nat̃ [6] sc̃orum gervasi protasi et [7] depositio vellesi et fausti ep̃i In [8] civit̃ beturicas dep̃ sc̃i austre [9] giseli aƀƀa

2. L. M. V. marcellone. — 3. C. L. salaria. — 4. S. ba///selisae; S. C nustiae, L. M. V. nusce. — 5. L. saudeli. — 6. C. sanctorum germanorum; S. gervas., L. cervasi; L. M. V. et protasi. — 7. L. M. V. faustini; S. C. eporum (S. C. cetera om.) — 8. L. M. V. bituricas. — 8, 9. L. augstregisseli, M. austregysseli, V. austregisseli. — 9. L. M. V. epi (loco abbatis).

[XII KALEND. IUN.]

f. 91c

Cod. Bern.

XII. KL. IUN.
IN MAURITAN.
Timothei . Poli.
Eutici diaconi
IN. P(RO)UINCIACESAR. [P(RO) suppletum, forte m. 1; ed. Cesarea]
Poli. Eueti.
IN AFRICA.
Sc̃orum Uicti.
Maurellȩ . Quinti.
Primoli . Salusti.
Fortunatȩ . It. Mau
rellȩ . Primi.
IN CESAREA
capadociȩ.
Policuti . Uictori
Donati . Quinti.
Locusȩ . Primi
Eucti.
IN BRITTANIA.
Timothei diaconi.
et alibi Natale
Matthei . Apostoli.
IN CIUIT . AUTESID.
RINSIO Deposit̃
Beati ualis presbit̃.
et confessoris ∵

Cod. Eptern., etc.

XII k iuñ In mauritã timothei policutici diac̃ in raveñ martyriae | cessaria polieucti in af̃f victi maurellae quinti primuli salusti | furtunati marcellae primi in cessā capodoc̃ policuti victori | donati quinti locustae in brittañ timothei diac̃ et alibi nat̃ | mathei apos̃ civĩ autisiodõ depos̃ valentis prƀ

Rich. In mauritania . timothei. Et ra | uenna . martirii . poli . eutici. In affrica . uicti . | maurellae. In britania . timothei diac. Alibi | sci ualentis martyris. et epi.
Excerpta etc. O. in Caesarea helieberti una die martyrio coronati. Romae passio sancti eleutheri episcopi apuliensis et antiae matris eius.

Cod. Wissenb.

[1] XII KL. IUN. In mauritania thi [2] mothei poli eutici diac̃ In [3] provintia cȩsaria poli eviti [4] In africa Nat̃ sc̃orum victi [5] maurellȩ quinti primoli [6] salusti furtunati mirellae [7] primi In cȩsaria cappađ poli [8] cuti victuriȩ donati quinti [9] lucusȩ primi euti In brittani [10] a nat̃ thimothei diac̃ In civi [11] tate autisi oderinsium dep̃ be [12] ati valis prƀi et conf̃. [et natl sci ualentis [13] mart,] [uncis inclusa m. 2.]

2 L. M. V. polie, Corb. brevius pauli. — 3. C. epoli. eutci. iocundi, M. poliae, L. V. polite. viti. — 5 – 7. S. C. L. M. V. maurelle (C. mirillae). quinti. primoli. salusti. furtunati (L. M. V. fortunati). mirelli (C. nirillae, L. M. V. mirelle). primi. — 7, 8. C. polieucti. — 8. S. C. victuri, L. M. V. victori. — 9. C. tria nomina om. — 10. S. C. L. M. V. diaconi. Et alibi nat. mathei (L. V. s. matthiae) apli. — 11. C. autisiodero, L. autissiodorensium, M. V. autisiodorensium. — 11, 12. L. V. depositio pauli et anteon, quadrati et beati valeri presbyteri et confessoris; M. om. pauli et a. q.; S. C. L. M. V. uncis inclusa om.; S. addit et nemauso. passio sci baudilli. et in ravenna. martyriae. In margine inter dies XII et XI kal. Iunias 2 m.. senon. natale sci romani.

[XI KALEND. IUN.]

f. 91d

Cod. Bern.

XI. KL. IUN.
ROMÆ . Faustini
Timothei . Uenusti.
Casti . Emili . Cotti.
Rogati . Maxenti.
Felicis . Ianuari.
Concessi. Albini.
Rogatiani . It. Casti
It. Emeli . Plassi.
IN CORSICA IN
sula . Pas̃ Sc̃ȩ Iuliȩ
IN CIUIT. AUTSD.
RINSIU. Deposit̃
et translatio corpor̃
Sc̃ȩ elenȩ uirginis.
IN CESAREA
capadociȩ . Poliucti. [prius Puliucti.]

Cod. Eptern., etc.

XI k iun in af̃f faustini timothei venusti casti emili cotti rogati albini rogatiani | maxenti et felicis It̃ casti It̃ emeli plassi in corseca insola nt̃ | Iuliae civĩ autisiođ depos̃ et trans̃ helenae virg̃ in cap̃p̃ ces̃s̃ poliuiucti

Rich. Affrica . fausti . uenusti . emu | li . maxentii . Rome . timothei . casti. In corsica. | iuliae . Autisiodoro . scae helenae uirginis. | Alibi poliucti.
Excerpta etc. E1 Romae helenae matris constantini — O. in Africa nat. ss. casti et emilii. Romae nat. cati et maxentii.

Cod. Wissenb.

[1] XI KL. IUN. Rom̄ nat̃ sc̃orum fa [2] ustini thimothei venusti casti [3] emeli cotti rogati maxenti [4] felicis ianuari concessi albini [5] rogatiani Item casti Item emeli [6] blassi In corseca Insula pãs sc̃ȩ [7] iuliȩ In civit̃ autisioder̃ins dep̃ [8] et translatio corpõris sc̃ȩ helenȩ [9] virĝ In cȩssaria cappađ nat̃ [10] sc̃i poliucti In civit̃ treiecto [11] dedicatio basilicȩ sĉi michahelis [12] archangeli

3. S. L. V. emili — 3 – 5. L. V. om. a cotti usque ad emeli — 5. S. rogantiani; M om. bis item — 6. S. C. L. M. V. plassi; L. M. V. corsica — 7. C. addit: virginis et martyris; S. C, autisiodero, L. autisiodorensi, M. V. autisiodorensis — 8. S. om. corporis — 10. S. C. poliocti; S. C. L M. V. cetera om.

[X KALEND. IUN.]

f. 92a

Cod. Bern.

X KL. IUN.
IN SPANIIS
Epictiti . Abtonii.
Baseli ep̃i . It. Aptonii.
IN AFRICA . Quinti.
Luci . et pas̃ sc̃i de
siderii ep̃i et martyr̃
Iuliani . Felicis.
Montanȩ . Ianuariȩ
Emiliȩ . Nonnȩ.
Almeridȩ . Asti.
Basilei ep̃i. Uictori.
Firmi . Montani.
Iuliani . Uictorici.
Fidelȩ . Donati.
Niciȩ . Fausti.
Timothei.

Cod. Eptern., etc.

X k iun spanis epicti et aptoni vienna civĩ desideri ep̃i. | basili ep̃i it̃ aptani in af̃f quinti luci iuliani montanae ianuariæ | emeliae nonnae almeridae asti basilei ep̃i victori firmi | montani iuliani victurici tedeli donati nicae fausti timothei

Rich. In emerita . epicterii . et basi . | epi. Affrica . quinti . lucii. Et uienna. desiderii epi. | et mart. iuliani. felicis . montani . ianuariae.
Excerpta etc. R3 in Hispaniis natal sanctorum epitecte basili episcopi desiderii — O. luci heliae. — Bedae cod. S1 caesarea luci iuliani etc. Vienna passio sci desiderii epi cum aliis VII.

Cod. Wissenb.

[1] X KL. IUN. In hispaniis Nat̃ sc̃orū [2] epictiti optoni baseli ep̃i Item [3] optoni In africa quinti luci et pas̃ [4] sc̃i desiderii ep̃i et mar̃ iuliani [5] felicis montane ianuariae [6] emeliȩ Nonnȩ almeridiȩ asti [7] basilei ep̃i victori firmi mon [8] tani iuliani victurici fideli [9] donati niciȩ fausti thimothei

2. S. C. L. M. V. aptoni. basili — 3. S. C. L. M. V. aptoni; S. quintili. — 4. C. om. et mar., S. 2 m. addit: lingonice urb. — 6. L. M. emiliae; S. almerite, C. alcmeridi, L. V. almeride — 7, 8. S. om. montani. — 8 S. victuri, L. M. V. victorici — 10 C. addit: silvani. foci.

[VIIII KALEND. IUN.]

Cod. Bern.

UIIII. KL. IUN.
IN STRIA. Zoelli.
Seruoli.
IN AFRICA . Natł
Sc̃i . Saturnini . et ali
orū III.
IN PORTO ROM.
Natał Sc̃i Uenanti.
IN SIRIA . Zoeli.
Saturi. Timini
Saturnini . Seruili.
Felicis . Siluani.
Furtuni It. Zoeli.
STriȩ [S add. m. 2.] . et diocli.
IN GALLEIS CIUIT.
Nametis . Rogatiani.
Donatiani . Germano
rū et martyrum.
BASILLA CIUIT.
Sc̃i Albani martyr̃

Cod. Eptern., etc.

VIIII k iuñ In istria nt̃ zoili servuli In af̃f sc̃i saturnini et alio℞ VI | in por̃ rom̄ vincenti in siria zoeli saturi timini saturninae | servili felicis silvani furtuni It̃ zoili siriae et diocliae in gal | civĩ namnetis rogatiani donatiani germano℞ et marty℞

Rich. In istria . seruuli . et in affrica . | saturnini. In syria . saturæ . timini [R1. timii.] . item satur | nini . felicis. In nametis ciuitate . rogatiani.
Excerpta etc. R3. in Porto Romano natal sanctorum zebelli servoli vincenti — Bedae-Flori cod. D. Africa fortunati et aliorum III.

Cod. Wissenb.

[1] VIIII KL. IUN. In stria Nat̃ sc̃orū [2] zebelli servoli In africa nat̃ sc̃i [3] saturnini et aliorum III In [4] porto romano Nat̃ sc̃i vincenti [5] In siria zoeli satori timini [6] saturnini servili felicis sil [7] vani furtuni Item Zoeli stitȩ [8] et diocli In galleis civit̃ nametis [9] Nat̃ sc̃orum rogatiani dona [10] tiani germanorum et martyr̃

1. C. L. In histria, M. V. In istria. — 2. C. servoli. secundini. — 3. S. IIII, C. trium mart. — 5. L. zeoli, M. zoili; L. M. V. saturi; L. timissi. — 7. L. M. V. fortuni; M. zoili; S. C. L. M. V. striae. — 8. S. dicli, C. diocli. maximini; S. gallea, C. gallia, L. M. V. galliis; S. C. namnetis — 9. S. om. nat. sanctorum. — 9, 10. M. donati, V. et donatiani. — 10. C. om. et martyrum.

[VIII KALEND. IUN.]

f. 92b - f. 92c

Cod. Bern.

UIII KL. IUN.
IN SOLA TUSCIÆ.
ciuitate plera.
Natał Sentiatȩ.
Uincentii. et santȩ
MEDIOLANO.
depos̃ Dionisi ep̃i
Polegrati . et alior℞
IIII. Coronati.
Uincenti. Iohannis.
IN ORIENTE
Eusebi.
UIA NOM(EN)TANA
miliario. UIII.
Natal Urbani ep̃i
IN CIMITER.
Pretextati. Dorostori.
IN AFRICA. Sabi
ani. Septinȩ.
TRECAS.
Leoni . mona
chi
EPHESO.
Iohañ apol.
Saturni . Saturi.
Timini. Tomum.
Uicturi. Stiali.
Uicturiȩ . et Flavini.
ET UIGENNA
Pas̃ Sc̃i . Desiderii.
ep̃i et martyris.

Cod. Eptern., etc.

VIII k iuñ mediol dionisi ep̃i et confes̃ civĩ blera sencianae vincenti | et scantae policrati et aliorum IIII. gortuna civ ĩ vincenti | iohannis in oriente eusebi via nominata mil VIII nt̃ turbani | ep̃i in civĩ p̃textata dorostori in af̃f̃ fabiani septini effeso | iõh apos̃ saturnini timini tomuni victuri istiali victuriae fluini.

Rich. In mediolanio . depositio . dio | nisii epi . Et in campania . atelæ . amonis . Ro | me . sci urbani epi . dorostori . epheso . iohann,s apli.
Excerpta etc. G. 915. F. Atellae — R3. Tunic. civit natal sancti leonis epi et sancti urpani papae — Bedae-Flori cod. B. Trecas marcellini ep. Trecas leonis martyris.

Cod. Wissenb.

[1] VIII KL. IUN. Insula tusciȩ civit̃ [2] lera Nat̃ sc̃orum sentiatȩ vin [3] centi et sc̃ae mediolano dep̃ di [4] oni ep̃i polecrati et aliorum IIII [5] coronati vincenti iohannis In [6] oriente eusebi Via nomentana [7] miliario UIII Nat̃ orbani epi In [8] cimit̃ praetextati dorostori. [9] In africa fabiani septimi In [10] efeso saturnini saturi timini [11] tomum victuri stiali victuriȩ [12] flavini et dep̃ sc̃i marcelli con [13] fessoris

1. C. In solo — 2, 3. S. lere, C. M. blera; S. sentate, L. V. sentiani, M. sentiae, C. sententiatae . vincentii et sanctae iulianae; V. post sanctae spatium vacuum — 3, 4. C. L. M. V. dionysii. — 4. S. C. polegrati, M. polycratii. — 5. C. coronatorum; iohannis . marii. — 6. M. momentana, V. numentana — 7. C. VIIII; V. nat. sci; L. V. urbani. — 8. S. pretatati, 2 m. pretaxato; C. dorostoli — 9. C. sabiani . septimi . iulii. — 9, 10. C. L. M. V. In epheso iohannis apostoli, S. addit: et avglta; C. om. saturi . timini, L. M. V. timidi. — 11. L. tomuni; L. V. victori, M. victoris; S. stialis, L. M. V. sciali . victoriae. — 12. S. et flavini et. — 13. S. addit: et vienna passio sci desiderii . episcopi.

[VII KALEND. IUN.]

f. 92d

Cod. Bern.

UII KL. IUN.
IN AFRICA. Natl
Eracli . Pauli.
Mindini.
IN AFRICA.
It. Pauli . Anteon
Quatrati . et depos̃
Sc̃i Agustini ep̃i
et confessoris.
Rufini . et ualeriȩ.
IN TUDERTINA.
TUSCIAE.
Felicissimȩ.
Eracli.
Paulini.
Menedinȩ.
Saturi . Uictor̃
Saturnini . Marini.
It. Saturi. Furtunati.
et thomedi.
AUTESIODER.
loco cociaco
Passio Sc̃i Prisci.
cū sociis suis.
innumera martyr̃
multitudine.
ROME . Simm&ri.
martyris . et transitus ma
gulfi siue maiulfi epi [litt. inclinatae add. m. 2.]

Cod. Eptern., etc.

VII k iuñ in af̃f̃ eracli paulini mundini agustini ep̃i in af̃f̃ pauli | ateonis quadrati rufini valeriae in tuder tusciae felicissi | mae eracli paulini meridie saturi victuri saturnini marini | it̃ saturnini furtunati et theomedi autisiođ civĩ pas̃ prisci

Rich. In affrica . eracli . pauli . Et intu | der . felicissimi . et mindiniae . In affrica . depositio | sci augustini epi . Autisiodoro . passio . sci prisci.
Excerpta etc. E1. in Britannia augustini epi — G 915. O. in Britannia depositio augustini primi Anglorum epi — G. Romae semetri (Lab. Tr. symmetri, Aug. Ximeti) cum aliis viginti tribus (Lab. XXII) martyribus — O. in Africa nat. ss. quarti et rufini — G. 914. rufine — Bedae cod. S1. in territorio autisidorense loco quintiaco etc.

Cod. Wissenb.

[1] VII KL. IUN. Natl heracli pauli [2] mindinȩ In africa item pauli [3] antemi quatrati rufini et va [4] leriȩ In tu turtina tusciȩ Nat̃ [5] sc̃orum felicissimȩ eracli pa [6] ulini menedinȩ saturi vic [7] turi Saturnini maurini Itẽ [8] saturi furtunati et tho medi. [9] In terri turio autisioderiñs loco [10] quotiaco pas̃ sc̃i prisci martyris [11] cum sotiis suis numera In multitu [12] dine.

1. C. L. M. V. sancti aeracli (L. V. eracli). — 2. S. mindianae; L. M. V. pauli et. — 3. S. C. L. M. anteon, V. anteon̄.; C. L. V. quadrati; S. rufine ; C. om. et — 4. C. magni. In civitate tuscia, S. Insula tusicae, L. M. V. In tutuaratine (M. tuturatine, V. tutuoratinae) tusciae — 5. C. L. V. felicissimi. — 6. S. menedime. — 6. 7. L. V. victori, M. victoris. — 6 – 8. S. a victuri usque ad saturi om. — 7. L. M. V. mauri; L. V. om. item — 8. C. L. M. V. fortunati; C. om. et; L. M. V. themedi. — 9. S. C. autisioderense, L. autisiodorensi, M. autissiodor., V. autisiodorensis. — 10. S. quotitiaco, L. M. V. quociaco. — 11. C. cum innumera multitudine, S. innumero, L. M. V. innumera. — 12 S. addit: et in africa . depositio sci agustini epi.

[VI KALEND. IUN.]

f. 93a

Cod. Bern.

UI KL. IUN.
IN ALEXANDR.
Aquilini [ni abrasa] presbit
Euangelii [postremum i add. m. 2.] et aliorū
XIIII.
IN THOMIS.
Heliȩ. Luciani.
Zotici. Marcialis
Uicturi. et murinȩ
ROMÆ. Restituti.
IN AFRICA.
Sacci. Iuli. Daamȩ
Carpiȩ.
IN SARDINIA
Salutiani. Eutrici
ep̃i. Criscentini
Titiani. Quinti.
Stiabili.

Cod. Eptern., etc.

VI k iuñ In alēx acculi prƀ evangeli et aliorū XIIII In thomis heliae | luciani zotici marcialis victuri et murinae in af̃f̃ iuli dami | carpiae et alio℞ CCCC In sardiñ salustiani eutropi ep̃i alibi | crescentini ticiani quinti.

Rich. Alexandria. aquilini prbi. eu | angelici et aliorum. XIIII. Alibi heliae. luciani | martialis. In affrica. sacei carpiae [R1. sarpiae.] . in sardinia. saluciani [R1. seluciani.] . eutici epi. crescentini. ticiani [R1. ficiani.] . quinti. | stiabili.
Excerpta etc. G. Tr. Roma restitutae (Lab. restituti) — R3. Alexand. natal sanctorum aquilini victuri zotici eutrici — G 914. sciabili — O. in Sardinia salutiani etici episcopi crescentiani quintiani et quinti — Bedae cod. S1. in Alexandria acuti prbi etc. in Thomis heleae etc. murianae. In Africa sacci etc. damiae etc. eutici epi etc. triciani quinti sciabuli — Notk. in Thomis victoris et maurini.

Cod. Wissenb.

[1] VI KL. IUN In alexandria Nat̃ sc̃o [2] rum Aquilini prƀi evangelii [3] et aliorum XIIII In thomis heliae [4] luciani zotici marcialis Vic [5] turi et maurinȩ In africa nat̃ [6] sc̃i sacci iuli da ame carpiȩ [7] In sardinia salutiani eutrici ep̃i [8] criscentini ticiani quinti [9] stiabili

2. S. C. M. aquili; L. M. V. om. evangelii. — 3. V. XIII; M. helyae. — 4, 5. L. V. victori, M. victoris. — 5. L. V. maurini; C. maurinae. servuli. — 6. S. C. L. M. V. sanctorum; S. C. L. M. V. daame. — 7. S. et in sardina eutrici; C. om. epi — 9. C. stabuli, L. M. V. sciabili; S. addit; et in sardina salustiani.

[V KALEND. IUN.]

f. 93b

Cod. Bern.

U KL. IUN.
PAMPILIA.
Z&oli. Primi.
Nonni. Aurosi.
IN AFRICA
porto arminiȩ
Emili. Felici.
Priami. Liciani.
ROMÆ. UIANO
MENTANA
miliario. XIII°.
Epagati. Eustasi.
Uictiȩ. Castulȩ
Epigatiani. Octobri
Uroriȩ. Uippi.
Adauli. Homini.
Marcili. Cilloniȩ
Maximȩ. Fylomini
Auticiȩ. Commini.
Marcianȩ. Flumini
Macriani. Castule
cum aliis septem
IN CIUIT. PARI
sius. depos̃.
Sc̃i Germani ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

V k iuñ In af̃f nt̃ getuli n///unni primi aurosi proti mari miniae in sardiñ emili felicis priami | feliciani rom̄ vepegani eustasi victiae castulae et pigati aniæ | octobri uroriae vimpiali homini marcelli cilloniae maximæ | filomoni avettiae cummini marcianae flumini macrianae | castulae cum alis VI civĩ pariseus depos̃ sc̃i germani ep̃i.

Rich. In affrica. cetuli. aurosi. proti. | in sardinia. emeli. priami. Rom. epigati. catulæ. | martialis. Parisius ciuitate. depos. sci. german, epi.
Excerpta etc. F. in Pamphilia primuli primi etc. — G 914. zetoli primoli Rome opegapi marciani castuli.

Cod. Wissenb.

[1] V KL. IUN. Pamphilia zetoli pri [2] mi nonni curesi In africa [3] portini arminiȩ In sardinia [4] aemili felicis priani luciani [5] Rom̄ via nomentana miliario [6] XIII Nat̃ sc̃orum epegati eustasi [7] victiae castulȩ epicati Amae [8] octubri uroriȩ viapia hili ho [9] mini marcili cilloniȩ maximȩ [10] fylomini avittiae commini [11] marcianȩ flumini marciani [12] castulȩ cum aliis VII In civitate [13] parisius sc̃i germani ep̃i et conf̃

M. pamphyliae; L. zotoli, M. zetuli. — 2. L. nonna; C. euresi. — 3. C. portuni; M. armeniae; S. sardina. — 4. S. felici; C. primiani, L. piriani. — 5. L. M. V. numentana — 6. V. XIIII; S. //pigati, C. epicati. — 7. C. item epicati, om. amae; S. aniae, L. M. ance, V. anceae. — 8. L. M. V. usorie; S. M. vippia. hyli, C. vippiapili, L. V. vippia. hili. — 9. S. cilioniae, L. M. V. collonie; C. maximi. — 10. S. L. M. V. sylomini, C. filomini. aviciae; C. commieni, L. comini. — 11, 12. S. macriani, C. mariani; L. M. V. flumini. item marciane. castule. — 12. S. castuli; C. VIIII — 13. S. depos. sci; 2 m. in marginibus: et sci clodoaldi regis britanniae. dedicatio sce reginȩ.

[IIII KALEND. IUN.]

f. 93c

Cod. Bern.

IIII KL. IUN.
IN CIBALLIS.
Pullionis. lectoris.
NOMEDIA.
Crispoli.
IN CESAREA
capadociȩ. Cyrilli.
IN AFRICA.
Primi. Accidie.
Passimoni. et ali
orū centū quin
quaginta tres.
TREUERIS.
Maximini [ni add. m. 2.] ep̃i
ROMÆ. UIAAU
relia. Restituti.
UIA TIBURTIN.
Septem germanor̃.
IN SPANIIS Genti.
ANTHIOCIA
Sicimodi. Bassi.
Uenusti. Uictori.
Pulli eni. It.
IN CESAREA
capadociȩ [ed. cappadociae.] . Carelli.
Primoli. Finodi.
Uenusti. Tredentei.
IN ANAUNTA.
Sisinni. Alexandri.
Martyrii.

Cod. Eptern., etc.

IIII k iuñ rom̄ nt̃ virginis in spanis genti numidia crispolis | in ciballis pollionis lect̃ in ces̃s̃ capođ cirilli in af̃f̃ primi accidiæ | bassi mori et alior̃ CLIII trever̃ nt̃ maximini ep̃i rom̄ restituti | item via tiburtina VII. germanor̃. antioc̃ scimodi bassi venusti | victuri pullieni It̃ cappođ carilli primoli venodi venusti | gissinni alaxandri martyr̃.

Rich. Rom. restituti. Et in affrica. | primi. acidi. apasimoni [R2. apasimenti.] . et aliorum. CLIII [R2. LIII.] . Tre | ueris. maximi epi. In spaniis. sicinoti. musti.
Excerpta etc. E1. apasimonis et aliorum (numero om.) — Bedae cod. S1. primi bassimonii et aliorum etc.

Cod. Wissenb.

[1] IIII KL. IUN. In ciballis Nat̃ sc̃i pul [2] lionis lect̃ In numidia Nat̃ sc̃i [3] crispuli In cȩsaria cappđ Natł [4] sc̃i cyrilli In africa Nat̃ sc̃orum [5] primi accidiȩ passimoni et alio [6] rum CLIII treveris dep̃ maximi ep̃i [7] de antiquis ibi multa signa et cu [8] rationis fiunt Rom̄ via aurilia [9] Nat̃ sc̃i restituti Via tiburtina [10] septem germanorum In spaniis [11] nł sc̃i genti Antiocia sicimodi [12] bassi venusti victuri pullieni Itẽ [13] In cȩsariae cappadociȩ carelli [14] primoli finodi Venusti tredentei [15] In anauma Nat̃ sc̃orum sisinni [16] alexandri et marthyri.

1. S. scae — 1, 2. S. C. L. M. V. pollionis; C. lectoris et martyris — 2. S. C. nicomedia — 3, 4. C. a crispuli ad sci om.; S. a natl ad scorum om. — 5. S. passi aliorum — 6. S. sci maximi, C. maximini. — 7. S. ubi — 7, 8. C. ab ibi ad fiunt om.; M. V. regna; S. L. M. V. curationes — 8. C. L. M. V. aurelia — 9. S. sci restitutae; C. addit: martyris — 10. S. septe; S. C. hispaniis — 11. S. centi; M. V. siccimodi. — 12. L. M. V. victori. pulliemi; C. L. M. V. om. item — 13. S. om. in; S. L. M. V. cesarea; S. cappadocia; L. carchi. — 14. S. finoli, V. fonodi; L. V. tredenthei; C. addit: ioccundi. — 15. L. M. V. anaunia — 16. S. et martyr///; C. L. V. alexandri martyris, M. et alexandri MR; C. addit: romae natalis sanctae petronillae. alexandri. martyrii.

[III KALEND. IUN.]

Cod. Bern.

III. KL. IUN.
ANTHIOCIA.
Sici. Palatini.
qui multaturm̄ta
passus est.
TURRIBUS SAR
diniȩ. Natale
Sc̃orum. Gabini
Crispoli.
IN NICOMEDIA.
Multorū sc̃orū

Cod. Eptern., etc.

III k iuñ In aquileia nt̃ cantiani eutici et eutimi antioc̃ sci palatini | In turribus sardiniae | gabini crispoli numidia multorū sc̃orum.

Rich. In antiochia. esiciae. eutimiae. | et in sardinia. gauini. palatini. Item in sardinia. | gabinae. crispoli.

Cod. Wissenb.

[1] III KL. IUN. Anthiocia Nat̃ sc̃orum [2] sici palatini qui multa tor [3] menta passi sunt turribus sar [4] dinie Nat̃ sc̃orum gabini crispo [5] li In nicomedia Nat̃ multorum [6] sc̃orum

1. L. om. sanctorum, V. sci — 2. S. ///uci. — 3. S. M. passus est — 2, 3. C. a qui ad turribus om. — 3, 4. S. sardine. — 4, 5. L. M. V. crispuli. — 5. S. addit: in cappadocia. natale cyrilli.

[PRID. KALEND. IUN.]

f. 93d - f. 94a

Cod. Bern.

PRD. KL. IUN.
IN AQUILEIA
Canti. Cantiani.
Procati. Crissogoni.
et cantianellȩ
CARTAGINÆ.
Daciani.
TURRIB; SARDIN.
Criscentianȩ.
ET INCIU. FIRTHA.
Donatiani.
ROMÆ. UIA AURL. [ed. Aureliana; lege Aurelia]
Processi. /// Martiñia
Gauleni. Germani.
Uictori. Siluani.
Thelesfori. Uictorini.
Donati. Stiali.
Terti. Rogati.
It. Germani. It. Siluani.
Honori. Ceciliȩ
Tertulȩ . Lautȩ
Uictoriȩ . Furtunatȩ
Maximi. Rogatȩ
Paulicȩ . Acapiȩ
Castulȩ . Amelliȩ.
It. Tertulȩ. Lupi.
Iustȩ . Teclȩ.
IN ANTHIOCIA
Paulini. & isici [in margine m. 2.: leodico vico translat(io) corpor(is) sci lantdeb(er)t. (ed. lantdeberti).] .
ROMÆ. Petronil
lȩ uirginis.

Cod. Eptern., etc.

Pridie k iuñ In aquileĩ cantiani proti crissogoni et cantinellæ sardiñ criscentiani | In civĩ sirtha donatiani rom̄ processi martiniani gallieni | germani victuris silvani thalisfori victurini donati istali | terti rogati it̃ germani it̃ silvani honori ciciliae tertulae | laudae victuriae furtunatae maximae rogatae paulicae | appiae castulae it̃ tertulae lupi iustidae antioc̃ paulini istici scae | petronillae [inclinata serius addita, forte manu 1a.] .

Rich In aquileia. cantiani. proti. | Rom. processi. martiniani. cartagine. datiani. | Alibi. isici. Rome. scae petronellae uirginis.
Excerpta etc. G 915. in Aquilegia cantiani et cantianillae et sanctorum martyrum marcelli et exuperantii diaconorum — F. in Antiochia paulini etc. tertullae iuste tegle — R3. Rom. etc. basilidis et al. — Bedae-Flori cod. B. in civitate Gerunda nat. ss. germani victuri silvani — Notk. in Hispania civ. Gerund. germani victuri sylvani telesphori victorini et aliorum multorum.

Cod. Wissenb.

[1] PRID. KL. IUN. In quileia nat̃ sc̃orum [2] canti cantiani. proti grisogoni [3] et cantianellae Cartagine da [4] cianȩ turribus sardiniȩ cris [5] centiani In civit̃ sirtha donaci [6] anȩ Romȩ via aurilia Nat̃ sc̃o [7] rum processi martiani In civit̃ [8] earundem Nat sc̃orum gaulieni [9] germani victuri silvani the [10] lisfori victorini donati istiali [11] terti rogati Item germani [12] Item silvani honori ciciliȩ ter [13] tulȩ lautȩ victuriȩ furtunati [14] maximȩ rogatȩ paulicȩ aga [15] piȩ castulȩ amellȩ Item ter [16] tulȩ lupi iusti teclȩ In anthi [17] ocia paulini et isici.

1. S. C. L. M. V. aquileia — L. M. V. natalis s. petronillae natalis sanctorum etc. — 2. C. L. crisogoni — 3. C. cantianillae — 3, 4. S. om. dacianae — 4, 5. S. criscentioni, M. V. crescentiani, C. crescentioni. memmii — 5, 6. S. sarta. donationi, C. sirta daciani, L. M. V. sytha (M. syrtha, V. syrta) donatiani. — 6. C. L. M. V. aurelia — 6. S. C. L. M. V. (L. V. et) martiniani — 8. L. M. V. eorumdem — 9. L. M. V. victoris. — 9, 10. S. tilisfori, C. thelesphori, L. telisfori, M. V. telesfori — 10, 11. S. M. stiali, L. stialiterti, V. stialterti — 12. L. V. om. item; C. L. M. V. ciliciae. — 12, 13. om. tertulae. — 13. S. la///ce, L. leuticæ, M. V. lauticae; L. M. V. victoriae; S. L. M. V. fortunatae — 14. C. pauliciae. — 15. S. amillae. — 15, 16. L. tertuli. — 17, C. teclae. firmi. — S. 2 m. in margine ad v. 6: scȩ petronillȩ virginis.

IUNIUS

[KALEND. IUN.]

f. 94b-f. 94c

Cod. Bern.

LAETANIAS
INDICENDAS.
MENSIS IUN.
HABETDIES.
XXX.
KL. IUN.
IN THESALO
NICA. Octaui.
IN ANTHIOC.
Zosimi. et teclȩ.
IN AFRICA.
Crispini.
ROMÆ. Iouenti.
Cyriaci. Exoperanti
Eracliȩ . Item.
THESALONIC.
Luciae. uirginis.
et augiȩ . regis. bar
barorum.
Rogati. Germani.
Siluani. Bullodi.
Ceciliȩ. Tertuli.
Lautȩ, Uictoriȩ
Gagi. Furtunatȩ
Maximȩ . Rogatȩ.
Paulinȩ . Agapiȩ.
Castulȩ . Coteusȩ
Nouellȩ . Agapȩ.
Carrȩ . Uroriȩ
Bublasȩ . Furtunatȩ
Marciani. Baiani.
Rogatiani. Honorati.
Donati. It. Rogati.
Marciani. Saturnini.
Potini. Pauli.
Petruni. Rotiliȩ.
Flaui. Quietȩ.
Ianuariȩ. Nouelli.
Ianuarii. Sesosiȩ.
Fodosȩ . Uictorinȩ.
Matronȩ . Castulȩ
Rogatianȩ. Qunti [ed. Quinti] .
Marci. Gemini.
Mituni. Pauli.
Uericci [ed. Verrici.] . Cassi.
It. Saturnini. Felicis.
It. Marcialis. It. Donati.
Rogatȩ. Iannis. It.
Furtunati . Donati
ani . It . Marciani.
Donati. Ortensi.
It. Saturnini. Malchi.
Siluani. It. Quinti
Felicie. Sillefȩ
It. Ianuariȩ . Furtunatȩ.
Uictoriȩ. Mariae
Primȩ. Gemellini
Faustinȩ . It. Nouellȩ
Donatȩ . Getulȩ.
Barici. Orbanȩ
Romanȩ . Primȩ.
Tertulȩ . Castȩ

Cod. Eptern., etc.

Iunius dies XXX. Kl iuñ In tessalõ octavi in antioc̃ zosimi et teclae virginis | in af̃f crispini rom̄ ioventi cirici exsuperanti heracliae tessalõ | luciae virg̃ et auciae regis. rogati germani silvani bulodi ceciliæ | tertuli lautae victuri egati fortunatae maximae rogatae | paulinae appiae coteussae novellae agapae carrae ururiæ | bublassae furtunati marciani saturnini baiani rogatianae | honorati donati marciani saturnini potini pruli petruni | rotiliae flavi quintae ianuariae noveliae ianuari gososiæ | fedosae victurinae matronae castuli rogatianae quinti | marci geminae marcialis mituni pauli verrici cassi It̃ satur | nini It̃ martini donati It̃ rogati iohannis It̃ furtunati donatiani | It̃ marciani sailis casti It̃ ianuari It donati ortinsis | It̃ saturninae malchi silvani It̃ quinti feliciae sillefe it̃ ianu | ariae furtunatae victuriae matriae primae gemellinae | faustinae It̃ novellae donatae zetulae barici urbanae | romanae primiae It̃ tertulae castae maximae It̃ urbanæ | obtatae It̃ manae melosae mittuni maiori secundae It̃ urbanȩ | gemellinae saturninae proculae gordidae silvanae rufinæ | ninae sepaci vincenti prisci hilari felicis castolae asabi | cum alis CXX lupi cum alis XIII catulini publassi martini gaiani | marcellini fledi marti cisti maiori proculi epagati terci | sillirae fertulae maiosae timothei marcellini rotili ger | mani iohannis maximae cum alis CLXII vienna dati ep̃i.

Rich. In thesalonica. octauii. et in an | tiochia. zosimi. et teclæ. In affrica. crispini. Ro | me. louenti. exuperanti. Dedicatio. sci nicomedis. | martyris. Alibi honorati. donati.
Excerpta etc. Bedae cod. S1. Vienna depos. bellacli epi — Bedae-Flori cod. L. in Vienna ss. elladii et claudii episcoporum.

Cod. Wissenb.

LETANIAS INDICENDAS MEN SIS IUNIUS HABET DIES XXX LUN. XXVIIII

[1] KL. IUNIUS In thesalonica oc [2] taui In anthiocia zosimi [3] et teclȩ In africa crispini [4] Romȩ iouenti ciriaci exupe [5] ranti eracliȩ Item thesaloni [6] ca luciȩ uirg̃ et auciȩ regis [7] barbarum rogati germani [8] siluani bullodi cȩciliȩ tertuli [9] lautȩ uicturiȩ gagi furtunati [10] maximȩ rogatȩ p̱aulinȩ [11] agapiȩ castulȩ coteusȩ no [12] uellȩ agape carrȩ ururiȩ [13] bublasȩ furtunati martini [14] baiani rogatiani honorati [15] donati Item marciani satur [16] nini pontini pauli petrum [17] rutiliȩ flaui quietae ianua [18] rii. iamnis sosiȩ foedosȩ ma [19] tronȩ hortinsi malchi syllefe [20] mariȩ gemellinȩ melosȩ [21] metuni molosi surdidȩ publi [22] cum aliis CXX lupi cum aliis XIII [23] iohannis maxime cum aliis LXXU [24] Uienna claudi ep̃i

1. S. thessolonica, C. L. thessalonica — 3. C. teclae virginis. — 4. S. 2 m. supra lineam: et natale sci nicomedis mrt; S. L. M. V. ioventi, C. iuvenci. cyriaci. nicomedis martyris — 5. C. om. item — 5, 6. S. thessolonica — 6. C. M. auceiae, L. V. acucii. — 7. S. M. V. barbarorum, C. barbari — 8. L. V. ciciliae — 9. L. M. V. victoriae; C. M. gai; S. furtunatae, C. L. M. V. fortunati. — 10. C. maximi. — 11. L. coteusi. — 12. L. casse. — 13. L. M. V. fortunati; C. fortunate. martini. saturnini. — 15. S. C. om. donati; L. M. V. om. item; L. M. V. martiani. — 16. V. petri. — 17. C. om. flavi. — 17 – 23. S. C. L. M. V. quietiae. ianuariae. novellae (C. novelli). item ianuariae (S. L. M. V. ianuari). sosiae (C. sofiae, L. V. gosiae). falose (C. L. M. V. fedosae). victurinae (L. M. V. victorinae). matronae. castulae (L. gastulae). rogatiane (C. rogatiani). quinti. marci (V. marti). gemine. martialis. mituni. item pauli. verici (C. quattuor nomina alio ordine). cassi. item (L, V. om.) saturnini . felicis . item (L. V. om.) marciani. item (L. M. V. om.) donati (S. abrasum, C. //nati). rogati (L. M. V. rogatae). iannis (L. M. V. om.) item (L. V. om.) furtunati (L. fortunatae, M. V. fortunati). donatiani. item martiani. sailis (C. saulis). casti. item (L. V. om.) ianuarii. item (S. C. om.) donati. hortinsi (C. hortensi, L. hornensi, M. V. horninsi). item saturnini. martini (S. L. M. V. om.). malchi (L. M. V. melchi). silvani. item (L. V. om.) quinti (L. M. V. quintini). felitiae (C. L. M. V. feliciae). syllefe (C. L. M. V. sillefe). item ianuariae. item (S. C. L. V. om.) furtunatae (L. M. V. fortunatae). item (S. C. L. V. om.) victuriae . mariae . primae . gemellinae . faustinae . (C. faustini). item novellae (L. V. gemellae . novellae). item (S. C. L. V. om.) donatellae (S. L. M. V. donatae). getullae (C. getuli, V. getule). barici. orbane (C. urbani, L. M. V. urbane).

Maximȩ . It. Matrone.
Melusȩ. Mittuni
Molori. Secundȩ urbanæ [add. m. 2.] .
It. Urbanȩ [prius Urbani] . Gemlini.
Saturnini. Proculȩ.
Sordidȩ. Siluani.
Rufinȩ . Ninȩ . Sepacȩ
Uincenti. Prisci.
Helari. Felicis.
Castule. Arabi.
Pulli. cū aliis centū
uiginti. Lupi cū
aliis tredecim.
Castilini. Publasi.
Martini. Gagiani.
Marcelliani. Fledi
It. Marciani. Cisti.
Marci. Maiuri.
Proculi. Pagati.
Tertii. Sillirȩ.
Fertulȩ [ed. Tertulae.] . Maiosȩ.
Timothei. Marcellini.
Rotili. Germani.
Iohannis. Maximi.
cū aliis sexaginta
quinq. UIGENNA.
Eladi. epis copi.

Romanae (C. romani). primae (L. M. V. pri miae). tertule (C. tertulae, L. M. V. tertullae). item caste. maxime. item (L. V. om.) orbanae (C. orbani, L. M. V. urbanae) . optate. item (S. C. L. V. om.) matronae . melosae . metune (C. L. M. V. metuni) . molosi (C. melosi) . secundae (C. secundi, L. M. V. secundicae). item (S. C. om.) urbane (C. om.). item urbane (C. urbani). gemelline. saturninae (C. saturnini; et haec nomina alio ordine) proculi (S. procule, C. //uli). surdidae (M. sordidae). silvanae. rufine. ninae (L. nive, M. V. hine). sepaci (L. lepaci). vincenti. prisci (L. M. V. prisce). hilari. felicis. castule. arabi. publi. cum aliis CXX. lupi cum aliis XXXIII (C. XII, L. M. V. XIII). catulini (L. M. V. castulini). publassi (L. M. V. publasi, C. //blosi). martini (C. martiani). gagiani (C. L. V. gaiani). marcelliani. fledi. item marcelliani. casti. marci. maiuri (L. V. maiori). proculi. pagati. testi (C. L. M. V. tertii). syllire (C. silissae, L. sillere, M. V. sillire). fertulae (C. festulae, L. tertulle, (M. V. festullae). maiosae (L. M. V. maiore). timothei. marcellinae (L. M. V. marcellini). rotuli (C. rutili, L. M. V. rotili). germani. iohannis . maxime (C. om., L. M. V. maximi). cum aliis LXXXV (C. LXXXX, L. M. V. LXXV) — 24. S. cludi.

[IIII NONAS IUN.]

f. 95a - f. 96b

Cod. Bern.

IIII. NON. IUN.
ROMÆ. IN CI
MITERIO ∵
INT. DUOS
LAUROS ∴
UIA LAUICANA
miliario quarto.
Marcellini presbit̃
et petrȩ exorcista
Thomoci. Rogaticū
aliis quadraginta
duo. Secundi. Ma
ximȩ. Martiniani.
Siluini. Flauiani
Pauli. Petri. Uicto
riȩ. Matronȩ.
Fausti. Extrigatȩ.
Antoninȩ. Donatȩ
Reductȩ. Maximȩ
It. Saturnini. Paulȩ
Iuliȩ. Florentini.
Furtunatȩ. Maxi
mȩ. Urbani. Feli
cissimȩ. Iustȩ.
Flaviȩ. It. Matronȩ
Marciosȩ. Ualentinȩ
Furtunate. Uenuste
Donatȩ. Mariae
Gallicȩ. Tertulȩ
Uatalici. Euantiȩ

Cod. Eptern., etc.

IIII nonas iuñ rom̄ nat̃ petri exorcis̃ et marcellini prƀ tomathi | rogati cum alis XLII. secundi maximæ martiniani silvini fla | viani pauli petri victorinæ matronae faustae extricati | antoninae saturninae donatae reduciae maximae It̃ satur | ninae paulae iuliae florentini furtunati maximi orbani | felicissimae iustae flaviae matronae marciosae valentinae | furtunatae venustae donatae mariae gallicae tertulae | vitalicae evanciae It̃ iuliae sammatae posinnae It̃ satur | ninae concordiae It̃ donatae felicis valentini ianuari luci | mariae mustillae marcillae perci datulae victuriae | iuniani It̃ maximi It̃ felicis tertulae [tertulae-felicis in margine 1a m.] castulinae tullae zætuli modiani iusti saturi It felicis dontulae ianuariae furtunati | saturninae iuliae ninae honoriae donatae victuriae | marciae donatae calponiae extricati felicis saturnini | donati zenovi primosae secundae ianuariae rogati faus ci | fontaci tertuli It̃ paulae It̃ rogati It secundae ianuariae | marcialis felicis furtunati ianuari adiutoris fortunatæ | nomentiae paulae rogatae victoriae donatae maiori | posinuae primae urbanae tunnini ianuari senetionis iuliæ | marcianae nondinari casti dati florentinae victuriae piscinȩ | catuli saturnini victuriani fortunati nicae nonnidi satur | ninae caeciliae marinae luciosae feliciae maximae primȩ | firminae evasi sildinae tertii fusci marcellinae iotae | evasiae sarmatiae rotillae It̃ mariae calpurniae castulȩ | Item saturninae cum alis LXXVI mari ioviani furtunati | orati latinae sabinae depos̃ marcellini ep̃i civĩ cessar̃ nt̃ | thamati honorati seleuci porfiri pafili estivi rogatae | In campã herasmi. lugduno gal XLVIII mar̃ hoc est potini ep̃i | zachariae prƀ vetti macchari aslcipiadis silvi primi ulpi | vitalis cummini octobris filomini gemini iuliae albinae | gratae emiliae

Cod. Wissenb.

[1] IIII NON. IUN. Romȩ marcellini [2] prƀi et petri exorcistȩ tomoci [3] rogati cum aliis XLII secundi [4] maximȩ martiniani siluini [5] flauiani pauli petri uictoriȩ [6] matronȩ faustȩ extricatȩ an [7] toninȩ saturnine donate [8] reductȩ maximȩ Item saturni [9] nȩ pauli iuliae florentini fur [10] tunati maximȩ orbane felicis [11] simȩ iustae flauiȩ Item matro [12] nȩ marciosȩ ualentiae furtuna [13] tȩ uenustae donatȩ mariae gal [14] licae tertulae uitalicȩ euantiȩ [15] Item iuliae samniatȩ possinnȩ [16] Item saturninae concordiae [17] donatȩ felicis ualentinȩ ianua [18] riȩ mustulae luci Item mariȩ [19] martellȩ perci datulae uicturiae [20] iouiani Item maximae Item feli [21] cis tertullae castulinae gauduli [22] modiani iusti saturi sarninae [23] ninae honoriae calponiȩ cae [24] nonȩ primosae fausti fontaei [25] ianuarii adiutoris nomitiae [26] mauori primiae tunnini seni [27] tionis marcianȩ nondinari [28] casti dati piscinȩ castuli uicturi [29] ani ninȩ nundini caeciliae [30] marinȩ luciosae forminae

Cod. Bern.

It. Iuliȩ Sãmatẽ. pos
sinNi. It. SaturNini.
Concordiȩ. It. Donatȩ
Felicis. Ualentini.
Ianuariȩ. Marcellȩ.
Percidatulȩ. Uictoriȩ
Iouiani. It. Maximȩ
It. Felicis. Tertulȩ
Castulinȩ. Gauduli.
Modiani. Iusti.
Saturi. It. Felicis.
Donatulȩ. Ianuariȩ.
Furtunati. Sarninȩ
It. Iuliȩ. Ninȩ. Honoriȩ.
Donatȩ. Uictoriȩ.
Marciȩ. It. Donatȩ.
Calponiȩ. Extricatȩ
Felicis. Saturnini.
Donatȩ. CiNonȩ
Primosȩ. Secundȩ
Ianuariȩ. Rogati.
Fausti. Fontei.
Tertulȩ. It. Paulȩ
It. Rogatȩ It. Secundȩ
Ianuarii. Marcialis.
Felicis. It. Felicis.
Furtunati. Ianuarii.
Adiutoris. Furtunatȩ.
Nomiciȩ. Paulȩ.
Rogatȩ. Uictoriȩ.
Donatȩ. Mauori.
Posinnȩ. Primȩ
Urbanȩ. Tunnini.
Ianuarii. Senecionis
Iuliȩ. Marcianȩ
Nondinari. Casti.
Dati. Florentinȩ
Uictoriȩ. Piscinȩ.
Castuli. Saturninȩ
Uictoriani. Furtunati.
Ninȩ. NonNidi.
Saturninȩ. Ceciliȩ.
MariNȩ. Luciosȩ
Feliciȩ. Maximȩ.
Primȩ. Formini.
Euasi. Sildini. Tertii.
Fusci. Marcellinȩ
Iuste. Euasiȩ
Sarmitiȩ. Rutuliȩ
It. Mariȩ. Salpornie.
Castulȩ. Castȩ
It. Saturnine cū aliis.
septuaginta sex.
Mariȩ. IouiniaNȩ.
Furtunati. Orati.
Latinȩ. Sabinȩ.
et depos̃ Marcellini
ep̃i
IN CIUITATE CE
sariȩ. Thamati.
Honorati. Seleuci.
Porfini. Pamphili.
Palestini. Rogatȩ.

Cod. Eptern., etc.

potamiae pompeiae rodanae biblis quartiæ | maternae hilpis. maturi diac̃ attali alexandri ponteci blan | dinae. atristei cornili zosimi titi iuli zotici appolloni geminiani | iuliae ausonae It̃ emiliae nicae pompeiae dominae amiliæ | iustae tropimae antoniae. Item alii in lugdū vincenti nicæ | prisci sepace hilari felicis castolae It̃ in eodẽ loco epagati | ameliae donatae alibi depos̃ barbaruni prƀ humati | evasi honorati rogatae rom̄ XLVIII.

Rich. Rome. marcellini prbi. et petri. | exorcistae. et in ciuitate cæsarea. honorati. por | phirii. et pamphili. Alibi. tomaci. siluini.

Cod. Wissenb.

[31] Item saturninȩ cum allis XXIII dep̃ [32] marcelli ep̃i In ciuit̃ caesaria tha [33] mati seleuci pamphili In cam [34] pania nerafmi lugduno gałł [35] XLVII martyris hoc est rogatiani [36] ep̃i zachariȩ ep̃i uethy macha [37] rii asclipiadis silui primi ulpii [38] uitalis commini octubris filo [39] mini. gemini iuliae albini gra [40] tȩ milia petamiȩ ponpeiae [41] rodiane biblis quartiae ma [42] ternae hilpis sc̃i diaconi matu [43] ri attili alexandri ponteci blan [44] dini Hii sunt qui in carcere sp̃m [45] reddiderunt cum aliis XUII mart̃ [46] In lugdunins̃ uincentii epagati [47] ameliae Alibi dep̃ barbaruni [48] prƀi humati euasi Rom̄ mar [49] tyres. XLUIII.

1. L. om. romae. — 2. S. L. thomoci, C./// omoici; L. M. V. addit: in campania erasmi martyris. — 3. S. rogatiani. — 4. L. V. maximi; C. martiani. — 6. S. fausti. — 8, 9. C. saturnini. — 8 – 10. S. om. ab item ad maximae. — 9. L. pauli. rauli, V. pauli. pauli; L. V. elorentine, M. florentinae. — 9, 10. L. fortunati, M. V. fortunate. — 10. C. L. M. V. urbanae. — 11. L. V. om. item. — 12. C. martiae; S. C. valentinae. — 12, 13. C. L. fortunati, M. V. fortunatae. — 13, 14. S. galliciae. — 14. C. tertuli, L. tertulle; S. vatulice, C. vatalicae; C. evantii, L. evanci. — 15. S. C. M. sammate, L. samnatre; S. posinne, L. M. V. possine. — 17. S. C. item donatae; S. C. valentini. — 17, 18. S. ianuari. — 18. S. C. mustille, L. M. V. mascule; C. martae. — 19. S. C. L. M. V. marcelle; S. percidatule, L. datuli; L. M. V. victoriae. — 20, 21. C. maximae. felicis; L. M. V. maxime. castuline. — 21. S. turtule, C. tertulae. — 22, 23. C. saturi. item saturi. felicis, S. saturi. item felicis; S. C. donatulae (C. donati). ianuariae (C. ianuari). furtunate (C. fortunati). sarnine (C. saturnini). item iulie. nine; L. M. V. saturi. dontole. samine. item iuliae. nine. — 23 – 32 S. C. L. M. V. honoriae. donate. victuriae (C. om., L. M. V. victoriae). marcie (C. om.). item (C. om.). donate. calponiae. extricate. felicis (L. M. V. om.). item (S. C. om.) saturnine (C. saturnini). donati (L. M. V. om., C. donatae). cenoniae (C. cenoni, L. M. V. cenone). primosi (L. M. V. primose). secundae (C. secundi). ianuariae. rogati (C. rogatae). fausti. fontei (L. frontei). tertulae (C. V. tertuli, L. M. V. item tertulle, M. tertulae). item (C. L. V. om.) paule. item (C. L. M. V.om.). rogatae (L. M. V. om.). item (L. M. V. om.) secundae (L. M. V. om.). ianuariae (L. M. V. om.). marcialis. felicis. item (S. L. M. V. om.) felicis (S. L. M. V. om.). furtunati (C. fortunatae, L. M. V. om.). ianuarii (C. ianuariae). adiutoris (C. adiutori). furtunate (C. fortunati, L. V. fortunatae, M. item fortunatae). nomediae (C. nomitiae, L. M. V. nominatiae). paule (L. M. V. om.). rogate. victuriae (L. M. V. victoriae). donate. mavori. posinni (C. pussi///, L. M. V. possine). prime. urbane (C. urbani). tonnini (C. tunini, L. M. V. tunnini). ianuarii. senicionis (C. sintionis). iuliae. marciane. nondinari (V. nundinari). casti. dati. florentine. victuriae (L. M. V. victorie). piscine. castuli (C. castulae). saturnini.

Cod. Bern.

IN CAMPANIA.
Nerasmi.
LUGDUNO GAL.
quadraginta et octo
martyrum. hoc est
Rotini ep̃i. Zachariȩ
presbit. Uittii
Macharii. Asclipiades
Siluii. Primi. Ulpii.
Uitali. ComiNi.
Octobris. Philimoni.
Gemini. Iuliȩ. Albini.
Gratae. Potamiae
Pampeiȩ. RodaNȩ
Bliblis. Quartiae
Maternȩ. Hilpis.
Hii autem qui ad besti
as traditi sunt.
Sc̃i diaconi. Martyri.
Attuli. Alexandri.
Ponteci. Blandinȩ.
Hii sunt qui in carcere
spm̄ reddiderunt.
Arestei. Cornelii.
Zosimi. Titi. Iulii.
Zotici. Apolloni.
Geminiani. Iuliȩ
Ausonȩ. It. Emeliȩ
Iamnicȩ. Pompeiȩ.
Domnȩ. Amiliȩ
Iustȩ. Trofimȩ
Antoniȩ. Hii omnes
famuli xpĩ sub anto
nino imperatore.
sunt coronati.
It̃em alii.
LUGDUNENSIū
Uincentii. Ninȩ.
Prisci. Sepacȩ Hila
ri Felicis. Castu
lȩ. It. In edem [ed. eodem] loco
Epagati. Emeliȩ [ed. Emiliae.] .
Donatȩ. et alibi
Depositio. Barbaro
ni presbit̃. Umati.
Euasi. Honorati.
Rogatȩ.
Romȩ. Martyrū
quadraginta et UIIII.

Cod. Eptern., etc.

Cod. Wissenb.

Victuriane (C. L. victuriani, M. V. victoriani). fortunate (C. fortunati). ninae. nondine (C. nundinae, L. M. V. nundini). saturninae (L. M. V. saturnini). caciliae (C. L. M. V. caeciliae). mariane (C. L. M. V. marine). luciosae. feliciae. maximae. primae. formine. evasi. sildini. tertii (L. terii). fusci. marcellinae. iuste (L. M. V. om.). evasiae. salmaciae (C. sarmiciae, L. M. V. sarmaciae). rodiliciae (C. rudiliae, L. M. V. rodiliae). item (C. om.) mariae. salporniae. castule. casti (C. castuli). item saturninae (C. L. saturnini) cum aliis LXXVI (C. LXXVII). mariae (C.om.). iovinianae (C. iuviniani). fortunati. orati. latine. salnae C. L. M. V. sabinae). et (L. M. V. om.) depositio marcellini (C. macellin///, L. M. V. marcelli) epi. iocundi (S. L. M. V. om.). iulii (S. L. M. V. om.) — 32. S. L. M. V. cesarea — 33, 34 S. C. L. honorati. seleuci. porfiri. phafili (C. pamphili, L. M. paphili). palestini. rogate. In campania nerasmi (C. herasmi) episcopi (L. M. V. om. ab in ad episcopi) — 34. L. lugduni galliae — 35. S. XLVIII martyres, C. L. M. V. XLVIII (C. XLVI) martyrum; S. rogatini. — 36. S. C. L. M. V. zachariae prbi; L. V. vetthi, M. vethi — 37. L. M. V. asclepiadis, C. asclipidiati — 38. L. comminis; L. M. V. octobris — 39, 40. S. iuliae et alibi gratae — 40. S. melia, C. miliani, S. potame, C. L. potamiae; S. C. L. M. V. pompeiae — 41. C. rodiani. blissi. quartae — 42. C. om. sancti — 43. C. atbi; C. potici, M. pontici — 43, 44. S. blandini 2 m. blandine virg. — 44. L. M. V. in cesarea spiritum — 45, 46. S. C. L. M. V. reddiderunt. aristei (M. aristhei) cornilii (M. cornelii). zosimi. titi (M. tyti). iulii. zotici. appoloni (C. L. M. V. apolloni). geminiani. iubeae (C. L. M. V. iuliae). ausonae (C. ausome). item emeliae (C. V. emiliae). lamnicae (C. M. V. iamnicae, L. samniae). pompeiae. domne. amilie. iuste. trofime (V. trofine). antoniae. ninae (S. L. M. V. om.). lugdunense (C. lugduno, L. V. lugduni). vincenni (C. L. M. V. vincentii). ninae. priscae (C. prisci). sepacae. hilari. felicis. castulae. epagati. amiliae (C. ameliae, M. emeliae, L. V. emiliae). donate (C. donati). et alibi (S. L. M. V. om. et) — 47. S. barbarundi, L. M. V. barbarini. — 48. S. tuasi; S. C. L. M. V. honoratae. rogate (C. om.) vincentiae (S. L. M. V. om.) — 48, 49. S. C. L. M. V. martyrum — S. addit: In formies nat. herasmi///.

[III NONAS IUN.]

f. 96c - f. 97a

Cod. Bern.

III NON IUN.
IN AFRICA.
Quirini. Abdiani.
Gagi. Donati. Nepori.
Papozinici. Ianuariȩ
Demetriȩ. et aliorū
centū quadraginta
septem. Sc̃ȩ Iulianȩ
virginis.

Cod. Eptern., etc.

III Noñ iuñ in af̃f quirini abidiani gnati donati neporis papo zinici ianuariae | demetriae et alio℞ CXLVII iulianae virg̃ apud arenum | tusciae laurenti et alio℞ CCCC nt̃ sc̃i thomae apos̃ rom̄ | marcelli avidi cati donati mefomi passemi saturni ianuari | victuris viriani donati urbani felicis veneriae rogatiani fur | tunati extricati victurinae gorgoninae tosae felicitatis | valeriae priscae paulae fortunatae donatae victuriae | sinerci cassiani quinti zetulae victurini silvani gagiae roga | tiani aureli aproni nabori quinti metteuani

Cod. Wissenb.

[1] III NON. IUN. In afreca quirini abi [2] diani gagi donati nepori. papo [3] zinci ianuariae demetriae [4] et aliorum CXLVII [5] Sc̃i iuliani mar̃//////////// Apud [6] arecium ciuit̃ tusciae laurenti [7] Rom̄ marcelli auidi gagi dona [8] ti mefomi passemi saturni [9] ianuari uicturiȩ uiriani donati

Cod. Bern.

Apud Areciū ciūt
TUSCIȩ. Laurenti
Natał Sc̃i Thomȩ
apostoli.
ROMȩ. Marcelli
Auidi. Gagi. Donati.
Mefomi. Passemi.
Saturni. Ianuari.
Uictoriȩ. Uiriani
Donati. Urbani.
Felicis. Ueneriȩ
Rogatiani. Furtu
nati. Extricati
Uicturinȩ. Gorgo
niȩ. Togȩ. Felici
tatis. Ualeriȩ.
Prisci. Paulȩ.
Furtunatȩ. Donatȩ
Uictoriȩ Sinerci.
Cassiani. Quinti
Zetulȩ. Uictorini
Siluani. Gagiȩ.
RogatiaNi. Aurili.
Aproni. Nabori.
Quinti. Mettuanȩ.
Libosi. Emerenti
Sexti. Fructi. Seueri
Secundi. It. Ianuari.
Flori. Tytorii.
Donatȩ. Ianuariȩ.
Severȩ. Ianuari.
Honoratȩ. Saturnini
Uictori. Maturȩ.
Luciȩ. Neptunalis.
Criscentis. Pomponi
Cypri. Tertulȩ.
Luci. Siluani. Publi
Operci. Iustȩ. Do
miti. Proculȩ
Rufinȩ. Ualeriȩ.
Ianuarie It. Siluani.
Felicis. Ueneriȩ.
Uictoris. Furtunatȩ
Exsupiȩ. Flauiȩ
Iusti. Matronȩ
Faustinȩ. Galliciȩ.
Ianuariȩ. Furtunati.
Bupli. Romani.
Petri. Uerani.
Aproni. cū aliis septẽ.
Siluani. cū aliis oc
tuaginta tres.
Emeritȩ. Septimini.
Saturnini. Amasi.
Orasi.
AURELIANIS
ciuit̃. uico maidu
no. deposit̃. Sc̃i
Leifardi presbit̃.

Cod. Eptern., etc.

libosi emeriti | sexti fructi severi secundi ianuari flori titoriae donatae | ianuariae severae ianuarissae honoratae saturnini victo | riae maturae luciae neptunalis criscentis pompani cipri | tertulae luci silvanae pupli obraci iustae domiti proculae | rufinae valeriae ianuariae silvani felicis veneriae victoris | furtuna tae exuperiae flavicae iusti matronae faustinae | galliciae ianuariae fortunati pupli romani petri verani | aproni et alio℞ CII. silvani et alio℞ LXXXIII emeritae septimini | saturninae amasi orasi auriliañ depos̃ leifardi pr̃b

Rich. In affrica. quirini. Et in tuscia | recio [R1 retio, R2 vetio.] . ciuitate. laurentii. et aliorum quadringento | rum. Alibi scae iulianae uirginis. natale sci thomæ | apostoli. Rome. marcellae. auiti. gagi. metho | mi. passemi. uiriani.
Excerpta etc. R3. Romae quirini gagi donati — Bedae cod. S' alibi depositio scae iuliae sacrae puellae. et in territorio Aurelianensi vico etc. lifardi prbi et conf. — Notk. in Africa quirini abidiani neophori pambo.

Cod. Wissenb.

[10] urbani felicis ueneriae Roga [11] tiane furtunate et stricati uic [12] turinȩ gorgoniȩ dogȩ feli [13] citatis ualeriae priscae pa [14] uliae Furtunatȩ donatȩ [15] uicturiae sinerci cassiani [16] quinti zetulae uicturinae [17] siluanȩ siluani gagiae Roga [18] tiani Aurili aproni Napori [19] quinti metuanȩ libosi emeriti [20] sexti fructi seueri secundi Item [21] ianuarii. flori tytorii donatȩ [22] ianuariȩ seuerae ianuari ho [23] noratȩ saturnini uicturiȩ ma [24] turae luciae neptunalis cris [25] centis ponponi cybri tertulae [26] lucȩ siluanȩ publi oberci iusti [27] domiti proculae rufinȩ ualeri [28] ȩ felicis ueneriȩ uictoris fur [29] tunatȩ exupiȩ flauiȩ iusti ma [30] tronae faustinȩ galliciȩ ia [31] nuariȩ furtunatȩ publi ro [32] mani petri uerani aproni [33] cum aliis UII Siluani cum aliis [34] LXXXIII emerite septimini orasi [35] saturnini amasi aurilianis ciū [36] depos̃ sc̃i leifardi prƀi

1, 2. S. abiviani — 2. C. gai, M. gaii. — 2. 3. L. M. V. papo. zinci. — 4. L. CXLII — 5. S. et sci iuliani virginis, C. sanctae iulianae virginis et martyris, L. M. V. s. (M. scae) iulianae virginis — 6. S. aretiam, L. M. aritium, V. arrtium, L. M. V. natalis s. thomae apostoli. — 7. S. aviti; C. gai M. gaii. — 8. L. V. mefoni; S. passimi, L. passomi. — 9. L. M. V. victoriae. — 11. C. L. M. V. fortunati; 5. C. L. M. V. extricati. — 11, 12. L. M. V. victorini. — 12. S. gogae, C. togae. — 13, 14. S. C. L. M. V. paulae. — 14. C. fortunati, L. M. V. fortunatae; C. donati. — 15. L. M. V. victoriae; C. L. sinerei, M. V. synerci. — 16. S. C. victurini; L. M. V. victorinae. — 17. S. C. L. M. V. om. silvanae. — 18. C. nabori, L. papori. — 20. L. M. V. om. sexti, C. sexuti. — 20, 21. L. M. V. om. item ianuarii — 21. L. tytonii; L. V. donati. — 22, 23. L. V. ianuari. severi. honorati. M. ianuariae. severae. honoratae. — 23. L. M. V. victoriae. — 23 – 31. C. om. a maturae usque ad ianuariae. — 23, 24. L. V. maturi — 24, 25. S. criscentibus, V. crescentis. — 25. L. M. pomponi, V. pompini; L. V. cypri. — 26. S. luci; S. pobli; L. oberce. — 27. S. prucelae. — 27, 28. S. valeriae. ianuariae. item silvane. felicis. veneriae, L. M. V. valerie. silvani (M. V. silvanae), om. felicis. — 28, 29. L. M. V. fortunatae — 29. S. fluviae. — 30. S. gallatiae. — 30, 31. C. ianuariae. severae. honoratae. saturnini. victuriae. fortunatae. — 31. L. M. V. fortunatae. 31, 32. V. tomoni (loco romani) — 32. L. veranti, C. veriani. — 32, 33. C. apronii cum aliis LXXXIIII — 33, 34. S. silvane cum aliis LXCCIIII — 34. L. M. V. XCIII; C. emaritae. — 34, 35. S. C. L. M. V. septimini. saturnini. amosi (C. L. M. V. amasi). orasi (V. om.). luciani (S. L. M. V. om.). aurelianis. — 36. S. lifardi; C 1 m. episcopi; 2 m. (opinor, Nevelonis) cf et pbri.

[PRID. NONAS IUN.]

f. 97b

Cod. Bern.

PRID. NO. IUN.
NIVIDUNO
ciuitate Zotici
Attali . Eutici.
Camasi . Quirini.
Iuliȩ . Saturnini.
Galduni . Ninnitȩ.
Furtunionis . et aliorum uiginti quinq;
Cirini ep̃i Ebusti
Rustici ep̃i
IN SABARIA
ciuitate . pannoniȩ
Quirini.
ROMȩ . in cimitr̃
catacumbas . uia
appia . miliario . IIII.
Sc̃orum . Picti . Daciani [add. m. forte 2.]
Aricii. diaconi.
IN CELICIA
Sc̃orum . Exp̱genti.
Chictȩ . Italii . Philippi.
Eustici . Rustici.
Iuliȩ . Saturnini.
Ieia coni . Monnȩ.
Furtuni Criscentiȩ
IN SABARIA
ciuitat̃ Rustoli.
cum aliis . duobus.

Cod. Eptern., etc.

Pridie non iuñ in ninive nt̃ dinoci zotici attali eutici camasi quirinae | iuliae saturnae galduni ninnitae furtunionis et alio℞ XXV | cyrini ep̃i eburti rustici ep̃i . in saba civĩ pannoñ quirini . rom̄ | picti areci datiani . in cilicia expergenti cristae itali philippi | eustici rustuli camas iuliae saturnini eiagoni momnae furtuni | criscentiae in sabar̃ civĩ rutuli cum alĩs duobus

Rich. In niniuae . dinocii . attali . euti | ci . Et in saracia ciuitate. pannoniarum . cyrini epi . | Rom . picti . arecii . datiani . In sicilia expergenti.
Excerpta etc. G. 914. iulii saturnini — O. Sabaria Pannoniae rusticuli et al. II — Bedae cod. S1. Romae via appia nat. scorum pecti arethei datiani — in Sicilia etc. philippi.

Cod. Wissenb.

[1] II NON. IUN. Nividuno civitate [2] zotici . attali eutici camasi [3] quirini iuliȩ galduni ninnite [4] furtunionis et aliorum XXII cyrini ep̃i [5] ebusti rustici ep̃i In sabaria civit̃ [6] quirini Rom̄ nat̃ sc̃i picti Arecii [7] daciani In cilicia nat̃ sc̃orum er [8] pegenti chistae Italii philippi [9] eustici rusticli iuliȩ saturnini [10] ieiaconi momnaei furtuni cris [11] centiȩ In sabaria civit̃ rustuli [12] cum aliis II.

2. C. amasi. — 3. S. quirine; L. M. V. saturninae. galduni, C. saturnini. gadduni; C. ninitae, S. nitice. — 4. L. M. V. fortunionis; S. XXV, C. XXVIII, L. M. V. XX — 5. S. rusti; C. om. epi; S. C. L. V. sabaria, M. savaria. — 6. L. V. om. sci; C. L. pieti; V. aretii. — 7, 8. S. C. L. M. expergenti, V. expergienti. — 8. V. schiste. — 9. S. eusti; S. rustili, L. M. V. rustuli; C. rustici. rustuli; C. saturninae. — 10. S. i///l///ani. monine; C. maenae; L. iei. aconi. mones, M. V. ieiaconimones; S. furtune, L. M. V. fortuni. — 10, 11. M. V. crescentiae. — 11. S. sabbastia; L. om. civit.

[NONAS IUN.]

f. 97c - f. 97d

Cod. Bern.

NONAS IUN.
IN AEGYPTO.
Martiani . Nigrandi.
et apolloni . quorū ges
ta habentur.
IN AFRICA Euasi.
et priuati.
ROMÆ . Miliario
UII . uia ardiatina.
Filoculȩ . Felicitatis.
Fappe . Gregorii.
Gagi . Rustianȩ.
Saturnini . Rogatȩ.
Helari . Uicturi.
Mustoli . Ingenui.
Secundi . Mauri.
Urbici . Secundiani.
Castule . Candidȩ
Primi . Feliciani.
Furtunati . Mar
cialis . Iuliȩ. Ni
gandri . Sacri.
IN STRIA [ed. SIRIA.] . Zoeli.
Satiri . Timini.
Saturnini.
Seruilii . Felicis.
Siluani . Furtunati.

Cod. Eptern., etc.

Nonas iuñ In aegyp̃ marciani ni///candri et appollini in af̃f evasi et privatae | rom̄ felicolae felicitatis fappae grigoriae gagi rutiani | saturnini rogatae hilari victuri mustili ingenui secundi mauri | urbici secundiani castulae candidae primae feliciani fortunati | marcialis iulianae nicandri sacri. in istria zoili sateri tymini | saturnini servili felicis silvani furtunati.

Rich. Rom . feliculi [R2. felicis.] . felicitatis . grego | rii. In aegyto . martiani. nigrandi . Affrica . eua | si . et priuati. Et in syria . zoeli . saturi. seruilii. Ali | bi . passio . sci bonifacii archiepi.
Excerpta etc. E1. E2. passio bonefacii archiepi cum aliis XII — G 915. O. in Fresia (O. Fresionis) passio (O. nat.) sci bonifacii (O. om.) archiepi et mar. cum aliis servis dei duodecim — F. in Vulda sancti Bonifatii archiepiscopi — F. in Aegypto nicandri apollonii philippi eusi privati.

Cod. Wissenb.

[1] NON. IUN. In aegypto martiani [2] nigrandi et apolloni quorum [3] gesta habentur In africa evasi [4] et privati Rom̄ mił UII filocule [5] felicitatis fappe gregori gagi [6] rutiani saturnini rogatȩ he [7] lari uicturi mustuli ingenui [8] secundi mauri urbici secun [9] castulae canditȩ primi felicia [10] ne furtunate marcialis iuli [11] anȩ niander sacrini Instria [12] zoeli saturi servilii felicis silva [13] ni furtunati.

2, 3. C. apollonii . feliculae . ioci. In africa — 3. S. tuasi. — 5. S. rappe, C. pappiae, L. iappe, V. sappe; C. gai, M. gaii. — 6. L. M. V. rustiani; V. rogati. — 7. L. V. victori, M. victoris; C. ingeni. — 8. L. M. V. orbici; S. C. L. M. V. secundiani. — 9. S. castuli; S. C. L. V. candidae, C. primae. — 9, 10. L. V. feliciani. — 10, L. V. fortunati, M. fortunatae; S. maroialis, C. martiali. — 10, 11. C. iuliani. — 11. S. C. nicander; C. sacri; C. L. V. In istria. — 12. M. zoili, S. C. zoeli (C. zoli). saturi (S. sabri). tymini. saturnini (C. saturn///). servilii — 13. C. fortunati. mammeri. Deinde: et depos. sci bonifaci archiepi. Et v. 9 post castulae addit quae sequuntur, appicto signo (manu, opinor, Nevelonis), quo ea transferuntur ad marginem: corbeia translatio corporis sancti praecordii cf. — L. M. V. v. 12 post felicis: In austria passio s. bonifatii epi et martyris.

[VIII IDUS IUN.]

Cod. Bern.

UIII. ID. IUN.
NIUEDUNO.
Amanti . Lucii.
Alexandri . Andreȩ
Donati . Peregri.
IN AFRICA . Itali.
Zotici . Camasi.
Philippi . Attali.
et alibi . depos̃
Beati . Gaudi ep̃i
Gracinopoli depos̃
Cerati ep̃i.

Cod. Eptern., etc.

VIII ĩdus iuñ in af̃f amanti luci alexandri andreae donati peregrinæ | In af̃f itali zotici camari philipi attali et alibi depos̃ caudi ep̃i | glacinopoli depos̃ cerati ep̃i.

Rich. In affrica . amantii . lucii . andre | ae . donati . peregrini . itali . philippi . Alibi . depo | sitio . gladii epi . Gratianopoli . deposit . cirati epi.
Excerpta etc. F. alibi dep. glaudii ep. — in Africa itali et zotici pamphili diaconi — R3. cladi episcopi in Alexand cams — Rhab. in Alexandria andreae donati et peregrini.

Cod. Wissenb.

[1] VIII ID. IUN. Nevoduno amanti [2] luci alexandri alexandriae dona [3] ti peregri In africa itali zotici ca [4] masi philippi Attali et alibi dep̃ [5] beati claudi ep̃i Gracinopolȩ [6] cerati ep̃i.

1. S. C. L. M. V. nividuno; S. amaniti. — 2. S. om. alexandri; L. M. V. om. alexandriae. — 2, 3. C. alexandriae. fortunatae. peregriae. Passio scor m/// vincentii episcopi et benigni diaconi. In africa. — 3. V. peregrini, om. zotici. — 3, 5. S. om. a camasi usque ad beati. — 5, 6. C. gracianopoli depos. caera///; L. M. V. haec omittunt — 6. S. ceraci.

[VII IDUS IUN.]

f. 98a

Cod. Bern.

UIII ID. IUN.
IN BEGANTI(U)M.
quȩ est constan
tinopoli . Pauli.
Furtunati. Magri
Primosi . Achaci
Moechi.
IN AFRICA . Uictor/// [ed. Victoris]
Euasi . Privatȩ . Ia
nuariȩ . Donatȩ
Spisinȩ . Quirilli.
IN CESAREA.
cappadociȩ.
Luciani martyris.

Cod. Eptern., etc.

VII iđ iuñ in af̃f pauli fortunati macari primosi accadi mochi in af̃f victuri evasi privatae | ianuariae donatae spisinae quirilli cessar̃ cappođ luciani mar̃.

Rich. Affrica. pauli. furtunati. Et | in bizantio. id est constantinopoli macharii . pri | uati . uasii et moenecii . Alibi primosi . cesarea. | luciani.
Excerpta etc. F. Africa pauli episcopi — Bedae cod. S1. Constantinopolim natl. scorum fortunati epi cum aliis IIII. In Caesarea etc. luciani — Notk. in Byzantio etc. et macharii monachi — Bedae-Flori cod. B. et macharii monachi.

Cod. Wissenb.

[1] UII ID. IUN. In bega recium pauli [2] furtunati macri primosi ca [3] chaci monac̃ In africa victori [4] evasi privatȩ ianuariae do [5] natȩ spisinȩ In cess